دانلود مقایسه ی بهداشت روانی دانشجویان سیگاری و غیر سیگاری دانشگاه مشهد باز نگری

مقایسه ی بهداشت روانی دانشجویان سیگاری و غیر سیگاری دانشگاه مشهد باز نگری

در هر جامعه­ای نیروی فعال و جوان بعنوان یکی از ذخایر و سرمایه­های آن جامعه محسوب و مطرح می­باشد و در عمل نیز چرخه­ی فعالیت­های مختلف پیکره اجتماع بطور مستقیم و غیرمستقیم متکی به نیروهای فوق است که متاسفانه قشر وسیعی از جوانان و نوجوانان ما اکنون گرفتار سیگار شده­اند که آنان را در کام خویش فرو می­برد و توان حرکت و فکر را از آنان می­گیرد و هستی را ا

دسته بندی	بهداشت عمومی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	185 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	150

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول: کلیات

1-1 . مقدمه:

در هر جامعه­ای نیروی فعال و جوان بعنوان یکی از ذخایر و سرمایه­های آن جامعه محسوب و مطرح می­باشد و در عمل نیز چرخه­ی فعالیت­های مختلف پیکره اجتماع بطور مستقیم و غیرمستقیم متکی به نیروهای فوق است که متاسفانه قشر وسیعی از جوانان و نوجوانان ما اکنون گرفتار سیگار شده­اند که آنان را در کام خویش فرو می­برد و توان حرکت و فکر را از آنان می­گیرد و هستی را از آن­ها ساقط میکند .

۱ - بالاترین رقم سنی معتادان در ایران را افراد ۲۷ - ۲۱ساله تشکیل می­دهند.

۲ - افرادی که به انواع سیگار اعتیاد پیدا کرده­اند، اغلب اولین تجربه­شان را به صورت تفریحی و در دوران نوجوانی با کشیدن سیگار شروع کرده­اند.

۳ - تشخیص رفتارهای آشکار دوره نوجوانی از رفتارهای ناشی از مصرف سیگار دشوار است.

۴ - نوجوانانی که از بودن در خانواده­یشان احساس رضایت داشته­اند و روابط صمیمی بین اعضای خانواده وجود داشته­است، کمتر به دنبال سیگار، الکل و انواع مخدرها بوده­اند.

یکی از مشکلات عمده­ای که نسل جوان جامعه با آن رو به روست، خطر گرایش به مصرف سیگار است. از آن جا که مصرف این گونه مواد (انواع سیگارها، قرص­ها، مخدرها و...) در بین جوانان و نوجوانان رو به افزایش است، وظیفه والدین، مربیان و سایر نهادهای اجتماعی و آموزشی برای آگاه ساختن قشر جوان از عواقب مصرف سیگار به مراتب سنگین­تر از قبل می­شود. با توجه به این موضوع، والدین و مربیان باید سعی کنند با استفاده از روش­ها و آموزش­های لازم، بچه­ها را از همان دوران کودکی و پیش نوجوانی با آثار زیان بار مصرف سیگار و اثرات و پیامدهای ناشی از آن بر جسم و روان شان مطلع سازند.

به رغم نکوهش و مذمت در مضرات سیگار و هشدار محققان، پزشکان و کارشناسان بهداشتی و فعالیت رسانه‌ها در مورد این بلای خانمانسوز و قاتل خاموش، باز هم به وفور مشاهده می‌کنیم که افراد بسیاری در جامعه همچنان به کشیدن سیگار و دود کردن وجود خود مشغول هستند و هیچ توجهی به این هشدارها و علایم خطر ندارند و افراد دیگر را به این ورطه و منجلاب می‌کشند.

آیا می‌دانند که چرا سیگار می‌کشند و چه چیزی از کشیدن سیگار نصیب آن­ها می‌شود یا چه خسارات جبران‌ناپذیری به روح و جسم و اگر صاحب خانواده هستند به خانواده بیگناه آن­ها وارد می‌شود و جدای از این چه ضربه‌ای به افراد جامعه­ به خصوص نوجوانان، جوانان و قشر دانشجو که در حالت هشدار قرار دارد وارد می‌شود؟!

باید بدانیم که اگر راهکارهای پیشگیرانه و موثر در شیوع مصرف سیگار و سیگار در میان نوجوانان و جوانان در نظر گرفته نشود، همواره باید نگران عواقب به مراتب بدتری از این بلای خانمانسوز در میان نسل فردای جامعه باشیم!

افرادی که نگرش­ها و باورهای مثبت و یا خنثی به سیگار دارند، احتمال مصرف و اعتیادشان بیش از کسانی است که نگرش­های منفی دارند. این نگرش­های مثبت معمولاً عبارتند از: کسب بزرگی و تشخص، رفع دردهای جسمی و خستگی، کسب آرامش روانی، توانایی مصرف مواد بدون ابتلا به اعتیاد.

از آنجا که محیط آموزشی بعد از خانواده، مهم­ترین نهاد آموزشی و تربیتی است، می­تواند از راه­های زیر زمینه ساز مصرف سیگار در نوجوانان باشد:

بی توجهی به مصرف سیگار و فقدان محدودیت یا مقررات جدی منع مصرف در محیط آموزشی، استرس­های شدید تحصیلی و محیطی، فقدان حمایت اساتید و مسئولان از نیازهای عاطفی و روانی به خصوص به هنگام بروز مشکلات و طرد شدن از طرف آنان. تحقیقات نشان می­دهند، افرادی که به انواع سیگار اعتیاد پیدا کرده اند، اغلب اولین تجربه­شان را به صورت تفریحی و با کشیدن سیگار و در دوران نوجوانی کسب کرده بودند و به تدریج اعتیاد آنان، از حالت تفریح خارج شده و با تکرار و زیاد شدن میزان مصرف، معتاد شده­اند. گروهی دیگر از جوانان و نوجوانانی که شروع به مصرف سیگار می­کنند، اظهار می­دارند که برای فرار از مشکلات و مسائل زندگی روزمره و داشتن احساسی بهتر از احساس فعلی شان دست به این کار زده­اند.

1-2 . بیان مسأله:

پدیده گرایش به سیگار بعنوان یکی از مهمترین آسیب‌های اجتماعی خاصه در میان نسل جوان توجه بسیاری از متخصصان و مسئولین، سیاسی فرهنگی، تربیتی و آموزشی بسیاری از کشورها را به خود معطوف ساخته است.

در کشور ایران به دلیل وجود بافت جوان جمعیتی این موضوع پیچیدگی خاص خود را یافته است. لذا شناسایی و تبیین درست آن برای یافتن ‌راه‌حلهای مناسب ضروری به نظر می‌رسد . اما از آنجایی این گروه نقش‌های متعدد و تعیین‌کننده‌ای در جامعه بعهده دارند، آسیب آنان حتی در میزان پایین لطمه‌های جبران ناپذیری فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و غیره را بدنبال خواهد داشت؛ لذا اتخاذ برنامه‌های پیشگیرانه در مورد آنان از الویت بسیار برخوردار است.

بررسی مصرف سیگار در زمان حاضر از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از یک طرف جمعیت جامعه­ی ایران جوان است و از طرف دیگر جوانان اصلی­ترین قربانیان مصرف سیگار هستند چرا که جوانان به خاطر خصوصیات جوانی، آسیب پذیری بیشتری دارند چون پویا و جستجو گرند.

امروزه کارشناسان و صاحب نظران معتقدند که در حال حاضر بحران مصرف سیگار و سیگار را در کنار 3 بحران یعنی((بحران نابودی محیط زیست، بحران تهدید اتمی و بحران فقر)) به عنوان مسئله روز در آمده است. طبیعی است که حل این بحران و معضل و بلای خانمانسوز از عهده یک سازمان و یا چند مرجع، آن هم صرفاً با یک بر خورد قهری نه تنها خارج بوده بلکه نگرش یک بُعدی به مسئله است و وضعیت فعلی را بدتر خواهد نمود. به گونه­ای که عمیقاً احساس می­شود تنها راه حل موضوع، خارج شدن از ((برنامه روزی)) و گام برداشتن در مسیر ((برنامه ریزی)) و ایجاد عزم ملی و بسیج همگانی در این راستا است. کسی نیست که در خصوص مضرات و اثرات سوء سیاسی، اجتماعی و فرهنگی معضل سیگار که در قرن حاضر از مهمترین و دردناکترین معضلات بشری است آگاهی نداشته باشد. سیل خروشان مصرف سیگار بیرحمانه در مسیر حرکت خود، کودکان، نوجوانان و جوانان و حتی سالخوردگان را طعمه قرار داده و علاوه بر متلاشی کردن کانون گرم و پاک خانوادگی سبب ناکامی در زندگی و تمایل بخودکشی و مرگ در آن­ها نیز می­گردد.

مشکل مصرف سیگار به عنوان یک پدیده مهلک که نتایجش می­تواند اثرات بسیار سویی در
زمینه­های سیاسی، اقتصادی وفرهنگی جامعه داشته باشد در هر جامعه­ای مطرح است ومعمولاً گروهی که در برابر این پدیده خطرناک بیش از سایرگروه­ها آسیب­پذیر است همانا (گروه جوان) یک جامعه می­باشند به طورکلی وقتی صحبت از گروه جوانان می­شود مقصود افرادی بین پانزده تا بیست سال است که گروهی وسیعی از جمعیّت جهان یعنی حدود % 5/8 ازجمعیت کشورهای پیشرفته و %9/10 ازجمعیت کشورهای در حال توسعه را تشکیل می­دهند .

آنچه مسلم است دلایل مصرف سیگار بسیار پیچیده است و از فرهنگی به فرهنگ دیگر و کشوری به کشور دیگرتفاوت می­کند. تحقیقات متعددی در داخل کشور و از آن جمله در سطح دانشگاه­ها صورت گرفته است که به نحوی به علل گرایش به مصرف سیگار و غیره پرداخته­اند و در این زمینه به نتایجی نیز دست یافته­اند امّا همچنان که ذکر شد گرایش و مصرف سیگار بسته به فرهنگ،مذهب، قومیت، منطقه­ی جغرافیایی، شرایط آب و هوایی، سطح اقتصادی، فرهنگی و علمی نه تنها با خارج از کشور بلکه حتی در داخل کشور ما نیز تفاوت می­کند. به همین خاطر و با توجه به اهمیت موضوع یعنی مصرف سیگار در بین دانشجویان دانشگاه، از آنجایی که پژوهشی در این خصوص در سطح دانشگاه فردوسی صورت نگرفته بود بر آن شدیم تا با انجام این پژوهش به بررسی مصرف سیگار و مقایسه­ی بهداشت روانی در بین دانشجویان سیگاری و غیر سیگاری بپردازیم.

1-3. اهمیت و ضرورت تحقیق:

دانشجویان قشری هستند که سکانداران آینده­ی هدایت کشور محسوب می­شوند و اگر این قشر عظیم خود دارای زمینه و بستر مناسب برای رشد و تعالی نباشند چه بسا پس از اینکه وارد جامعه و نیروی کار کشور که شدند با توجه به پیشینه­ی نامناسب خود بسیاری دیگر از اقشار و گروه­­های مختلف جامعه را نیز تحت تأثیر خود قرار داده و از این طریق لطمات جبران ناپذیری به پیکره­ی اجتماع بزنند. برای مثال دانشجویی که اکنون خود سیگار مصرف می­کند و در آینده نیز قرار باشد معلم شود و به تربیت و تعلیم فرزندان ما بپردازد، چگونه می­تواند مانع از این شود که الگوی دانش­آموزان خود واقع نشود و از این طریق آن­ها را تحت تأثیر خود قرار ندهد. از اینگونه مثال­ها زیاد می­توان بیان نمود اما آنچه که مهم است این است که مسئولان آموزشی و فرهنگی کشور و بخصوص دانشگاه­ها اقدام به آموزش و فرهنگ سازی در این زمینه در سطح کشور و دانشگاه­ها نمایند.

آنچه که تقریبا همگانی است و در بین جوانان بیشترجامعه­ها دیده می­شود مصرف سیگار به منظور برطرف کردن اضطراب وافسردگی نهفته است. در صورتی که جوانان به علت نا آگاهی به جای استفاده ازمکانیسم­های دفاعی موجود در از بین بردن ناراحتی­هایشان به دنبال یک راه­حل فوری و معجزه­آسا می­کردند که اضطراب یا افسردگی خود را برطرف کنند که معمولا در این گونه موارد به وسیله دوستان همسن و سالشان سیگار به آن­ها معرفی می­گردد به عقیده­ی یکی از متخصصان عادت به مصرف سیگار مانند سایر عادت­ها، عادت نمی­شود مگر با انجام و تامین نیازهای فرد البته باید ذکر کرد که فقط یک شخصیت فکری مضطرب و یا افسرده نیست که به مصرف سیگارروی می­آورد بلکه گروه­های دیگر جوانان نیز ممکن است دچار این دام شوند. جوانان به علت اینکه مانند بزرگسالان آمادگی پذیرش و مقابله با مشکلات زندگی را ندارند و برخی از مشکلات عادی برای آنان به صورت شدید و جدّی جلوه و تظاهر می­کند بنابراین دربرابرمشکلات وخطرات احتمالی آسیب پذیرند به ویژه دوران بلوغ که جوانان دچار مشکلات و بحران­هایی می­گردند. وظیفه­ی بزرگترها ایجاب می­کند که به طورمنطقی و صحیح با جوانان و مشکلاتشان روبه­رو گردند. متاسفانه والدین یا مربیان آگاهی و اطلاعات اندکی در مورد تحولات روحی دوران بلوغ جوان دارند. لذا به جای برخورد منطقی و درست با مشکل جوانان او را هدف انتقادها وملامت­های خود قرار می­دهند. لذا نمی­توانند آنچنان که باید و شاید جوان را در برابر مشکلات زندگی و یا ناراحتی­هایش که ناشی ازدوران بلوغ و احیانا کمبود محبت و عدم درک ازطرف بزرگترها از خانواده و اجتماع فراری شده و به دنبال یک ماده معجزه­گر باشند که سیگار را می­یابند زیرا جوان می­بیند که دوستانش نه تنها او را ملامت نمی­کنند بلکه وی را بیشتر و بهتر نیز درک می­کنند لذا هرگونه راه­حلی را که آنان برای رفع مشکل پیشنهاد کنند بدون هیچ­گونه تامل و تعلقی میپذیرد...........و همه چیز از همین جا شروع می­شود..........ابتدا سیگار..............سپس سیگار همراه حشیش ...........وبلاخره هروئین.

پیشینه مصرف دخانیات به طور تخمینی به حدود ده هزار سال پیش می­رسد. در چین و یونان باستان، بر اساس نوشته های تاریخ نویسان و آثار حکاکی شده، از تنباکو و توتون به عنوان گیاهی داروئی یاد شده است.

پژوهش­های انجام شده نشان می­دهد که اکثر معتادان، سیگار مصرف می­کنند و نیز اعتیاد را از سیگار شروع کرده­اند. بر اساس معیارهای تشخیصی سازمان بهداشت جهانی، سیگار در ردیف مواد اعتیادآور محسوب می­شود. سیگار، در ورودی اعتیاد، و چراغ سبزی برای سایر اعتیادها است. مصرف سیگار، نخستین قدم به سوی اعتیاد است. سیگار، زمینه­ساز اعتیاد به سیگار بوده و مادر اعتیاد به سیگار محسوب می­شود.

بنابراین، آشنایی با عوامل زمینه­ساز مستعد کننده در مقابل آن از دو جهت ضرورت دارد:

1- شناسایی افراد در معرض خطر مصرف سیگار و اقدام­های پیشگیرانه لازم برای آنان؛

2- انتخاب نوع درمان و اقدامهای خدماتی، حمایتی و مشاوره­ای لازم برای معتادان به سیگار.

در بررسی تاریخ، بشری را نمی توان یافت که با مسائل مربوط به سیگار دست به گریبان نبوده و شاید بتوان گفت سیگار همزاد با بشر در این جهان یافت شده و تا زمانی که انسان در این عرصه وجود دارد آن نیز پا بر جاست. مسائل مربوط به سیگار تازگی نداشته و اثرات آن نیز همواره در سرنوشت ملت­ها و اقوام قابل جستجو است. در کتب تاریخی ایران و حتی در کتاب قانون ابن سینا از اثرات این مواد نامبرده شده است. اما بیشتر گزارشات در مورد سیگارمربوط به زمان صفویه و سپس قاجاریه تا عصر کنونی است همراه با فراز و نشیب­های این دوران که اشاعه مصرف مواد افیونی مورد توجه بوده است. قوانین یکصد ساله در مورد محدود نمودن مصرف مواد نیز یافت میشود.

در زمان ما مسئله سیگار شکل مخاطره آمیز و کاملا پیچیده ای به خود گرفته و در عین حال گسترش جهانی یافته است.

استعمال دخانیات همچنین عامل موثری در ابتدا به انواع بیماری­هاست زیرا براساس آمار در مراکز بیمارستانی کشور 90 درصد سرطان ریه 75 درصد بیماری­های ریوی 40 درصد کل سرطان ­ا و 50 درصد بیماری­های قلبی بخاطر استعمال دخانیات به وجود می­آید.

مصرف سیگار به عنوان یک آسیب ومعضل اجتماعی بهداشتی اقتصادی و فرهنگی با پیچیدگی­های خاص خود حاکمیت ملی امنیت و استقلال کشور ما را تحت تاثیر قرار داده است با توجه به مسائل جنبی آن میتوان ادعا نمود که ارزش­های انسانی و اسلامی و نیز هویت ملی ما در معرض خطر و آسیب این آفت بزرگ قرار گرفته است. توجه به آمارها نشانگر رشد روزافزون مصرف کنندگان سیگار در اجتماع رو به قوت ما دارد. این موضوع که قشر جوان جامعه بیشتر در معرض آسیب و آماج سیگار می باشند وظیفه همگان را در موضع تقابل با این مشکل خطیرتر می­سازد. براستی وظیفه ما افراد این جامعه درقبال این دیو بدسیرت چیست؟ خانواده­های ما و والدین ما چه وظیفه و مسئولیتی را بر عهده دارند ؟ دستگاه­های تعلیم و تربیت ما چطور ؟ و یا اینکه عزم ملی و جزم تک تک افراد این جامعه در هر لباس و در هر مکان و هر زمان را می طلبد، براستی کدام یک چاره کار است ؟

هم‌اکنون مصرف سالانه سیگار در کشور ما بیش از 50 میلیارد نخ است که حدود 27 میلیارد نخ آن توسط شرکت‌های داخلی تولید و بقیه از مبادی رسمی وارد کشور می‌شود! حال، چقدر از مبادی قاچاق وارد می‌شود معلوم نیست! هر سیگاری در کشور ما در هر روز از 13 تا 15 و ماهانه معادل 450 نخ سیگار دود می‌کند و این در حالی است که در سال 3 تا 4 هزار میلیارد تومان برای خرید و هزینه‌های درمانی ناشی از سیگار مصرف می‌شود که با این هزینه گزاف هزاران شغل ایجاد می‌شود؟!

تحقیقات نشان می‌دهد سالانه 5/1 میلیون نفر در اثر کشیدن سیگار در جهان فوت می‌کنند که این رقم در سال 2020 به 10 میلیون نفر خواهد رسید، این در حالی است که 25/1 میلیارد نفر از جمعیت کره زمین سیگاری هستند و تقریبا 100 هزار نفر در هر روز کشیدن سیگار را به صورت حرفه‌ای شروع می‌کنند و اکثر آن­ها را جوانان و نوجوانان تشکیل می‌دهند که بیشتر در سنین 15 تا 25 سالگی هستند که این امر دریچه‌ای برای ورود به اعتیاد و ناهنجاری‌های اجتماعی و حرکتی آرام و خاموش برای ویرانگری زندگی است. تلفات انسانی ناشی از مصرف دخانیات هم در کشور ما در مرز خطرناکی قرار دارد زیرا به طور میانگین هر 8 دقیقه یک ایرانی به واسطه بیماری­های ناشی از مصرف سیگار جان خود را از دست می­دهد. به اعتقاد پژوهشگران افرادی که سیگار کشیدن را از سنین نوجوانی آغاز کرده باشند حتی اگر این عادت خود را ترک کنند بیشتر از کسانی که در سنین بالاتر به سیگار روی آوردند ولی آن را ترک کرده­اند دچار صدمات ژنتیکی می­شوند.

تحقیقات بیانگر آن است که اکثر افراد سیگاری در کشورهای در حال توسعه هستند، یعنی می‌توان گفت از هر 10 نفر 8 نفر در این کشورها سیگاری هستند که با این احتساب حدود 80 درصد از بیماری‌ها و مرگ ومیرها نیز به این کشورها تعلق می‌گیرد و جالب است که این روند رو به افزایش است در حالی که در کشورهای توسعه یافته روبه کاهش است و این نشان از عدم آگاهی کافی کشورهای فقیر و در حال توسعه در مورد آثار مخرب و زیانبار مصرف سیگار و دخانیات و آگاهی کافی در کشورهای توسعه یافته است چرا که آن­ها معتقدند این کار نوعی عقب‌افتادگی و بی‌تفکری است.

طبق آخرین آمارها در کشور ما 12 درصد از افراد جامعه مصرف کننده دخانیات هستند، حال اگر تنها یک درصد سیگاری‌ها درایران کم شوند یعنی به 11 درصد برسند، 700 هزار سیگاری کم می‌شوند و به ازای صرفه‌جویی در هزینه آن می‌توان 18 هزار شغل جدید ایجاد کرد! برخی آمارها شمار سیگاریهای کشور را 10 میلیون نفر اعلام می کنند یعنی از هر 7 ایرانی یک نفر به مصرف دخانیات (سیگار قلیان پیپ ) معتاد است. هم اکنون حدود 28 درصد مردان و 4 درصد زنان و در کل 10 میلیون نفر از جمعیت کشور روزانه 13 4 نخ سیگار می­کشند که اگر روزانه به طور متوسط 5000 ریال صرف استعمال دخانیات نمایند رقمی معادل 50 میلیارد ریال در روز در کشور دود می­شود که همین رقم هم از سوی دولت برای هزینه­های درمانی بیماران ناشی از مصرف سیگار بودجه درمانی صرف می­شود.

شاید در باب علت­یابی بتوانیم به دوستان زیاد و ناباب، در دسترس بودن آسان مواد دخانی، سیگاری بودن والدین (دلیل سیگاری بودن 50 درصد دختران و پسران)، عدم ممنوعیت و ارزان بودن سیگار، سهل انگاری والدین و عدم برخورد مسئولانه و منطقی با فرزندان و موارد گوناگون دیگر اشاره کنیم که این باعث تأسف است.

به هر حال، پیگیری مجدانه دست اندرکاران و مسئولان ذیربط در ممنوعیت تبلیغ و تشویق مستقیم و غیر مستقیم افراد و تحریک آن­ها نسبت به فروش و مصرف سیگار در اماکن عمومی و محیط اداری و آموزشی و فروش و مصرف آن توسط افراد زیر 18 سال - که قانون ممنوعیت آن هنوز حالت اجرایی جدی به خود نگرفته است ـ، گسترش شعارها و هشدارهای بهداشتی در اماکن فرهنگی- آموزشی و اماکن عمومی بخصوص روی پاکت‌های سیگار،تا حد زیادی در پیشگیری و اعتیاد به مواد دخانی موثر است.

همچنین، عزم جدی و جهانی در برابر تبلیغات سوء شرکت‌های تولیدی (اکثرا آمریکایی با سود سالیانه بیش از 300 میلیارد دلار)، افزایش قیمت سیگار و همچنین مالیات (که در این صورت درآمد دولت نیز افزایش می‌یابد)، برنامه‌ریزی و اقدامات پیشگیرانه از سوی کارشناسان و مسئولان به عنوان ضرورتی انکارناپذیر در خصوص گرایش افراد زیر 20 سال، چرا که اعتیاد به سیگار در این سنین زمینه‌ساز بیشتری برای اعتیاد به مواد مخدر است، ارائه آموزش‌های لازم در زمینه مضرات و زیان‌های ناشی از استعمال دخانیات از طرف سازمان‌هایی نظیر مراکز دانشگاهی و آموزش و پرورش که درصد بالایی از ارتباط با جوانان و نوجوانان را دارند، گسترش مراکز دولتی و غیردولتی ترک سیگار، خدمات بیشتر مشاوره‌ای ترک دخانیات و ... از راهکارهای بسیار موثر در این امر مهم است.

همانطورکه می دانیم بر اساس هرم­های سنی کشور ما با جمعیتی جوان روبرو است و درصد بیشتری از جامعه ما را جوانان تشکیل می­دهند. جوانی جمعیت بر تمامی مسایل در همه جنبه­ها تأثیر می­گذارد. اثرات تخریبی فردی و اجتماعی مصرف سیگار باعث شده است که مصرف سیگار به عنوان بیماری (فردی و اجتماعی) مورد بررسی قرار گیرد.

در جریان آموزش و پرورش عوارض نامطلوبی می گذارد ازقبیل:

الف:با پیش زمینه­ی اعتیاد می­تواند مانع ادامه تحصیل جوان شود.ب: بر روند آموزشی تأثیر منفی بگذارد.ج: تأثیر سیگار منحصر به فرد نمی شود،بلکه کل جامعه را در بر می گیرد.

از طرف دیگر چون تحقیق در زمینه سیگار هم بنیادی و هم کاربردی است. لذا با توجه به مسایل فوق از آنجایی که جامعه انتخاب شده ((دانشجویان)) که مشاهده می­شود اعتیاد یه مصرف سیگار و در ببین آنان رو به گسترش است. بدین جهت هر گونه بررسی و مطالعه در جهت روشن­تر شدن ابعاد مختلف این پدیده اجتماعی، هر چند اندک باشد.امری ضروری و اساسی به شمار می­رود.

1-4 . هدف پژوهش

1-5 . فرضیه­ها یا سئوالات:

سوء مصرف مواد در دانشجویان سیگاری در مقایسه با دانشجویان غیر سیگاری میزان بهداشت روانی را بطور معنی­داری کاهش می­دهد.

1-6 . تعریف اصطلاحات، مفاهیم کلیدی و متغیر ها:

1-6 -1. تعاریف نظری:

1-6 -1-1. تعاریف اعتیاد

□ اعتیاد یعنی خوگرفتن و وابسته شدن جسمی‌، روانی و عصبی فرد به سیگار که ترک یا فرار از آن ناممکن و یا بسیار مشکل است.

□ دکتر پرویز پیران، اعتیاد را عادت کردن، وابسته شدن فرد به وسیله یا ابزار اعتیاد می­داند که معمولاً دارای مابه ازای خارجی و شخصی است و عادت کردن وابسته شدن به نیاز جسمی و فکری یا هر دو مبدل شده به نحوی که فرد برای به دست آوردن وسیله­ی اعتیاد، به هر کاری تن می­دهد. و چنانچه کنش و واکنش به فعل در بیاید، مشکلات جسمی و روانی رفتاری هر کدام به تنهایی یا به هم پدید می­آید(آقا بخشی، 1378).

□ اعتیاد یعنی مصرف نابجا و مکرر سیگار که موجب وابستگی به آنها می‌شود. این وابستگی بدنی و روانی است، ترک مصرف مواد افیونی مشکلات و محرومیت های بدنی و روانی را در پی خواهد داشت ( از مقاله دکتر سید حسین فخر ).

□ اعتیاد عبارتست از وابستگی به عوامل یا موادی‌ که تکرار مصرف آنها با کم و کیف مشخص و درمان معین از دیدگاه معتاد ضروری می‌نماید. ( از مقاله دکتر احمد حسنی ).

□ اعتیاد یک بیماری روانی، اجتماعی، اقتصادی است که بر اثر فعل و انفعال تدریجی بین بدن انسان و مواد شیمیائی تحت تأثیر یک سلسله شرایط و اوضاع و احوال خاص روانی، اقتصادی، اجتماعی و سنتی به وجود می‌آید. ( از تحقیق خانم دکتر ربابه شیخ‌الاسلام )

□ از نظر فارماکولوژی اعتیاد عبارت است از حالت مقاومت اکتسابی که در نتیجه استعمال متمادی دارو در بدن حاصل می‌شود به قسمی که استعمال مکرر دارو موجب کاسته شدن اثرات تدریجی می‌گردد و پس از مدتی شخص می‌تواند مقادیر سمی دارو را در بدن بدون ناراحتی تحمل کند و در صورتی که دارو به بدن نرسد اختلالات جسمی و روانی موسوم به سندروم محرومیت بروز می‌کند. در سال 1950 سازمان جهانی بهداشت تعریف زیر را برای اعتیاد ارائه دادند:

□ اعتیاد داروئی حالتی است که در اثر مصرف دوره‌ای یا مداوم یک ماده شیمیائی ( طبیعی یا مصنوعی ) که برای انسان یا جامعه مضر باشد ایجاد می‌گردد و ویژگی‌های آن به قرار زیر است: 1- اشتیاق یا نیاز اجباری به استفاده مداوم آن ماده و ظهور رفتاری اجباری برای پیدا کردن آن به هر وسیله. 2- تمایل به افزودن به مقدار مصرف به مرور زمان. 3- پیدا شدن وابستگی‌های جسمی و روانی براثر استفاده از آن ماده.

سازمان جهانی بهداشت برای استفاده مداوم یا دوره‌ای مواد شیمیائی که برای فرد و جامعه مضر نبوده و نیز حالت ایجاد شده توسط آن خصوصیات بالا را نداشته باشد واژه عادت داروئی را در نظر گرفت. ولی به مرور زمان مشخص گردید که تعاریف خصوصاً برای عادت داروئی نارسا هستند و به همین دلیل در سال 1957 میلادی تعاریف توسط کمیته کارشناسان سازمان جهانی بهداشت مجدداً به این صورت تصحیح گردید که وابستگی روانی به یک دارو “بدون پدیده محرومیت” را عادت و وابستگی روانی و جسمی “همراه با پدیده محرومیت” را اعتیاد نامیده‌اند. اما تعاریف فوق نیز با شروع مصرف داروهائی از قبیل ال . اس . دی و آمفتامین‌ها نارسا شدند. چون مصرف آمفتامین‌ برای گروهی موجب افزایش فعالیت‌های روزانه می‌گشت و برای گروهی حمله جنون ایجاد می‌کرد به همین جهت در سال 1964 کمیته مزبور اصطلاح وابستگی داروئی را Drug Dependence برای هر دو حالت فوق انتخاب کرد و چنین استدلال نمود که یک بیمار ممکن است نسبت به داروی خاص وابستگی روانی پیدا کند، در حالی که بیمار دیگر نسبت به همین دارو، علاوه بر وابستگی روانی از لحاظ جسمانی نیز وابسته شود. کمیته مزبور وابستگی داروئی را حالتی ناشی از استعمال مکرر یک دارو به طور دوره‌ای یا مداوم می‌داند، که خصوصیات آن بسته به ماده مورد استفاده متغیر است و به هیم دلیل ذکر شده است که نام شیمیائی مورد بحث در جلو عبارت “وابستگی داروئی” قید گردد. به هر حال با توجه به اینکه در کشور ما واژه اعتیاد از همه جهت قابل درک عموم می‌باشد در این سایت از کلمه اعتیاد بیشتر استفاده شده است. با توجه به تعاریف فوق در رابطه با اعتیاد مشخصاً در چند مقوله با یکدیگر شریکند و آن اینکه:

1- وابستگی شدید وجود دارد.

2- وابستگی جسمی و روانی است.

3- قطع این وابستگی مشکلاتی را به همراه دارد.

وابستگی به مواد(Substance dependence)

امروزه در محافل دانشگاهی به جای اعتیاد از وابستگی نام برده می شود، هر چند که میان مردم این بیماری به “اعتیاد” و خود بیمار به عنوان “معتاد” شناخته شده است. بر اساس آخرین جمع بندیهای علمی که در دهه هشتاد انجام گرفت “وابستگی” یک نشانگان بالینی است که در پی مصرف مواد علائمی در حالات رفتاری، شناختی و فیزیولوژیکی فرد مصرف کننده ظاهر می گردد میزان وابستگی کمی است و به درجات مختلفی می تواند وجود داشته باشد. شدت وابستگی با رفتارها متعاقب مصرف مواد، سنجیده می شود. بیمار وابسته به مواد علیرغم تجربه مشکلات متعدد ناشی از مصرف مواد، قادر به قطع مصرف آن نیست و به طور اجباری و وسواس گونه به مصرف آن ادامه می دهد.

تفاوت عادت و اعتیاد

« عـادت » و « اعتــیاد » دو اصطلاح و عنوانی هستندکه در افکار عمومی به غلط مشابه و معادل هم در نظر گرفته می‌شوند در صورتیـکه اختلاف کلی و اساسی با هم دارند .

« عادت » در اصل عبارتست از تطابق موجود زنده با محیط زیـست یا شرایـط جدید و بی‌سابقه که در انسان انواع مختلف وجود داشته و در کتاب « معمای عادت » طرح جدیـدی در مورد تعریف و تقسیم‌بندی آن ارئه گشته و « عادت » بر چهار گروه اصلی بشرح زیر تقسیم شده‌اند:

اول - « عادت روحی » که عبارتست از تطابق روحی و معنوی با مسائل و موضوعات و کلیه پدیده‌های جدید و بی‌سابقه‌ایـکه با آنها انس و عادتی از پیش وجود نداشته تا آثار معنـوی حاد آنها از بین برود ؛ از قبیل خبر خوش یا ناخوش مهمی که در ابتدا انـسان را بشدت متأثـر نموده و تحت تأثیر خود قرار میـدهد ، مانند اثرات خبر فوت پدر یا مادر و نزدیکان مورد علاقه یا خبر موفقیت در کنکور ورودی دانشگاه و یا خبر اصابت جایـزه بزرگی در قرعه‌کشی و غیـره . به مرور زمان که خبر کهنه میـشود ( انسان ضـمن انس گرفتن به آن عادت کرده ) اثرات روانی آن از بین میرود .

دوم - « عادت عضوی » عبارتست از عادت دادن عضوی از اعضاء بدن بکار و فعالیت منظم و مداوم غیرارادی معینی که قبلاً‌ از روی علم و آگاهی و دخالت شـعور و اراده انسان صورت میگرفته ولی پس از تمرین و تکرار کافی میتواند بطور خودبخودی و غیر ارادی و ناآگاه نیز انجام گیرد ، مانند عادت دادن انگشتان به حروف ماشین تایپ یا عادت دادن دستها و پاها بکارهای معینی مانند دوچرخه سواری و راننـدگی یا به هنرها و صنایع .

سوم - « عادت غریزی » عبارتست از عادت عضوی مشخصی که به اقتضـای فطری و ناآموخته از بدو حیات در اعضاء وسـلولها و نسوج معینی بوجود آمده و همان خـصوصیات عادت نامبرده دو فوق را داراست مانند کار قلب و کلیـه‌ها و ریـه‌ها و فعالیتهای درونی اعـضاء و نـسوج و سلولهای داخلی بدن که بطور غیر ارادی و منظم انجام میگیرد .

چهارم - « عـادت حیاتی » عبارتست از تـطابق بدن مـوجود زنده ( تطابق بیولوژیکی ) با شرایط جدید محیط زندگی بخصوص از نظر عوامل فیزیکی وشیمایی مانند تـطابق بدن با گرما و سرما ( عامل فیزیکی ) یا با رژیم‌های غذائی و داروئی مختلف ( عامل شیـمیائی ) یـا با آب و هواهای مختلف ( عامل فیـزیکی و شیمیائی توأم ) .

در استعمال دارو بمدت دراز ( و هر نوع ترکیبات شیـمیائی مختلف در حد تحمل بدن ) نوعی تطابق بیـولوژیکی بوجود می‌آید که در صورت قطع استعمال آن دارو یا ماده شیمیائی معین و بخصوص ( مانند استعمال طولانی داروهای مسـکن یا خواب آور ) ممکنست اختلالات فیزیکی و شیمیائی و بدنبال آن اختلالات فیـزیولوژیکی و بیولوژیـکی محسوس و گاهی غیرقابل تحمل در شخص بوجود آید زیرا بدن در اثر عادت به آن دارو و تطابق با شرایـط مربوط بمصرف آن به یک اعتدال مجازی موقتی رسیـده که با حذف آن ، اعتدال بدن بر هم میخورد و شخص موقتاً‌تحت فشار خاصی قرار میگیرد زیرا بدن مستقیماً به آن دارو عادت کرده و خو گرفته است که ایـن امر در مورد سیگار بسیـار سخت و از تمام انواع عادات بیـولوژیکی یاحیاتی ( تطابق بیـولوژیکی ) دردناکتر و غیرقابل تحمل‌تر است .

« اعتیـاد » عبارتست از تطابق بدن با هر دارو یا ماده شیمیائی خارجی غیرلازمی بمدت طولانی که یکی از انواع عادات حیاتی یا عادات بیولوژیـکی محسوب میگردد . استعمال مداوم و طولانی سیگار منجر به ایـجاد سخت‌تریـن انواع عادات حیـاتی در بدن میشود که همان « اعتیـاد به سیگار » میـباشد .

تـریـاک یا تغییر « عـادت » عموماً سهلتر و سریعتر و بـدون عوارض سخت بوده و به مانند ترک اعتیاد با مـشکلات بزرگ روبرو نمی­گردد ، در حالیکه « اعـتیاد » علاوه بر لطمات سنگین جانی و خـسارات مالی بسیـار و آماده کردن بـدن به انـواع بیـماریهای جسمی و روحی گوناگون ، از نظر تـرک و رهائی با مشکلات بزرگ و گاهی با زحمات و مشقات و سختـی‌ها و نامـلایمات بیشتری همراه است ولی البته نباید فراموش کنیم که « ترک اعتــیاد غیر ممکن نیست » و چون عنوان « اعتــیاد »‌ از طرفی اکثراً با « عادت »‌قابل اشتباه بوده و در تمام موارد نمی­تواند مطابق با واقعیـت امر در استعمال طولانی داروهای مختلف و مواد ، صدق و تطابق نمایـد از اینروست که در سال­های اخیر از طرف محافل علمی و پزشکی تعاریف دیگری انتخاب گردیده که بیش از همه تعاریـف سازمان بهداشت جهانی کامل­تر و جامع‌تر و مطمئن‌تر و نیز قابل استفاده در تمام جهات استعمال مداوم داروها ( اعم از مخدر و غیره ) بوده و آن انتخاب عنوان « وابستگی به دارو » است.

1-6 -1-2. پیشگیری چیست؟

لغت «پیشگیری» یعنی جلوگیری از وقوع یک اتفاق، از نظر بهداشتی، پیشگیری عبارت است از مداخله ای مثبت و اندیشمندانه برای مقابله با شرایط مضر قبل از اینکه منجر به اختلال یا ناتوانی شود.

هدف از پیشگیری اولیه پیشگیری از شروع اختلال است که منجر به کاهش میزان بروز (Incidence) ودرنتیجه،کاهش میزان شیوع (Prevalence) می‌گردد.

روش‌های پیشگیری اولیه عبارتند از:

1- از بین بردن علل

2- کاهش عوامل مخاطره آمیز

3- افزایش مقاومت فرد

4- جلوگیری از سرایت بیماری

بر طبق نظر مرکز پیشگیری از سوء مصرف مواد (CSAP) یکی از سه مرکز تحت نظرمدیریت سرویس‌های بهداشت روانی و سوءمصرف مواد (SAMSHA)، بخشی از خدمات بهداشت عمومی آمریکا، دپارتمان خدمات انسانی و بهداشتی، پیشگیری بعنوان مجموعه کوشش­های ما برای تامین زندگی سالم و سازنده برای همه افراد گفته می‌شود.

پیشگیری سبک‌های زندگی سازنده را ارتقاء و بهبود می‌بخشد که این سبک­ها مخالف سوء مصرف مواد است و ایجاد محیط‌های اجتماعی را تشویق می‌کند که سبک‌های زندگی عاری از مواد را تسهیل می‌کند. پیشگیری باعث جلوگیری از مشکلات مربوط به سوء مصرف مواد می‌شود.

پیشگیری موفق از تنباکو، الکل، و دیگر مواد به این معنی است که نوجوانان، زنان حامله و دیگر جمعیت‌های در معرض خطر، الکل، تنباکو و دیگر مواد را مصرف نکنند. پیشگیری خطر مصرف مواد را کاهش می‌دهد و محیط ایمن را بوجود می‌آورد. پیشگیری موفق منجر به کاهش در مرگ و میرهای مربوط به ترافیک، خشونت. HIV/AIDS و دیگر بیماری­های مقاربتی جنسی (STDs)، تجاوز، حاملگی نوجوان، سوء رفتار با کودک، سرطان و بیماری قلبی، صدمات و تروما و دیگر مشکلات مربوط به سوء مصرف مواد می‌شود. پیشگیری فرآیند پویایی است که باید مرتبط با هر نسل باشد و استمرار پیدا کند.

1-6 -1-3. بهداشت روانی:

بهداشت روانی به مفهوم عام خود یعنی سلامت فکر و تعادل روانی و دارا بودن خصوصیات مثبت روانی و نیز راه‌های دستیابی به سلامت فکر و روح که تکامل فردی و اجتماعی انسان‌ها با پرداختن به آن روشن می‌شود.

1-6 -2. تعاریف عملیاتی:

در این پژوهش منظور از علل سیگار کشیدن نمره­ای است که فرد از پرسشنامه­ی علل سیگار کشیدن بدست می­آید.

فصل دوم

2-1. موضع گیری­های نظری و یافته­های پژوهشی در خصوص اعتیاد به سیگار و سیگار

2-1-1. دیدگاه­های مربوط به سوء مصرف مواد

1. 1. دیدگاه زیست شناختی و پزشکی

دیدگاه پزشکی اولین دیدگاهی است که به اعتیاد به چشم یک اختلال نگریسته است(دیویسون و نیل[1]، 2001). تحقیقات مختلفی در زمینه­­ی پایه­های زیست شناختی اعتیاد انجام می­گیرد. در سال 1974، آنکفالین یک پناپپتید درونزا با اثرات شبیه به تریاک شناسایی شد. این کشف به شناسایی سه طبقه از مواد درونزا در مغز از جمله اندروفین­ها و آنکفالین­ها منجر شد. اندروفین­ها در انتقال عصبی وقفه دادن درد، درگیر هستند. این مواد وقتی کسی از نظر جسمی آسیب می­بیند آزاد شده و تا حدودی مسئول فقدان درد در ضمن تصادفات حاد هستند. اثرات اولیه­ی ترکیبات تریاک و شبه تریاک از طریق گیرنده­های مواد افیونی اعمال می­شود.(کاپلان، سادوک و گرب، 1994).

فرد مبتلا به اختلال وابسته به مواد افیونی ممکن است کاهش فعالیت با منشأ ژنتیکی در سیستم افیونی داشته باشد، این کاهش فعالیت ممکن است نتیجه­ی کمتر بودن تعداد یا حساسیت کمتر گیرنده­های افیونی، آزاد شدن کمتر مواد افیونی درونزا یا غلظت بالای آنتاگونیست­ها فرضی مواد افیونی درونزا باشد(کاپلان، سادوک و گرب، 1994). یکی از پایه­های نورولوژیکی مهم که واسطه­ی اثرات­ تقویت کنندگی سوء مصرف مواد است سیستم میان مغزی دوپامین[2] است که هسته­های سلول آن در ناحیه­ی تگمنتال بطنی است. و مغز قدامی، خصوصاً هسته آکومبنس را عصب می­دهد(گیلدر و همکاران، 1996). این راه­های دوپامینی بخشی از سیستم پاداش فیزیولوژیکی را تشکیل می­دهد که خاصیت بالا بردن فراوانی رفتارهای فعال کننده آن را دارد. این دیدگاه تبین­های بسیار جالبی در مورد وابستگی ، تحمل و درد دارو فراهم ساخته­اند و همینطور تا حدودی زمینه­های ژنتیک سوء مصرف مواد را آشکار ساخته­اند.

1. 2. دیدگاه اجتماعی

نظریه­های جامعه شناسی اعتیاد را یک مسئله اجتماعی تلقی کرده و سعی می­کنند آن­ها را از این دید بررسی کرده و تحقیق کنند. بر اساس پژوهش­های انجام یافته معلوم شده است که وابستگی به مواد افیونی محدود به طبقات پایین اجتماعی- اقتصادی نیست، هر چند میزان بروز وابستگی در این گروه از طبقات اجتماعی- اقتصادی بالاتر است. انواعی از عوامل اجتماعی وابسته به فقر بشری احتمالاًدر وابستگی به مواد افیونی دخالت دارند. حدود 50 % مصرف کننده­های هروئین در شهرها کودکان تک والد یا والدین از هم جدا شده هستند و از خانواده­هایی برآمده­اند که در آن­ها حداقل یک عضو مبتلا به اختلال وجود دارد(کاپلان، سادوک و گرب، 1994). خطر سوء مصرف دارو در جوامعی بالاست که به نوعی نسبت به مصرف دارو سهل انگار هستند. ممکن است در گروه­های همتا، جوان برای مصرف دارو به منظور کسب شأن و قابلیت تحت فشار اجتماعی قرار گیرد. بعضی از پژوهش­ها، شواهدی نشان داده­اند مبنی بر این که مصرف دارو توسط افرادی را می­توان با توجه به مصرف مواد، توسط همتاهای او پیش­بینی کرد(گیلدر و همکاران، 1996).

بین سوء مصرف دارو و شاخص­های محرومیت اجتماعی نظیر بیکاری و بی­خانمانی رابطه وجود دارد(گیلدر و همکاران، 1996). از عوامل دیگری که در دیدگاه­های اجتماعی مطرح است قابلیت وصول دارو توسط افراد می­باشد. استفاده از داروهای نسخه شده که به راحتی از اکثر داروخانه­ها قابل وصول است. بعضی از داروها مثل نیکوتین که به راحتی قابل وصول است. سیگار هم که در اکثر کشورها از طریق قاچاق قابل وصول است دیدگاه­های جامعه شناختی اطلاعات بسیار زیادی در زمینه­ی سوء مصرف مواد فراهم ساخته­اند.

1. 3. دیدگاه روان­تحلیلی

در مقالات روان­تحلیلی، رفتار معتاد به سیگاربر حسب تثبیت لیبیدویی، با پیشرفت به سطوح پیش تناسلی، دهانی یا حتی سطح ابتدایی­تر رشد روانی- جنسی توصیف شده است. اکثر نظریه­پردازان روان­تحلیلی بیش از همه روی حالت دهانی تاکید کرده­اند. نیاز به توضیح روابط سوء مصرف مواد، دفاع، کنترل تکانه، اختلالات عاطفی و مکانیسم­های انطباقی باعث شده تا روان­تحلیلگران معاصر بیشتر بر روی ضابطه­مندی روان­شناسی ایگو تاکید کنند. غالباً تصور می­شود آسیب دیدگی شدید ایگو با سوء مصرف دارو رابطه دارد و حاکی از آشفتگی­های عمیق مربوط به رشد می­باشد. در نظریه­های معاصر مسائل مربوط به رابطه بین ایگو و عواطف به عنوان یک ناحیه کلیدی موضوع اعتیاد مطرح شده است.

1. 4. دیدگاه­های یادگیری و شناختی- رفتاری

نظریه پردازان افراطی دیدگاه یادگیری سعی کرده­اند که با الگوی محرک- پاسخ مسئله پیچیده اعتیاد را تبیین کنند ولی با توجه به ناکارآمدی این الگو، در درمان و پیشگیری از سوء مصرف مواد اکثر پژوهشگران به الگوی محرک- ارگانیسم- پاسخ روی آورده­اند و این الگو را در تبیین و درمان سوء مصرف مواد کارآمد و اثربخش یافته­اند(بندورا[3] ،1997؛ گزوپ، 1994).

در رویکرد یادگیری مشاهده­ای بر عوامل زمینه­ساز شناختی، رفتاری و عاطفی تواماً توجه می­شود و در این میان بر موضوعات کلیدی چون خویشتن­داری [4] ، خوداثربخشی[5] و تغییرمحیط و رفتار تأکید می­شود. پژوهشگران زیادی با استفاده از این رویکرد، طرح­های درمانی متنوعی را برای درمان اختلالات مختلف سوء مصرف مواد فراهم ساخته­اند.

رویکرد شناختی- رفتاری نیز تقریباً مثل طرفداران نظریه­ی یادگیری مشاهده­ای بر شناخت نگرش افراد، عواطف، هیجانات، رفتار و شیوه­های مقابله­ای معتادان تأکید دارد (گزوپ، 1994). از این دید افراد معتاد قبل از شروع مصرف دارو تا حدودی کمبود مهار­ت­های شناختی و رفتاری دارند که آسیب پذیری آنان را شدت می­بخشد. غالباً به نظر می­رسد که آن­ها توان مقابله با چالش­های روزمره­ی زندگی را ندارند، احساسات ایشان بی­ثبات است و از افسردگی، اضطراب، مشکلات زندگی، بد­ خلقی و مواردی از این قبیل شکایت می­کنند (گیلدر و همکاران، 1996). دیدگاه­های شناختی- رفتاری از جمله آموزش مهارت­های مقابله­ای و سبک حل­مسئله کارآمدی خود را در پیشگیری از بروز و نیز پیشگیری از عود مجدد سوء مصرف مواد نشان داده­اند (گزوپ، 1994).

عوامل مخاطره آمیز

عوامل مخاطره آمیز مصرف مواد شامل عوامل فردی، عوامل بین فردی و محیطی و عوامل اجتماعی است.

عوامل مخاطره آمیز فردی

□ دوره نوجوانی و جوانی

□ استعداد ارثی

□ صفات شخصیتی:

● صفات ضد اجتماعی

● پرخاشگری

● اعتماد به نفس پایین

□ اختلالهای روانی:

● افسردگی اساسی

● فوبی

□ شرایط عاطفی

□ نگرش مثبت به مواد

□ موقعیتهای مخاطره آمیز:

● ترک تحصیل

● بی سرپرستی

□ تاثیر مثبت مواد بر فرد

در اینجا به شرح هر یک از عوامل فوق می پردازیم:

دوره نوجوانی و جوانی

طی دورة کودکی، فرد بشدت تحت تأثیر خانواده است اما بتدریج وبا افزایش سن ، نقش افراد خارج از خانواده بخصوص همبازی‌‌ها و همکلاس‌‌ها افزایش می‌یابد و از اهمیت خانواده کاسته می‌شود. این شرایط با افزایش سن فرد سیر فزاینده می‌یابد و طی دورة نوجوانی به اوج خود می‌رسد. دورة نوجوانی به خودی خود یکی از حادترین ادوار زندگی است؛ چرا که مخاطره­آمیزترین دوران زندگی از نظر شروع به مصرف مواد است. نوجوانی دوره انتقال از کودکی به بزرگسالی و کسب هویت فردی و اجتماعی است. در این دوره، میل به استقلال و مخالفت با والدین به اوج می­رسد و نوجوان برای اثبات بلوغ و فردیت خود ارزش­های خانواده را زیر سوال می­برد و سعی در ایجاد و تحلیل ارزش­های جدید خود دارد. مجموعه­ی این عوامل، علاوه بر حس کنجکاوی و نیاز به تحرک، تنوع و هیجان، فرد را مستعد مصرف مواد می­نماید.

در این دوره فشار دوستان و همسالان ممکن است افکار و نوع تربیت خانوادگی او را تحت‌الشعاع قرار دهد . بسیاری از نوجوانان متعلق به خانواده‌‌های عاری از سیگار ممکن است اولین تجربة استعمال مواد را از دوستان خود فراگیرند (لیاقت،1374) . علاوه براین شرایط ، طی دورة جوانی برای فرد نیاز‌های جدیدی بوجود می‌آید. بعنوان مثال نیاز به کسب هویت ازآن جمله است. چنانچه خانواده و جامعه شرایط لازم برای نیل به هویت فرد را فراهم آورند این نیاز بصورت مناسب برآورده می‌شود، درغیر اینصورت فرد برای نیل به هویت و ابراز وجود راه‌های انحرافی را برمی‌گزیند، ازجمله این راه‌های انحرافی عضویت در گروه‌‌های کجرو است، نوجوانی که خوا‌هان تثبیت هویت خود بعنوان عضوی از گروه است با رغبت تام درهمه­ی فعالیت‌‌های گروه شرکت می‌کند تا وفاداری خود را به گروه ثابت نماید. براساس همین شرایط درحدود 73 % از مددجویانی که بدلیل اعتیاد به کانون اصلاح و تربیت اهواز فرستاده شد‌ه‌اند مصرف سیگار را از مدرسه و در سنین بین 14 - 12 سالگی آغاز کرد‌ه‌اند ( مرکز جرم­شناسی اداره­ی کل زندان‌های استان خوزستان : 15 ).

چنانکه ذکر شد فرآیند هویت‌یابی جوان با مشکلاتی همراه است که به شرط آگاهی والدین و جوانان از این مشکلات، طی کردن این دوره تسهیل می‌شود. امّا در برخی خانواده‌‌ها آنقدر مشکل و درگیری وجود دارد که افراد درگیر فرآیند هویت‌یابی، به ناگزیر از راه‌‌های انحرافی به این مهم نایل می‌آیند. بدلیل این مشکلات، جوان در خانه امکان ابراز وجود نمی‌یابد، درعین حال ابراز وجود برای او یک نیاز است. این موقعیت درکنار یک محیط جرم خیز که درآن استعمال سیگار نشانه‌ای برای بلوغ و به اصطلاح ‹‹ کسی شدن ›› است، باعث می‌شود فرد بسوی کسانی سوق داده شود که امکانات ابراز وجود را در اختیار او قرار دهند. وقتی والدین با جوان برخوردی کودکانه دارند، سبب می‌شوند تا وی با انجام رفتار‌های مربوط به بزرگسالان، نشان دهد که دیگر کودک نیست. دراین شرایط ممکن است فرد به سیگار، مصرف الکل یا سیگار روی آورد (کرباس، 1377).

ژنتیک

شواهد مختلفی از استعداد ارثی اعتیاد به الکل و مواد وجود دارد. تاثیر مستقیم عوامل ژنتیکی عمدتاً از طریق اثرات فارماکوکینتیک و فارکودینامیک مواد در بدن می باشد که تعیین کننده تاثیر ماده بر فرد است. برخی از عوامل مخاطره آمیز دیگر نیز تحت نفوذ عوامل ژنتیکی هستند مانند برخی اختلالهای شخصیتی و روانی و عملکرد نامناسب تحصیلی ناشی از اختلالهای یادگیری.

صفات شخصیتی

عوامل مختلف شخصیتی با مصرف مواد ارتباط دارند. از این میان، برخی از صفات بیشتر پیش بینی کننده احتمال اعتیاد هستند و به طور کلی فردی را تصویر می کنند که با ارزشها یا ساختارهای اجتماعی مانند خانواده، محیط آموزشی و مذهب پیوندی ندارد و یا از عهده انطباق، کنترل یا ابراز احساسهای دردناکی مثل احساس گناه، خشم و اضطراب بر نمی آید. این صفات عبارتند از: عدم پذیرش ارزشهای سنتی و رایج، مقاومت در مقابل منابع قدرت، نیاز شدید، احساس فقدان کنترل بر زندگی خود، اعتماد به نفس پایین، فقدان مهارت در برابر پیشنهادهای خلاف دیگران، فقدان مهارتهای اجتماعی و انطباقی. از آنجا که اولین مصرف مواد، معمولاً از محیطهای اجتماعی شروع می شود هر قدر فرد قدرت تصمیم گیری و مهارت ارتباطی بیشتری داشته باشد، بهتر می تواند در مقابل فشار همسالان مقاومت کند.

اختلال­های روانی

در حدود 70 درصد موارد، همراه با اعتیاد اختلالهای دیگر روانپزشکی نیز وجود دارد. شایع ترین تشخیصها عبارتند از: افسردگی اساسی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، فوبی، دیس تایمی، اختلال وسواسی- جبری، اختلال پانیک، مانیا، اسکیزوفرنی.

نگرش مثبت به مواد

افرادی که نگرشها و باورهای مثبت و یا خنثی به سیگار دارند، احتمال مصرف و اعتیادشان بیش از کسانی است که نگرشهای منفی دارند. این نگرشهای مثبت معمولاً عبارتند از: کسب بزرگی و تشخص، رفع دردهای جسمی و خستگی، کسب آرامش روانی، توانایی مصرف مواد بدون ابتلا به اعتیاد.

موقعیتهای مخاطره آمیز فردی

بعضی از نوجوانان و جوانان در موقعیتها یا شرایطی قرار دارند که آنان را در معرض خطر مصرف مواد قرار می دهد. مهمترین این موقعیتها عبارتند از: در معرض خشونت قرار گرفتن در دوران کودکی و نوجوانی، ترک تحصیل، بی سرپرستی یا بی خانمانی، فرار از خانه، معلولیت جسمی، ابتلا به بیماریها یا دردهای مزمن. حوادثی مانند از دست دادن نزدیکان یا بلایای طبیعی ناگهانی نیز ممکن است منجر به واکنشهای حاد روانی شوند. در این حالت فرد برای کاهش درد و رنج و انطباق با آن از مواد استفاده می کند.

تاثیر مواد بر فرد

این متغیر وقتی وارد عمل می شود که ماده حداقل یک بار مصرف شده باشد. چگونگی تاثیر یک ماده بر فرد، تابع خواص ذاتی ماده مصرفی و تعامل آن با فرد و موقعیت فرد مصرف کننده است. تاثیر مواد بر فرد مصرف کننده، به میزان قابل توجهی، به مشخصات او بستگی دارد. این مشخصات عبارتند از: شرایط جسمی فرد، انتظار فرد از مواد، تجربیات قبلی تاثیر مواد و مواد دیگری که هم زمان مصرف شده اند. مواد مختلف نیز تاثیرهای متفاوتی بر وضعیت فیزیولوژیک و روانی فرد دارند، مثلاً: هروئین و کوکائین سرخوشی شدید، الکل آرامش و نیکوتین مختصری هشیاری و آرامش ایجاد می کند.

مقایسه ی بهداشت روانی دانشجویان سیگاری و غیر سیگاریاستعمال دخانیاتدیدگاه اجتماعی

دانلود مطالعه اثرات تداخلی روی در جذب و انتقال آهن

مطالعه اثرات تداخلی روی در جذب و انتقال آهن

در طبیعت دهها عنصر وجود دارند که با مقادیری هر چند اندک، در بدن موجودات زنده اعمال و وظایف بسیار حیاتی را انجام می دهند و همچنین وجود این عناصر در رژیم غذایی موجدات زنده برای رشد و ابقاء حیات امری ضروری است همچنین میزان این عناصر در رژیم غذایی بایستی در یک حد مطلوب و متعادل باشد تا حیات موجودات زنده دچار اختلال نگردد متابولیسم و نقش این عناصر و ما

دسته بندی	شیمی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	2144 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	148

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

فصل اول- مقدمه

(1) مقدمه. 1

1-1 متابولسیم روی. 2

1-1-1 پیشگفتار. 2

1-1-1-2-خصوصیات فیزیکی و شیمایی روی:. 2

1-1-1-3تاریخچه. 3

1-1-2متابولسیم روی. 3

1-1-3-کمبود روی در بدن. 4

1-1-3-1چطور کمبود روی را معالجه کنیم؟. 6

1-1-4-مسموم کنندگی ZinC.. 6

1-1-6-استفاده‌های پزشکی. 8

1-1-7-دیدگاه فیزیولوژیکی. 8

1-1-7-1-عملکردها و فار موکولوژی:. 8

1-1-7-2-مکانیسم فعالیت. 8

1-1-8-محرکهای دارویی:. 9

1-1-9-نتیجه. 9

1-1-9-1فعل و انفعالات. 11

1-1-9-2مکملهای مغذی (83) Nutritinal supplement 11

1-1-9-3-نحوه مصرف روی:. 12

1-1-2-متابولیسم آهن در بدن (Iron Metabolism) 12

1-2-1-توزیع آهن در بدن:. 13

1-2-2-هموگلوبین. 13

1-2-3-ذخیره آهن. 13

1-2-4-جایگاه انتقالی ‌آهن. 14

1-2-5-جذب آهن (Iron absorption) 14

1-2-5-1مکانیسم جذب آهن. 15

1-2-6-فریتین سرم (serum ferritin) 15

1-2-6-ساختمان فریتین :. 15

1-2-6-2برداشت و آزاد سازی آهن توسط فریتین. 16

1-2-6-3-عمل فریتین در بدن. 16

1-2-6-4-فریتین سرم و مقدار آن در افراد طبیعی. 16

مقادیر نرمال آهن سرم. 17

1-2-7-1تغییرات روزانه در آهن سرم. 17

1-2-8-اندازه گیری مقدار آهن سرم. 17

1-2-8-1- ملاحضات کلی:. 17

1-2-8-2 اندازه گیری آهن سرم با رسوب پروتئینی: 18

1-2-8-3 اندازه گیری آهن سرم بدون رسوب پروتئینی: 18

1-2-9 اندازه گیری ظرفیت پذیرش آهن سرم:. 18

1-2-9- روش اول:. 18

1-2-9-2-روش دوم (روش رزین):. 18

1-2-9-3- روش سوم:. 19

فصل دوم- - مواد و روشها

2- مواد، وسایل، روشها. 21

2-1 مواد. 21

2-2- وسایل و دستگاههای آزمایشگاهی مورد استفاده: 21

3-3- روشهای دستگاهی. 21

2-4 آزمایشات تیتراسیون اسپکتروفتومتری :. 22

2-4-1 تعیین طول موج ماکزیمم:. 22

2-4-2- بررسی چگونگی جذب آهن توسط آپوترانسفرین: 22

2-4-2-1 اثر غلظت مختلف آهن بر روی باندینگ با ترانسفرین 22

2-4-2-2 اثر زمان بر روی باندینگ آهن با ترانسفرین 22

2-4-2-3 اثر یون بیکربنات بر روی باندینگ آهن با ترانسفرین 22

2-4-2-4 اثر سیترات بر روی باندینگ آهن با ترانسفرین 23

2-4-2-5 اثر غلظت مختلف اکسالات بر روی باندینگ آهن با ترانسفرین: 23

2-4-2-6 اثر PH بر روی باندینگ آهن با ترانسفرین 23

2-4-3 بررسی اثر روی. 23

2-4-3-1 اثر غلظتهای مختلف آهن وروی بر ترانسفرین 23

2-4-3-2 تعیین اثر غلظت مشخصی از بی کربنات بر باندینگ غلظتهای مختلف آهن با ترانسفرین. 24

2-4-3-3 اثر غلظت مشخص بی کربنات بر روی باندینگ روی با ترانسفرین 24

2-4-3-4 اثر غلظت مشخص بی کربنات بر باندینگ آهن با ترانسفرین در حضور روی:. 24

2-4-3-5 اثر غلظتهای مختلف روی در باندینگ باترانسفرین در حضور یون بی کربنات. 24

2-5- آزمایشات دیالیز تعادلی:. 24

2-5-1 محلول‌های لازم:. 25

2-5-2- طرز کار با دستگاه:. 25

2-5-3- اثر روی بر برداشت آهن توسط ترانسفرین:. 26

2-5-4- روش کنترل PH: 26

2-5-5- طرز اندازه گیری آهن:. 26

2-5-5-1- روش کار:. 26

2-5-6- تعیین ثابت باندینگ آهن با ترانسفرین. 27

فصل سوم-نتایج

3- نتایج :. 30

3-1 تیتراسیون اسپکتروفتومتری:. 30

3-1-1 تعیین طول موج ماکزیمم:. 30

3-1-1-2- اثر روی بر روی متالوتایونین. 31

3-1-1-3 اثر روی بر روی جذب ماکزیمم اسیدهای آمینه: 31

3-1-2 بررسی چگونگی جذب آهن توسط آپوترانسفرین: 47

3-1-2-1 اثر غلظت‌های مختلف آهن بر روی باندینگ با ترانسفرین 47

3-1-2-2 اثر زمان:. 47

3-1-2-3 اثر یون بیکربنات:. 47

3-1-2-4 اثر اسید سیتریک. 47

3-1-2-6 اثر PH.. 48

3-1-3 بررسی اثر روی. 48

3-1-3-1 اثر تغییرات غلظت روی. 48

3-1-3-2 اثر رقابتی روی با آهن. 48

3-2 نتایج حاصل از آزمایشات دیالیز تعادلی:. 49

3-2-1 تعیین ثابت باندینگ آهن به ترانسفرین:. 49

فصل چهارم- بحث

بحث. 69

آزمایشات Invitro:. 69

Refrences. 71

1-1 متابولسیم روی

1-1-1 پیشگفتار

در طبیعت دهها عنصر وجود دارند که با مقادیری هر چند اندک، در بدن موجودات زنده اعمال و وظایف بسیار حیاتی را انجام می دهند و همچنین وجود این عناصر در رژیم غذایی موجدات زنده برای رشد و ابقاء حیات امری ضروری است همچنین میزان این عناصر در رژیم غذایی بایستی در یک حد مطلوب و متعادل باشد تا حیات موجودات زنده دچار اختلال نگردد. متابولیسم و نقش این عناصر و ماهیت بیماریهای ناشی از کمبود یا ازدیاد آنها بر موجودات زنده توسط متخصصین بیوشیمی پزشکی و تغذیه مورد مطالعه قرار گرفته است. از آنجایی که مقادیر آهن سوم (Capacity total Iron binding) TIBC در وضعیتهای گوناگون انسانی، جغرافیایی، جنسی و ... بر حسب عادات غذایی (Food habit) مردم متفاوت است. لذا هدف از این تحقیق مطالعه اثرات تداخلی فلز روی در جذب و انتقال آهن سرم می‌باشد.

روی به عنوان یک عنصر حیاتی و مهم در تغذیه روزانه انسان و حیوان به شمار می رود نقش بیولوژیکی بزرگی در طبیعت ایفا می کند. روی نقشهای کاتالیکی ، ساختاری و اثر گذاری در بیش از 200 متالوآنزیم روی که در سیستم‌های بیولوژیکی شناسایی شده اند را ایفا می کند. این آنزیمها در متابولیسم نوکلئیک اسید و پروتئین و تولید انرژی وبسیاری مواد دیگر دخیل هستند (83) روی به عنوان یکی از مواد معدنی موجود در بدن انسان که دارای اثرات و ویژگی‌هایی در بافتهای مختلف است، به عنوان بخشی مهم از 300 آنزیم مختلف عمل می کند. به همین دلیل این ماده معدنی نقش مهمی در پروسه‌های فیزیولوژیکی و مسیرهای متابولیسمی زیست شیمی ایفا می کند. بیش از90% این ماده معدنی به صورت ذخیره در بدن : (30% آن در استخوانها 60% آن در ماهیچه‌ها) موجود است (82) غنی ترین منابع غذایی روی مرکب از جانوران دریایی علی الخصوص صدفهای خوراکی، گوشت، ماهی، مرغ و تخم مرغ است. ترمیم و التیام زخمها، حمایت ایمنی بدن، کاهش توان و سختی بیماری سرماخوردگی، حمایت و مراقبت از غده پروستات، افزایش باروری و تولید اسپرم از مهمترین وظایف و کار کردها و اثرات ماده معدنی روی در بدن می باشد.به این دلیل روی دارای نقش مهمی در سی صد میسر متابولیسی و عملکرد‌های مختلف بیوشیمی دارا می باشد. این ادعا بر اساس نقش و وظیفه تغذیه، در ترکیب وسیعی از پروسه‌ها و فعالیتهای بدن که شامل هضم، ترمیم، زخم، تولید انرژی در بدن، رشد عضلات، ترمیم بافتهای سلولی، سنتز کولاژن، استقامت استخوانها، عملکردهای هوشی وذهنی، متابولسیم کربوهیدارتها و عملکردهای تناسلی می باشد. حتی کمبود متوسط و معمولی روی در بدن باعث تاثیر منفی بر روی سیستم ایمنی بدن کاهش میزان اسپرم و عملکرد نادرست حافظه همراه است. شاید مشهورترین ادعایی که اخیرا درباره کارایی روی در بدن ارائه گردیده، نقش مهم آن در رابطه با سیستم ایمنی بدن است.

1-1-1-2-خصوصیات فیزیکی و شیمایی روی:

روی فلزی با وزن ملکولی 4/65 گرم بر مول می باشد و در گروه IIB و ردیف چهارم از جدول تناوبی قرار گرفته است. روی را با علامت اختصاری Zn نمایش می دهند و دارای عدد اتمی 30، وزن اتمی 38/65، چگالی gr/cm³ 14/7 در ^oc 20، انرژی نخستین یونش آن 394/9 و دارای 5 ایزوتوپ رادیواکتیوی طبیعی و یا حاصل شکافت هسته ای دیگر می باشد، فراوانترین ایزوتوپهای آن Zn ⁶⁴ با فراوانی 6/48% و Zn ⁶⁶ با فراوانی 9/27و Zn ⁶⁸ با فراوانی 8/18% می باشد نیمه عمر روی d 244 65 می باشد. جزء عناصر احیاء کننده قوی و خود اکسید می شود 763/0 و بیشتر در حالت دو ظرفیتی موجود می باشد. یکی از عناصر کمیاب و ضروری بدن است. زیرا در اعمال اساسی مولکولی زیادی شرکت می کند. دسته ای از نمکهای کم محلول روی شامل هیدروکسید ، اکسالات و سولفید می باشد. روی با برخی از ترکیبات معدنی شامل سیترات لیدروکسید تولید کمپلکسهای محلول می کند.

1-1-1-3تاریخچه

ضرورت این عنصر برای میکروارگانیسم‌ها اولین بار در سالها 1869و 1926 مورد توجه قرار گرفت. کمبود این عنصر عملا در حیوانات آزمایشگاهی مشاهده شد. (115) ولی در انسان کمبود این عنصر نادرست است، زیرا روی در همه جا موجود است. روی بعد از آهن فراوانترین عنصر کمیاب با میزان حدود 5/1 تا 5/2 گرم در کل بدن است. غلظت این عنصر در کروئید چشم (لایه عروقی میان کره چشم که بین صلبیه و شبکیه واقع است) و غده پروستات بالا است ولی بیشترین میزان این عنصر در بدن در استخوانها و عضلات یافت می شود. غلظت زیاد آن مخصوصا در ناحیه مغز، پانکراس و غده آدرنالین می‌باشد همچنین در تمام سلولها واعصاب وجود دارد. روی ساختمان شیمیایی کاتالیستی (آنزیمی) و قوانین خاصی دارد و بیشتر از 60 آنزیم برای فعالیت خود به روی نیاز دارند که RNA پلیمراز هم شامل آن‌هاست. روی فعالانه به وسیله حفره‌های سیناپسی جذب می شود و فعالیت نورونها و حافظه را حمایت می کند. متابولیسم روی در مدت بیماری و استرسهای فیزیکی با هورمونها سازگار می شود. احتمالا سیتوکسین‌ها و توکسین‌ها قسمتی از سیستم دفاعی را به عهده دارند (3) این عنصر در لوزالمعده دارای فعالیت زیادی می باشد و مرتبا از طریق شیره لوزالمعده مقداری از آن به خارج ترشح می گردد. میزان روی در پلاسما دستخوش تغییرات روزانه است. منحنی تغییر غلظت این عنصر نسبت به ساعات روز به شکل u می باشد. ماکزیمم غلظت در صبح و کمترین آن در اواسط عصر است. بطور متوسط میزان روی در پلاسما 98 و یا 15 می باشد که آن با الفا -2- ماکروگلوبین و باقیمانده آن با آلبومین باند شده است. در خون تنها 10% تا 20% میزان روی در پلاسما و باقیمانده آن در گلبولهای قرمز موجود است. همچنین غشاء گلبولهای قرمز دارای مقداری روی می باشد. غلظت عنصر روی در نطفه 100 برابر میزان آن در پلاسما است. روی تشکیل دهنده تعداد زیادی از آنزیمها در پستانداران (بیش از 150 آنزیم) است که به عنوان جایگاه فعال یا به عنوان جزئی از ساختمان آنها یا هر دو عمل می کند. تعدادی از این آنزیمها عبارتند از : کربنیک انیدراز، کربوکسی پتیپداز، آلکالین فسفاتاز، ترانس فرازها، لیگازها، لیازها، ایزومرازها، DNA,RNA پلیمرازها و سوپر اکسیدویس موتاز (115)

روی در فرآیند‌های متابولیکی که شامل سنتز اسید نو کلئیک و پروتئین باشند دخالت دارد و همچنین برای سنتز و فعالیت انسولین ضروری است و به ثابت بودن هگزامرهای پروانسولین و انسولین به وسیله تشکیل کمپلکس‌هایی با آنها کمک می کند. روی همچنین در تشکیل پروتئین zinc finger نقش دارد. (115) این پروتیئن در نواحی خاصی با DNA باند می شود. روی یک عنصر ضروری برای باند شدن این پروتئین با DNA است. روی در تشریع ترمیم زخمها دخالت دارد و برای رشد طبیعی عنصری ضروری است. این عنصر در قوه چشایی تاثیر می گذارد و می تواند خطر تغییرات شبکیه را در افراد مسن
تعلیل کند.

1-1-2متابولسیم روی

روی بطور عمده از طریق دوازدهه و میزان کمی از طریق روده کوچک جذب می شود. جذب روی وابسته به سن نیست و با تعدادی از عوامل تغذیه ای مثل وجود امینو اسیدها (بویژه هیستیدین) و لاکتوز و همچنین وجود میزان کم آهن در رژیم غذایی افزایش می یابد. کمبود دریافت پروتئینها و افزایش دریافت فیتات باعث کاهش جذب روی می شود که این اثر با افزایش دریافت و جذب کلسیم تشدید خواهد شد. روی پس از جذب به کبد منتقل می شود و با آلبومین باند می شود. مسیر اصلی دفع روی، روده و سپس از طریق کلیه و پوست است. مقدار کمی از طریق ادرار و ریزش پوست دفع می شود، همچنین در مردان فعالیتهای جنسی با از دست دادن روی همراه است کمبود این عنصر در افراد بالغ برای اولین بار در کشور مصر و ایران مشاهده شد، مورد اصل مرد 21 ساله بود که پسر 10 ساله ای به نظر می رسید. این بیمار مقدار زیادی نان و خاک می خورد.

موارد دیگر بیمارانی بودند که به عفونتهای ناشی از کرم قلابدار مبتلا بودند در سال 1996 بیماری (AE) [1] که یک بیماری نادرژنی بود و با کمبود خیلی زیاد روی مواجه بود شناسایی شد (81) مثالی خوب برای فهمیدن و درک کمبود روی وجذب ناکافی این عنصر است. این بیماران نمی توانند تریپتوفان را سوخت و ساز کنند که منجر به پائین آمدن سطح مقدار (PA) picolinic acid می شود. PA نتیجه یک سوخت و ساز طبیعی از متابولسیم تریپتوفان در بدن است که وجود آن خیلی مهمتر از جذب روی است. پیکولینات روی بیشترین تاثیر را در برگشت روی از دست رفته در اثر بیماری AE و همچنین جذب بیشتر روی از دیگر جانشینهای طبیعی را دارد. همچنین مصرف مواد طبیعی حاوی روی کاهش روی در بدن تامین می کند.

جدول 1-1

1-1-3-کمبود روی در بدن

بر اساس آخرین تحقیقات نشان داده شده است که کمبود روی در بدن با بیماریهای روانی و مشکلات اجتماعی ارتباط نزدیک دارد. دانشمندان باور دارند که نورونهای عصبی حمل و نقل روی را بر عهده دارند وقتی میزان روی پایین است فعالیت نورونها کاهش می یابد و باعث رفتارهای نامتعادل می گردد. دانشمندان هنوز نمی دانند که این رفتار‌ها چطور اتفاق می افتد ولی می تواند به میزان انتقال و قابلیت دسترسی به روی در ارتباط باشد. خیلی از بیماران Carl Pfeiffer از این مشکل رفتاری در عذاب هستند. بیشترین بیمارانی که این مشکل را به طور مشترک دارند دارای ADHD [2] هستند و یا به نام ODD [3] معروف هستند و یا OCD [4] و CD [5] که از کمبود روی به وجود می آیند.

بسیاری از این بیماران مدت‌ها به روانشناسی مراجعه کردند و با داروهایی مختلف در بیمارستان تحت درمان قرار گرفتند. درصد زیادی از افراد که مبتلا به این بیماری بودند سطوح نامتعادلی از مس، روی، جیوه، کلسیم، کادمیم، منیزیم و منگنز درخون، ادرار و بافت آنها بر طبق آزمایشات شیمیایی که در هزاران بیمار مبتلا انجام شد، داشتند. در بررسی بعمل آمده به نظر می رسد که در ترکیب پروتئین این بیماران علائم کمبود روی در خون مشاهده می شد. این مطالعه در مورد مردان جوانی که کمبود روی داشتند انجام گرفت و تحقیقات پزشکی را راجع به کمبود روی در 40000 بیمار روانی تایید کرد. شواهد پزشکی و تحقیقات نشان دادند که مس و روی را نمی توان جداگانه از هم مورد بررسی قرار داد. کمبود روی بیشتر در نتیجه افزایش میزان مس در خون می باشد به این دلیل که این دو فلز باهم در بدن رقابت می کنند.بالا رفتن میزان مس خون علائمی از قبیل ناهنجاریهای روانی، تحرک زیاد، ناتوانی در یادگیری و افسردگی را نشان می دهد اندازه گیری کمبود روی با آزمایش خون به دلیل دفع زیاد آن مشکل است لذا کمبود روی را در ادرار و بافت مو دنبال می کنند.

محققینcarl توانستند به دلیل فشردگی روی در پلاسما و وجود علائم پزشکی در کاهش روی به وسیله جانشینهای روی کمبود روی را کشف کنند.

در مرکز تحقیقات بیماریهای کودکان (Tx, Houston) نیز بیماری رایج سیستم گوارشی CD [6]که باعث تورم می شود مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت به دو گروه کودکان سالم و بیمار در طول 6 روز میزانmg 4/0 روی Zn ⁷⁰ از طریق تزریق وریدی و mgr 2 روی Zn ⁶⁷ از طریق خوراکی تجویز کردند. مدفوع، ادرار و پلاسما خون کودکان بیمار و کودکان شاهد مورد آزمایش قرار گرفت کودکانی که بیماری CD داشتند روی در پلاسمای آنها کمتر بود و جذب روی کمتری داشتند و میزان روی دفع شده هم در مقایسه با گروه شاهد بالاتر بود (6) در نتیجه می توان گفت متابولیسم روی در افرادی کهCD دائم دارند غیر طبیعی است این موضوع را می توان از طریق ردیاب رادیواکتیو اثبات کرد. این بیماری در مراحل پیشرفته دارای علائمی شبیه علائم کمبود روی است ولی می توان گفت که متابولیسم روی در بیماران مبتلا به CD دچار اختلال می شود.

تاخیر در رشد، هیپوگنادیسم و تاخیر در بلوغ جنسی در اثر کمبود روی عارض خواهد شد. همچنین اثرات دیر رس کمبود این عنصر عبارتند از: لکهای مختلفی از ضایعات پوستی، مختل شدن روند التیام زخمها، کاهش غیر طبیعی حس چشایی، اختلالات رفتاری، شب کوری وکاهش ایمنی بدن، این علائم همیشه ظاهر نمی شوند. مثلا در بیمارانی که از طریق غیر گوارشی تغذیه می شوند و دچار کمبود عنصر روی هستند، اختلالات فکری وذهنی، افسردگی، اگزما و کچلی مشاهده خواهد شد. در اطفال کمبود روی،کاهش اشتها، از دست داد حس چشایی، کاهش رشد را به دنبال خواهد داشت همچنین شب کوری که در اثر کمبود ویتامین A ایجاد می شود می تواند تحت تاثیر کمبود روی مشاهده شود. زیرا روی در فعالیت آنزیم رتینول دهید روژناز نقش دارد. و این آنزیم عهده دار تبدیل رتینول به رتنیول دهیدرات [7] است. در تحقیقی که در مورد مردان جوانی که رفتاهای ناهنجار داشتند انجام شد به این نتیجه رسیدند که در این افراد میزان نسبت مس به روی بالاتر از گروه شاهد می باشد. در این تحقیق که 20 سال به طول انجامیده، غلظتهای غیر طبیعی مس و روی یعنی بالا بودن غلظت مس سرم و پایین بودن غلظت روی پلاسما و در این گروه نسبت به افراد عادی مشاهده شده است.

روی با غلظت نسبتا بالایی در هیپوکامپس مغز وجود دارد. فرض بر اینست که روی ممکنست عمل سیناپس و نورونهای عصبی را تعدیل کند. کمبود روی در این محلها می تواند فعالیت نرونها را تغییر داده و در نتیجه بر رفتار انسان تاثیر بگذارد. میزان روی در پلاسما در طی فشارهای عصبی و عفونتها، حاملگی ، وجود زخمها، سیروزهای کبدی و آنمی ‌بد خیم کاهش می‌یابد.

شرایطی که باعث ایجاد کمبود روی در بدن می شوند عبارتند از:

1-کمبود دریافت از رژیم غذایی

2- کاهش جذب به علت دریافت موادی مثل فیتات

3- اعتیاد به الکل یا مسمومیت با الکل

4- افزایش دفع در شرایطی مثل اسهال و استفراغ شدید.

5- افزایش نیاز به این عنصر در شرایطی مثل دوران رشد، بارداری، شیر دهی.

1-1-3-1چطور کمبود روی را معالجه کنیم؟

کمبود روی با مکملهای از روی و مکملهای تغذیه ای که شامل پیروکسیدین، اسید اسکوربیک، ویتامین E ،L سیستئین می باشد. منگنز هم در سوخت و ساز خوب و عرضه مناسب آن مفید است و کاربرد دارد. معالجه بیماری در شرایط اولیه ممکنست چند ماه و در موارد شدیدتر تا یکسال به طول انجامد. با کمک میزان آسیب دیدگی و میزان استرس ایجاد شده می توان یک تعادل مناسب برای بیماری به دست آورد. بعلاوه افرادی که قابلیت جذب روی را ندارند یا گروه خونی آنها A است به این روش درمان پاسخ نمی دهند. (7)

1-1-4-مسموم کنندگی ZinC

در مورد مسمومیت با روی کمتر توجه می شود ولی مسمومیتهای حاد ناشی از روی بعلت تماس با مواد صنعتی و مصرف غذاهای اسیدی یا نوشابه‌های موجود در ظروف گالوانیزه مشاهده شده است. بحران مسمومیت با روی به وسیله علائم تهوع و سرگیجه و معده درد مشخص می شود نشانه‌های به وجود آمده در اثر مسموم شدن شامل مشکلات گوارشی بیماریهای داخلی روده، همین طور PHA و کاهش HDL در کسترول است. میزان روی در روز باید mgr/day 150 باشد در غیر این صورت باعث استفراغ می شود. (3 و115).

علائم مسمومیت با روی عبارتست از: تحریکات معده ای و روده ای همراه با تب، تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، و احساس طعم فلزی در دهان.

منابع غذایی:

روی به مقدار زیادی در صدف، گوشت سفید و قرمز، آجیل، جوانه گندم و غذاهای متنوع دیگری موجود است. روی موجود در فراورده‌های حیوانی، خرچنگ، نرم تنان نسبت به غذاهای گیاهی جذب بیشتری خواهند داشت. اسید فیتیک در گیاهانی مثل دانه سویا، حبوبات، بنشن به حالت طبیعی به صورت غنی یافت می شود. در نتیجه تغذیه با این مواد باعث کاهش جذب روی می شوند. هر چند میزان روی در حبوبات به حالت طبیعی نسبت به حبوبات تصفیه شده (بدون پوست) بالاتر باشد. ولی به علت میزان زیاد اسید فیتیک موجود در پوست حبوبات که در طی تصفیه کردن برداشته می شود دستیابی حیاتی به این عنصر در حبوبات تصفیه شده افزایش می یابد. رژیم غذایی روزانه باید بطور متوسط شامل 10 تا 20 میلی گرم روی باشد مقدار طبیعی روی در سرم خون 156-78 یا 24-12 می باشد. همچنین روی موجود در شیر انسان به مراتب بیشتر از روی موجود در شیر حیوانات دیگر مانند گاو است (4)

مقایسه غلظت عنصر روی بر حسب جنس در گروه آزمون

غلظت روی Mg/dl جنس	میانگین	بیشترین خطای برآورد
مرد	78/94	46/7
زن	96/77	39/12

مقایسه غلظت عنصر روی بر حسب جنس در گروه شاهد

غلظت روی Mg/dl جنس	میانگین	بیشترین خطای برآورد
مرد	43/76	45/7
زن	49/80	42/13

1-1-6-استفاده‌های پزشکی

روی بطور عمومی در پزشکی استفاده نمی شود مگر در موارد درمانی برای ترکیباتی که در پزشکی کاربرد دارد. روی در ترکیبات ایدئوپاتیک پوستی، در موارد التهاب و کمبود ایمنی کاربرد وسیعی دارد. روی معمولا در درمان برای سوء تغذیه در کودکان و بزرگسالان وهمچنین در سیستم غذایی برای نوزادان نارس نو پا و نوزادان معمولی که ترکیبات TPN محلول را دارند استفاده می شود. جانشینی روی در اسهال‌های بحرانی و سیستم ایمنی استفاده می شود (3)

رژیمهای پیشنهادی (RDA) [8] عبارتند از: (رژیم مصرف روازنه روی)

نوباوگان 5 میلی گرم در روز، کودکان: 10 ساله 10 میلی گرم در روز، پسران 10 ساله mg/day 15، دختران 10 ساله mgr/day 12، خانمهای حامله mgr/day 15، . زنان شیرده 19می باشد. (3)

1-1-7-دیدگاه فیزیولوژیکی

از دیدگاه فیزیولوژیکی فلز روی برای رشد اندام و پیشرفت سریع آنها، بلوغ جنسی و باروری، سازگاری و انطباق دید، فعالیت حس بویایی و چشایی، تجمع انسولین و آزاد سازی آن و به طور وسیعتر سیستم دفاعی بدن از تمام موارد دیگر حیاتی تر و ضروری تر به نظر می رسد نیاز است. کمبود روی در بدن باعث تاخیر در رشد، عدم عملکرد درست و صحیح دستگاه ایمنی بدن، احتمال افزایش عفونتها، هیپوگنادیسم، اولیگوسپرمیا، آنورکیسا، اسهال، کمبود و کاهش وزن، التیام و ترمیم ناکارآمد و دیر هنگام زخم، به وجود آمدن عیب ونقص عصبی در جنین و بالاتر از آن خطر سقط جنین، ریزش مو و طاسی، بی حالی و رخوت در عضلات و عدم ثبات ذهنی و تغییرات پوستی می شود. (83)

کمبود متعادل تا شدید فلز روی در بدن در کشورهای توسعه یافته بسیار نادرست است در حالیکه در کشورهای در حال توسعه بسیار شایع و رایج است. بیماریها و موقعیتهای متعددی که زمینه را برای کمبود روی در بدن مهیا می سازد شامل: آنترپاتیک آکرو میداتین: بیماری ارتجاعی مروبط به کروفورم غیر جنسی، اعتیاد به الکل، عدم جذب درست و کارایی روی در بدن (نقصان در جذب روی)، سوختگی، تغذیه غیر روده ای مطلق (TPN) بدون مکملهای روی و داروهای مشخص از قبیل: داروهای مدر (دیورتیک) پنی سیلامین، والپروت سدیم و اتامبوتول می باشد. جذب روی در بدن افراد مسن ممکن است زیر حد مطلوب آن باشد، اگر با داروی مشخصی همراه باشد و یا حتی بیماریهای قطعی و مشخص می تواند منجر به کمبود یا ضعف روی در بدن گردد. استات روی تنها داروی مجرد مورد تایید FDA برای درمان و مداوای نقص تجمع بیش از حد مس در بدن که باعث عدم جذب روی می گردد می باشد (83)

1-1-7-1-عملکردها و فار موکولوژی:

فلز روی ممکنست دارای فعالیت تلفیق سازی ایمنی باشد و حتی ممکنست دارای فعالیت آنتی اکسیدانی باشد. روی دارای قابلیت ضد ویروسی است. همچنین توانایی افزایش قدرت با روی و دارای فعالیت حمایت از شبکیه چشم می باشد.

1-1-7-2-مکانیسم فعالیت

فلز روی برای برخی عملکرد‌های مربوط به دستگاه ایمنی بدن مورد نیاز و ضروری است. این عملکرد‌ها شامل فعالیت لنفوسیت T می باشد. کمبود روی در بدن منجر به وخیم شدن اوضاع غده تیموس، حساسیت شدید تاخیر یافته فرو برنده، کاهش در میزان و تعداد تشکیل دهنده تی لیفوسیت، کاهش عملکرد پاسخگوی و واکنش رشد دهنده تی لمفوسیت به فیتو هماگلوتینین (PHA)، کاهش فعالیت مسمومیت زدایی لمفویست T ، از بین برنده سلولهای ضعیف شده، عملکرد ضعیف ماکروفاژها، عملکرد‌های ضعیف نوتروفیل وتولید ضعیف آنتی بادی مکمل روی می تواند عملکرد‌های نقصان یافته دستگاه ایمنی بدن را ترمیم کند. عملکرد‌های نقصان یافته ای که به جهت کمبود روی در بدن به وجود آمده و حاصل شده اند. شواهد کمی مبنی بر اینکه مکمل روی پاسخ‌های دستگاه ایمنی بدن را افزایش می دهد (در آنهایی که بدنشان از کمبود روی رنج می برد) وجود دارد. مصارف بالای روی حتی ممکن است متوقف کننده دستگاه ایمنی نیز باشد. مصرف مکملهای روی ممکنست در اشخاص مسن سالم عمکلرد خوبی را از خود نشان دهد، افرادی که به طور حاشیه ای و به ندرت دارای کمبود روی می باشند. مکانیسم‌هایی که تاثیرات روی را بر دستگاه ایمنی نشانی می دهد تماما توسط دانشمندان شناخته شده است. روی ممکنست فعالیت آنتی اکسیدان ثانویه داشته باشد. روی تحت شرایط فیزیولوژیکی فعالیت کاهش دهندگی از خود نشان نمی دهد. روی می تواند ساختار پوستی را توسط توانایی آن در تثبیت سازی فسفولیپید تحت تاثیر قرار دهد. همچنین می تواند مکانهایی را تحت اشغال قرار دهد، مکانهایی که در غیر آن صورت دارای فلزهای فعال رداکس همانند آهن می باشند. این تاثیرات ممکن است بتواند از پوست و غشاء‌های بافتها و اندامها در مقابل آسیب‌های اکسیداسیون مراقبت کند. روی حتی شامل ساختار سوپراکسید مس- روی دیسموتاس (Cu/zn- soD) می باشد (83) فلز روی دارای یک نقش ساختاری در Cu/ zn- soD می باشد. روی حتی می تواند دارای فعالیت آنتی اکسیدان به صورت همکاری آن با پروتئین مس- متالوتایونین باشد. مکانیسم تاثیر روی بر دوره درمان سرما خوردگی ارائه شده است عبارتست از نقش بازدارنده روی در اعمال متقابل رینو ویروس و / یا بازداری ویروس از اینکه به داخل سلول نفوذ کند. روی در شکل دادن اسپرمهای انسانی و حیوانی و همچنین متابولیسم تستوسترون دخیل است.

1-1-8-محرکهای دارویی:

نقصان در جذب روی در یک معده خالی بین 40 تا 60 درصد تفاوت می کند. جذب کسری روی به همراه غذا به نظر کمتر به چشم می خورد. هیستیدین "روی"، میتیونین روی، و تجمع‌های سیستئین روی به صورت خیلی بهتر نسبت به فرمها و گونه‌های دیگر مکملهای روی جذب می شوند. روی بیشتر از میان روده کوچک جذب بدن می گردد. بیشتر روی بلعیده شده توسط ژژونوم جذب می گردد. مکانیسم دقیق میزان روی فرستاده شده به داخل آنتروسیت هنوز غیر واضح و حل نشده می باشد.

انتقال دهنده‌های روی در مدلهای حیوانی شناسایی شده اند. همینکه روی در داخل آنتروسیت قرار گرفت. می تواند برای پروسه‌ها وفعالیت‌های مربوط و وابسته به روی مورد استفاده قرار گیرد. در اینجا باید به متالوتایونین وابسته باشد و در داخل آنتروسیت نگهداری و یا از میان سلولها عبور می کند. میزان "روی" یی که به داخل پلاسما هدایت می شود وابسته به آلبومین (در حدود 80 درصد)، آلفا – 2 – ماکروگلوبین (در حدود 18%) و به برخی پروتئین‌ها از قبیل ترنسنفرین و سرولوپلاسمین (در حدود 2 درصد) می باشد. دفع روی نیز بیشتر از طریق مسیر گوارشی- روده ای صورت می گیرد. (بخشهایی که مربوط و در ارتباط با روده می باشد) بیشتر محرکهای دارو شناختی در انسان هنوز ناشناخته است و مطالعات همچنان در این موارد
ادامه دارد. (83).

1-1-9-نتیجه

کمبود روی در بدن نشان داده است که می تواند در آسیب رساندن به سیستم ایمنی بدن موثر واقع گردد. می تواند عملکردهای لمفوسیت T,B را کاهش داده و پاسخها و واکنشهای سریع به میتوژنها را تحت تاثیر منفی خود قرار دهد. علاوه بر آن می تواند فعالیت بیولوژیکی بسیاری از لمفوسیتها را کاهش دهد. کمبود روی نشان داده که می تواند انتقال جفتی، آنتی بادیها از مادر به جنین را کاهش دهد. حتی مقدار کم کمبود روی در بدن نشان داده است که می تواند یک نوع عدم توازن در سلولهای میانی و ایمنی همورال ایجاد نماید. مکمل‌های ضروری در بدن بسیاری از نقصانهای ایمنی دیگر را در موارد گسترده در خارج از بدن (در لوله آزمایش و مطالعات انسانی و حیوانی) معکوس گرداند. استفاده از روی در دوران کودکی می تواند کودکان را از ابتلا به ذات الریه یا سینه پهلو تا 41% حفظ نماید. و همچنین موارد مربوط به اسهال را در کودکان تا 25% کاهش دهد. و این همه بر اساس تحقیقات و مطالعات تصادفی و کنترل شده در کشورهای در حال توسعه می باشد. بر اساس این تحقیقات فلز روی موجود در بدن موثرترین راه برای درمان و جلوگیری از ذات الریه در کودکان و همچنین درمان اسهال در جمعیتهای کشورهای در حال توسعه می باشد (10) مساله قابل توجه در این تحقیقات اینست که عفونتهای تنفسی و ذات الریه علی الخصوص، باعث تقریبا مرگ و میر بچه‌ها و کودکان در کشورهای در حال توسعه می باشد.بسیاری از افراد مسن سالم و بسیاز از افراد مسن که دارای یک نوع عدم سلامتی در بدن خود می باشند دارای نوعی کمبود قابل توجه روی می باشند. مکمل‌های روی در بدن این افراد می تواند درمان عملکردهای ناقص تی لمفوسیت و بیماریهای مربوط به آن موثر واقع گردد. همینطور این مکملها می توانند اثرات و نتایج مختلفی در بازگرداندند سیستم ایمنی بدن به حالتهای قبل از بیماری داشته باشند. آسیبهای متابولیسم و همینطور کمبود روی در بدن با تورم همراه است برخی تورمهای توپی شکل در بدن و آرتریت روماتوئید شامل می شود و استفاده از مکملهای روی ومیزان روی کافی در بدن در درمان نواحی مربوط به روده بسیار جالب است . برخی از شواهد اولیه کلینیکی نیز وجود دارد که ورود روی کافی به بدن می تواند در برخی موارد در میان ارتریت روماتوئید مفید واقع شود. روی موجود در پلاسما در این بیماری از بین می رود و کمبود روی مانع از عکس العمل لمفوسیت در برخی بیماریها می گردد. فلز روی تخریب شده در بدن با بیماری HIV نیز ارتباط دارد، علاوه بر آن می تواند بر عفوننتهای جدی تر نیز تاثیر گذار باشد (83) مکملهای روی می تواند در افزایش تعداد سلولهای لمفوسیست T CD₄ و کاهش عفونتهای باکتریائی در میان بیماران مبتلا به ویروس HIV موثر باشد. افزایش روی در بدن، بسیاری از مشکلات ناباروری مردان و زنان را در افرادی که از کمبود روی رنج می برند را مرتفع ساخته است. میزان مناسب و کافی روی در بدن برای شکل دهی مناسب به بلوغ اسپرماتوز ضروری و حیاتی است. فلز روی در موارد مربوط به زنان باردار نقش مهی ایفا می کند. و نقصان و آسیب در متابولسیم روی می تواند تاثیرات معکوسی بر شخص باردار و بر رشد جنینی داشته باشد. فلز روی حتی بر روی کودک و نوزاد تازه متولد شده نیز موثر است از آنجایی که تنها راه ورود روی به بدن از طریق شیر مادر است. (در ماههای اولیه زندگی) کودکان نارس حتی بیشتر در خطر ابتلا به کمبود روی می باشند.

مطالعه اثرات تداخلی روی در جذب و انتقال آهنمسموم کنندگیدیدگاه فیزیولوژیکی

دانلود کاربرد میکروارگانیزم ها (زیرسازواره ها) در تولید آنتی بیوتیک ها پادزیست ها و ارتباط آن با صنعت

کاربرد میکروارگانیزم ها (زیرسازواره ها) در تولید آنتی بیوتیک ها پادزیست ها و ارتباط آن با صنعت

بنام او که نامش درمان دلهای خسته، یادش شفای قلبهای شکسته و معرفتش معراج عارفان است دنیایی که ما در آن زندگی می کنیم، از میلیون ها سال نوری در عمق فضا گرفته تا هزاران کیلومتر در اعماق زمین از دشت ها و جنگلها و کوهستانها گرفته تا دریاها و اقیانوس های بیکران، همه و همه دارای اسرار ناشناخته و رموز کشف نشده ای هستند، که در ذهن بشر چراها و چگونه هایی ر

دسته بندی	داروسازی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	56 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	139

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست پیوست:

گزارش

جدیدترین اخبار

جداول

جدول شماره یک

جدول شماره دو

جدول شماره سه

جدول شماره چهار

جدول شماره پنج

تصاویر

تصویر شماره 1

تصویر شماره 2

تصویر شماره 3

تصویر شماره 4

تصویر شماره 5

تصویر شماره 6

تصویر شماره 7

تصویر شماره 8

تصویر شماره 9

تصویر شماره 10

تصویر شماره 11

تصویر شماره 12

واژه نامه

مقدمه :

بنام او که نامش درمان دلهای خسته، یادش شفای قلبهای شکسته و معرفتش معراج عارفان است. دنیایی که ما در آن زندگی می کنیم، از میلیون ها سال نوری در عمق فضا گرفته تا هزاران کیلومتر در اعماق زمین از دشت ها و جنگلها و کوهستانها گرفته تا دریاها و اقیانوس های بیکران، همه و همه دارای اسرار ناشناخته و رموز کشف نشده ای هستند، که در ذهن بشر چراها و چگونه هایی را پدید می آورد و پاسخ به این سؤالات یک نیاز اساسی برای هر فرد محسوب می شود. بشر از همان ابتدا درصد پاسخ به این نیاز خود برآمده است و گام هایی را در زمینه های مختلف علم برداشته است. از زمان انسان اولیه تا انسان غرق در زندگی ماشینی قرن بیست و یکم این اکتشافات به طرق مختلف ثبت شده اند تا همگان از آنها بهره ببرند. ما نیز با بهره گیری از این نتایج و تحقیقات به ثبت رسیده و تلاش خود این تحقیق را گردآوری نموده ایم تا گامی هر چند کوچک در راه بی پایان علم در زمینه میکروارگانیسم ها برداشته باشیم. میکروارگانیسم ها، قدیمی ترین موجودات زنده روی زمین هستند ولی چون اندازه آنها بسیار کوچک است از آخرین موجوداتی هستند که شناخته شده اند. این موجودات اهمیت ویژه ای برای انسان دارند. از ملموس ترین اثرات میکروارگانیسم ها بر روی جهان اطراف ما تجزیه است، اگر میکروارگانیسم ها نبودند نفتی هم وجود نداشت و یا اینکه جهان مملو از برگهای تجزیه نشده بود. همچنین بعد از شناخته شدن میکروارگانیسم ها پیشرفت قابل توجهی درامر بهداشت حاصل گردیده است از جمله تولید آنتی بیوتیکها چرا که دانشمندان با مطالعه میکروارگانیسمهای مفید و مضر(80% مفید و 20% پاتوژن یا بیماری زا) و با استفاده از علم میکروبیولوژی که همان علم مطالعه و شناخته میکروارگانیسم هاست طول عمر آدمی را افزایش داده اند و دیگر از اپیدمی های کشنده نظیر آبله، طاعون، سرخک، دیفتری و ... همانند گذشته خبری نیست.

در صنعت نیز آدمی با استفاده از علم بیوتکنولوژی و نقش ارگانیسم ها به عنوان کاتالیست از میکروارگانیسم ها استفاده کرده است. در واقع میکروبیولوژی صنعتی، واژه ای قدیمی است که در مورد استفاده میکروارگانیسم ها در صنعت بیان شده است و امروزه آن را به تکنولوژی میکروبی Microbial Technalogy تغییر داده اند. میکروارگانیسم ها در صنعت کاربردهایی فراوان دارند. در صنایع غذایی، پزشکی و استخراج منابع و معادن و ... که مربوط به همان تکنولوژی میکروبی است که در ادامه بیشتر با آن آشنا خواهیم شد.

روش تحقیق و جمع آوری اطلاعات :

1-بخش عمده این تحقیق با استفاده از روش کتابخانه ای گردآوری شده است. بدین ترتیب که ما با مراجعه کردن به کتابخانه های عمومی در سطح شهر از جمله کتابخانه های امیرکبیر و امام خمینی و .... منابع و مآخذی را که می توانست به ما در انجام این تحقیق کمک کند از طریق نام کتاب، نوع موضوع و یا نام مؤلف کتاب و نیز برگردان های موجود در کتابخانه ها جمع آوری کردیم. پس از مطالعه این کتاب ها و استخراج کلمات دشوار ویافتن معانی آن ها در دایره المعارف های پزشکی، توانستیم بهره برداری لازم از این کتاب ها را انجام دهیم.

2-روش دوم ما در این تحقیق استفاده از سایت های اینترنتی برای دست یافتن به آخرین اخبار بوده است که در بخش منابع و مآخذ آدرس دقیق آن ها ذکر شده است.

3-مصاحبه با دو نفر از کارشناسان ارشد رشته میکروبیولوژی و تهیه گزارش و فیلمبرداری از صحبتها و کارهای عملی این عزیزان در آزمایشگاه رازی و شرکت نفت کرج نیز باعث گسترده شدن دامنه اطلاعات ما در این زمینه شد.

هدف تحقیق:

هر فردی با زندگی در اجتماع و رشد و تکامل، سؤالهایی در ذهنش ایجاد می شود. که به دنبال یافتن پاسخ آن سوال ها مسیری را پیش می گیرد تا در انتها به هدف نهایی اش که در واقع پاسخ به آن سوالات است دست پیدا کند. زمانی که موضوع این پژوهش مطرح گردید در ذهن ما سؤالاتی ایجاد شد که به دنبال یافتن پاسخ برای سوالاتی نظیر اینکه اصلاً میکروارگانیسم ها چه هستند؟ منشأ تولید آن ها چیست و آن ها چگونه به وجود آمده اند؟ آیا آنها تقسیم بندی خاصی دارند یا تنها به یک گروه محدود می شوند؟ ویژگی های آنها چیست؟ این موجودات چه نقشی در زندگی ما انسان ها می توانند داشته باشند؟ آیا ما با آنها تماس مستقیم داریم یا اینکه به طور غیر مستقیم از آنها بهره می بریم؟ فواید و ضرر های آنها چیست؟ تأثیر آنها بر صنعت چیست و آنها منجر به تولید کدام مواد صنعتی می شوند؟ آیا ما در علم پزشکی هم می توانیم از آنها کمک بگیریم؟ در تولید فرآورده های دارویی نظیر آنتی بیوتیک چطور؟ آنتی بیوتیک اصلا از چه ماده ای ساخته شده و مکانیسم عمل آن چگونه است؟ میکروارگانیسمها چگونه در تمام زمان ها وجود دارند و شیوه های تکثیر و تولیدمثل آن ها چگونه است؟ با همکاری یکدیگر و همت و تلاش فراوان این پژوهش را انجام دادیم تا بتوانیم به قسمتی از سوالهای درون مغزمان پاسخ دهیم که همین هم شد و حدود 90% از سوالات ما پاسخ داده شد و ما با انجام این پژوهش و همکاری خوبی که با یکدیگر داشتیم، توانستیم در این امتحان که سوالات آن به صورت فهرست وار در ذهنمان حک شده بود نمره خوبی کسب کنیم.

چکیده :

امروزه با مطالعات فراوانی که دانشمندان در عرصه های مختلف انجام داده اند، می توان بی اغراق ادعا کرد که استفاده از میکروارگانیسم ها انقلاب عظیمی در همه ابعاد زندگی انسان به وجود آورده است. بشر با شناخت میکروارگانیسم ها از گذشته تا کنون هم توانسته فعالیت های نامناسب آنها را بر زندگی انسان کنترل کند. در واقع از آنها بر علیه خودشان استفاده کند وهم از آنها در زمینه های گوناگون بهره ببرد.

در حال حاضر شاهد کاربرد میکروارگانیسم ها در تولید انواع محصولات دارویی از جمله آنتی بیوتیک ها هستیم. و یا از دیگ مواد حاصل از متابولیت آنها برای مصارف پزشکی و افزودنی های غذایی نظیر الکل ها، و یتامین ها، آنزیم ها و ... بهره می بریم.

همچنین در صنعت شاهد نقش موثر این موجودات ریز در زمینه های مختلف هستیم.

ما در این تحقیق سعی نموده ایم ابتدا با شناخت کامل از میکروارگانیسم ها، انواع، تاریخچه و منشأ آنها به کاربرد این موجودات در همه زندگی انسان پی ببریم همانند نقش آنها در سلامت انسان و افزایش طول عمر آدمی و یا پیشرفت صنعت و فناوری که صد البته همه کاربردهای این ریز سازواره ها با شناخت و طبق قوانین علم زیست شناسی میسر می گردد.

بخش 1) میکروارگانیسم ها و تاریخچه آنها

میکروارگانیسم ها موجودات ریز میکروسکپی هستند که با چشم دیده نمی شوند و طول آنها کمتر از 1mm می باشد. این ریزسازواره ها با وجود تشکیلات ساده شان قادر به فعالیت های اساسی فیزیولوژی هستند که موجودات آلی با ساختمان چند سلولی این کارها را انجام می دهند.

تاریخچه ی میکروارگانیسم ها

جهان میکروارگانیسم ها (میکروب ها) را اولین بار تاجری هلندی به نام آنتوان وان لیونهوک مشاهده کرد. او با میکروسکوپ های ساده ای که ساخته بود، دانه های گیاهی، مو، آب، شیر، خون، بزاق، چرک لثه و اطراف دندان را مورد بررسی قرار داد و توانست قسمت های مختلف گیاهان، گلبول های خون و از همه مهمتر باکتری هایی را که امروزه می شناسیم ببیند و شکل آنها را ترسیم کند.

بعد از لیونهوک میکروسکوپ به تدریج تکمیل شد و به صورت امروزی در آمد. دانشمندان مختلف از جمله پاستور کم کم به کارهای میکروسکوپی پرداختند و نتایج خوبی را به دست آوردند. در واقع بعد از آنکه لیونهوک نشان داد که موجودات میکروسکوپی زیادی در طبیعت وجود دارند، دانشمندان راجع به منشأ این موجودات ریز میکروسکوپی مشتاق به مطالعه شدند. در زمینه مبدأ میکروارگانیسم ها از ابتدا دو نظریه مطرح شد :

1) برخی از دانشمندان عقیده داشتند که این موجودات ریز میکروسکوپی (میکروارگانیسمها) خود به خود و از مواد بیجان بوجود آمده اند. که این نظریه تا سالهای زیادی بدون اثبات پذیرفته شده بود. بعد از سال یک کشیش ایتالیایی به نام «لازارو اسپالانزانی[1]» ثابت کرد :

2) میکروارگانیسم ها نیز مانند جانوران و گیاهان از همنوعان خود به وجود می آیند. که این نظریه تا کنون هم پابرجاست.

بخش 2) انواع میکروارگانیزم ها

میکروارگانیسم ها شامل : باکتری ها[2]، قارچ ها[3]، ویروسها[4]، جلبکها[5]، پروتوزواها[6]، گلسنگ ها، مخمرها و کپک ها هستند که در نگاه کلی تر می توان به ریکتزیاها، لوورها، سسیانو با کتریها، کلامیدها و میکوپلاسماها هم اشاره کرد.

«باکتری ها» :

از نظر تعداد، باکتری ها بزرگترین گروه میکروارگانیسمها در مقایسه با سایر جمعیت آن است. باکتریها برای رشد به منبع کربن و انرژی نیاز دارند. برای انواعی از باکتری هایی که جهت اغلب عملیاتهای بیولوژیکی به کاربرده می شوند یک ترکیب آلی بعنوان منبع کربن و انرژی مورد استفاده قرار می گیرد. بدین صورت که میکروارگانیسم ماده ای آلی را اکسید نموده و مصرف می نماید.

برای سایر باکتری ها مانند کموسنتیک اتوتروفها یا کمولیتوتروفها منبع انرژی از اکسیداسیون یک ترکیب غیر آلی تأمین گشته که این منبع، کربن و کربن دی اکسید می باشد.

باکتری ها به عنوان یک گروه عمومی در ابتدا بر اساس اختلالات فیزیولوژی و مورفولوژی با استفاده از گوناگونی خصوصیات متابولیکی- فیزیکی خود، برای موقعیتشان تقسیم بندی می شوند. در واقع پاسخ گروه های مختلف باکتری به اکسیژن منجر به طبقه بندی آنها در سه دسته می شود :

دسته اول : باکتری های هوازی هستند که جهت رشد و فعالیت به اکسیژن نیازمند دارند.

دسته دوم : باکتری های غیر هوازی اختیاری که قادر به رشد محدود یافته در حضور و یا عدم حضور اکسیژن می باشند.

دسته سوم : باکتری های غیر هوازی حقیقی که فقط در محیط های عاری از اکسیژن رشد می نمایند.

از نظر درجه حرارت، تعداد زیادی از گونه های باکتری توانایی مقاومت در مقابل درجه حرارت پایین را دارند و در طی ماه های سرد زمستان در خاک یخ زده به سر می برند.

در مورد مناطقی که 8 تا 9 ماه از سال یخبندان می باشد و درجه حرارت محیط از تجاوز نمی نماید. میکروارگانیسم های سرمادوست به بیش از Kg 10⁶ می رسد. در این شرایط باکتری هایی که تحمل درجه حرارت پایین را دارند. در حالت خوابیده باقی مانده و در فصل بهار در شرایط جدید فعالیت خود را شروع می نمایند. گونه ای دیگر از باکتریها در شرایط گرم وخشک که رشد متوقف می شود، یافت می شوند که از جمله آنها می توان به باسیلهای اسپورزا اشاره کرد.

در صورت وجود داشتن نیتروژن کافی، قبل از افزودن مواد آلی، باکتری ها و قارچها اولین میکروارگانیسمهایی هستند که در هر اکوسیستمی شروع به رشد می نمایند ولی در محیط های اسیدی این گروه میکروبی غالبا کمتر از یک درصد تعداد کل میکروبهای زنده را تشکیل می دهد.

ساختار باکتری ها :

1-هسته باکتری ها : باکتری ها پروکاریوتند و بر خلاف یوکاریوت ها، ماده ای وراثتی آنها درون هسته سازمان نیافته قرار دارد.

اندازه سلولی : بیش تر باکتری ها در حدود 1µ m قطر دارند. سلولهای یوکاریوتی به طور متوسط 10 برابر بزرگتر از باکتریها که پروکاریوتند هستند.

3-چند سلولی بودن : باکتری های تک سلولی اند.[7] گاهی بعضی از باکتریها به هم می چسبند و ساختارهای رشته مانندی را پدید می آورند. اما نمی توان چنین ساختارهایی را پر سلولی نامید و در واقع سیتوپلاسم آنها ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارد.

4-تولیدمثل : باکتری ها از تقسیم دوتایی تولید مثل می کنند. کروموزوم باکتری از DNA حلقوی تشکیل شده است اما کروموزوم های یوکاریوتی حاوی DNA خطی هستند باکتری ها به یکی از سه شکل : با سیلوس (میله ای شکل)، کوکوس(کروی شکل) و اسپیریلیوم(مارپیچی شکل) دیده می شوند و به دو دسته کلی آرکی باکتری و یوباکتری طبقه بندی می شوند. (مراجعه به شکل شماره )

بیش تر بویی که از خاک استشمام می شود به دلیل باکتریهای هتروتروف است که به همراه قارچها، تجزیه کننده های اصلی دنیا می باشند. باکتری ها را بر اساس نوع دیواره سلولی آنها به دو گروه تقسیم می کنند :

گرم-مثبت و گرم-منفی، وقتی که با یک عفونت بیمار می شویم، یکی از اولین مواردی که پزشک درباره باکتری مسبب بیماری می خواهد بداند، واکنش گرم آنهاست چرا که باکتری های g^- و g⁺ توسط آنتی بیوتیک های گوناگون نابود می شوند. پس دانستن واکنش گرم باکتری ها مهم است چون حساسیت باکتریها به آنتی بیوتیک ها متفاوت است و این تفاوت باعث تجویز بهترین نوع آنتی بیوتیک علیه بیماری می شود. اختلاف باکتری های گرم مثبت وگرم منفی در این است که باکتری های گرم-مثبت نسبت به باکتریهای گرم-منفی، لایه پپتیدی و گلیکانی ضخیم تری دارند.

میکروارگانیسم ها و تاریخچه آنهاانواع میکروارگانیزم هاساختار باکتری ها

دانلود طراحی و پیاده سازی وب سایت فروشگاه رسانه های صورتی و تصویری به صورت پویا

طراحی و پیاده سازی وب سایت فروشگاه رسانه های صورتی و تصویری به صورت پویا

نیاز اساتید به داشتن سایت های پویا، ما را بر آن داشت تا تحقیقات خود را در زمینه آشنایی با زبان های برنامه نویسی آغاز کنیم پس از انجام بررسی های لازم و با توجه به قابلیت های زبان برنامه نویسی PHP، به خصوص ارتباط با سرویس دهنده MySQL و استفاده از وب سرور Apache، موجب شد تا زبان PHP و بانک اطلاعاتی MySQL را برای پیاده سازی این سایت انتخاب کنیم

دسته بندی	قالب سایت
فرمت فایل	doc
حجم فایل	524 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	123

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

فصل اول: مقدمه 1

1-1: عنوان تحقیق 2

2-1 : مکان تحقیق 2

فصل دوم: نصب آپاچی ، پی-اچ-پی و مای-اس-کیو-ال 3

2-1: نصب وب سرور آپاچی 4

2-1-1 : دلیل استفاده از وب سرور آپاچی 4

2-1-2 : نصب برنامه آپاچی 4

2-1-3 : اطمینان از صحت نصب برنامه آپاچی 8

2-2 : نصب پی-اچ-پی 9

2-2-1 : اهمیت زبان اسکریپت نویسی پی-اچ-پی 9

2-2-2: نصب پی-اچ-پی 10

2-2-3 : اطمینان از صحت عملکرد پی-اچ-پی 12

2-3 نصب MYSQL 13

2-3-1 : مقدمه‌ای بر MYSQL 13

2-3-2 : نصب MYSQL 14

فصل سوم: گاه کلی بر زبان‌های برنامه نویسی اچ-تی-ام-ال ، جاوا اسکریپت و پی-اچ-پی 16

3-1: نگاه کلی بر دستورات اچ-تی-ام-ال 17

3-1-1: شکل کلی دستورات 17

3-1-2 : تعریف جدول 19

3-1-3 : فرم‌ها و پرسش نامه‌ها 20

3-2: نگاه کلی بر زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت 26

3-2-1: ویژگی‌های جاوا اسکریپت در سرویس گیرنده 27

3-2-2 : جاوا اسکریپت چه کارهایی را انجام نمی دهد 28

3-2-3 : ساختار لغوی جاوا اسکریپت 29

3-3 : نگاه کلی بر دستورات زبان PHP 29

3-3-1: مقدمات زبان PHP 29

3-3-2 : به کارگیری آرایه 34

3-3-3: شکل کلی تعریف تابع 37

3-3-4: کار کردن با دایرکتوری‌ها 41

3-3-5 : اتصال با سرویس‌دهنده MYSQL 43

3-3-6: پیاده‌سازی تماس‌های ساده 46

فصل چهارم ‍: پیاده سازی سایت فروشگاه رسانه صوتی و تصویری 48

4-1 : مقدمه 49

4-1-1 : ساخت کاتالوگ آن‌لاین 49

4-1-2 : ردیابی خرید مشتری در فروشگاه 49

4-1-3 : جستجوی رسانه 50

4-1-4 : ورود و خروج کاربر 50

4-1-5 : واسط مدیریتی 50

4-1-6 : اجزای سیستم 50

4-2 : پیاده‌سازی بانک اطلاعاتی 53

4-3 : پیاده‌سازی کاتالوگ آن‌لاین 54

4-4 : جستجو 55

4-5 : ورود و خروج کاربر 56

4-6 : تغییر کلمه عبور 62

4-7 : پیاده سازی خرید 73

4-8 : مشاهده کارت خرید 76

4-9 : افزودن رسانه به کارت 79

4-10 : انجام تغییرات در کارت خرید 81

4-11 : صفحه خروج از فروشگاه 81

4-12 : پیاده سازی واسط مدیریتی 86

4-12-1 : افزودن آیتم‌ها 88

4-12-2 : مشاهده لیست‌ها 94

4-12-3 : ویرایش 100

4-13 : نمایش تصویر 108

نتیجه گیری.................................... 110

منابع و ماخذ 111

1-1: عنوان تحقیق

طراحی و پیاده سازی وب سایت فروشگاه رسانه های صوتی و تصویری به صورت پویا

نیاز اساتید به داشتن سایت های پویا، ما را بر آن داشت تا تحقیقات خود را در زمینه آشنایی با زبان های برنامه نویسی آغاز کنیم. پس از انجام بررسی های لازم و با توجه به قابلیت های زبان برنامه نویسی PHP، به خصوص ارتباط با سرویس دهنده MySQL و استفاده از وب سرور Apache، موجب شد تا زبان PHP و بانک اطلاعاتی MySQL را برای پیاده سازی این سایت انتخاب کنیم.

2-1 : مکان تحقیق

دانشگاه امام رضا (ع) از سال 1378 با تئجه به امکانات گسترده آستان قدس رضوی و سازمان تربیت بدنی و با مجوز شورای گسترش، وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری، مبادرت به پذیرش دانشجو در دو رشته کتابداری و تربیت بدنی، از طریق کنکور سراسری نمود.

در سال 1380 رشته مترجمی زبان انگلیسی، در 1381 دو رشته مهندسی کامپیوتر و نیز کارشناسی حسابداری و از تیرماه 1384 رشته مدیریت بازرگانی، به جمع رشته های دانشگاه افزوده شد.

لازم به توضیح است که در بین 48 موسسه آموزش عالی و غیر انتفاعی، امام رضا(ع) از نظر سرانه فضای آموزشی، فضای رفاهی، کتب و نشریات و مرکز رایانه، مقام بالایی را در کل کشور دارد.

فصل دوم

نصب آپاچی، پی- اچ- پی، مای-اس-کیو-ال

نصب آپاچی[1] ، پی-اچ-پی[2] و مای-اس-کیو-ال[3]

2-1: نصب وب سرور آپاچی

2-1-1 : دلیل استفاده از وب سرور آپاچی

حقیقت این است که وب سرور آپاچی به یکی از عوامل موفقیت وب تبدیل شده است. با وجودی که این ادعا ممکن است برای عده‌ای ناخوشایند باشد، اما دلیل زیادی برای اثبات این واقعیت وجود دارد. بررسی‌های اخیر حاکی از آن است که بیشترین وب سایت‌های موجود در حال حاضر از وب سرور آپاچی به عنوان سرویس دهنده وب استفاده می‌کنند. این دلایل را می‌توان علت این موفقیت برشمرد:

• آپاچی رایگان است.
• کد منبع آپاچی به رایگان در دسترس است. ( به این گونه نرم‌‌افزارها اصطلاحاً "کدباز" یا open source گفته می‌شود.)
• آپاچی بر روی مجموعه‌ای بسیار متنوعی از سیستم‌های عامل قابل استفاده است.
• آپاچی دائماً در حال توسعه و افزایش قابلیت‌های جدید است.
• آپاچی بسیار توانمند بوده و به واسطه طراحی ماجولار، به راحتی قابل توسعه است.

2-1-2 : نصب برنامه آپاچی

با وجودی که وب سروی آپاچی کاملا بر مشخصات پروتکل HTTP منطبق است، فرآیند نصب آن به سادگی نصب هر برنامه کاربردی دیگر است. از آن جا که آپاچی برنامه ای از نوع سرور است، پس از نصب آن لازم است ملاحظاتی را در ارتباط با امنیت سیستم میزبان مد نظر قرار دهیم.

نصب آپاچی تحت سیستم عامل ویندوز

برای نصب آپاچی تحت سیستم عامل ویندوز، ابتدا لازم است فایل نصب برنامه مربوطه را در اختیار داشته باشید. نام کامل این فایل به قرار زیر است:

apache-2.0.*-win32-x86-no-ssl.msi

با وجودی که نصب وب سرور آپاچی تحت سیستم عامل ویندوز 9x یا ME امکان پذیر است، توصیه می‌کنیم از انجام آن صرفنظر کنید. در مقایسه با این دو محیط، ویندوزNt, 2000 و Xp محیط پایدارتر و ایمن تر برای تمامی برنامه‌های سرور، از جمله وب سرور آپاچی محسوب می‌شوند. دستورالعمل‌هایی که در ادامه ملاحظه می‌کنید به نصب این وب سرور تحت سیستم عاملی از نوع windows 2000 professional مربوط است.

این فایل را در یک فهرست موقت قرار داده و سپس این دستورالعمل‌ها را به ترتیب جهت نصب آپاچی اجرا کنید:

1- با عنوان مدیر سیستم ( اصطلاحا Administrator) وارد سیستم شوید.

2- پس از یافتن فایل بر روی آن دابل کلیک کنید تا فرآیند نصب وب سرور آپاچی عملا آغاز شود.

3- همان گونه که در شکل 2-1 مشاهده می‌کنید، برنامه نصب وب سرور آپاچی مانند هر برنامه نصب دیگری تحت سیستم عامل ویندوز با بهره گیر از یک ویزارد قالب بندی شده است.

شکل 2-1

4- دکمه Next را جهت ادامه عملیات کلیک کنید. پس از مطالعه سند License Agreement که شرایط استفاده از نرم افزار را مشخص می‌کند آن رامورد تایید قرار داده و در ادامه بار دیگر دکمه Next را کلیک کنید.

5- با این اقدام کادر محاوره ای دیگری ظاهر می‌شود و اطلاعات بسیار مفیدی را در باره استفاده از وب سرور آپاچی تحت سیستم عامل ویندوز نمایش می‌دهد. این اطلاعات به ویژه برای مبتدیان با ارزش است.

6- در کادر محاوره ای بعدی، که شکل 2-2 نمایی از آن را نشان می‌دهد لازم است اطلاعات مربوط به سرور را مشخص کنید. منبع این اطلاعات همان سیستم عامل میزبانی است که وب سرور را بر روی آن نصب می‌کنید. معمولا مقادیر پیش فرض در فیلدهای متنی موجود دراین کادر محاوره ای مناسب هستند. با این حال پیش از کلیک مجدد دکمه Next حتما این مقادیر را مورد بازبینی قرار داده و در صورت نیاز آن‌ها را با مقادیر مناسب تری جایگزین کنید.

شکل 2-2

در این کادر محاوره ای فیلد متنی Network Domain نام حوزه میزبان وب سرور آپاچی رامشخص می‌کند. از آن جا که وب سرور را در قالب یک شبکه داخلی مورد استفاده قرار خواهیم داد، به جای مشخصه‌های .com، .org، یا سایر حوزه‌های سطح بالا از مشخصه local استفاده کنید. در فیلد server name باید نام کامپیوتر میزبان را به طور کامل یعنی با مشخص کردن نام حوزه مربوطه وارد کنید. دو گزینه موجود در پایین این کادر محاوره ای نحوه اجرای وب سرور را مشخص می‌کنند. توصیه می‌کنیم گزینه پیش فرض for all users, on port 80, as a sevice--Recommended را به عنوان گزینه منتخب قبول کنید. در نهایت دکمه Next را پس از تعیین مقادیر فیلدها و انتخاب گزینه مورد نظر کلیک کنید. هر زمان که مایل باشید می‌توانید تنظیمات فوق را با ویرایش فایل‌های مربوط به پیکربندی آپاچی تغییر دهید.

7- کادر محاوره ای بعد امکاناتی را در ارتباط با تعیین موقعیت نصب برنامه آپاچی بر روی‌هارد دیسک و مولفه‌های نرم افزاری مورد نظر در اختیار قرار می‌دهد. برنامه آپاچی به طور پیش فرض در موقعیت C:\ program files\ apache group نصب می‌شود. (بسته به شرایط، ممکن است درایو میزبان با آن چه که در این جا مشاهده می‌کنید متفاوت باشد). همچنین بنا به پیش فرض علاوه بر فایل‌های اجرایی برنامه آپاچی مستندات آن نیز بر روی‌هارد دیسک نصب می‌شود. با این وجود از نصب هدرها و کتابخانه‌ها به طور پیش فرض خودداری به عمل می آید. دکمه Next را بار دیگر به منظور ادامه عملیات کلیک کنید.

8- با این اقدام بار دیگر این شانس را خواهید داشت که موقعیت نصب برنامه آپاچی را بر روی‌هارد دیسک دستخوش تغییر کنید موقعیت پیش فرض را پذیرفته و دکمه Next را جهت ادامه عملیات کلیک کنید.

9- کادر محاوره ای حاصل، شامل تمامی گزینه‌هایی است که قبلا آنها را برای نصب برنامه آپاچی انتخاب کرده اید. به عنوان آخرین شانس می‌توانید مقادیر این گزینه‌ها را اصلاح کنید. برای این کار کافی است دکمه Back را کلیک کرده و مقادیر گزینه‌های مورد نظر را تغییر دهید. در غیر این صورت دکمه install را به منظور آغاز فرآیند نصب برنامه آپاچی کلیک کنید.

10- پس از تکمیل فرآیند نصب کادر محاوره ای دیگری نمایان می‌شود. برای تکمیل کار دکمه Finish را از این کادر محاوره ای کلیک کنید.

پس از نصب وب سرور آپاچی بر روی کامپیوتر میزبان، برنامه سرور به طور خودکار راه اندازی می‌شود. برای اطلاع از این که برنامه سرور در حال اجراست یا خیر، کافی است آیکن آپاچی service monitor از بخش system tray واقع در نوار وظیفه رامورد توجه قرار دهید. شکل 2-3 نمایی از این آیکن را نشان می دهد.

شکل 2-3

چنان چه این آیکن حاوی یک علامت پیکان سبز رنگ باشد برنامه سرور در حال اجراست. اما در صورتی که آیکن مزبور حاوی یک دایره توپر قرمز رنگ باشد، برنامه سرور در حال اجرا نیست. برای مشاهده پنجره آپاچی service monitor کافی است روی آیکن مذکور دوبار کلیک کنید.

2-1-3 : اطمینان از صحت نصب برنامه آپاچی

پس از نصب و راه اندازی برنامه آپاچی به منظور اطمینان از صحت عملیات به سادگی می‌توانید مرورگر اینترنت خود را باز کرده و نام ماشین میزبان وب سرور آپاچی را در فیلد آدرس آن بنویسید. بر روی ماشین میزبان وب سرور آپاچی کافی است آدرس زیر را در فیلد آدرس مرور گر اینترنت وارد کنید:

http://localhost

با این اقدام باید نتیجه ای شبیه به شکل 2-4 را مشاهده کنید. در صورتی که با استفاده از کامپیوتر دیگری به ماشین میزبان وب سرور آپاچی متصل شده اید. کافی است عبارت localhost را در آدرس فوق با نام کامل آن اصطلاحا fully qualified name یا آدرس IP مربوطه جایگزین کنید.

شکل 2-4

2-2 : نصب پی-اچ-پی

2-2-1 : اهمیت زبان اسکریپت نویسی پی-اچ-پی

پروتکل HTTP مکانیزمی برای تحویل محتوا به شیوه غیر پویاست. این مکانیزم بسیار ساده است به طوری که برنامه کلاینت صفحه ای را درخواست کرده و برنامه سرور آن را در اختیار قرار می‌دهد. با پیشرفت اسکریپت نویسی در سمت سرور که البته فراتر از مشخصات پروتکل HTTP است، توسعه دهندگان برنامه‌های کاربردی وب کنترل بیشتری را بر روی محتوا در اختیار داشته و قادرند در خواست‌های دریافتی از برنامه‌های کلاینت مختلف را در ارتباط با یک صفحه واحد به طور مجزا و متنوع پاسخ دهند.

Hypertext Preprocessor یا به اختصار پی-اچ-پی عنوان یک زبان اسکریپت نویسی همه منظور بوده و دارای ویژگی‌های زیر است:

• پی-اچ-پی کد باز است
• · اسکریپت‌های نوشته شده به زبان پی-اچ-پی پیش از ارسال صفحه مورد نظر به برنامه کلاینت روی ماشین سرور به اجرا در می‌آیند.
• ساختار و دستور زبان پی-اچ-پی مشابه زبان برنامه نویسی پرل است.
• · پی-اچ-پی دارای قابلیتهای بسیار توانمندی در زمینه پشتیبانی از پروتکل HTTP است.
• · اسکریپت‌های نوشته شده به زبان پی-اچ-پی را می‌توان در فایل واحدی به همراه کدهای اچ-تی-ام-ال مستقر کرد.
• · پی-اچ-پی دارای ماجول‌هایی برای ارتباط با سایر تکنولوژی‌ها از جمله تکنولوژی MySQL است.

اهمیت پی-اچ-پی در این حقیقت نهفته است که اسکریپت‌های نوشته شده به این زبان پیش از تحویل داده‌ها به برنامه کلاینتی که آنها را مورد درخواست قرار داده است به اجرا در می‌آیند. چنان که پیش از این نیز اشاره شد، هدف از ایجاد پی-اچ-پی تحویل محتوای پویا از طریق پروتکل HTTP بوده است. این هدف به واسطه مکانیزم‌های سیستم پی-اچ-پی تامین می‌شود.

کد منبع پی-اچ-پی نیز به مانند وب سرور Apache به صورت رایگان قابل دستیابی است. در واقع شرایط سختی برای بهره برداری از کد منبع آن وضع نشده است. زبان پی-اچ-پی از پشتیبانی جامعه کاربران نرم افزارهای کد باز و سایر تکنولوژی‌ها بهره می‌برد. وب سایت مربوط به این زبان اسکریپت نویسی به آدرس http://www.PHP.net به لحاظ توزیع نرم افزار و تدوین مستندات مربوطه، پشتیبانی خوبی را به عمل می‌آورد.

2-2-2: نصب پی-اچ-پی

نصب پی-اچ-پی تحت سیستم عامل ویندوز

با وجودی که فرآیند نصب پی-اچ-پی تحت سیستم عامل ویندوز به صورت دستی انجام می‌شود. اما انجام آن بسیار ساده است. برای این منظور کافی است آرشیو فایل‌های اجرایی پی-اچ-پی را که در قالب ZIP منتشر می‌شود از وب سایت مربوطه بارگذاری کرده و آن را در موقعیت دلخواهی از فایل سیستم باز کنید و در انتها فایل‌های به خصوصی از این آرشیو را به موقعیت‌های از پیش تعیین شده منتقل کنید.

پی-اچ-پی نیز به مانند وب سرور Apache تحت نسخه‌های مختلفی از سیستم عامل ویندوز قابل نصب و بهره برداری است. با این وجود به لحاظ پایداری و مسایل امنیتی توصیه می‌کنیم برای این کار از نسخه سرور این سیستم عامل از جمله Windows 2000 Pro , Windows NT یا Windows XP Pro استفاده کنید.

از صفحه اصلی وب سایت رسمی پی-اچ-پی پیوند Download را کلیک کرده و سپس در صفحه حاصل، ارشیو تحت ویندوز پی-اچ-پی را به منظور بارگذاری بر روی کامپیوتر خود انتخاب کنید.

با استفاده از یک برنامه کمکی فشرده سازی، هم چون Winzip فایل آرشیوبارگذاری شده را در موقعیتی از فایل سیستم که مایل به نصب پی-اچ-پی هستید باز کنید. برای مثال ممکن است مایل باشید فایل آرشیو را در فهرست ریشه سیستم فایل باز کنید. مطمئن شوید که طی این فرآیند تمامی فهرست‌ها مطابق انتظار ایجاد شده باشند.

پس از باز کردن فایل آرشیو به شیوه فوق فهرستی با عنوان php-version-win32 ایجاد می‌شود. متغیر version در نام فهرست مذکور اشاره به شماره ویرایش پی-اچ-پی دارد.

جهت تکمیل فرآیند نصب پی-اچ-پی لازم است اقدامات زیر را انجام دهید:

1- ابتدا یک کپی پشتیبان از فایلphp.ini-dist ( که اکنون در فهرست php-version-win32 واقع است) تهیه کرده و سپس نام آن را به php-ini تغییر دهید. فایل حاصل را با توجه به نوع سیستم عامل ویندوز مورد استفاده در فهرست winnt یا windows کپی کنید.

2- فایل پی-اچ-پی4.dll راکه آن هم در فهرست php-version-wind32 واقع است، بسته به نوع سیستم عامل ویندوز مورد استفاده در فهرست windows\system یا winnt\system کپی کنید.

3- فایل پی-اچ-پی.ini را مورد ویرایش قرار دهید و مسیر تعیین شده توسط پارامتر extension-dir را به فهرست میزبان پی-اچ-پی یعنی php-version-win32 تغیر دهید. برای مثال در صورتی که فهرست php-4.2.2-win32 فهرست میزبان پی-اچ-پی باشد، این تغییر را باید به صورت زیر انجام دهید:

extension_dir = c:\php-4.2.2-win32.

بهره گیری از پی-اچ-پی به همراه وب سرور Apache

برای این که وب سرور Apache را وادار به سرویس دهی به پی-اچ-پی کنید، لازم است اقداماتی را انجام دهید. نکته مهم دراین رابطه آن است که Apache باید قادر به تشخیص اسناد پی-اچ-پی بوده و آنها را به مفسری که قادر به تفسیر این گونه اسناد است،‌ هدایت کند. در قسمت‌های بعدی نحوه ایجاد این هماهنگی را تحت سیستم عامل ویندوز مورد بررسی قرار می‌دهیم.

2-2-3 : اطمینان از صحت عملکرد پی-اچ-پی

جهت اطمینان از صحت عملکرد پی-اچ-پی کافی است برنامه اسکریپت بسیار کوچکی را که به زبان پی-اچ-پی نوشته شده است از وب سرور Apache درخواست کنیم. برای این منظور باید فایل متنی را در زیر فهرستی از فهرست میزبان Apache که محل نگهداری فایل‌های اچ-تی-ام-ال است، ایجاد کنید. موقعیت این زیر فهرست، که اصطلاحا به Document Root شهرت دارد، با توجه به سیستم عامل میزبان به این قرار است:

• در صورتی که وب سرور Apache را تحت سیستم عامل ویندوز نصب کرده اید، فهرست مزبور در موقعیت C:\Program Files \Apache Group\apache2\htdocs واقع خواهد بود.

برنامه اسکریپ کوتاه بعد را در قالب یک فایل متن ساده وارد کرده و آن را به صورت test . php نامگذاری کنید:

PHPinfo();

?>

اکنون اماده ارزیابی عملکرد پیکربندی Apache و PHP هستیم. برای این کار، برنامه مرورگر اینترنت موجود بر روی ماشین میزبانApache را باز کرده و آدرس http://localhost/test.PHP را در فیلد آدرس آن وارد کنید. با این اقدام با آنچه در شکل 2-5 می بینید رو به رو می شوید.

شکل 2-5

2-3 نصب MYSQL

2-3-1 : مقدمه‌ای بر MYSQL

سرگذشت MYSQL بسیار جالب توجه است. پدید آورندگان این تکنولوژی ابتدا کار خود را با بهره‌گیری از بانک اطلاعاتی دیگری با عنوان mSQL آغاز کرده و سعی داشتند تا با روتین‌های پر سرعت و سطح پایینی که خود اقدام به توسعه آنها کرده بودند به این بانک اطلاعاتی متصل شده و داده‌های موجود در آن را مورد دستیابی و استفاده قرار دهند. با این وجود پس از ارزیابی‌های متعدد به این نتیجه رسیدند که mSQL برای هدفی که آنها دنبال می‌کردند از سرعت مناسبی برخوردار نیست. از این رو شروع به توسعه رابط‌های جدیدی برای دستیابی به بانک اطلاعاتی mSQL کرده و در حد امکان تلاش کردند تا رابط برنامه‌نویسی کاربردیApplication Programming Interface (اصطلاحاً API )، حاصل شباهت بسیاری به رابط موجود در mSQL داشته باشد.

نام فهرست اصلی و همچنین اسامی بسیاری از توابع کتابخانه‌ای که این برنامه‌نویسان در ابتدا توسعه دادند اغلب با پیشوند “MY” همراه بود (ضمناً دختر یکی از ایشان نیز MY نام داشت. اما این که دقیقاً چه کسی پیشوند MY را برای نام این بانک اطلاعاتی انتخاب کرد نامشخص است.)

امروزه MYSQL به یک رقیب بسیار جدی برای بانک‌های اطلاعاتی تجاری تراز اول از جمله سلطان بی‌گفتگوی دنیای بانک‌های اطلاعاتی، یعنی Oracle تبدیل شده است. در حقیقت رده‌بندی اخیر بانک‌های اطلاعاتی موجود حاکی از آن است که نسخه شماره 4x از بانک اطلاعاتی MYSQL بسیار کارآمدتر شده و ویژگی‌های جدیدی از مجله InnoDB (با عنوان قبلی Innobase) که برای پشتیبانی از مکانیرم ACID (نام اختصاری برای اشاره به مجموع ویژگی‌های Atomicity، Consistency، Isolation و Durability ) پیاده سازی شده و از لحاظ کارآیی و قابلیت‌ها آن را به رقیب سرسختی برای بانکهای اطلاعاتی تجاری تبدیل کرده است.

بانک اطلاعاتیMYSQL کد باز بوده و به رایگان می‌توان آن را مورد دستیابی قرار داد. به واسطه طراحی ماجولار و رابط برنامه‌نویسی کاربردی توانمند آن، می‌توان بانک‌های اطلاعاتی قابل اعتمادی را با کمترین هزینه ایجاد کرده و به بهره‌برداری رساند.

2-3-2 : نصب MYSQL

نصب MySQL تحت سیستم عامل ویندوز

نصب نسخه اجراییMYSQL تحت سیستم عامل ویندوز بسیار ساده است این عمل از طریق یک برنامه نصب کننده (با عنوان InstallShield) انجام می‌پذیرد. برای دستیابی به این برنامه می‌توانید به وب سایت MYSQL مراجعه کنید.

فایل فشرده شده در قالب ZIP، شامل برنامه نصب کننده را، پس از بارگذاری از وب سایت مربوطه، در یک فهرست موقت باز کنید و فایل اجرایی setup.exe را به اجرا در آورید. این اقدام موجب راه اندازی برنامه نصب کننده MYSQL خواهد شد.

در ادامه جزییات فرآیند نصب را در قالب چند مرحله بیان می‌کنیم.

1- اولین کادر محاوره ای حاصل از اجرای فایل setup.exe، اطلاعاتی را درباره شماره ویرایش نسخهای از بانک اطلاعاتی MYSOL که در صدد نصب آن هستید نمایش می‌دهد. دکمه Next را برای مشاهده کادر محاوره ای بعدی کلیک کنید.

2- اقدام اخیر از مرحله قبل موجب نمایش کادر محاوره ای بعدی می‌شود. این کادر محاوره ای شامل اطلاعاتی درباره نصب MYSOL، از جمله اطلاعات مفیدی درباره ایجاد فایلی از نوع CNF یا INI برای استفاده ماشین میزبان است. (هر دو نوع فایل فوق فایل‌هایی برای پیکربندی نرم افزار محسوب می‌شوند. CNF کوتاه شدهConfiguration و INI کوتاه شده Initialization است.) این اطلاعات هنگامی مفید است که بخواهد MYQL را در فهرستی به غیر از فهرست C:\mysql نصب کرده یا مایل باشید تا برنامه سرور MySQL را به عنوان یکی از سرویس‌های سیستم عامل میزبان (ویندوز 2000, NT یا XP) اجرا کنید. اطلاعات موجود در این کادر محاوره ای را می‌توانید به منظور مراجعات بعدی در قالب یک فایل متنی ذخیره کنید بار دیگر, دکمه Next را جهت ادامه روند نصب MYSQL و نمایش کادر محاوره ای بعدی کلیک کنید.

3- کادر محاوره ای بعدی با عنوان Choose Destination Location، امکان تعیین فهرست میزبان MYSQL را فراهم می کند.

4- کادر محاوره ای بعدی با عنوان Setup Type امکان تعیین شیوه نصب MYSQL را در اختیار می گذارد. برای این منظور سه شیوه Typical، Compact و Costom پیش بینی شده است.توصیه می شود در این مرحله از شیوه Typical استفاده کنیم.دکمه Next را جهت ادامه عملیات کلیک کنید.

5- با اقدام مذکور برنامه نصب کننده MYSQL کلیه فایل‌های مورد نیاز را در فهرستی که پیش از این در مرحله 3 آن را به عنوان فهرست میزبان مشخص کردید، کپی کرده و پس از تکمیل فرآیند نصب MYSQL، کادر محاوره ای با عنوان Setup Complete را نشان می دهد.

یکی از برنامه‌هایی که به همراه MYSQL نصب می شود، WinMYSQLadmin نام دارد. این برنامه دارای یک رابط گرافیکی است که امکانات مورد نیاز جهت بررسی MYSQL را در اختیار می گذارد. نمایی از این کادر محاوره ای را در شکل 2-6 می بینید.

شکل 2-6

. با استفاده از برنامه مدیریت فایل Windows Explorer، برنامه WinMYSQLadmin را در زیر فهرست bin از فهرست میزبان MYSQL واقع است به اجرا در آورید. با کلیک بر روی عناوین مختلف موجود در قسمت بالای این کادر محاوره ای، از جمله Environment، Start Check و غیره، می توان اطلاعات مفیدی را مشاهده کرد.

فصل سوم

نگاه کلی بر زبان‌های برنامه نویسی اچ-تی-ام-ال ، جاوا اسکریپت و پی-اچ-پی

نگاه کلی بر زبان‌های برنامه نویسی اچ-تی-ام-ال[4] ، جاوا اسکریپت[5] و پی-اچ-پی[6]

3-1: نگاه کلی بر دستورات اچ-تی-ام-ال

آشنایی با اچ-تی-ام-ال برای ساخت صفحات وب، حتی با پی-اج-پی از ضروریات است. وقتی صفحات وب خود را با استفاده از ویژوال استودیو نت و با هر زبان برنامه سازی از جمله ویژوال بیسیک نت می نویسید، کد اچ-تی-ام-ال متناظر آن توسط سیستم تولید می شود. با تغییر در کد اچ-تی-ام-ال می توانید صفحه وب خود را تغییر دهید. به همین دلیل در این بخش مروری بر اچ-تی-ام-ال خواهیم داشت.

3-1-1: شکل کلی دستورات

دستورات اچ-تی-ام-ال چگونگی نمایش صفحه وب در مرورگر را مشخص می کنند. تقریبا هر دستور اچ-تی-ام-ال دارای یک علامت شروع و یک علامت پایان است که در داخل < > قرار می گیرند: اگر دستور اچ-تی-ام-ال را با tag نشان دهیم، هر دستور به صورت زیر بیان می شود.

پیاده سازی خرید افزودن آیتم‌ها

پایان

البته بعضی از دستورات اچ-تی-ام-ال به نیاز ندارند.

هر برنامه اچ-تی-ام-ال با دستور شروع و به ختم می شود. علاوه بر این، هر برنامه اچ-تی-ام-ال دارای دو بخش عنوان و بدنه است. بخش عنوان شامل اطلاعات مکمل در مورد سند اچ-تی-ام-ال است و مثلا شامل عنوانی است که در مرورگر ضاهر می شود. این بخش با شروع و به ختم می شود. عنوان صفحه با ختم می شود. بخش بدنه حاوی دستورالعمل‌های تولید صفحه است که با شروع و به ختم می شود. با توجه به این توضیحات، شکل کلی برنامه اچ-تی-ام-ال را می توان مانند شکل زیر بیان کرد.

…سایر توضیحات …

…دستورات ایجاد کننده صفحه …

تعیین تیترها و پاراگراف بندی

برای تعیین تیترها از دستورات

تا

استفاده می شود. تیترهای بزرگ با

و تیترهای کوچک با

،

، ... و

مشخص می شوند:

welcome to html

برای پاراگراف بندی از دستور

استفاده می شود:

پاراگراف

تعیین نوع متن، توضیحات و خط افقی

از برای پر رنگ کردن متن، برای ایتالیک کردن متن و برای توضیحات از علائم