دانلود ct ترانس جریان

ct ترانس جریان

برای اندازه گیری جریان های نیروگاههای برق و سیستمهای فرعی معمولا از CT القایی با هسته و سیم پیچ استفاده میکنند برای اندازه گیری ولتاژ از ترانسفورمر های ولتاژ خازنی نوع تقسیم ولتاژ PD استفاده میکنند بنابراین تجهیزات برقی بسوی ولتاژ ها و ظرفیتها ی بالا و ماشینها به سمت حجم زیادتر و سیستمهای حفاظت و کنترل در جهت عملکرد بالا توسعه می یابند

دسته بندی	برق
فرمت فایل	doc
حجم فایل	2341 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	60

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

برای اندازه گیری جریان های نیروگاههای برق و سیستمهای فرعی معمولا از CT القایی با هسته و سیم پیچ استفاده میکنند .

برای اندازه گیری ولتاژ از ترانسفورمر های ولتاژ خازنی نوع تقسیم ولتاژ PD استفاده میکنند .

بنابراین تجهیزات برقی بسوی ولتاژ ها و ظرفیتها ی بالا و ماشینها به سمت حجم زیادتر و سیستمهای حفاظت و کنترل در جهت عملکرد بالا توسعه می یابند .

تقاضاها برای کارایی و تراکم زیاد و دقت بالا برای سنسورها یا ترانسفورمر های نوری برای آشکار سازی جریانها و ولتاژها بعنوان ابزار مهم اطلاعات بکار برده شده در حفاظت و کنترل افزایش مییابد .

از طرفی پیشرفت اخیر تکنولوژی نوری بسیار چشمگیر بوده بطوری که انتظار میرود به وسیله پیشرفت تکنولوژی برای اندازه گیری جریانها و ولتاژهای بالا با تکنولوژی جدید براورده شود . به عبارت دیگر پیشرفت CT-PD نوری تقاضاها را بر اورده میکند .

اصول CT نوری بر اساس اندازه گیری میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط جریانی که طبق اثر فارادی در مدولاسیون و دمدولاسیون نوری پدید آمده است استوار می باشد .

بنابراین قوانین فوق الذکر برای اندازه گیری جریان DC نیز صدق می کند .

درنتیجه CT های فشرده و سبک وزن بدون اشباع مغناطیسی می تواند طراحی شوند . اگر جنس المان های حسگر فرومغناطیس نباشد .

بنابراین مزایای استفاده از نور برای انتقال سیگنال در ایزولاسیون الکتریکی و کنترل نویز القایی الکترومغناطیسی می باشد .

اگر CT نوری با همان مشخصات توسعه یابد ، هنگام به پایان رسیدن ، با یک ساختار سبک وزن و فشرده قادر خواهند بود ، رنج های دینامیکی را گسترش دهند .

مبانی PD نوری بر اساس اندازه گیری ولتاژ کاربردی در مدولاسیون و دمدولاسیون نوری طبق قانون پاسکال است .

در صورت کاهش اندازه المان حسگر امپدانس ورودی در المانهای حسگر می تواند افزایش پیدا کند . این مسله طراحی یک سیستم اندازه گیری ولتاژ کوچکتر از PT معمولی به وسیله ترکیب PD نوری با خازن مقسم ولتاژ را به دنبال دارد .

بنابراین PD نوری تحت تاثیر نویز قرار نمی گیرد و همچنین باند فرکانسی مجاز تا حد دلخواه گسترش می یابد . از این دیدگاه شرکت برق . الکتریک توشیبا و توکیو – کوژلکس و A.B.B و … برای توسعه PD , CT های نوری کاربردی برای اهداف حفاظت و کنترل آغاز به تحقیقات کردند و دراین راه اهمیت احتمالات و قوانین کاربردی نادیده گرفته شد و ترانسفورمرهای GIS 300 KV و تجهیزات 163 KV ایزولاسیون هوا به عنوان تجهیزات عملی تست انتخاب شدند .

مزایای CT نوری :

اندازه گیری جریان نقش مهمی را در سیستمهای قدرت الکترونیک در قسمت حفاظت و کنترل ایفا می کند اخیراً باافزایش ولتاژ خطوط نیرو توجه قابل ملاحظه ای به ترانسفورماتورهای جریان نوری داده می شود . زیرا CT نوری مزایای زیادی بر ترانسفورماتورهای جریان متداول با هسته آهن و سیم پیچ مسی دارد .

برای مثال تراسفورماتورهای جریان نوری optical curret transform بر خلاف ترانسفورماتورهای جریان معمولی فاقد روغن می باشند و لذا در مواقعی که خطای داخلی باعث بروز جرقه ( flashover ) میگردد منفجر نخواهد شد بعلاوه آنها مشخصات الکترومغناطیسی بمراتب بهتری را برای کنترل الکترونیکی پست تأمین می نمایند .

همچنین CT نوری ، اثرات اشباع وایزوله الکتریکی خوب و نیز اندازه و وزن کم آن در بکارگیری بیشتر آن در وارد کردن PD , CT نوری به سیستم قدرت الکتریکی با ولتاژ بالا و یا در یک swichegear ایزوله گازی ( GIS ) یک تحول جدید را باعث می شود .

این مزایا و سایر برتریها شرکت A.B.B را وادار ساخت تا از اواسط4 دهه 1980 برنامه های مربوط به ترانسفورماتورهای جریان نوری را توسعه دهد دراین مدت چندین ترانسفورماتور جران نوری مراحل تست محلی ( field . test ) را با موفقیت روی سیستم های قدرت 380 کیلو ولت تا 552 کیلو ولت ( CT نوری ) المان گذاری گردید . همچنین نمونه 110 کیلو ولت آن نیز قبلاً بطور آزمایشی در سرویس قرار گرفته بود . آزمایشات نشان می دهد که ترانسفورماتورهای جریان نوری نیازهای کلاس 0.5 را تأمین نموده و پاسخ دینامیکی که به نمایش میگذارند با ترانسفورماتورهای جریان معمولی قابل مقایسه است نیاز سیستمهای حفاظت دیجیتالی و تجهیزات الکترونیکی امروز بیشتر از چند ولت آمپر نمی باشد . با بهره گیری از این مزیت شرکت A.B.B سیستمهای ابتو الکترونیک را که ولت آمپرخروجی کمتری دارند توسعه داده شده و جایگزینی آنها را با ترانسفورماتورهای اندازه گیری معمولی با جریان اینترفیس A 1 درنظر می توان گرفت . ترانسفورماتورهای جریان نوری چندین مزیت عمده نسبت به ترانسفورماتورهای جریان معمولی دارند .

(1) تست محلی ( fild test )

انجام تست د رمحیطی که قسمتی از یک شبکه واقعی بوده و امکانات تجهیزات تقریباً مشابه آزمایشگاههای رسمی ( fabora tories ) در آن محیط برای انجام آزمایشات فراهم گردیده است . و بطورنسبی از طراحی ساده تری برخوردارند که اساساً از انفجار جلوگیری می نماید .

بنابراین امکان بروز خطر به نیروی انسانی و یا یجاد خسارت به دیگر تجهیزات پست دراثر انفجار مقره ( porcelain ) وجود نداشته و احتمال ایجاد آلودگی دراثر نشت روغن نیز از بین رفته است .

پاسخ فرکانسی این ترانسفورماتورهای جریان بدون رزونانس است و دارای مشخصه پایین گذرا low pass می باشد . این خاصیت سازگاری الکترومغناطیسی EMG ترانسورماتورهای جریان را بهبود می بخشد . و تأثیر آنها را روی کنترلهای الکترونیکی درپستها کاهش می دهد در فرکانسهای اینتر فیس بالا ( که مثلاً در اثر عملکرد قطع کننده ها به وجود می آید ) مسائل ناشی از پاسخ کاپاسیتیو ترانسفورماتورهای جریان معمولی ( اندوکتیو ) دیگر وجود ندارد . بنابراین در رابطه با اضافه ولتاژهای گذرا قطعات الکترونیکی به میزان کمتری در معرض آسیب دیدگی می باشند .

2) امروزه CT های نوری دو نوعند :

یک CT نوری حجم دار که د رسنسورهای شیشه ای حلقه ای شکل کاربرد دارد .

و یک CT نوری که در فیبر نوری بعنوان سنسور قرار دارد .

در مورد فوق صرفه جویی د رهزینه و فضای نصب و شکلی ساده که دارای مزایای از قبیل دقت بالاتر می باشد مورد توجه قرار گرفته است . در CT . GIS نوری به دلایل هزینه کم و نصب راحت و کوچک بودن آن مطلوب می باشد .

سنسورجریانی با اندازه کوچک و شکل ساده در پستهای GIS بوسیله CT نوری فراهم می شود .

در این CT های با فیبر نوری ، آنچه مهم است محدود کردن جریان خطی،به منظور جلوگیری از کاهش حساسیت است .

تجربه ها ی جدید در باره کاربردهای حفاظتی ترانس جریان وترانس ولتاژ نوری :

معرفی :

در این صفحه نتیجه نصب دو ترانسفور ماتور نوری جهت کاربردهای حفاظتی د ردو شاخه مورد بررسی قرار گرفته است در هر دو مورد ترانسفور ماتور به رله های حفاظتی متصل است و بازبینی از اجرای این طرح بیش از یک سال طول کشیده است.

در اینجا به توصیف اهداف پروژه ، شکل سیستم و اتصال آن میپردازیم آزمایش میدان و مقایسه با ترانسفورماتورهای قدیمی تر و گزارشهای سوئیچینگ و سپس به شرح شکل موجهای ثبت شده میپردازیم .

نتایج بدست آمده و چگونگی ارتباط آنها با اهداف پروژه را بررسی میکنیم یک جریان الکتریکی آنالوگ و کم مقدار LEA اتصال بین ترانسفورماتور و رله را برقرار میکند . کاربرد این استاندارد برای استفاده عملی و کاربردی مورد بحث قرار خواهد گرفت نمونه های آزمایشی یک جریان الکتریکی دیجیتال را نشان نخواهد داد اخیرا در یک کنفرانس غربی که در مورد رله های حفاظتی برگذار شده به توصیف اصول ترانس نوری و بعضی نتایج حاصله از مراحل آزمایشات اتصال کوتاه و میزان دقت اندازه گیری در حال کار میپردازد این صفحه شامل اطلاعات جدید و نتایج بدست آمده از کاربرد های حفاظتی در حال انجام کار است.

دور نمای قبلی :

سیستمهای اندازه گیری ولتاژ و جریان با سطح انرژی پایین هم اکنون در بعضی موارد استفاده میشود آنها یک مزیتی دارند که هزینه و خطرشان نسبت به تجهیزات قدیمی تر کم تر است مخصوصا تجهیزات عایق دار روغنی .

نتایج بدست آمده از دو آزمایش بیان شده در این صفحه دارای شباهت هایی میباشد در هر دو مورد هدف این بوده است که قابلیت اطمینان ترانسفورماتور در کاربردهای حفاظتی نشان داده شود در مجموع این پروژه به دنبال این بوده که ببیند که این ترانسفورماتورهای بهبود یافته که در مورد حفاظت حساس تر و سریع تر هستند بهتر عمل میکنند یا نه . سوئیچینگ و خطاهای گذرا مقایسه خواهند شد . با استاندارد ( 1 ) که از یک سنسور به پهنای باند فرکانسی وسیع استفاده میشود .

معرفی تکنولوژی جریان نوری و اندازه گیری ولتاژ و جریان الکتریکی LEA:

این پروژه ها ، یک سیستم اندازه گیری جریان Nxct را بکار میگیرند . که در ادامه متن از این عنوان به صورت CT نوری یاد میشود و از تکنولوژی اندازه گیری ولتاژ های ویژه NXVT به صورت VT نوری یاد میشود . در ادامه به بررسی اصول ویژه CT وVT نوری با جزئیات بیشتر میپردازیم

مقدمه :

Nxtphase طراح اندازه گیری دقیق ولتاژ و جریان توسط نور است .

دو سال قبل اصول علمی با پیدایش ابزار عصر جدید در ولتاژ های بالای اندازه گیری قدرت شکل گرفت حدود 100 سال قبل دواثر فارادی و پاکلز کشف شده بودند آنها تغییرات مراحل پلوروزاسیون نور را در حضور میدانهای الکتریکی و مغناطیسی به طور دقیق شرح میدادند کاربردهای آزمایشی برای اندازه گیری ولتاژ وجریان نوری به دو دهه قبل برمیگردد . در هر حال این علم فقط مربوط به چند سال گذشته است که در علوم اندازه گیری ، تکنولوژی فیبر نوری و میکرو الکترونیک مشارکت پیدا کرده اند .

	شرکت NXTphase جهت تولید جدید ، دقیق و بالا برای ابزاری که بر پایه فیبر نوری نهاده شده بودند هزینه قابل موثری را خرج نمود . شرکت NXCTphase و حق ثبت ان شرکت با دو موضوع هماهنگ در زمینه تکنولوژی اندازه گیریی ولتاژ و جریان از سال 1990 شروع شد و برنامه توسعه آن یکی به هانی ول در آمریکا و دیگری به مهندس کارمانا در کانادا مربوط میشود .

هانی ول بنیانگذار اصلی همه سیستمهای اندازه گیری ژیرسکپی ناو بری است بنابراین آنها دقیقا توانسته اند انقلابی را در هر دو قرن نمایان سازند تیم محققیق کمپانی یک فیبر نوری مشابه را که در تکنولوژی ژیرو استفاده شده بود جهت استفاده در حقوق اشکار و کاربردهای نظامی ناوبری در اندازه گیری جریان توسعه دادند هانی ول سپس تیمی را با اعضاء دانشگاه تگزاس جهت تولید یک سنسور تشکیل دادند سنسوری که به وسیله جریان زیادی که اندازه گیری کرده است ممکن است استاندارد باشد . اولین کاربرد این سنسورهای بسیاردقیق در سرویس عمومی اریزونا در ایستگاه تولید جولا در سال 1997جایی که میزان خطا 3 درصد است نشان داده شده بودند هانی ول یک پتانسیل اقتصادی را در تکنولوژی سنسور جریان شناخته بود . شروع به جستجوی یک شریک مکمل با داشتن تکنولوژی ولتاژ کرد شبیه به دید یک بازاری .

نیمه دیگر داستان با مهندس کارمانا شروع میشود که هر دو یک زوج موفق از دانشگاه British Columbia (UBC) هستند . کارمانا ( UBC) و BC هیدرو جهت توسعه در یک تکنولوژی جامع برای اندازه گیری ولتاژ نوری باهم شریک شدند و این تکنولوژی بر پایه یک سنسور میدان الکتریکی حساس نهاده شده بود این سنسور یک سلول نوری یکپارچه بود که پاکلز نامیده میشد ( IOPC) . شکافهای علمی دانشمندان به سوی ترانس ولتاژهای نوری دقیق سوق داده شده که از تکنولوژی های محیطی دوری می کرد تکنولوژی های محیطی به ، تکنولوژی های معمولی یا نوری متناوب مربوط می شوند . اولین سنسور IOPC ( سلول نوری جامع پالکز ) در کاربردهای اندازه گیری یک فاز در سال 1998 در یک پست BC هیدرو مقرر گشته بود . مدتی بعد کارمانا به دنبال یک شریک سازگار با داشتن تکنولوژی جریان بود علت این امر بهره برداری از تکنولوژی های نهفته در بازار بود . NXT phase همکنون ترانسهای جریان و ولتاژ نوری هدفمندند را در پستها با ولتاژ بالا بکار میبرد . دربازار سنسورها و نیز CT ها و VT های موجود دیگر را که مفید تر بودند را تولید کردند .

این فوائد شامل :

دقت زیاد

پهنای باند بیشتر

رنج های دینامیکی بالاتر

کوچکتر و بلند تر برای مواردی که قابلیت انعطاف لازم است

نداشتن مکانیزمی جهت نقص شدید

امکان استفاده همان وسیله برای اندازه گیری و حفاظت سودمند

ترکیبات سنسورهای ولتاژ و جریان در همان رده

ایمنی بیشتر پرسنل

نداشتن روغن سلولز یا ترکیبات SF6

عمل VT نوری :

تکنولوژی اندازه گیری ولتاژ نوری از اثر Pockels برای حساس کردن میدان الکتریکی استفاده میکند . سه تا سلول کوچک ( سنور های میدان الکتریکی ) به طور خاصی در یک فضای خالی که بوسیله نیتروژن عایق شده قرار گرفته اند . نور تجزیه شده و انتشار یافته و به کریستال electrooptic وارد میشود .

	شکل 2 – 3 تکنولوژی اندازه گیری ولتاژ NXT Phase

وقتی که یک میدان الکتریکی شکل میگیرد یک اختلاف شتاب القایی بین دو قطب در کریستال بوجود می آید . در انتها یک پلوروزاسیون بیضوی ایجاد میشود . به وسیله اندازه گیری درجه بیضیت ( تفاضل دو قطر)

همانطور که در (شکل 2 ) نشان داده شده است یک اندازه دقیق از میدان الکتریکی نتیجه میشود . سه میدان الکتریکی اندازه گیری میشود سپس باهم ترکیب شده و از یک الگوریتم که مجموع آنها را ثبت میکند جهت اندازه گیری ولتاژ قوی نسبت به زمین استفاده میشود .

تاثیر فاردی

جیسون دی دارفوس

دانشکده فیزیک ، دانشکده وستز ، اهیو 44691 ، اول می سال 1997 یک جزء نور شفاف ( شیشه ) ما بین دو میدان مغناطیسی قرار گرفته است . و به وسیله تغییر مقدار جریان جاری در معرض یک میدان مغناطیسی متغییر قرار گرفته بود . و نور تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار گرفت به طوری که نور تجزیه شده و از میان ماده ای عبور کرده که باعث مقداری چرخش در ان شده است . این تاثیر اثر فارادی نامیده میشود . و به طور کمی به وسیله زاویه ای که نور چرخیده ، میتوان میدان مغناطیسی و ضخامت نور را تعیین کرد . یک نسبت تناسب اصلی به عنوان ضریب ثابت شناخته شده است و این ترکیب ثابت به عنوان واحد درجه در هر میدان مغناطیسی است این ضریب ثابت را جیسون اندازه گیری نمود . و برابر گوس بردقیقه ( 122+0/11) x در مقایسه با مقدار قبلی که در سال 1953 بدست امده بود . 0.016 گوس بر دقیقه تغییر کرد .

چرخش فارادی : یک موج پلاریزه شده مسطح میتوند در میان دو موج دوار پلاریزه شده تجزیه شود چرخش مسطح پلوروزاسیون نور به عنوان انتشار سرتاسری ان نور در یک امتداد موازی در یک میدان مغناطیسی است که اثر فارادی یا چرخش فارادی نامیده میشود .

مقدار چرخش بر اساس تجربه بدست آمده است ذاتا = VBL به طوریکه زاویه چرخش است V ضریب ثابت و B مقدار میدان مغناطیسی و L نیز ضخامت است . یک تصویر مدرن از چرخش فارادی ناشی از پاسخ مکانیکی کوانتوم یک اتم به میدان مغناطیسی است . در این تصویر ، جذب هسته ای و انتشار، هر دو به وسیله میدان امیخته می شوند در این مصداق تاثیر فارادی حس میشود . انچنان تاثیری که زیمان هم جذب میشود زیمان ( پدیده ای که هیچ یک از طیفهای خطی با عبور از میدان مغناطیسی تجزیه نمی شوند . )

نظریه :

چرخش ناشی از میدان مغناطیسی ممکن است از شرایط e/m ، نسبت بار به الکترون در یک حجمی ناشی شود . طبق تئوری لورنتز یک الکترون در داخل مدار خود هسته اتم چرخش میکند و فرکانس چرخشش تغییر می کند که در این چرخش موجب ایجاد نور پلاریزه شده مسطح میان میدانی که تحت تاثیرش قرار گرفته شده می شود . این زاویه چرخش به صورت زیر معرفی شده است :

e میزان بار الکترون و m میزان جرم ( رابطه 1 )

و طول موج نور و B نیروی مغناطیسی در اورستد است . نمای مشتق از انحراف نور نسبت به طول موج و V هم ضریب ثابت است .

میزان چرخش متناسب با قدرت میدان مغناطیسی و فاصله نور که باید از میان این واسطه عبور کند .

آزمایش :

آزمایش انجام شده برای اینست که توسط منبع توان dc یک جریان الکتریکی به دو محفظه الکترومغناطیسی با آب سرد همراه با دو قطب مختلف فرستاده شود یک جزء نوری ( یک واسطه جامع شفاف ) ما بین دو قطب مغناطیسی قرار داده شده است مغناطیس ما طوری طراحی شده است که یک پرتو نور می تواند از یک طرف به طرف دیگر فرستاده شود .

ابتدا یک ترکیب از لیزر هلیم و نئون ( 1 m W max ) از میان یک دریچه تجزیه کننده پرتو عبور داده می شود سپس از میان یک میدان مغناطیسی به اندازه یک جزء نوری عبور کرده و پس از اشکار شدن پرتو در میدان مغناطیسی ، پرتو تجزیه شده توسط روزنه توسط میکرو متر اندازه گیری می شود از اینجا پرتو عمود داخل یک فتودیود منتشر کننده کسینوسی انتشار می یابد که این به یک اپتیمتر خطی با تکنولوژی خاص اشکار ساز متصل شده است این میدانهای قوی توسط کاربر با متر گوسی با پروپ اندازه گیری می شود این از موارد ارائه شده توسط ازمایشگاه مغناطیسی است . جهت شروع کار ، میدان مغناطیسی لازم است که کالیبره شود .

هنگام عملکرد جریان این مشاهده شده بود که میدان مغناطیسی متوسط B در نقاط مختلف این قطبها اندازه گیری میشود . در مقابل کمترین مقدار میدان مغناطیسی در مرکز فضا مابین قطبها نیز عدد مشخصی است نسبت این دو تبدیل به صورت فوق است .

این عدد مربوط به میدان جریان کابردی در ابتدای شروع کار است .

به منظور دیدن اینکه چه مقدار پرتو پلاریزه شده چرخیده است و به عنوان یک عمل نیروی میدان مغناطیسی ما نیازمند پیدا کردن این هستیم که چگونه جریان تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار می گیرد . میدان مغناطیسی متوسط B ( شکل 3 ) این تناسب را نشان می دهد .

	شکل 3- 3 ترسیم جریان میدان مغناطیسی متوسط تولید شده به عنوان نتایج جاری از طریق آهنربای الکتریکی

پس ما نیازمند این هستیم که چگونگی چرخش نور تجزیه شده را که تحت تاثیر قرار گرفته است را به عنوان طرز عمل جریان از میان حلقه های مغناطیسی بررسی کنیم . به منظور افزایش یک امپری جریان به وسیله مطالعه چرخش نور بوسیله میکرو متر روی انالیز کننده نور تجزیه شده میزان چرخش نور گزارش شده است . این مقادیر در یک طرح زاویه ای توسط کامپیوتر ترسیم شده اند . ( شکل 4 ) .

و تولید شیبهای شکلهای 3 و 4 پاسخی را در مورد عبارت 4 به ما میدهند .

هدف از تجزیه کننده پرتو و تحلیل گر ترکیبات این بوده است که میزان جرخش پرتو پلاریزه شده به عنوان نتیجه تاثیر میدان مغناطیسی بر روی یک جزء نوری می تواند اندازه گیری شود این عمل به وسیله اندازه گیری دقیق روی ضعیف ترین نور برای هر مقدار جریان از میان میدانهای مغناطیسی است ما میتوانیم تغییر در چرخش را از تحلیلگر پرتو تجزیه شده بخوانیم و این میتواند به زوایای نظیر به نظیر در یک صفحه به وسیله شرکت سازنده تبدیل شود .

شکل 4 -3 ترسیم زاویه چرخش نور پلاریزه شده به عنوان یک عمل جریان های الکترو مغناطیسی

چرخش به طور مدور موج نوری تجزیه شده در زمان تاثیر فارادی توسط رابطه یک ارائه شده است . در شرایط ازمایش ما به دنبال ضریب ثابتی از نوع کوچکی از جزء نوری می گردیم یکمرتبه این ضریب بدست آمده ما میتوانیم نوع ماده جزء نوری را مشخص کنیم . به منظور مشخص نمودن اینکه ضریب ثابت چگونه است رابطه بالا که برای پیدا کردن زاویه چرخش فارادی استفاده شده است می تواند دو باره نوشته شود . رابطه 3

در این شرایط ما به دنبال تغییر در هر زاویه ای توسط تغییر در میدان می گردیم . میدان مغناطیسی به عنوان میدان متوسط در سر تاسر فضای باز مابین میدانها که در ان جزء نوری قرار داده شده است بکار گزفته میشود . از این رو چون ما مجموعه زوایای چرخشی را که نتیجه عمل جریان یا میدان مغناطیسی است را شناخته ایم و می تواند روشی برای حل رابطه بالا به صورت ساده تر باشد به طوری که مشتق فوق به صورت زیر شکسته شود . ( رابطه 4 )

در این روش دو طرح از یک زاویه Vs ( حافظه مجازی ) جریان و جریان Vs و میدان مغناطیسی قوی میتواند تولید شود که در ان تولید دو شیب معادل خواهد بود با تغییر در هر زاویه توسط تغییر در میدان مغناطیسی است . این موضوع ان چیزی است که در شکل 4 و 3 نشان داده شده است

ct ترانس جریانبرقالمانهای حسگر

دانلود اهمیت هنر گرافیک ( هنرهای تجسمی )

اهمیت هنر گرافیک ( هنرهای تجسمی )

گرافیک از سوی هنرهای تجسمی است که صد البته برای کسانی که آن را با نقاشی اشتباه می گیرند چون شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که وقتی به کسی میگویید رشته ام گرافیک است می گوید پس چهره مرا نقاشی کن باید بگویم گرافیک در اصل ایده و ترکیب بندی است که اکثر اوقات بین نوشته و تصویر اتفاق می افتد و نقاشی بیشتر تقلید طبیعت است که ایده های گرافیست ها می تو

دسته بندی	هنر و گرافیک
فرمت فایل	doc
حجم فایل	42 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	89

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول :

مقدمه:

این بخش هنری برای شماست شمایی که با هنر گرافیک آشنایی دارید یا دوست دارید که آشنا شوید یا اینکه اصلا بعد از خواندن این بخش علاقمند شوید.

گرافیک از سوی هنرهای تجسمی است که صد البته برای کسانی که آن را با نقاشی اشتباه می گیرند چون شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که وقتی به کسی میگویید رشته ام گرافیک است می گوید پس چهره مرا نقاشی کن باید بگویم گرافیک در اصل ایده و ترکیب بندی است که اکثر اوقات بین نوشته و تصویر اتفاق می افتد و نقاشی بیشتر تقلید طبیعت است که ایده های گرافیست ها می تواند بوسیله دست مثال یک نقاش اجرا شود که خیلی از هنرمندان شاید برای اجرای بهتر و شاید بخاطر کسری وقت طراحی نهایی را به شخص دیگری میسپارند که از نوع اول می توان به بیلبوردهای توی خیابان اشاره کرد و گروه دوم به آقای ممیز یکی از گرافیستهای برتر ایران اشاره کرد و گاهی هم آن ایده توسط کامپیوتر و برنامه های پیشرفته اجرا می گردد که مطمئنا کار با دست از ازرش با لاتری برخوردار است.

گرافیک در معنای لغت بمعنی ترسیمی و نگارشی است و در دو مفهوم قدیم ، سنتی و جدید ، نوین متمایز می گردد که در مرز بین این دو پدیده چاپ قرار دارد.

همانطور که گفتم گرافیک به دو دسته قدیم و جدید و بین این دو چاپ ، تقسیم می شود.

البته منظور از چاپ هم ، چاپها ی دستی بوسیله قالب چوبی، لوح فلزی(گرانور)و نیز چاپ سنگی (لینو گرافی دستی) است و هم چاپ نیمه ماشینی مثل ؟ لینوگرافی جدید و هم چاپ ماشینی نظیر چاپ حروفی (نترپرس) و ؟ و غیره

عنوان قدیم گرافیک با گرافیک سنتی شامل خطاطی ، نقاشی دو بعدی ، کنده کاری می باشد که بیشترین نمود ان در آرایش کتابهاست که محصول همکاری نقاش، خوشنویس، تذهیب کار و جلد ساز است.

و اما گرافیک نوین علاوه بر کتاب آرایی در عرصه تبلیغات تجاری، اعلانات دیواری (پوستر) و مطبوعاتی ونشان ها (مارک) و غیره می باشدو حتی در سینما و تلویزیون هم کاربرد دارد. مثل عنوان بندی (تیتراژ) فیلم و تصاویر متحرک طراحی شده (انیمیشین).

هر گرافیک نوین با معماری ومسائل ارتباط محیطی نیز تداخل دارد، پس این هر علاوه بر خط و رنگ به عناصر بصری دیگری چون حجم و نور و حتی حرکت برای انتقال مفاهیم کمک می گیرد.

دفعه های بعد در مورد تاریخچه تا به اینجا رسیدن گرافیک و تصویرسازی و تحول پیدایش خط و خوشنویسی (کالیگرافی) صحبت می کنیم.

نماد و نشانه

در طول تاریخ از نماد، که نوعی علامت واجد هویت بصری است به عنوان ابزاری برای ایجاد ارتباط استفاده شده است. تصویر بر این است که انسان پیش از تاریخ با خراش دادن و ایجاد نقش بر دیوار غارها آلنامیرا در اسپانیا و لاسکو در فرانسه تلاش داشته تا از این طریق به دیگرن اعلان خطریا آگاهی دهد و یا پیام های دیگری را انتقال دهد. باستان شناسان لوازم و ابزارهایی را از یونان باستان یافته اند که بر آنها نقوش و علائم نمادینی نقش بسته که احتمالاً معرف خالق آنها بوده است. در تابوت های مصری نیز نقوش نمادینی حکاکی شده است که احتمالاً نشان از هنرمند خالق آن دارد. در جوامع قرون وسطایی بازرگانان و صنعتگران برای مشخص کردن کالاها یا محصولاتشان از علائم ونمادهای خاصی استفاده می کردند که شناساگر آنها بود. چاپگران اواخر سده نوزدهم میلادی نیز که به مهارت ها واستادی خود فاخر بودند، بر روی تمامی چاپنقش های خود نمادهایی را به صورت حرف نشانه یا امضاء چاپ می کردند که معرف حرفه وصنعتگری آنان بود. در آغاز سده بیستم نیز گاوچرانان آمریکایی برای مشخص کردن مالکیت دام های خود از علائم انحصاری استفاده می کردند. در واقع آنها از نوعی زبان تصویری استفاده می کردند که سابقه آن به مصریان باستان می رسد. طی دوره رکود اقتصادی در آمریکا کارگران دوره گرد یا در واقع پیشه ورانی که بیکار شده بودند، یک نظام ارتباطی تحلیلی و کاربردی راابداع کردند. آنها علائم ونشانه هایی بودند که بر دیوار خانه ها و ساختمان ها رسم می کردند و مثلاً گویای خطراتی بود که کارگران دوره گرد را تهدید می کرد. یعنی درست شبیه به روشی که انسان غارنشین از تصاویر خطی استفاده می کرد. دودایره و یک خط رابط بین آنها شناساگر بانوم و معرف این هشدار بود که پلیس ناحیه خشن و متخاصم است. این نشانه به دیگران هشدار می داد که هرچه زودتر محله را ترک کنید. ر سم چهار خط افقی بر خانه، به این معنا بود که اگر در شکستن چوب به مالک خانه کمک کنید. یک وعده غذا به عنوان دستمزد دریافت خواهید کرد. نقوش مخطط، علائم ونوشته های روی در ودیوارهای شهر را می توان همگی به عنوان تلاشی برای بیان احساسات، ایجاد ارتباط یا تلاشی جهت ابراز وجود دانست.

تصویر نشانه (Pictogram)

نمادهای گرافیکی و ساده ای که در این صفحه ارائه شده «تصویر نشانه» می نامند. «تصویر نشانه» نوعی نماد بصری است که اطلاعات را به صورت تصویری وبدون استفاده از کلام ارائه می دهد. «تصویر نشانه» نوعی نماد گرافیکی است که داستانی را به شیوه ای بسیار ساده و همه فهم و فارغ از محدودیت های زبانی روایت می کند.

امروزه این نوع نمادها را می توان در همه جا دید. از علائم راهنمایی رانندگی گرفته تا علائم نشانه های فروشگاه ها، ساختمان های عمومی، مترو، راه آهن و خلاصه هر کجا که ضروری است اطلاعاتی را سریع و صریح به اطلاع عمومی رساند. به عنوان مثال این نمادها ما را به سمت تلفن عمومی، ایستگاه راه آهن، فرودگاه و رستوران راهنمایی می کنند. این نمادها بدون استفاده از کلمات و جملات اطلاعات موردنیازمان را در اختیارمان می گذارند. به عنوان مثال اگر به یک کشور خارجی سفر کنید که با زبان آشنایی ندارید، به آسانی می توانید علائم جاده ای هشداردهنده و بازدارنده آن را تشخیص دهید. و یا به آسانی با توجه به علائم ونشانه ها مسیر خود را برای مکان مورد نظر بیابید، زیرا این علائم خود یک زبان بین المللی ، بصری و بدون کلام هستند.

1- از علائم شناسایی یا داغ نشانه هایی که گاوچرانان آمریکایی در آغاز سده بیستم استفاده می کردند.

2- نوعی نشان چاپگر قدیمی متعلق به سده نوزدهم، شرکت و سنواکو، 1926

نشانه (لوگو) چیست؟

کلمه لوگو (Logo) از واژه ای یونانی به معنی زبان مشتق شده است. و لوگو را به عنوان یک نماد، علامت، تصویر نشانه و عکس نشانه در نظر می گیریم که معرف و نمایانگر یک سازمان، یک حرفه، محصول یا حتی یک همایش یا یک رویداد خاص است. «نشانه» تجسمی از یک سازمان است و باید مروج هویت بصری آن باشد، هویتی که به سرعت و به آسانی قابل تشخیص باشد.

«نشانه» نمایانگر حجم زیادی از اطلاعات است که در یک بیان بصری واحد متراکم شده است.

در این زمینه داستان معروفی از ریموند لوئی، طراح صنعتی معروف نقل می شود. وی در یک میهمانی با خانمی مواجه شد که در مورد طرح لویی برای شرکت «Exxon» از وی سؤال داشت. وی از لوئی پرسیده بود که چرا چنین سؤالی می کنید و آن خانم گفته بود که چون خیلی جلب توجه می کند و لویی جواب داد :«خوب پاسخ شما همین است».

عوامل موفقیت نشانه

یک نشانه موفق، به سرعت بر مخاطب تأثیر می گذارد و چشم را به شدت به خود جلب می کند. نشانه باید بی هیچ سخن یا کلامی به سرعت قابل تشخیص باشد و دارای انسجامی باشد که آن را از دیگر نشانه ها متمایز سازد. نشانه خوب باید آنچنان قوی و معتبر باشد که تا مدت زمان طولانی همچنان اعتبار خود را حفظ کند و قابل استفاده باشد. برای طراحی هر نوع حرف نشانه ای، راه حل های زیادی وجود دارد، اما اصلی ترین ویژگی یک نشانه یا یک نماد خوب سادگی یا ایجاز آن است. اصطلاح معروف «کمترین بیشترین است» به کرات توسط طراحان و کسانی که طراحی تدریس می کنند استفاده شده است. اصل «کمترین بیشترین است» به آموزه های مدرسه باهاوس مربوط می شود و باید به هنگام طراحی نشانه به خاطر سپرد.

نماد، حرف نشانه یا علامت تجاری؟

برای طراحی نشانه شرکت یا مؤسسه مورد نظرتان از چه قالبی استفاده می کنید. حرف نشانه، نماد یا علامت تجاری؟ مسئله مهمی که همیشه باید به خاطر داشته باشید، تصویری است که تلاش دارید نشان دهید. قالبی که استفاده می کنید خود باید نوعی تصویر قوی و تخیلی را بازتاب دهد. اگر نماد یا تصویر مبهم باشد و موجب سوءبرداشت شود، طرح ناموفق خواهد بود. پیش از تلاش برای طراحی نشانه مورد نظرتان، با دقت به نشانه هایی که در مجلات، روزنامه ها و تابلوی اعلانات وجوددارد نگاه کنید. این طرح ها ایده های فراوانی به شما می دهد و به علاوه امکان می دهد تا تجارب و حاصل کار دیگر طراحان را که منجر به این طرح ها شده، به دقت تحلیل کنید. هر یک از این طرح ها حاصل تلاش طراح در برآورده کردن خواسته های سفارش دهنده و پاسخ گویی به نیازهای بصری شرکت یا مؤسسه است. به نحوی که هم گویای هویت و نوع قعالیت شرکت باشد و هم خود به عنوان یک عنصر تجسمی دارای وحدت و انسجام بصری باشد و چشم را به خود جلب کند. از این رو با مشاهده این طرح ها در می یابید که چگونه سایر طراحان این مسائل را حل کرده اند. در هر صورت به خاطر داشته باشید که طراح حتماً باید در هماهنگی و همفکری با سفارش دهنده بهترین رویکرد به طراحی هویت را تعیین کند.

از چه نوع قالبی استفاده می کنید؟

1- نماد انتزاعی یا تصویری

نماد می تواند واکنش حسی قویی در مخاطب برانگیزد. نمادهایی که به صورت حرف نشانه استفاده می شوند معمولاً شمایل های تصویری خلاصه شده یا انتزاعی هستند که به شکلی بازتاب دهنده سازمان هستند. بسیاری از نمادهای انتزاعی از دهه 60 عرضه شدند، اما از اواخر دهه 1980 نیز که نشر رومیزی پدیدار شد، حجم بیشتری از این نمادها رایج گشت. اگر قصد دارید طرحی تهیه کنید که منحصر به فرد و در بازار قابل رقابت باشد، باید کاملاً مراقب باشید که طراحتان بیش از حد متکی به برنامه های نرم افزاری موجود در بازار نباشد، زیرا در غیر این صورت فرم نشانه ای که طراحی می کنید تفاوت چندانی با طرح های افراد دیگری که از این برنامه ها استفاده می کنند، نخواهد داشت. طراحی نشانه به تفکر زیادی نیاز ندارد. دستیابی به یک مفهوم خوب باید ارجع تر از سرعت و زمان طراحی باشد. در صفحات بعد با نمونه های مختلف این نوع نشانه ها و ویژگی ها و کاستی های هر یک آشنا می شویم.

2- حرف نشاه یا نمادهای متکی به طراحی حروف

«حرف نشانه» (Logotype) معمولاً نام یک مؤسسه است که با حروف چاپی مناسب با آن مؤسسه طراحی شده و معمولاً بدون استفاده از نماد گرافیکی است. گاه حرف نشانه متکی به حروف اول نام شرکت است و به شکل حروف چاپی طراحی می شود.

3- علائم تجاری و نمادهای توصیفی

علامت تجاری (Trade Mark) نام، نماد یا ترکیبی از این دواست که برای شناسایی محصول یک شرکت استفاده می شود. معمولاً علائم تجاری همراه با نشانه TM یا درج می شود.

نکاتی که پیش از شروع طراحی باید به خاطر سپرد

در آغاز کار باید خاطر نشان شود که طراحی نشانه صرفاً خلق یک تصویر زیبا و جذاب نیست، بلکه فرآیندی است که بر یک مفهوم خاص متکی است. طراحی نشانه باید با توجه به عوامل متعددی که بخش عمده ای از آن نیازها و شرایط سفارش دهنده مربوط می شود، انجام گیرد. طراح با اتکاء به این نیازها و نیز اطلاعاتی که گردآوری کرده است شروع به طراحی می کند. در ادامه مراحل آغازین یک پروژه طراحی را بررسی می کنیم.

1- تحقیق

اطلاعاتی درباره سوابق کارهایی که تاکنون توسط شرکت انجام شده گردآوری کنید. اگر شرکت تازه تأسیس است مایل است چه تصویری از خود نشان دهد؟ و اگر قرار است نشانه قبلی یک شرکت را طراحی مجدد کنید راهی وجوددارد که طرح را به جای آن که تغییر اساسی دهید روزآمد کنید. نوع فعالیت و شخصیت سفارش دهنده در نشانه قدیمی آن تشخیص یافته است. از این رو هرگونه تغییر عمده و اساسی می تواند موجب سوء تغییر عموم شود. مردم به دشواری می توانند با این تغییرات کنار بیایند و غالباً از این نوع تغییرات ناخشنود می شوند. اگر ضروری است با تبلیغ و آگهی نشانه جدید، این تغییر به اطلاع عموم برسد و طرح جدید در سطح گسترده معرفی شود.

2- مخاطب کیست؟

پاسخ به این پرسش می تواند مفهوم کلی نشانه یا حرف نشانه را تعیین کند. در دهه 1990 واژه «چند فرهنگی» نقش عمده یافته است. امروز بازار طراحان به کشورهایی که پیش از این بخشی از بلوک شرق بودند گسترش یافته است. آیا نشانه مورد نظر باید فراتر از مرزهای ملی هم مفهوم باشد؟ به بیان دیگر آیا نشانه باید توجه افراد متعلق به فرهنگ های مختلف را در یک نماد ارائه داد؟

«مهم ترین عاملی که بر ارتباطات عمومی تأثیر می گذارد، رایانه سازی، جهانی شدن تجارت و جنبش زیست محیطی است. این عوامل تقریباً چهره کلی دهه 1990 را شکل می دهند. از این رو ترکیب تصاویری شمال بیت هپ، تصاویر شکل یافته رایانه ای، جلوه های چند لایه کاغذ بازیافت شده و نمادهایی که در تمامی کارها و فرهنگ های مختلف قابل فهم باشد بسیار مؤثر است. اما شگفتی از پدیده های جدید همواره با شیفتگی برای چیزهای آشنا تعدیل می شود.» از گفته های چریش گورمان طراحی مجله «گرافیک دیزاین بواس»

1- نشانه ای برای یک مسابقه بین المللی فوتبال که عواید آن صرف مبارزه با بیماری ایدز می شود. اثر تونی دیسپینیا، 1988

2- نشانه چاپی بر روی تی شرت، برای فروشگاه مخصوص لباس های راحتی اثر «مووبه» 1991

3- کجا و چگونه از نشانه استفاده خواهد شد؟

اگر از نشانه در اندازه های مختلف کوچک و بزرگ و بر روی خودروها، تابلوها و نیز سربرگ ها، کارت ویزیت و دیگر آثار چاپی استفاده می شود، باید دقیقاً توجه که این قالبها و اندازه های مختلف چه تأثیری بر ظاهر کلی طرح می گذارند. آیا می توان طرحی که ابعاد بزرگ آن خوش منظر است، ساده و خلاصه کرد به نحوی که همچنان هویتش حفظ شود؟

فصل دوم:

بروشورها

شکل گیری بروشور می تواند شامل سلسله ای از اندازه ها، صفحات و اشکال باشد. بیشترین بروشورها بر پایه اندازه ای استاندارد هستند نیز دقیقاً هماهنگ یا متناسب با نگهدارنده های بایگانی می باشند یا با مقتضیات پاکت نامه ها هماهنگ می شوند.

ما بروشورها را در بخشی مشابه خبرنامه ها به حساب می آوریم. زیرا چالش های اساسی آنها مشابه هم اند. مقدار متن یکپارچه سازی عناصر گرافیکی با متن بدینسان تمام اطلاعات و رهنمودها که برای خبرنامه ها به کار گرفته می شدند برای بروشور نیز به کار می رود.

نظر به اینکه مقدار زیاد متن در کل دارای یک رنگ خاکستری است هنگامی که به صفحه نگاه می کنید می توانید برای لذتبخش تر کردن آن با افزودن کنتراست هر کاری انجام دهید. در این مثال از کادربندی بیش از حد بزرگ برای ایجاد کنتراست در سمت راست و چپ صفحه و در بخش وسطی مقدار قابل توجهی فضای سفید به وجود آورده ایم.

به دلیل اینکه بیشتر بروشورهای دو لتی و س لتی- نظیر این یکی- برای هماهنگی با نگهدارنده های بروشور (بایگانی) با پاکت نامه، اندازه ای استاندارد دارند، جای زیادی بر ای تنوع ستون متنی عریض وجود ندارد اما می توانید جذابیت های بصری اضافه کنید و یکنواختی متن صفحات سنگین را با جاگذاری و در ارتباط با تعدادی تصاویر با قسمت های خسته کننده کاهش دهید.

طراحی این بروشور را برای کازینوی شبانه جمع آوری اعانه با تصویری به شیوه چشمه های لاس وگاس و حروفی متضاد در عنوان شروع کردیم که در مجموع با احتساب 8 صفحه منگنه شده همانند یک جزوه کوچک می شود.

با ترکیب تیتر و عناصر در یک واحد گرافیکی جمع و جور عنصر گرافیکی سرگرم کننده ای ورای عنوان فرعی تجربه کرده ساختیم و عناصر دیگر را حول آن حرکت دادیم. کوششی چند جانبه از جاگذاری ها و اندازه های فراخور.

چشمه را با ظاهری عظیم و نامطبوع شروع کرده بودیم شدیداً اندازه آن را تعدیل نمودیم. برای از بین بردن لی آوتی ملال آور و وسط چین اشاره به حالتی پیش بینی نشده تفریحی و فضایی انرژی زا، عنوان تیتر گرافیکی را کج قرار دادیم.

طراحی ما اتکای بیشتری به تأثیر بصری از عنوان گرافیکی دارد. به طوری که پس زمینه را برای نهایت تأثیرگذاری به رنگ مشکی تبدیل کردیم. پیش از این عکس ستون انبار چندان زنده نبود و برای جذابیت بصری، عکس دیگر و برش الوان از معماری محلی اضافه کردیم. گرافیکی ظاهراً قوی، ناشی از عنوان گرافیکی ما را به تجربه بیشتری ترغیب نمود. به جای گروه کردن دیگر عناصر متراکم، کلاً طراحی عمارتی را با تفکیک عناصر تا حد امکان ارائه دادیم. عنوان گرافیکی بسیار بزرگ بود و تا لبه های طراحی امتداد داشت. با تعدیل اندازه آن تعادلی دلپذیرتر به وجود آوردیم.

محیط سیاه بین عنوان و تصاویر علامت گرافیکی طراحی را هیجان انگیزتر می سازد. برای سادگی، لوگو را از روی جلد برداشتیم و آن را در جایی دیگر گذاشتیم.

این دو صفحه گسترده داخل بروشور را نشان می دهد. مطابق دو صفحه قبلی هستند که از موضوعات مستقر در روی جلد بروشور تبعیت می کنند. ما تیتر فرعی را عنوان اصلی صفحه و تصاویر نهایتاً کوچک از محل ماوقع را در اولین صفحه گسترده جاگذاری کردیم رنگ های روشن و تیره پس زمینه حسی از سرور و شادمانی به حاشیه صفحات می افزایند.

تمام صفحات گسترده دیگر در این بروشور (نظیر این یکی در بالا) توأم با تغییرات اندکی برای ایجاد تنوع در متن و تصاویر از همین لی آوت تبعیت خواهند نمود.

مقدار متن زیاد: هدف خبرنامه و بروشورها ترغیب مردم به خواندن بالفعل است. مقدار زیاد متن چشمان ما را می پوشاند. برای جذب کردن چشمان خواننده بر روی قسمتی از مقاله ای برایش جالب است دستیابی به آن جزء وظایف طراحان است. حتی اگر به طور یقین مقاله ای برای خواننده جالب نباشد شما می توانید آنها را وسوسه کنید که قسمت کوچکی از آن را بخوانند و سپس به قسمت کوچکتری هدایت کنید که در نتیجه آنها سرتاسر مقاله را بخوانند.

این قطعه نوشتاری تا حدی جدی است. همانند یک خواننده مجدانه علاقمند خواهید شد کل اطلاعات مقاله را بفهمید آیا می توانید تصور کنید که 15 صفحه با تعداد صفحات بیشتری این طور باشند . برای تعدادی از پروژه ها ترجیحاً کمیت های بسیار زیادی از متن از جمله تمیزی، وضوح و یکپارچگی متن مقبولیت دارند اما در موردخواننده تان واقعگرا باشید.

چیدمان سمت چپ تغییرات بهتری است که نه فقط موجب آسان خواندن متن می شود بلکه اجازه می دهد فضای سفید بیشتری به داخل آن قسمت آهسته حرکت کند.

اضافه نمودن مقدار جزئی تر فاصله سطور ظاهر صفحه را کم وزن تر می کند و آن را به میزان کمتری ناخوشایند می سازد.

فضای سفید بین پاراگراف به جای ناصافی (کنگره کردن حاشیه ها) به فراخی صفحه هم کمک می کند و هر پاراگراف مستقل برای خواندن وسوسه انگیز می شود چون خواننده احساس نمی کند که آنها چیزی نظیر تعهد برایش ایجاد کنند. خوب متن این پاراگراف را خواهم خواند که حتماً به سطر بعدی هدایت می کند.

تعدادی از این دستکاری ها بدان معنا است که القاء نماید شما متن کمتری بر روی صفحه دارید. اگرچه این مشکلی برای پروژه شماست اما مزیتی است برای فراخی صفحه، سبکتر کردن صفحه و خلق ظاهری جذاب تر و ادراک بیشتر کلمات بر روی صفحه، بدون افزایش فاصله بیشتر سطور سعی کنید حروفی فشرده، باریک اندام با بلندای کوچکتر (برای مثال سعی کنید به جای فاصله 7/12، 4/12 پونت) داشته باشید و این همیشه امکانی برای ایجاد توانایی حروف است.

کاتالوگ

کاتالوگ نیز همانند بروشور در قطع های مختلف چاپ می شود و عمدتاً در اختیار خریداران اجناس و کالاها و یا فرآورده های خوراکی و یا متقضیان خدمات قرار می گیرند تا از آن طریق و به سهولت مشخصات، جنس و قیمت آن را دریابند و نسبت به خرید و سفارش خرید آن اقدام نمایند و یا به مشاغل و خدماتی خاص دسترسی پیدا کنند.

بعضی از کاتالوگ ها در شکلی ساده که حاوی لیست اجناس و کالا ویا خدمات هستند عرضه می شوند و بعضی دیگر همراه با تصویر و در شکلی نفیس ارائه می گردند.

گاهی نیز مؤسسه یا نهادی تبلیغاتی ، لیست اجناس و کالاهای چند شرکت تولیدی و خدماتی را در یک کاتالوگ دسته بندی کرده و به چاپ می رساند. از جمله این کاتالوگ ها می توان کاتالوگ نمایشگاه های کتاب، کاتالوگ نمایشگاه های کالاهای تجارتی و مصرفی یک یا چندین برگ به هم پیوسته ای را که با یکی از قالب های تک برگ، آکاردئونی و یا صحافی شده به صورت مفتول و یا ته چسب که حاوی اطلاعات کلی درباره یک مؤسسه و یا یک کمپانی و یا کارخانه می باشد، بروشور می گویند. اطلاعات مندرج در یک بروشور عبارت است از معرفی اجمالی، شرح عملکرد، عنوان کلی فعالیت ها، تولیدات و محصولات که معمولاً همراه با تصویر و نمودار در قالبی شکیل و چاپی نفیس ارائه می شود. هدف اصلی بروشور، معرفی مؤسسه، کارخانه، کمپانی و یا هر تشکیلات دیگر است. معمولاً نهاد روابط عمومی عهده دار تهیه بروشور می باشد.

اطلاعات یک بروشور می تواند اقتصادی، تجاری، صنفی، اجتماعی، سیاسی، حزبی و یا فرهنگی و هنری باشد؛ اما کاتالوگ ها عموماً دارای اطلاعات اقتصادی وتجاری هستند.

در تنظیم یک بروشور و کاتالوگ، اعم از تک برگ، آکاردئونی و یا دیگر اشکال خلاقانه، بایستی به موضوع، مخاطب، امکانات و کاربری آن توجه شود.

هنر گرافیکهنرهای تجسمینقاشی

دانلود اهمیت (سطح مربیگری)

اهمیت (سطح مربیگری)

عصری که هر لحظه اش در گرو تغییرات شگفت انگیز است، ارتباطات حرف اول را می زند تحقیقات نشان می دهد که حدود هفتاد و پنج درصد از اوقات روزانه ما به نحوی در تماس و ارتباط با دیگران می گذرد به همین دلیل کیفیت زندگی هر کسی بستگی به کیفیت ارتباطات او با دیگران د ارد همه ما در محیط کار فرصت های یکسانی داریم اما تنها کسانی مسیر پیشرفت و ترقی را به سرعت

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	1779 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	88

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

عصری که هر لحظه اش در گرو تغییرات شگفت انگیز است، ارتباطات حرف اول را می زند. تحقیقات نشان می دهد که حدود هفتاد و پنج درصد از اوقات روزانه ما به نحوی در تماس و ارتباط با دیگران می گذرد. به همین دلیل کیفیت زندگی هر کسی بستگی به کیفیت ارتباطات او با دیگران د ارد. همه ما در محیط کار فرصت های یکسانی داریم اما تنها کسانی مسیر پیشرفت و ترقی را به سرعت می پیمایند و احترام، اعتبار و مقام برای خویش کسب می کنند که قدرت بیان داشته باشند، خود را به د رستی مطرح کنند و در شرایط مختلف و با افراد مختلف، ارتباطی مناسب و مؤثر برقرار کنند (آل یاسین،1376).

مهارت های ارتباطی سرمایه ای مهم برای هر فرد در راه موفقیت به شمار می رود. توانایی برقراری ارتباط برای همه ی مخلوقات زمین الزامی است، و انسان ها نیز از این قانون مستثنی نیستند. البته ارتباط انسان ها بسیار پیچیده تر و دشوار تر از سایر مخلوقات است. راه های متعدد و مختلفی برای برقراری ارتباط میان انسان ها وجود دارد. با پیشرفت مهارت های ارتباطی اعتماد به نفس نیز افزایش می یابد، از این رو تقویت مهارت های ارتباطی می تواند جزء استراتژی های طولانی مدت برای رسیدن به موفقیت باشد .

امروزه فعالیت های تربیت بدنی به عنوان نوعی تربیت عملی و بخشی از تربیت مکتبی که با فعالیت های مختلف ورزشی، سلامت جسمی و روحی دانش آموزان را مدنظر دارد، مورد توجه خاص می باشد. فعالیت های ورزشی بادارا بودن عنصر مسابقه، رقابت، همکاری، نظم و مقررات و سازمان بخشیدن که حرکات جسمی و روحی به عنوان ابزاری نیکو در تعلیم و تربیت بشمار می آیند.

در میان فعالیت های مختلف ورزشی، بازی فوتبال بعنوان ورزشی ارزان، زیبا و پر هیجان از کشش و جاذبه ی بسیاری در نزد عموم برخوردار است. با توجه به وظایف متعدد و متفاوتی که یک مربی از جهات مختلف به عهده دارد، او را ناگزیر می سازد علاوه بر دانش فنی مربوط به رشته ی اختصاصی خود، در سایر علوم نظیر روان شناسی، جامعه شناسی، مدیریت و سایر علوم انسانی اطلاعات داشته، همچنین شخص مربی باید از مهارت ارتباطی بالایی برخوردار باشد ( چراغپور، 1365)

بیشتر وقت مربیان در ارتباط با بازیکنانشان می گذرد و این ارتباط آن ها را برای نیل به هدف هایشان هماهنگ می سازد. یکی از عوامل موفقیت مربی، قابلیت ارتباط موثر است. او باید قادر به ایجاد ارتباط درست باشد. این گونه ارتباطات باید با والدین، عوامل اجرایی، بازی کنان و مردم برقرار گردد.بیشتر اوقات پیام های ما نارسا است

این نارسایی به جهت عدم ارتباط کلامی نمی باشد، بلکه به این دلیل است که ما به اهمیت ایجاد ارتباط غیر کلامی پی نبرده ایم.این مطلب می تواند درس مهمی باشد که مربی به اهمیت موضوع پی ببرد و نسبت به چگونگی بهبود مهارت های ایجاد ارتباط موثر وقوف بیشتری یابد ( لینچ [1] ، 1942).

بیان مسئله:

واژه ارتباط از ریشه لاتین کامیونز[2] به معنای اشتراک گرفته شده است. این کلمه در زبان فارسی به صورت مصدر عربی درباب افتعال به کار می رود؛ که در لغت به معنای پیوند دادن و ربط دادن و به صورت اسم مصدر به معنای بستگی، پیوند، پیوستگی و رابطه کاربرد دارد. ارسطو ^[3] فیلسوف یونانی، شاید نخستین اندیشمندی باشد که حدود 2300 سال پیش درباره ارتباط سخن گفته است. وی در کتاب مطالعه معانی بیان( ریطوریقا) ^[4] در تعریف ارتباط گفته است: « ارتباط عبارت است از جست و جو برای دست یافتن به کلیه وسایل و امکانات موجود برای ترغیب و اقناع دیگران» ( مشبکی، 1380).

ارتباط یکی از پدیده هایی است که همه جوانب زندگی انسان با آن سر و کار دارد. فقط از طریق نوعی ارتباط است که افراد انسانی می توانند با هم مراوده و مرابطه برقرار کرده به حیات اجتماعی خود ادامه دهند. ارتباط، به زبان ساده ، عبارت است از انتقال و فهم معنا بین اشخاص. عمل انتقال به وسیله هر نوع رفتاری که در امر مبادله اطلاع و معنا موثر باشد، صورت می گیرد. از این رو، ارتباط را به صور گوناگون تعریف می کنند:

1- تبادل اطلاعات با استفاده از توانایی های انسانی یارسانه های تکنولوژیکی.

2- مبادله عقاید و افکار، یا قلمرو وسیع مبادله اندیشه های انسانی.

3- فراگرد دادن و ستاندن اطلاعات.

فرایند ارتباط با فرستنده که اندیشه ای را سامان داده و به صورت شفاهی، نوشته و یا به گونه ای بصری به گیرنده می فرستد آغاز می شود. گیرنده، پیام را دریافت می کند و پس از بازگشایی آن( کشف پیام) به منظور و مقصود ارتباط، پی می برد. این پیام، به جای خود، ممکن است به دگرگونی یا اقدام بیانجامد. اما فراموش نکنیم که فرآیند ارتباط ممکن است توسط« پارازیت ها» و هر چیزی که می تواند باز دارنده ی برقراری ارتباط باشد، بریده شود(رضائیان،1379).

ارتباط عبارت است از انتقال اطلاعات از فرستندهبه گیرنده به گونه ای که این اطلاعات به وسیله ی هر دو، فرستنده و گیرنده، درک و فهم شود( مقیمی، 1377).

ارتباطات مؤثر، هدف به حساب نمی آید بلکه باید وسیله ای برای کسب هدف تلقی شود. مشخصه اصلی در مورد ارتباطات این است که ارتباط کیفیتی ذاتی نیست بلکه اکتسابی است(فلیپو[5] ودیگران 1988،به نقل ازآل یاسین،1376)

به اعتقاد هلریگل واسلکم [6]مهارت ارتباطی عبارت است از توانایی ارسال و دریافت اطلاعات، افکار، احساسات و نگرش ها.مهارت های ارتباطی اشاره دارد به توانایی مدیران که به طور موثر ایده ها و اطلاعاتی به دیگران انتقال داده و همچنین به طورموثر ایده ها و اطلاعات را دریافت کنند( گریفین[7] 1992) .

انسان موجودی اجتماعی است و اجتماع نیز شبکه ای در هم تنیده از روابط بنیاد جامعه زمانی بر پا خواهد که بین عناصر گوناگون، ارتباط خاصی پدیدار گردد. ارتباطات گره ای است که افراد، سازمانها و گروه ها را به هم پیوند می دهد. ارتباطات موثر پیش فرض اساسی نیل به اهداف سازمان محسوب می شود و ارتباطات ضعیف علل بروز بسیاری از مشکلات در سازمان ها است( پرهیزکار، 1368).

یکی از رموز مربی گری موفقیت آمیز، برقراری ارتباط با بازیکنان تیم است، به نحوی که آنان را برای انجام کارهای سخت بر انگیزد. مربی گری چیزی جز تلفیق و ترکیب مهارت های پیچیده با هم نیست. یکی از این مهارت ها توانایی برقراری ارتباط مؤثر با بازی کنان و کلیه اعضاء باشگاه است. این هنر( مهارت) متمایز کننده مربیان بزرگ از سایرمربیان می باشد.موفقیت مربی در امر مربی گری تا حد زیادی به توانایی وی در برقراری ارتباط مؤثر در موقعیت های گوناگون و بی شمار بستگی دارد.مربیان باید بتوانند با بازی کنان، دستیاران و مدیران باشگاه ها به خوبی ارتباط برقرار نمایند.تعلیم، تشویق، رعایت انضباط، ارزش یابی و بیان مهارت ها، مرسوم ترین روابط و واژه های کاربردی در مربی گری می باشند که همه آن ها مستلزم ارسال پیام اند. معمولا مربیان با چگونگی انتقال پیام مورد توجه و تفاوت قرار می گیرند. ارتباط تمامی افراد در یک باشگاه مستلزم ارتباط صحیح با مربی است مربی در مرکز دایره قرار گرفته است و همگی بایستی نگاهی مستقیم به مرکز داشته باشند.« امه ژاکه[8]» سر مربی سابق تیم ملی فرانسه در سال 1998 که با این تیم به عنوان قهرمان جهان نائل شد در خاطراتش این گونه گفته است:« یک مربی بر اساس ضروریات زمان می تواند یک معلم، یک پدر، یک دوست، و یا یک پلیس باشد. برای یک مربی صرفاً دانستن مسایل مربوط به رشته ورزشی کافی نیست بلکه باید یک فیلسوف خوب، یک مربی خوب و از همه مهم تر یک شنونده و یک گوینده توانمند باشد. وی باید از لحاظ اخلاقی اعتبار داشته و ارزش های اخلاقی را به خوبی بشناسد و نیز توانایی دفاع از آنها را داشته باشد.مربی خوب گاهی مانند پدر برای بازی کنانش است، گاهی هم بایستی مانند یک پلیس زیرک برای آن ها باشد. چون که بازی کنان عموماً جهت گرفتن انگیزه به هر دو شوک مثبت و منفی نیاز دارند. عدم یکی از این دو دیگری را کم رنگ می کند.وقتی از «آلکس فرگوسن» ^[9]سرمربی«منچستر یونایتد»[10] انگلیسی در مورد ارتباط با بازیکنانش سوال می شود، در پاسخ می گوید : من در تمام مراسم شادی وغم بازیکنان شرکت می کنم وازاحوالات شخصی آن ها باخبرهستم( قزل سفلو، 1381)

دررابطه بابحث مربی گری وبه ویژه دررشته ورزشی فوتبال درآخرین طبقه بندی که دراین رشته صورت پذیرفته است ، به شرح ذیل می باشد:

نقطه آغاز مربیگری با سطح پایه شروع می شود که درجه D آسیا نام دارد.

سطح C دومین سطح مربی گری است که در این سطح برای مربیان آموزش تکنیک و تاکتیک در نظر گرفته می شود. سطح یا درجه B کنفدارسیون آسیا که به گفته ی اکثر مربیان سخت ترین دوره و کامل ترین دوره مربی گری را شامل می شود و مربیانی که در کلاس های آموزشی این سطح شرکت می کنندواین دوره را با موفقیت به پایان می رسانند افرادی مجرب در امر مربی گری خواهند بود. و در نهایت سطح یا دوره A کنفدراسیون آسیا که بالاترین درجه مربی گری در کشور ما است که به علت زمان طولانی کلاس های این دوره و محدود بودن ظرفیت این کلاس ها مربیان اندکی قادر به گذراندن این دوره هستند

سئوال اساسی که این پژوهش قصددارد به آن پاسخ دهد ،این است که :

آیا مربیان فوتبال ما در رابطه با مهارت های ارتباطی که شامل مهارت های بازخورد، شنود موثر و مهارت کلامی است، مهارت لازم را دارند و آیا هر مربی نسبت به درجه و سطح مربی گری که به دست آورده و دوره های مخصوص را گذرانده به همان اندازه و درجه مربیگری، در رابطه با مهارت های ارتباطی به مرحله رشد و تکامل رسیده است یا نه؟

ضرورت و اهمیت تحقیق

انسان موجودی اجتماعی است و آشکار است که این ماهیت اجتماعی، آدمی را به برقراری رابطه و ایجاد ارتباط با وجوه گوناگون اجتماع و مجموعه ای که در آن است رهنمون می گرداند. درواقع هر نوع فعالیت سازمان یافته، به ارتباطات نیازمند است و هدایت هر کاری، مستلزم پیام دادن است و بستر انتقال پیام ها، ارتباطات( در شکل گسترده آن) است و از همین رو راه دیگری برای هدایت کار افراد و گروههای کاری سازمان وجود ندارد.ریشه بسیاری از مشکلات فردی، سازمانی و اجتماعی را می توان در کمبود ارتباطات مؤثر نقش سیستم ارتباطی یا به طور کلی سود تعبیر و تفسیرهای ارتباطی جستجو کرد(آل یاسین،1376).

مهم ترین و مشکل ترین مهارت برای ایجاد رابطه های قوی با ورزشکاران، ارتباط کارآمد است.ارتباط کارآمد اصطلاحی است که اغلب علت پیروزی های عظیم قلمداد می شود. از سوی دیگر،ارتباط غیر کارآمد اغلب به عنوان تبینی برای شکست ها به کار می رود. مثلاً << ری اسکات >>[11] که در سال 1974 به عنوان مربی نمونه سال آمریکادر جامعه ی ملی بسکتبال برگزیده شده بود در سال 1976 اخراج شد. دلیلی که توسط مدیریت در اختیاررسانه های همگانی قرار گرفت ،از هم پاشیدگی فرایند ارتباطات او بود. بنابراین، ارتباط مستلزم داشتن چیزی بیش از اطلاعات درست و مناسب است. اطلاعات باید به درستی ارزشیابی گردد، و در اختیار تصمیم گیرندگان اصلی قرار گیرد، و به اقدامی مناسب و در خور منجر گردد .ارتباط میان اشخاص مستلزم فرد یا گروهی است که در انتقال اطلاعات به فرد یا گروه دیگری تلاش دارد. ارتباط کارآمد حاکی از این است که پیام برای فرستنده و گیرنده معنای مشابهی داشته است( شکرکن ،1377).

ایجاد ارتباط خوب و کارآمد ، مشکل است اما برای مربی گری خوب، نقش اساسی دارد. ارتباط خوب باعث تسهیل ایجاد، شجاعت، دلسوزی، همکاری و حس گروهی در ورزشکاران می شود. هنر ارتباط ضروری و قابل یادگیری است. مربی و تیمی که در زمین بازی و خارج از آن به خوبی با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند، بلوغ لازم را برای انجام دادن کار از خود نشان می دهند دنیای ورزشکاری امروز بیشتر از همیشه چالش برانگیز است. فشارها و خواسته هایی که شما به عنوان یک مربی با آن ها مواجه می شوید ، زیاد هستند ورزشکاران به دنبال تیم ها، برنامه ها و مدارسی هستند که مربیان آن ها بتوانند با ورزشکاران محترمانه گفتگو کنند. به این دلیل ارتباط خوب با مرحله پذیرش بازی کنان جدید شروع می شود. زمانی که شرایط سختی در یک تیم بوجود می آید ، ورزشکاران انتظار دارند دربرخورد با آن ها ، شخصیت ایشان حفظ شود. ارتباط خوب بین مربی و اعضای تیم به ایجاد محیط اعتماد و اطمینان کمک می کند و هر کسی می تواند با تمرکز روی نهایت تلاش در این محیط رشد کند.با یک ارتباط، خوب مشکلات و فشارهای مربی گری خیلی راحت تر کنترل می شود.ارتباط خوب کلید انتقال پیام و در نتیجه،کلید کار آمدتر بودن در نقش یک مربی است(لینچ 1942 )[12] .

اهمیت تحقیق فوق از آن جهت می باشد که در تیم های فوتبال از یک سو همدلی،واکنش های عاطفی و روابط خوب انسانی و از سویی دیگر تنش و عدم توافقات به وفور مشاهده می شود،که اگر به گونه ای مناسب شناسایی،تجزیه و تحلیل و مورد استفاده قرار گیرد به طور یقین موجب موفقیت تیم ها می شوند.اگر مربیان تیم های فوتبال علاوه بر دانش و تجربه از مهارت های ارتباطی کافی برخوردار باشند،می توانند با انتخاب روش رهبری مناسب با بازی کنان خود ارتباط صحیح برقرار نموده و با بالا بردن روحیه همکاری و ایجاد انگیزه کار و فعالیت در آن ها،زمینه موفقیت تیم را مهیا سازند(فهیم دوین، 1384).

بخش عمده کار مربی فراهم آوردن محیط مناسب کار و فعالیت برای بازی کنان می باشد که به دور از تعارضات و عدم توافقات در حصول به اهداف مشترک تیم همکاری نمایند.تیم های ورزشی مربیانی نیاز دارند که آرام دل و سالم باشند و فشارهای درونی برای انگیزش خود را بشناسند و رفتار خود را متعادل سازند.مربیانی که بتوانند احساسات و عواطف مثبت مانند بردباری،خوش بینی،آرمان داری،احساسات ،عزت نفس و امثال آن را با عوامل منطقی مانند:هوشمند بودن،تفکر،تحلیل و سایر امور منطقی در هم بیامیزند و مسائل و مشکلات موجود در تیم را به نحو مطلوب مدیریت نماید(همان منبع ، ص74).

ضرورت بررسی این مسئله از آنجا نمایان می گردد که وظیفه ی مربی نسبت به شاگردانش مانند وظایف مشکل یک پدرخوب است.بدیهی است که آموزش دادن حتی به یک نفر به قدر کافی مشکل است چه رسد به آموزش دادن و مربی گری در مورد تیمی که دارای بیست تا سی نفر بازیکن در سنین مختلف با علائق مختلف و فرهنگ تربیتی مختلف می باشد و این مسلما مشکلات زیادی را در برخواهد داشت .برای بهتر اداره کردن تیم و داشتن ارتباط دلپذیر با هر یک از افراد تیم لازم است به نیازهای بازی کنان خود واقف گشته و حتی المقدور نسبت به درخواست های منطقی آنان جواب مساعد داده شود وجهت سهولت کار، مربیان باید به فرایند ارتباط مؤثر و نیازمندی های بنیادی شاگردان خویش واقف باشند.

اهداف تحقیق:

الف)هدف کلی :

تحقیق هدف کلی تحقیق بررسی رابطه بین درجه مربی گری و مهارت های ارتباطی مربیان فوتبال دارای مدرک مربی گری (C,B,A)کنفدراسیون فوتبال آسیا می باشد.

ب)اهداف ویژه:

- تعیین رابطه بین درجه مربیگری (C,B,.A) با مهارت های ارتباطی با در بین مربیان فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین سابقه ی مربی گری با مهارت های ارتباطی مربیان فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین مدرک تحصیلی مربیان با مهارت های ارتباطی فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین رده (سطح) مربی گری با مهارت های ارتباطی در بین مربیان فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین سن با مهارت های ارتباطی مربیان فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین درجه ی مربی گری مربیان با مهارت های کلامی با فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین درجه ی مربی گری با مهارت های بازخورد مربیان فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین درجه ی مربی گری با مهارت های شنود موثر مربیان فوتبال استان گلستان

- تعیین رابطه بین سن ، مدرک تحصیلی، سابقه مربی گری، سطح(رده)مربی گری ومهارت های شنودمؤثر،کلامی وبازخورد مربیان فوتبال استان گلستان

فرضیه های پژوهش:

1- بین درجه مربی گری( C,B,A) کنفدراسیون فوتبال آسیا با مهارت های ارتباطی رابطه معناداری وجود ندارد.

2- بین درجه مربی گری با شنود مؤثر رابطه معناداری وجود ندارد.

3- بین درجه مربی گری با مهارت کلامی رابطه معناداری وجود ندارد.

4- بین مهارت بازخورد با درجه مربی گری رابطه معناداری وجود ندارد.

5- بین سابقه مربی گری مربیان با مهارت بازخورد، رابطه معناداری وجود ندارد.

6- بین سابقه مربی گری مربیان با مهارت شنود مؤثر، رابطه معناداری وجود ندارد.

7- بین سابقه مربی گری مربیان با مهارت کلامی، رابطه معناداری وجود ندارد.

8- بین سابقه مربی گری با مهارت های ارتباطی رابطه معناداری وجود ندارد.

9- بین سن مربیان با مهارت بازخورد، رابطه معناداری وجود ندارد.

10- بین سن مربیان با مهارت شنود مؤثر، رابطه معناداری وجود ندارد.

11- بین سن مربیان با مهارت کلامی، رابطه معناداری وجود ندارد.

12- بین سن مربیان با مهارت های ارتباطی رابطه معناداری وجود ندارد.

13- بین مدرک تحصیلی مربیان با مهارت بازخورد، رابطه معناداری وجود ندارد.

14- بین مدرک تحصیلی مربیان با مهارت شنود مؤثر، رابطه معناداری وجود ندارد.

15- بین مدرک تحصیلی مربیان با مهارت کلامی، رابطه معناداری وجود ندارد.

16- بین مدرک تحصیلی مربیان با مهارت های ارتباطی رابطه معناداری وجود ندارد.

17- بین سطح مربی گری مربیان با مهارت بازخورد، رابطه معناداری وجود ندارد.

18- بین سطح مربی گری مربیان با مهارت شنود مؤثر، رابطه معناداری وجود ندارد.

19- بین سطح مربی گری مربیان با مهارت کلامی، رابطه معناداری وجود ندارد.

20- بین سطح مربی گری با مهارت های ارتباطی رابطه معنا داری وجود ندارد.

پیش فرض های پژوهش:

1- آزمودنی ها با صداقت و دقت به سئوالات پرسش نامه پاسخ می دهند.

2- آزمودنی ها با توضیح کامل محقق و درک سوالات به پرسش نامه پاسخ می دهند.

3- پرسش نامه اندازه گیری میزان مهارت های ارتباطی که توسط بارتون جی. ای تدوین شده از روایی و پایائی برخوردار است.

محدودیت های تحقیق:

الف) محدودیت هایی که توسط محقق اعمال شده است:

1- این تحقیق فقط در بین مربیانی که دارای مدرک مربی گری A,B,C کنفدراسیون فوتبال آسیا بودند، صورت گرفته است و مدرک مربی گری D لحاظ نشده است.

2- زمان اجرای تحقیق و توزیع پرسش نامه در تابستان 86 می باشد.

ب) محدودیت هایی که از اختیار محقق خارج می باشد:

1- کمبود مربیان با مدرک A مربی گری در استان گلستان

2- اگر چه نام افراد در تحقیق مشخص نشده است ولی شاید ملاحظاتی در پاسخگویی به سئوالات در مربیان ایجاد شود.

3- منطقه ی جغرافیایی به لحاظ شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ممکن است بر پاسخ به سئوالات تأثیر گذار باشد.

واژه ها و اصطلاحات:

الف) تعاریف نظری

مهارت ارتباطی[13]: عبارتست از توانایی ارسال و دریافت اطلاعات، افکار، احساسات و نگرش ها( هلریگل و اسکلم، 1996،ترجمه فهیم دوین،).

تربیت بدنی[14] : [15] فرایندی است- آموزشی و تربیتی که از طرق فعالیت های جسمانی، تمام ابعاد وجودی انسان را مورد توجه قرار می دهد و به رشد وتوسعه آنها کمک می کند.( آزاد، 1375).

مربی گری: [16] فرایند هماهنگی یک سری زمینه های کاربردی که منجر به یک برنامه سیستماتیک و مجهز جهت آماده سازی فرد منظور بهبود و توسعه رقابت و ورزش می گردد.( چراغ پور، 1365).

مهارت کلامی: [17] عبارتست از بکارگیری آگاهانه نمادهای کلامی به منظور ترغیب دیگران به انجام کار( رابینز، 1989)

بازخورد: [18] عبارتست از برگشت نتیجه پیام به فرستنده بطوری که فرستنده پیام از وضعیت ارسال پیام و نحوه ی دریافت و درک آن آگاه گردد.( الوانی، 1379)

شنود مؤثر: عبارتست از دریافت معنی آنچه که فردمی شنود. ( رابینز، 1378) ^[19]

ب) تعاریف عملیاتی:

مهارت های ارتباطی:از نظر عملیاتی منظور از مهارت های ارتباطی در اینجا مجموع نمراتی است که مربیان از مهارت های کلامی،بازخوردوشنود موثر کسب می کنند و دامنه نمرات از حداقل 5(ضعیف) تا حداکثر 30 (قوی) متغیر است.

مهارت کلامی:از نظر عملیاتی منظور از مهارت کلامی در اینجا نمراتی است که مربیان از سوالات3- 4- 7- 12- 15- 17 کسب می کنند، و دامنه ی نمرات از حداقل 5( مهارت کلامی ضعیف) تا حداکثر30( مهارت کلامی قوی) متغیراست.

مهارت بازخورد: ^[20]ازنظرعملیاتی منظورازمهارت بازخورد دراینجا نمراتی است که مربیان ازسئوالات 1،5،9،11،13،16 کسب می کنندو دامنه نمرات ازحداقل5(مهارت بازخوردضعیف) تاحداکثر30 (مهارت بازخوردقوی) متغیراست.

مهارت شنود مؤثر: ^[21]

از نظر عملیاتی منظور از مهارت شنود مؤثر در اینجا میزان نمراتی است که مربیان از سوالات 2-6-8-10-14-18 کسب می کنند و دامنه نمرات از حداقل 5( مهارت شنود مؤثر ضعیف) تا 30 ( مهارت شنود مؤثر قوی) متغیراست.

مربی درجه C: ^[22]

از نظر عملیاتی منظور از مربی C شخص یا فردی است که 2 سال بعد از فعالیت با مدرک درجه مربی گری D کنفدارسیون فوتبال آسیا و طی مدت 12 روز زیر نظر فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران و با هماهنگی کنفدراسیون فوتبال آسیا، در کلاس های مربی گری که آموزش تکنیک و تاکتیک در فوتبال را شامل می شود، شرکت می کند.

مربی درجه B : ^[23]

از نظر عملیاتی منظور از مربی B شخص یا فردی است که 2 سال بعد از فعالیت با مدرک مربی گری درجه C کنفدراسیون آسیا در سطح کشور، طی مدت 21 روز زیر نظر کنفدراسیون فوتبال آسیا به آموزش جهت مرحله پیشرفته مربی گری در این کلاس ها شرکت می نماید.

مربی درجه A : [24]

از نظر عملیاتی منظور از مربی A، شخص یا فردی است در ضمن اینکه 2 سال از مدرک مربی B که کسب کرده سپری شده و بعد از گذشتن چند سال از مربی گری خودش در سطح استان و کشور و کسب تجارب گوناگون طی مدت یک ماه در کلاس های مربی گری A کنفدراسیون فوتبال آسیا شرکت می کند که در این کلاس ها اهم مطالبی که به این مربیان آموزش داده می شود، در مورد مدیریت باشگاه ها است.

بخش اول : زیر بنای نظری پژوهش

مقدمه

هر پژوهشی مبتنی بر یافته ها و تحقیقات انجام شده در داخل و خارج کشور می باشد که به استناد این یافته ها و مدارک موجود توسط محققین قبلی انجام می شود.

این فصل شامل دو بخش است:

بخش اول شامل مبانی نظری تحقیق می باشد و بخش دوم ادبیات پیشینه تحقیق را شامل می شود .

فرآیند ارتباطات و عناصر اساسی آن

در یک عبارت ساده، ارتباطات را می توان تبادل اطلاعات و انتقال معنی دانست (کتز و کان، 1969 ، به نقل از رضائیان ، 1383 ). عناصر ارتباط را با بسط تعریف فوق در این جمله که می گوید: ارتباطات عبارت است ازانتقال اطلاعات از فرستنده به دریافت کننده،‌ به طوری که اطلاعات برای فرستنده و گیرنده قابل درک باشد،‌ در شکل ذیل می توان نشان داد (کنتز و دیگران، 1988، به نقل از رضائیان ، 1383).

در شکل فوق فقدان هر یک از عناصر موجب عدم برقراری ارتباط است. در تعریف جامع تری، می توان گفت: ارتباطات،‌ فرایندی است که اشخاص از طریق انتقال علائم پیام به دریافت معنی مبادرت می ورزند. ( رضائیان ، 1383)

ارتباطات عبارت است از انتقال اطلاعات از فرستنده به دریافت کننده، به طوری که اطلاعات برای فرستنده و گیرنده قابل درک مشابه باشد.( حقیقی، 1380).

ارتباطات عبارتست از مبادله ی اطلاعات بین دو یا چند نفر از طریق علائم مشترک به عبارت دیگر ارتباطات عبارتست از کلیه ی فعالیت های گفتاری، نوشتاری و کرداری( حرکتی) که برای انتقال معنی و مفهوم و یا اثر گذاری و نفوذ بر دیگران به کار گرفته می شود.( مقیمی، 13377)

« ارتباط عبارتست از عمل انتقال، اظهار، بیان و گفتگو بین یک فرد با فرد دیگر( مشبکی، 1380)

ارتباط عبارتست از: (انتقال مفاهیم، اطلاعات و معانی و احساس ها بین افراد در سازمان، با واسطه یا بدون واسطه)( حقیقی 1380)

ارتباط عبارتست از: «فرایند انتقال ارتباط، احساس ها، حافظه ها و فکرها در میان مردم» ( اسمیت¹، 1998، به نقل از مهربان 1379)

ارتباط عبارتست از : انتقال و تبادل اطلاعات، معانی و مفاهیم و احساس ها بین افراد در سازمان با واسطه یا بی واسطه( الوانی، 1369).

ارتباطات: یعنی برقراری مناسبات بین دو طرف، از طریق حس ادراک توسط یک فرد و ایجاد سرعت انتقال، درک و جوابگویی از طرف دیگر ( میرسپاسی، 1369)

ارتباطات عبارتست از: مبادله« اطلاعات و انتقال مفاهیم» که بصورت شفاهی، کتبی، یک طرفه و یا دو طرفه صورت می گیرد . ( شعاع ،1377)

بنیین و نانسن[25] اظهار داشتند که فراهم آوردن معنا از طریق ارتباطات، یکی از چهار راهبرد مهم رهبری است. ارتباط موثر با افراد و درک انگیزه های آنان باعث توفیق مدیریت در انجام وظیفه رهبری، هدایت و غیره خواهد شد. ارتباط صحیح تنها راهی است که افراد مختلف می توانند به درک متقابل برسند(ترجمه فهیم دوین،1381).

ارتباط مکانیسمی است که روابط انسانی بر اساس آن به وجود می آید و تمام مظاهر فکری و وسایل انتقال و حفظ آن ها در زمان و مکان بر پایه ی آن توسعه پیدا می کند. ارتباط عبارتست از :« انتقال اطلاعات با وسایل ارتباطی گوناگون از یک نقطه، یک شخص با یک دستگاه به دیگری»( نسل لانگلی و مشل شین ^[26] ، 1986 به نقل از مشبکی، 1380).

ارتباطات مجموعه ای از مهارت هاست. اما مهم ترین آن ها درک نقطه نظرهای طرف مقابل و تفهیم نقطه نظرهای خویش است.چنانچه ارتباط به صورت صحیح انجام نشود، باعث ایجاد نابسامانی دررسیدن به هدف خواهد شد. بنابراین ریشه ی مشکلات فردی، سازمانی و اجتماعی را می توان در کمبود ارتباطات مؤثر و سوء تعبیرها و تفسیرهای ارتباط جستجو کرد.پس می توان گفت که برقراری ارتباط صحیح به دلایل متعددی برای مربیان ضروری است که از آن جمله:هماهنگ کردن و تنظیم وقت خود، انجام وظایف، برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت، رهبری و کنترل تیم به نحوه ی مؤثر.(رضائیان،1379)

عناصر ارتباطی عبارتند از:

1- فرستنده (منبع): فرستنده پیام، آغاز کننده ارتباط است که معمولاً تماس را جهت انتقال اطلاعات و مفهوم آن به دریافت کننده شروع می کند.

2- گیرنده (مقصد): شخصی است که پیام را دریافت کرده و استنباطی از آن می کند، اگر استنباط گیرنده با مقصود فرستنده یکی نباشد پیام دریافت نشده است.

3- مفهوم ذهنی پیام: فکر و اندیشه ای است که باید به گیرنده منتقل شود.

4- مفهوم عینی پیام: پیام به یک سری علائم تبدیل می گردد و به صورت خبر، نکته یا موضوعی به گیرنده انتقال می یابد.

5- ارسال پیام: وسیله و طریقه ارسال پیام را کانال گویند (مانند هوا برای انتقال کلام، کاغذ جهت ارسال نامه،‌ امواج الکترومغناطیس در انعکاس تصویر). هر چند بعضی از صاحبنظران میان پیام و کانال ارسال آن، تفاوت قائلند، ولی پیام و کانال ارتباطی آنچنان در هم آمیخته اند که در اغلب موارد تفکیک ناپذیرند. نکته مهم در کارآیی و اثر بخشی ارتباط،‌ متناسب بودن کانال برای ارسال پیام است.

6- دریافت پیام: پیام،‌ توسط گیرنده یا گیرندگان دریافت می شود. استنباط و ادراک گیرنده پیام نقش بسیار مهمی در برقراری ارتباط دارد.

7- تبدیل پیام به مفهوم ذهنی: فرایندی است که گیرنده بر اساس آن، پیام را به اطلاعات مورد نظر فرستنده تفسیر می نماید،‌ این تفسیر بر مبنای تجربه گذشته گیرنده،‌ تفسیر فرد از علائم، انتظارات و مقاصد دو طرف (فرستنده و گیرنده) از پیام انجام می شود.

8- درک پیام: گیرنده، پس از ایجاد مفهومی ذهنی برای خود، پیام را درک می کند.

9- پارازیت (استونر [27]،‌ 1983، به نقل از رضائیان ، 1383 ): عبارت است از عواملی که موجب اخلال یا نامفهومی پیام است یا صورت دیگری از تداخل در ارتباط. دخالت عامل پارازیت ممکن است به دلایل ذیل باشد:

1-9 : فرستنده،‌ پیام را به درستی ادا نکند.

2-9 : پیام تحریف شده باشد.

3-9 : صداهایی از محیط در آن اثر گذاشته باشد.

4-9 : بی توجهی گیرنده به پیامی که دریافت کرده است.

5-9 : عدم دقت گیرنده در تفسیر پیام.

10- بازخورد : ابراز نظر و واکنش های گیرنده درباره پیام و انتقال آن به فرستنده را گویند . بازخورد، درجه اثر بخشی و کارآیی ارتباط را نشان می دهد. همچنین کمبودها و نارسایی های ارتباطی را بیان می کند،‌ در این صورت،‌ بازخورد به رفع اشکالات و بهسازی ارتباطات کمک می نماید. ( رضائیان ، 1383).

انواع ارتباطات

ارتباطات را از جهات متفاوتی می توان طبقه بندی کرد. اگر بخواهیم ارتباطات را از نظر عکس العمل در محیط استقرار،‌ بررسی کنیم، از طبقه بندی ذیل استفاده می کنیم:

الف- ارتباطات یک جانبه : اگر عکسل العمل گیرنده نسبت به پیام ابراز نشود،‌ آن را از ارتباط یک جانبه گویند.

ب- ارتباطات دوجانبه: چنانچه، محیط استقرار به گونه ای باشد که گیرنده عملاً عکس العمل ها و نظرهای خود را درباره محتوای پیام به اطلاع فرستنده برساند، به آن ارتباط دوجانبه گویند.

پژوهش های انجام شده (لِویت [28]، 1964،به نقل ازرضائیان،1383) در این دو مورد حاکی است که:

1- ارتباط یک جانبه، سریعتر و کار فرستنده پیام آسانتر است.

2- ارتباط دو جانبه، از دقت بیشتری برخوردار است ،‌ چون در نتیجه عمل بازخور، فرستنده امکان بررسی مجدد پیام را می یابد و آن را با دقت بیشتر برای گیرنده ارسال می کند. همچنین، در ارتباطات دو جانبه، گیرنده احساس اطمینان بیشتری به تأثیر قضاوتها و ارزش های پیشنهادی خود پیدا می کند.

3- در ارتباطات یک جانبه ، به علت دقت کمتر ، پارازیت و سردرگمی بیشتری دیده می شود ، بنابراین جهت پرهیز از این امر ، تا سر حد امکان از قبل برای این ارتباط ، باید برنامه ریزی گردد.

4- در ارتباطات یک جانبه، فرستنده آسانتر می تواند اشتباهات خود را مخفی نماید.

5- در مواردی که امور هنوز برنامه ریزی نشده و به روال عادی در نیامده اند، ارتباط دو جانبه وسیله موثرتری است و قدرت نفوذ بیشتری دارد، ولی پس از آنکه امور برنامه ریزی شد و حالت عادی و یکنواختی یافت،‌ اثر ارتباط دوجانبه به میزان قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و از آنجایی که تصمیم های برنامه ریزی نشده بیشتر در سطوح عالی مدیریت است،‌ امور جاری بیشتر در سطوح عملیاتی سازمان وجود دارد. شاید بتوان نتیجه گیری کرد که ارتباطات دوجانبه، برای اتخاذ تصمیم در سطوح عالی مدیریت مناسبتر و مؤثرتر است.

6- بعضی از صاحب نظران، معتقدند که ارتباط یک جانبه هنگامی مناسب و موثر است که فرستنده و گیرنده با پیام آشنا باشند، یعنی پیام حالت یکنواخت و تکراری داشته باشد، نظم و ترتیب در ارتباط ها با اهمیت تلقی گردد و تعلیق واکنش های افراد مورد نظر باشد (استونر، 1983 ، به نقل از رضائیان ، 1383).

فرستنده ای مؤثر است که،‌ عوامل محیطی را مورد بررسی قرار داده و اطمینان حاصل کند که پیام دریافت شده است.

ارتباطات افقی، عمودی و مورب

ارتباطات، از نظر جهتی که پیام در سطوح سازمانی طی می کند به سه دسته تقسیم می شوند:

1- ارتباطات افقی: این نوع ارتباط، معمولاً به صورت الگوهای جریان کار در یک سازمان و در میان اعضای گروه های کاری، اعضای بخشهای مختلف و همچنین اعضای صف و ستاد برقرار است که از نظر روانی موجب افزایش روحیه در بین اعضای سازمان می گردد. منظور از ارتباطات افقی، به وجود آوردن کانالی برای هماهنگی و حل مسائل سازمانی است. از این طریق اعضای سازمان به برقراری ارتباط با همردیفان خود موفق می گردند. با این حال، ارتباطات افقی محدودیتهایی دارد، زمانی که به این نوع هماهنگی ها نیازی نیست،‌ همبستگی گروهی حاصل از ارتباطات افقی بین همکاران، ممکن است دردسر درست کند. از معایب دیگر این نوع ارتباط، ایجاد علایق مشترک بین افراد سازمانی همسطح، و بی توجهی آنان به مشکلات پیش آمده برای دیگر سطوح سازمانی است که اثر نامطلوبی بر سیستم کنترل و نظارت گذاشته، موقعیت کنترل کننده را متزلزل می سازد.

2- ارتباطات عمودی: ارتباطات عمودی، شامل ارتباطات از بالا به پایین و از پایین به بالای احکام زنجیره ای سازمان است.

الف- ارتباطات از بالا به پایین: ارتباطات متمایل به پایین،‌ از مدیریت عالی شروع می شود و از طریق سطوح مدیریت به کارگران خط تولید و کارکنان منتهی می گردد.

ب- ارتباطات از پایین به بالا: ارتباطات متمایل به بالا،‌ عرضه اطلاعات به بالاترین سطح را در سطوح پایین سازمان مطرح می نماید. این نوع ارتباط، شامل گزارش پیشرفت،‌ پیشنهادها، توضیحات، تقاضا برای کمک و تصمیم گیری است (همو [29]، به نقل از رضائیان ، 1383).

3- ارتباطات مورب: در مقابل ارتباطات افقی (بین همردیفان) و عمودی (بین مافوق و زیردست)، ارتباطات مورب نیز وجود دارد. در ارتباطات مورب،‌ پیام در دو سطح مختلف از سلسله مراتب سازمانی یا خارج از سلسله مراتب اداری مبادله می شود،‌ این نوع ارتباط،‌ به منظور هماهنگی،‌ یکی کردن و جامعیت ارتباطات افقی است.

شکل 2 نشان دهنده ارتباط بین ث و ج از بالا به پایین،‌ ارتباط بین ت و پ عمودی از پایین به بالا،‌ ارتباط بین ت و چ و ارتباط بین پ و چ به صورت مورب است (آگراوال [30] ، به نقل از رضائیان ، 1383).

فعالیت های تربیت بدنیفراگرد دادن و ستاندن اطلاعاتدرجه D آسیا

دانلود ((کاردانی گرافیک ))کاربرد نقوش گبه و دستبافته‌های‌ایرانی در دکوراسیون داخلی

((کاردانی گرافیک ))کاربرد نقوش گبه و دستبافته‌های‌ایرانی در دکوراسیون داخلی

فرش دستباف‌ایران اگر نگوئیم در طول قرنها، حداقل در‌یک قرن اخیر، پس از نفت، بزرگترین سرمایة ملی منبع درآمد ارزی صادراتی ما به شمار می‌رفته است و گزافه نیست اگر بگوئیم گذشته از ارزش صادراتی، هنر قالیبافی مشخص ترین وسیلة شناسائی فرهنگی ما به دنیا بوده است هر کشور اگر صاحب چنین سرمایة بالقوه‌ای بود نه تنها در حفظ آن می کوشید بلکه سعی می کرد هر روز آن

دسته بندی	هنر و گرافیک
فرمت فایل	doc
حجم فایل	3646 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	230

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه:

به نام خداوند عشق و هنر

حکیم خردپرور دادگر

خواجه در ابریشم و ما در گلیم عاقبت‌ای دل همه ما در گلیم

فرش دستباف‌ایران اگر نگوئیم در طول قرنها، حداقل در‌یک قرن اخیر، پس از نفت، بزرگترین سرمایة ملی منبع درآمد ارزی صادراتی ما به شمار می‌رفته است و گزافه نیست اگر بگوئیم گذشته از ارزش صادراتی، هنر قالیبافی مشخص ترین وسیلة شناسائی فرهنگی ما به دنیا بوده است. هر کشور اگر صاحب چنین سرمایة بالقوه‌ای بود نه تنها در حفظ آن می کوشید بلکه سعی می کرد هر روز آن را نسبت به روز قبل وسعت ببخشد و توسعه بدهد ولی ما نه تنها چنین نکردیم بلکه با بی توجهی‌ها و‌ایجاد موانع شرایط را روز به روز بدتر کرده و مانع گسترش‌این صنعت عظیم‌ایرانی نمی شدیم و اکنون کار به جائی رسیده است که همه آنانی که به نحوی دسترسی در کار تولید و فروش و صادرات فرش‌ایران را دارند در‌این نگرانی عمیق به سر می برند که‌ایا فردایی برای آن وجود خواهد داشت؟

هرچه زندگی به سوی ترقی و تعالی ره می سپرد ارزش هنر آشکارتر می شود و‌این هنر به طور کلی چیزی است که احساسات ما را بر می انگیزد. پس هنر به طور عام عبارتست از خصوصیات اشیاء و پدیده‌های طبیعی و مصنوعی و ساخته دست انسان که احساسات ما را نسبت به خود بر می انگیزد و چون در تمام هستی نمی توان چیزی را‌یافت که در ما احساسی بر نیانگیزد، پس در همه چیز رگه‌های هنر وجود دارد و به جرأت می توان گفت جهان سرشار از هنر است. هنر را به طور کلی به دو گروه متمایز تقسیم می کنیم:

1-هنر طبیعت 2-هنری که زائیده دست بشری است.

صنعت و هنر فرش بافی در‌ایران،‌یکی از همین هنرهای ساختة بشر است که در آن ظرافت و زیبایی فراوانی به کار رفته و نشانه‌ها و سمبل‌ها و وقایع بسیاری را در دل خود دارد، اما تولیدشان به محدودة زمان و مکان مربوط می شود. اعتقاد به سمبل در فرشهای امروزه اغلب فاقد منابع علمی ست، چون سمبل‌ها از طریق اعتقادات . خرافات بوجود آمده اند و دگرگونی در اعتقادات ناگزیر دگرگونی در سمبل‌ها و نشانه‌هاست. مثلاً اگر امروز نقش درخت سرو در فرش به کار می رود دارای همان مفهومی نیست که در فرشهای آنتیک و قدیمی به کار می رفته است.

نقش سرو امروزی حامل سمبلها و پیامهای قدیمی سرد نبوده بلکه الهام گرفته از تصویر زیبای آن است.‌این تصویرها‌یا به صورت واقعیت عینی و‌یا به صورت تجرید و بر اساس مهارت و استادی استادکار ترسیم می شوند.

استادکاران اغلب نقوش و رنگها را بر اساس زیبایی شناسی هنری و آنچه که به سلیقة آنها بیشتر خوش‌ایند است بر می گزینند و نه به خاطر سمبل بودن آن.

با وجود تهی شدن سمبل‌ها از مفاهیم اعتقادی، ارزش هنری فرش همچنان به قدرت خود باقیست چرا که هنر آئینة روح بشر است که خود از طریق اعتقادات شکل گرفته است.

احتمالاً فرشهای اولیه فرشهای عشایری بوده اند که تولیدکنندگانشان در موقعیتی نبوده اند که نقش‌های طبیعی را به صورت نزدیک به واقعیت تصویر کنند بلکه به ناچار از طریق ساده کردن آن(تجرید) قادر به خلق نقش بوده اند.

تصاویر حیوانات سینه به سینه از نسلی به نسلی منتقل شده است.

چنانچه شیر با وجودی که ده‌ها سال است در دشت‌های‌ایران وجود عینی ندارد همچنان در ذهن عشایر و فرشهای آنها باقی مانده است.(آیا دشت‌های پهناور و بیکران مشرق زمین (ایران) سرچشمه جوشان‌اینگونه اندیشه نبوده است؟)

تجرید در نقش پردازی تصورات شخص بیننده را غنا می بخشد و به وسیلة تجرید هنرمند لحظه‌های مشترکی را با بیننده جستجو می کند. تجرید در هر‌یک پدیدة‌نو و کشف امروزی نیست بلکه از دوران اولیة هنری و بشرهای ماقبل تاریخ وجود داشته است تجرید در اروپا از ابتدای قرن بیستم طرفدار پیدا کرد که به عنوان هنر مدرن معروف شده است.

ریشه‌یابی نام گبه:

کسی به تحقیق نمی داند که نام گبه از کجا آمده و چه ریشه‌ای دارد و چرا گبه به‌این نام معروف شده است، عده‌ای از زبانشناسان و نویسندگان معتقدند که‌این لغت به معنی زمخت، ضخیم و سفت و چیزی شبیه به‌اینها بوده است، چون به فرشی گبه می‌گویند که خوابی بلند دارد و درشت بافته شده است.‌این نوع زیرانداز توسط عشایر و برای مصارف شخصی بافته می شده است. گبه زیراندازی بود برای جلوگیری از نفوذ سرمای زمین و خانوادة عشایری را از آن محافظت می کرد. در تاریخ‌ایران برای اولین بار لغت گبه در گزارشی از استقبال شاه طهماسب صفوی از شاه همایون گورکانی، پادشاه هندوستان که به علت سیاسی و توطئه‌ها و خیانتهای درباریان مجبور شده بود به‌ایران فرار کند، آمده است. شاه تهماسب صفوی به شاه همایون گورکانی پناه می‌دهد و برای استقبال از او دستور می دهد استقبال بی نظیر و جانانه‌ای به عمل آورند، از‌این رو مدیران برنامه جشن استقبال که سرپرستی آنان را محمدخان اشرف اوغلی بر عهده داشت، در سالنها از قالیچه‌های دو خوابة طلاباف، نمد تیکه کرکی اُستر اطلس، گبه و سه قالی دوازده ذرعی کوشگانی(جوشقانی) پهن می کنند و روی هفت رأس اسب جلهای مخمل و اطلاس پوشانیده بودند و تنگ قصب بافی ابریشمی برجل مخمل منقش، تنگ سفید برجل مخمل سرخ و تنگ سیاه برجل مخمل سبز بکشند.

آشنایی و شناختی از گبه:

گبه نوعی فرش دست بافت است که‌یک تا سه سانتیمتر خواب دارد، درشت بافت است و به تناسب چله پودهای آن ضخیم است. اسکلت اصلی گبه تار و پود است. در گبه از پود زیاد در هر رج استفاده می شود و گاه تعداد آن از سه تا هشت پود در هر رج است. ریشة گبه را به‌این علت بلند می گیرند تا بین رج‌ها به سب استفادة زیاد از پود کلفت فاصله‌ای‌ایجاد نشود. و برای پر گوشت بودن و ذرتی نبودن گبه از پرز بلند کمک می گیرند. گبه بیشتر به روش «فارسی باف» بافته می شود و گبه‌ها بر روی دارهای افقی(زمینی) بافته می شود. گبه کلاً از تار و پود گرفته تا ریشه‌ها، از جنس پشم است و مهمترین آفت آن بید است. گبه‌های مرغوب از جنس پشم بهاره می‌باشند و پشمها توسط دست ریسیده می شوند و به روش طبیعی و گیاهی رنگ می شوند و‌اینگونه رنگها در مقایسه با رنگهای شیمیایی بسیار با دوام و دارای ثبات و درخشندگی زیادی است. طرح گبه ذهنی و هندسی می باشد و به کمک قرینه بافی، طرحها و نقشهای جذاب که از محیط پیرامون و اطراف بافنده الهام گرفته شده است. واحد بسته بندی گبه بقچه می باشد و در هر بسته 2 تا 4 تخته گبه گذاشته می شود.

استاندارد و اندازه گبه

گبه‌هایی که‌ایلات و عشایر می بافند به علت‌اینکه برای مصرف شخصی بود، از نظر ابعاد تابع هیچ گونه استانداردی نبود و طول و عرض آن بستگی به میل و خواست بافندة گبه داشت و شاید بستگی به بزرگی چادر عشایر بافندة آن. گبه تقریباً در اندازه‌های مختلف بافته می شود به ویژه در شرایطی که‌این فرش نیز به خانه‌های شهرنشینان وارد شده و همچون دیگر فرشها مورد استفاده قرار می گیرد.

گبه به صورت چهارگوش‌یا کناره در اندازه‌های 5/2*5/1 و 200*100 و 250*150 و 5/3*5/2 و 5/1*2 بافته می شود. اندازة گبه گاه به درخواست مشتری بستگی دارد و اگر مشتری اندازة‌گبه را تعیین نکند بافندة گبه خود به هر اندازه‌ای که مایل بود گبه را می بافد. اما امروزه با استقبال از آن و تقاضای بازار، گبه در اندازه‌های استاندارد بافته می شود.

طرح گبه:

طرح گبه بسیار ساده و هندسی بوده در ابتدا گبه‌ها بدون نقش و ساده بافته می‌شده‌اند و گاه نیز از محیط اطراف الهام می گرفتند. هرچه بافنده در ذهن خود داشته بر روی گبه پیاده می کرده، گبه‌هایی که توسط عشایر بافته می شد دارای طرحهای ذهنی بود و چون گبه مصرف شخصی داشت برای بافنده تنها آن چیزی را که خود در ذهن داشت و هیچ قید و بندی در انتخاب طرح وجود نداشت، خود بر روی گبه پیاده می کرد و طرحها از محیط اطراف خود بافنده گرفته می شد و شاید آرزوها و خواسته‌هایشان را بر روی گبه پیاده می کردند. مثلاً نقش چادر، شاید آرزوی داشتن چادری بزرگتر و‌یا مأمن ثابت بود و نقش انسان نشانة داشتن خانواده و گل و بوته نشانة سرسبزی و نقش گوسفندان و گله و حتی سگ در پیش عشایر نشانه و نماد خاصی داشته است. گبه هنر اصیل ‌ایرانی است که شاید بتوان گفت: طرح و نقش آن، آنرا از دیگر دست بافتها متمایز می سازد و اگرچه گاه همچون فرش از زحمت و مشقت کمتر برخوردار است، اما باز هم گبه در جای خود هنر قابل تحسینی است.

رنگهای مورد مصرف در گبه:

رنگهای گبه در اوایل «خودرنگ»‌یعنی رنگ طبیعی پشم بود، و چون گبه دست بافت عشایری بود و فقط خودشان از آن استفاده می کردند بنابراین می توان گفت: گبه دست بافتی منحصر به فرد بود که عشایر اولین کسانی بودند که آن را می بافتند و مورد مصرف قرار می دادند، رنگها در ابتدا به صورت خود رنگ بوده و پشمها به رنگهای طبیعی چون مشکی، سفید، شیری، قهوه‌ای،‌یعنی همان رنگی که پشمهای حیوانات به طور طبیعی به آن رنگ بودند مانند پشم شتر، بز، گوسفند و… اما با گذشت زمان و کوچ عشایر از جایی به جای دیگر و دسترسی به رنگهای گیاهی و شناخت رنگدانه‌های گیاهان و راهیابی گبه به خانه‌های شهرنشینان گبه از مصرف شخصی عشایر به مصرف شهرنشینان هم در آمد و از آن زمان گبه‌ها با رنگهای متنوع گیاهی و طبیعی رنگ شده و بافته می شد و هر کدام از رنگهای مورد مصرف نماد و نشانة چیزی بود، مثلاُ رنگ آبی نشانة‌ پاکی و زلالی و آسمان است و رنگ سبز نشانه سرسبزی و خرمی و به نوعی به معنی برکت بوده چرا که عشایر برای به دست آوردن و رسیدن به مراتع و آب مدام در حال کوچ هستند رنگ زرد نشانة‌طلا و خاک وطن است و حسن وطن دوستی نیز در نزد قشقایی‌ها شدید بوده است. به همین خاطر در گبه‌های خود به نشانة‌خاک وطن از رنگ زرد زیاد استفاده می کردند رنگ مشکی نشانة‌ مرگ و میر است و زمانی در گبه رنگ مشکی استفاده می شود که کسی از اطرافیان و اقوام عمر خود را از دست داده باشد. رنگ سفید نشانة‌ تولد و نو شدن در پیش قشقایی‌ها است و…

تقسیم بندی رنگ‌ها

لازم به ذکر است که رنگهای اصلی، شامل رنگهای قرمز، زرد و آبی است که به صورت مثلث فرضی نمایش داده می شود و از ترکیب‌این سه رنگ به صورت دو به دو رنگهایی به وجود می‌اید که به آن رنگهای فرعی می گویند. با توجه به طیف نور خورشید 7 رنگ حاصل می شود. که در واقع 3تای آنها جزو رنگها اصلی است که در بالا نام برده شده اند و حد فاصل هر رنگ اصلی تا رنگ اصلی دیگر رنگهایی که حاصل می شود رنگهای میانگین‌یا رنگهای ثانویه‌یا فرعی نامیده می شوند برای مثال:

1-از ترکیب رنگ قرمز و آبی رنگ بنفش حاصل می شود.

2-از ترکیب رنگ قرمز با سبز، رنگ نارنجی به دست می‌اید.

3-از ترکیب رنگ آبی با رنگ زرد، رنگ سبز حاصل می شود.

در مواد رنگ زا با استفاده از دو رنگ خنثی سفید و سیاه، تمامی رنگهای دیگر پدید می‌اید. رنگها به سه دسته تقسیم می شوند که عبارتند از رنگهای گرم، سرد و خنثی.

1-رنگ گرم: در واقع از خانوادة رنگ قرمز است از نظر علمی گردش خون را سریع و تپش قلب را بالا می برد و حالت هیجان و شوق در انسان‌ایجاد می کند. بیشتر‌این رنگها در خورشید، مناطق کویری، آتش و… دیده می شود.

2-رنگهای سرد:رنگهایی که متعلق به خانواده رنگهای آبی است که به رنگهای سرد معروفند و از لحاظ علمی جریان خون را کند و حالت آرامش و سردی را در انسان به وجود می آورد. مانند دریا، آسمان و مناظر زمستانی و… دیده می شود.

3-رنگهای خنثی: به رنگهایی اتلاق می شود که از ترکیب رنگهای سرد و گرم و‌یا انواع خاکستریها، سیاه و سفید تشکیل‌یافته اند.

تقسیم بندی کلی رنگها:

رنگها به طور کلی به دو گروه تقسیم می شوند: رنگهای آکروماتیک و رنگهای کروماتیک.

1-رنگهای آکروماتیک:رنگ آکروماتیک شامل رنگهای سیاه و سفید و خاکستری است و انواع رنگ خاکستری از ترکیب رنگ سیاه و سفید به وجود می‌اید که به آنها رنگهای خنثی هم می گویند.

2-رنگهای کروماتیک: رنگهای کروماتیک شامل هر نوع رنگی که از ترکیب رنگهای اصلی و فرعی به وجود می‌اید و حتی خود رنگهای اصلی شامل رنگهای کروماتیک می باشند که به مجموعة آنها رنگهای سرد و گرم می گویند.

روانشناسی رنگها در گبه:

رنگ زرد:رنگ زرد رنگ جوانی، روشنی و نور و نشان دانش و معرفت و شادی آفرین است و بیشتر پرتوهای دریافتی را بازتاب می دهد، ژرفا و عمق ندارد و جزو رنگهای گرم محسوب می شود.‌این رنگ برای عشایر بسیار با اهمیت است، به طور که نشانة خاک سرزمین و وطن است.

رنگ آبی: رنگی است آرام و درونگرا، بیننده را به درون خود می کشاند، به معنای‌ایمان است و سمبل جاویدانی است. رنگ آبی همیشه سایه دار است و همواره فعل دارد و در تاریکی خودنمایی می کند. آبی با روان انسان پیوند خورده است تا اعمال روح نفوذ می کند و نشانة آرامش است رنگ آبی رنگ سرد است.

رنگ قرمز:رنگ قرمز رنگی گرم و دارای نیرویی برون گراست رنگ توان و فعالیت و رنگ تقویت کنندة قلب است. قرمز رنگ حق، پیکار و شهادت است و سمبل حیات و مبین هیجان و شورش است.

رنگ سبزه: رنگ اعتدال و سرد است، در آن آرامش وجود دارد در ترکیب آن رنگ گرم و رنگ سرد زرد و آبی به نسبت برابر در هم ترکیب شده است. رنگ سبز رنگ تفکر، صلح و طبیعت است.

رنگ نارنجی: رنگ جوانی، نشاط، جشن و سرور است و جزو رنگهای گرم محسوب می شود.

رنگ بنفش:رنگ بنفش رنگی است که نمایشگر بی خبری، بی اختیاری، ظلم و دشواری است.‌این رنگ مرموز و برانگیزانندة احساسات است در سطح وسیع حالت ترس را نشان می دهد. اگر در رنگ بنفش میزان رنگ قرمز بیشتر باشد و به سمت ارغوانی متمایل گرددکه در طبیعت و مناظر اغلب به چشم می خورد. در رنگ بنفش اگر میزانی آبی آن بیشتر باشد(آبی بنفش) القاء کنندة تنهایی است. ناگفته نماند رنگ قرمز بنفش‌یا ارغوانی رنگی است که عشق‌یزدانی و روحانی را در خود دارد.

توصیه برای پاک کردن لکه‌های گبه:

اگر سطح روی گبه لکه‌ای داشت بهتر است برای پاک کرد آن از گِل سرشوی و ساپوتین‌ها استفاده شود. زیرا‌این نوع پاک کننده‌ها اثر نامطلوبی بر روی گبه باقی نمی گذارند و در عین حال بهترین پاک کنندگان سنتی هم به شمار می‌ایند.

توصیه برای مبارزه با بید و جلوگیری از بیدزدگی:

همان طور که می دانید بید‌ یکی از آفتهای گبه به شمار می‌آید، بهترین کار برای جلوگیری از بید خوردگی قرار دادن گبه در معرض هوای آزاد می باشد. برای مبارزه با آفت بید و نابودی بهتر است از نفتالین و کافور و‌یا محلول کافور استفاده کنید و از موی بز در شیرازة گبه استفاده شود. عوامل نابودکننده گبه رطوبت، بیدزدگی و آتش است.

لوچه شدن:اگر‌یکی از گوشه‌های چهارگانة گبه نسبت به گوشه‌های دیگر آن تفاوت داشته باشد گبه لوچی دارد‌این عیب در اثر شل شدن بیش از حد چله‌ها‌یا عدم دقت بافنده در زمان بریدن و جدا نمودن گبه از دار بوده و‌یا هنگام پایین آوردن گبه به وجود آمده است.

نکته:

علاوه بر عیوبی که ذکر شد و علت‌ایجاد آن را بایداز مرحله تهیه مواد و دار و ابزار و نحوة چله کشی و بافت و انتخاب نقشه جستجو کرد، ممکن است پس از اتمام مراحل فوق عیب‌هایی هم در مراحل بعدی کار روی گبه به وجود‌اید، از جمله در مرحله شستشوی گبه، دارکشی، خشک کردن گبه در آفتاب و استفاده از داروهای مختلف برای شستشو گبه و روگیری و پرداخت گبه‌ایجاد شود.

موقعیت جغرافیایی استان فارس:

استان فارس که در نیمة‌ جنوبی کشور واقع شده است دارای شرایط آب و هوایی خشک و کوهستانی است، چرا که در شمال غربی‌این استان رشته کوه زاگرس و در نواحی شمال غربی به جنوب شرقی تقریباً شرایط آب و هوایی به دو صورت کوهستانی و بیابانی است و به طوری که قسمتهای شمال غربی و غرب‌این استان بر خلاف مناطق شرقی، دارای آب و هوای کوهستانی است و تابستانهای معتدل و زمستانهای سرد دارد.

استان فارس از قسمت شمال به استان اصفهان و‌یزد، از جنوب به استان هرمزگان و از شرق به استان کرمان و از غرب به استان بوشهر و چهارمحال بختیاری ختم می شود. بیشتر نقاط خشک‌این استان در جنوب و جنوب شرقی قرار دارد که بر میزان خشکی‌این استان می افزاید. در قسمتهای جنوب‌این استان رودخانه‌ها کم و به علت شور بودن آب آنها، ساکنان آن بیشتر از قناتها، چاهها و چشمه‌ها برای مصرف و شرب استفاده می کنند. گرچه نواحی داخلی استان فارس کوهستانی است ولی دارای دره‌های پرآب و حاصلخیز و هوایی بسیار مطبوع دارد. فارس‌یکی از چند استان فلات‌ایران است که دارای جنگل بوده و رودخانه‌های چون مندوشاهپور که هر دو از سلسله جبال زاگرس سرچشمه می گیرند و رودکر که مشرف به تخت جمشید است، از رودخانه‌های پرآب‌این استان است.

دنا و زردکوه بلندترین قلل زاگرس و نقش آن در زندگی عشایر کوچ رو

زاگرس رشته کوه معروفی است در‌ایران که دارای پستی و بلندیهای منظم و ویژه‌ای است که از کردستان جنوبی تا شمال تنگه هرمز گسترده شده است.

چین خوردگیهای زاگرس به طور منظم و متوازی به طول 1350 کیلومتر بزرگترین واحد ناهمواری‌ایران را تشکیل می دهد. پهنای‌این چین خوردگیها در همه جا‌یکسان نیست. باریکترین قسمت زاگرس به خط مستقیم در امتداد رود دِز، 125 کیلومتر و پهن ترین قسمت آن در فارس و در حوالی نصف النهار 54 درجه شرقی در حدود 275 کیلومتر است. چین‌های زاگرس منظم و در بیشتر موارد محور آنها موازی است. بلندترین کوههای زاگرس به صورت دیواره‌ای در حاشیة شمال شرقی از شاهو(شاهکوه) در کردستان جنوبی تا دنا در فارس کشیده شده که در نتیجه تأثیر گسل‌ها به وجود آمده اند. زاگرس به دو قسمت شمال غربی( از مریوان در مرز‌ایران و عراق تا فارس) و جنوب شرقی(از فارس تا تنگه هرمز) تقسیم می شود. بلندترین قلل آن دنا با ارتفاع 409 متر و زردکوه بختیاری با ارتفاع 4221 متر می باشد. زاگرس شمال غربی همچون دیواری در مقابل نفوذ توده هوای مرطوب که‌این رطوبت از دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس است قرار گرفته که باعث ریزش برف و باران در‌این منطقه می شود.

قله‌های بلند زاگرس مثل زردکوه و دنا در بیشتر‌ایام سال پوشیده از برف است جریان رودها در دره‌ها و دشتها بین کوهها سبب توسعة‌ کشاورزی و ارتفاعات سرسبز زاگرس موقعیت مناسب‌ییلاقی را برای کوچ نشینان (کوچ روها) مهیا ساخته است. عشایر کوچ نشین زاگرس عبارتند از‌ایل قشقایی و‌ایل بختیاری و عشایر‌ایل خمسه و ممسنی.

گبه در چه منطقه‌ای و توسط چه کسانی بافته می شد:

از نظر اصالت می توان گفت:‌ایلات و عشایر استان فارس از اولین پیشقدمان گبه بافی به شمار می‌ایند که قدمت گبه بافی در استان فارس بیش از صد و پنجاه سال می باشد.

زیباترین گبه‌ها را علاوه بر استان فارس، استانهای بوشهر، کهکیلویه و بویراحمد تولید می کردند.

استان فارس دارای سه گروه عشایر می باشد:

1-عشایر‌ایل قشقایی

2-عشایر‌ایل خمسه

3-عشایر‌ایل ممسنی

که جز‌این عشایر که در استان فارس ساکن می باشند عشایر بختیاری هم گبه باف بوده اند.

عشایر ‌ایل قشقایی:

ایل قشقایی شامل 6 تیره و حدود 90 طایفه است:

1 و 2-‌ایل کشکولی (بزرگ و کوچک)

3-ایل شش بلوکی

4-ایل دره شوری

طایفة شش بلوکی:

پس از طایفه دره شوری طایفة شش بلوکی در گبه بافی مهارت زیادی دارند، گبه‌های تحت عنوان شورباخورلو‌این طایفه بسیار معروف است. در اطراف شهرستان آباده ساکن می باشند و جز گبه‌های تیره شورباخورلو، تیره هیبت لو و تیره دوقزلو از طایفه شش بلوکی در بافت گبه بسیار معروف می باشند. در فصل سرما به منطقة فراشوند و دهستان دو جگال و منطقه دیرم و دشت پلنگ که در کل قسمت جنوب غربی بخش فراشوند کوچ می کنند.

و در فصل گرما به منطقة آباده و خسرو و شیرین و منطقه آس و پاس کوچ می‌کنند.

طایفة فارسی مدان:

این طایفه که در گبه بافی پس از طایفه شش بلوکی قرار دارد و گبه‌های‌این طایفه همانند طوایف دیگر معروفیت چندانی ندارد. دست بافتهای دیگری در‌این طایفه بافته می شود اما گبه که جزو‌یکی از دست بافتهای‌این طایفه می باشد از معروفیت و مرغوبیت بالایی برخوردار نیست.

- قشلاق‌این طایفه در اطراف برازجان و بوشهر همسایه و در جوار طایفة دره شویی می باشند.

- در فصل‌ییلاق‌این طایفه در اطراف آپادانا و قسمتهای شرق‌یاسوج کوچ می کنند.

مهمترین طرح و نقش گبه‌های عشایری:

همان طور که در مباحث قبلی مطرح شد، جز قشقایی‌ها که بافت گبه خاص آنها بود،‌ایلات خمسه و ممسنی و عشایر‌ایل بختیاری هم گبه بافی می کنند و‌اینکار دیگر منحصر به‌ایل قشقایی نیست، علت آن هم‌این است‌ایلات دیگر که در جوار گبه بافان بوده اند گبه را از آنها فرا می گرفتند. باز تأکید می شود اصالت گبه منحصر به‌ایل قشقایی است و همان سابقه‌ای را که قشقایی‌ها در بافت گبه دارند بختیاری در بافت خرسک داشته اند و شاید بتوان گفت که علت دیگر آن ازدواج بین اقوام ترک زبان قشقایی با اقوام لر زبان بختیاری بوده است، از‌این رو گاه گبه در‌ایلات بختیاری هم بافته می شد و شاید زمانی از طرح گبه برای بافت خرسک هم استفاده می شد و بالعکس و…

مهمترین طرح و نقش که در بین تمام‌ایلات و عشایر وجود داشت و از آن به فراوانی استفاه می نمودند طرح شیر بود که گاه به صورت تک شیر،‌یا جفت شیر و‌یا به صورت شیرخورشید در گبه‌ها استفاده می شد. و تنها طرح مشترک تمام کسانی بود که گبه باف بوده اند و شاید بتوان گفت طرح مشترک بین گبه و خرسک نیز بوده است. و طرح شیر در دورة‌ ناصرالدین شاه به فراوانی بافته می شده و چون ناصرالدین شاه بنیان گذار شیر و خورشید در‌ایران بوده از‌این رو گبه‌های نفیس بیشتر دارای طرح شیر،‌یا شیر خورشید بوده‌این گونه گبه‌های نفیس دارای ظرافت و زیبایی بسیار بوده عمدتاً برای خوانین بافته می شده و بیشتر از چلة پشمی و از بهترین نوع پشم و مواد و نقشه و رنگ در‌این گونه گبه‌ها استفاده می شد. گبه‌ها با نقشهای شیر و شاید با نقشهای گل گبه، حوض گبه، گبه خشتی و طرحهای هندسی، همان طور که گفته شد، بیشتر برای بزرگان و خوانین‌ایل و‌یا برای هدیه به بزرگان‌ایلات دیگر و‌یا هدیه به سردمداران مملکت بود. نقش فرش پرادنبه بختیاری که الهام گرفته از طرحهای قشقایی و مقداری الهام گرفته از کوبیسم و نقشهای کوبلن فرانسه است شاید بتواند دلیلی باشد برای اثبات‌این مطلب که قشقایی‌ها و بختیاری‌ها از طرح‌ها و نقشهای‌یکدیگر الهام می گرفتند و در دست بافتهای خود استفاده می کردند.

بیشتر طرحهای مورد استفاده از گبه ذهنی و هندسی بود و الهام گرفته از طبیعت و محیط اطرافشان بود. در آرایش و اجزاء و اشیاء در گبه‌ها بیشتر از طرح‌های حیوانات پیرامون و دور اطراف خود عشایر استفاده می شود و هر حیوان سمبل و نماد خاص خود را دارد. و از حیوانات مثل جغد و گربه سیاه و حیوانات افسانه‌ای مثل سیمرغ و اژدها در بافت گبه مرسوم نیست. مهمترین طرح و نقش گبه‌های عشایر قشقایی عبارتند از:

1-طرح شیری

2-طرح خشتی

3-حوض گبه

4-گل گبه

5-طرح‌ایلاتی

6-طرح درختی

7-طرح هندسی

8-طرح ابرش

9-طرح چهارفصل

1-طرح شیر

محبوبترین و بهترین نقش در پیش عشایر استانهای جنوب غربی‌ایران نقش شیر است که در‌ایران باستان و هم در فرهنگ اسلامی جای والایی داشته و دارد. شیر در مذهب شیعه به شجاعت و متانت و قدرت و دیگر صفات و خصلتهای مثبت به حضرت علی امام اول شیعیان نسبت داده می شود و احترام خاصی نزد‌ایرانیان و شیعیان دارد. و نظریة دیگری که وجود دارد مبنی بر‌اینکه در فارس شیر زیاد بوده و چون با گذشت زمان نسلشان منقرض شده و چون قشقایی‌ها از نقوشی که در دستبافتهای خود استفاده می کردند از طبیعت اطرافشان الهام می گرفتند،‌یعنی طبیعت گرایی که در ذات بافندگان وجود داشته شیر نیز در نزد قشقایی‌ها دارای اهمیت بوده، به همین علت آنان از نقش شیر استفاده کردند.

((کاردانی گرافیک ))کاربرد نقوش گبه و دستبافته‌های‌ایرانیهنر طبیعتهنری که زائیده دست بشری است

دانلود کارگاه مهارتهای عمومی مدیریت

کارگاه مهارتهای عمومی مدیریت

امروزه ثبات در محیط کار، جای خود را به بی ثباتی و عدم اطمینان داده است و صنایع سنتی و قدیمی که جای خود را به انواع جدید و توسعه یافته آن داده است فرصتی برای استفاده از مهارتهای قدیمی نمی گذارد و در حقیقت آینده را با تهدیدات و فرصتها مواجه ساخته است، زیرا هر اختراع و نوآوری، تغییری را پدید می آورد که می تواند به نوبه خود فرصتی را برای کسانی به وجود

دسته بندی	مدیریت
فرمت فایل	doc
حجم فایل	45 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	69

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

جلسه یکی از مؤلفه های اصلی و مهم در کسب و کار است. اما برگزاری جلسه مستلزم صرف زمان و هزینه است. که صد البته هر دو بسیار ارزشمند هستند. بنابراین بهتر است فقط زمانی تشکیل جلسه بدهیم که ضرورت داشته باشد و باید همیشه جلسات مختصر و مفید باشند.

جلسه چیست؟

یک جلسه کاری عبارت است از گروههای عده ای از افراد که با هدف مشکلات یا اخذ تصمیمات کاری انجام می شود. اکثر جلسات کاری جنبه رسمی دارند و بایستی زمان و مکان آنها از قبل مشخص شده باشد. تعداد افراد شرکت کننده معمولاً بیشتر از دو نفر است ولی میتواند بین دو نفر هم باشد. جلسه دارای هدف مشخصی است که در دستور جلسه ذکر می شود و قبل از تشکیل جلسه بین شرکت کنندگان توزیع می شود.

بررسی هزینه ها :

بهترین جلسات آنهایی هستند که فقط با حضور افراد مرتبط با موضوع، تشکیل می شوند و ضمن صرفه جویی در وقت و هزینه ها دانش ایشان برای دست یابی به یک هدف مشخص مورد استفاده بهینه قرار میگیرد:

آگاهی از اهداف

معمولاً هدف از برگزاری نشست های کاری در یکی از مقوله های زیر است

• انتقال اطلاعات یا ارائه توصیه ها و رهنمودهای کاری؛
• صدور دستورات ؛
• رسیدگی به گلایه ها و شکایات یا انجام قضاوت؛
• اتخاذ یا اجرای تصمیمات کاری؛
• دستیابی به ایده های نو؛
• ارائه یک طرح پیشنهادی جهت بررسی و به تصویب رساندن آن.
• · تنظیم وقت

پس از اتخاذ تصمیم در مورد هدف اصلی تشکیل جلسه، تاریخ و زمان برگزاری جلسه متناسب با وقت کلیه افرادی که حضورشان ضروری است تنظیم می گردد/

• · تأکید بر اهداف

اهداف را بایستی بصورت کلی و جزئی خلاصه کرد تا کلیه شرکت کنندگان آنها را بخاطر داشته باشند تا چنانچه از مسیر اصلی بحث دور شدند آنها را متوجه دستور جلسه کرد.

نکته : اگر بدون تشکیل جلسه میتوان موضوعی را حل و فصل کرد، حتماً همین کار را انجام دهید.

جلسات رسمی

قوانین مربوط به برگزاری نشستهای رسمی ممکن است بسیار پیچیده و از کشوری به کشور دیگر، یا سازمانی به سازمان دیگر متفاوت باشد. از جلسات رسمی عبارتند از : جلسات هیئت مدیره، جلسات عمومی، کنفرانسها ، جلسات خارجی، مجامع عمومی سالیانه، جلسات کمیته های دائمی.

نکته : استفاده از ارتباطات مجاری مثل کنفرانسهای تلفنی، ویدیویی، اینترنت، پست الکترونیک و پیام های اینترنتی در برگزاری جلسات بسیار مفید است.

عوامل مؤثر بر برگزاری جلسه

1) انتخاب نوع جلسه : رسمی یا غیر رسمی باشد.

2) تعداد شرکت کنندگان : معمولاً جلسات شش تا نه نفره با کارایی بیشتری همراه است.

3) با گذاشتن یک ساعت مچی روی میز : تنظیم وقت جلسه

4) دستور جلسه : از قبل آماده و کاملاً مطابق آن جلسه را پیش برود.

• · مقدمات تشکیل جلسه

بایستی فرصتی را به فراهم کردن مقدمات تشکیل جلسه اختصاص دهیم، با اینکار به هیچ وجه اتلاف وقت نیست. نتیجه فعالیتها و هماهنگی های قبل از نشست باید به گونه ای باشد که افراد کلیدی حتماً در زمان و مکان مناسب در جلسه حضور یابند و در نهایت تصمیمات منطقی و درستی را اتخاذ کنند.

• · انتخاب شرکت کنندگان

- کسانی را بایستی انتخاب کرد که حضور آنها ضروری و بتوانند با استفاده از مهارت یا پیشنهادات خود نقش مفیدی ایفا کنند.

- نقش شرکت کنندگان ارزیابی شود و نام آنها در دستور جلسه کنار مورد مربوطه یادداشت شود.

• · اطلاع دادن به شرکت کنندگان

تاریخ، زمان، مکان و هدف از تشکیل جلسه را دقیقاً به اطلاع شرکت کنندگان برسانید و گاهی اوقات راحت ترین کار این است که از شرکت کنندگان بخواهید در همین جلسه زمان تشکیل جلسه بعدی را مشخص و قطعی کنید.

• · تهیه و دستور جلسه

گرد آوری مفاد دستور جلسه فهرستی از موارد و موضوعاتی است که قرار است در طول جلسه مطرح شوند و مورد بحث و بررسی قرار گیرند.

دستور جلسه بایستی کوتاه، ساده، و واضح و روشن باشد. (نمونه دستور جلسه ص 22)

تنظیم – دستور جلسه باید حاوی عناوین مورد بحث و جزئیات مربوط به تاریخ، زمان، مکان و هدف باشد.

توزیع – پس از تهیه پیش نویس باید آنرا به تأیید شرکت کنندگان رسانده و در صورت تغییر در آن دیگران بایستی مطلع شوند.

• تعیین محل جلسه

مکان بایستی از نظر شرکت کنندگان راحت و مناسب باشد (حداقل سر و صدا و نور و دما و تهویه مطلوب باشد) و نیز با اهداف جلسات سازگاری داشته باشد مثلاً اگر هدف آشنایی دو گروه با هم می باشد بهتر است در فضایی آرام در خارج از شهر باشد.

- انواع محل های برگزاری جلسه: دفتر شما – دفتر یکی از دبیرستان – اتاق جلسات شرکت – اتاق جلسه خارج از شرکت مرکز کنفرانس – محل های خارج از شهر

• · محل نشستن شرکت کنندگان

از قبل در مورد محل نشستن افراد تصمیم بگیرید. در جلسات تک به تک سه روش حمایتی (نسبت به طرف مقابل با یک زاویه قائمه بنشینید) مشارکتی (در کنار او بنشینید) رودر رو( در طرف دیگر میز روبروی او بنشینید)

در جلسات گروهی سه روش مخالفت رودر رو (افراد دارای نقطه نظرات مخالف در دو طرف یک میز مستطیلی می نشینند) رعایت سلسله مراتب (رئیس جلسه سر یک میز مستطیل و بقیه به ترتیب ارشدیت در کناره های میز مستطیل شکل می نشینند ) بحث آزاد ( از میر گرد استفاده می شود)

• · فراهم کردن تمهیدات لازم

_ آماده سازی محل تشکیل جلسه مثل مرتب کردن میز و صندلی ها و چک کردن وسایل سمعی بصری یا توزیع دستور جلسه ، تهیه نوشت افزار، تنظیم اوقات استراحت.

• · حضور در جلسه

تلاش در جهت دست یابی به اهداف یک جلسه مسئولیت تک تک شرکت کنندگان در آن است. لذا لازم است حتماً از قبل خود را آماده کنید و فعالانه مشارکت داشته باشید. به وضعیت ظاهری و شیوه سخن گفتن و نیز گوش دادن به صحبتهای دیگران توجه خاصی کنید.

• · تنظیم صورت جلسه

توسط منشی جلسه تهیه می شود و شامل خلاصه مذاکرات و تصمیم گیریی هایی است که به صورت مکتوب جزو سوابق نگهداری شوند. در متن صورتجلسه باید زمان و مکان، اسامی شرکت کنندگان، مفاد دستور جلسه، تصمیمات اخذ شده توافقات، انتصابات نوشته شده و پس از تکمیل هرچه سریعتر در بین افراد ذیربط توزیع گردد.

1-هدف و دامنه کاربرد :

هدف از این روش تشریح نحوه برگزار نمودن جلسات بازنگری مدیریت به منظور اطمینان از تداوم و اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت شرکت در برآورده نمودن نیازمندیهای خواهشی، نظام نامه و اهداف شرکت و همچنین اطمینان از بهبود مستمر این سیستم می باشد و محدوده این فعالیت در داخل شرکت و در تمامی واحدهای مؤثر بر کیفیت نافذ می باشد.

2- تعاریف :

کلیه واژه های به کار رفته در این سند کاملاً گویا بوده و نیازی به تعریف ندارند.

3- مستندات و سوابق :

3-1- فرم صورت جلسات (MAN/F/01)

4- روش اجرا :

4-1 – مسئولیتها :

4-1-1- قائم مقام مدیر عامل : مدیریت جلسات و ارزیابی سیستم ممیزی داخلی، شکایات و اقدامات اصلاحی و نیز مسئول تأیید زمان و پیش نویس دستور جلسه می باشد.

4-1-2- نمایندة مدیریت : ارائه گزارشات اقدامات اصلاحی، پیشگیرانه و ممیزی داخلی و نیز مسئول ارائه پیشنها زمان تشکیل جلسه و تهیه پیش نویس دستور جلسه می باشد.

4-1-3- تضمین کیفیت : مسئول تهیه فرمهای اقدام اصلاحی از جلسات می باشد. توزیع صورتجلسه و پیگیری مصوبات جلسات و گزارش قائم مقام مدیر عامل

4-1-4- دیگر سرپرستان با مدیران : ارائه گزارشات عدم تطابق

4-1-5- منشی مدیر عامل : مسئول انجام و هماهنگی لازم در جهت برگزاری جلسه می باشد.

4-3- ورودی به جلسه

ردیف	عنوان ورودی	شرح ورودی	مسئول ارائه
1	نتایج ممیزی	بررسی نتایج ممیزی داخلی و خارجی و مقایسه آن با ممیزی دوره قبل	مدیر تضمین کیفیت
2	بازتاب نظرات و شکایات مشتری	گزارش میزان شکایات و تجزیه و تحلیل آنها	مدیر بازرگانی و مدیر کنترل کیفیت
3	گزارشات مربوط به روند تولید و کیفیت	داده ها و اطلاعات عملکرد کیفی و کمی فرآیند و انطباق محصول	مدیر تولید و مدیر کنترل کیفیت
4	نتایج اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه	تحلیل اقدامات اصلاحی، اقدامات پیشگیرانه و اثربخشی اقدامات انجام شده	مدیر تضمین کیفیت
5	پیگیری جلسات بازنگری مدیریت های قبلی	گزارش کارهای انجام شده	نماینده مدیریت
6	تأمین کنندگان	تحلیل عملکرد و دادن امتیاز به سیستم کیفیت آنها	تضمین
7	سیستم اثربخشی و برنامه ریزی آموزشی	تجزیه و تحلیل	کلیه مدیران
8	توقفات برنامه ریزی نشده	تجزیه و تحلیل موارد توافقات و راه حلهای تعریف شده	مدیر برنامه ریزی
9	بررسی هزینه های کیفیت	تجزیه و تحلیل شاخصهای مربوطه و مقایسه آنها با کیفیت محصول	مدیر تضمین کیفیت
10	بررسی و بازنگری اهداف کیفیتی سازمان و طرح تجاری	ارائه طرحها	کلیه مدیران

نماینده مدیریت موظف است حداقل روز قبل از برگزاری جلسه ورودیهای فوق را جمع آوری و پس از اطمینان از کامل بودن آن، جمع بندیهای نهایی جهت طرح در جلسه مدیریت را نماید.

4-3- اعضاء شرکت کننده :

قائم مقام مدیر عامل و کلیه مدیران و سرپرستان شرکت

4-4 نحوة برگزاری

این جلسات حداقل دوبار در سال و با فاصله زمانی شش ماه یکبار پس از مهندسین داخلی تشکیل می گردد.

پیشنهاد زمان تشکیل جلسه و تهیه پیش نویس دستور جلسه برعهدة نماینده مدیریت می باشد، مسئولیت تأیید این زمان و پیش نویس دستور جلسه بعهده قائم مقام مدیرعامل می باشد.

نماینده مدیریت مسئول دبیری جلسه بود و انجام هماهنگی های لازم در رابطه با برگزاری جلسه از قبیل اطلاع به افراد شرکت کننده و ابلاغ زمان برگزاری بعهده او می باشد.

منشی قائم مقام مدیر عامل مسئول انجام هماهنگی زمان جلسه با قائم مقام می باشد.

نماینده مدیریت موظف است صورتجلسه را تهیه و پس از تصویب قائم مقام مدر عامل، آنرا در اختیار افراد ذیربط قرار دهد.

4-5- خروجی جلسات بازنگری مدیریت:

4-5-1- نتایج و تصمیم گیریها در مورد ورودیهای ذکر شده ، با تصویب قائم مقام مدیر عامل، جهت اجرا، برنامه ریزی می گردد.

4-5-2- اقدامات پیشگیرانه پیشنهاد و برنامه ریزی می شود.

4-5-3- بهبود خدمات مرتبط یا الزامات مشتری.

4-5-4- در صورت نیاز به روز شدن خط مشی کیفیت توسط قائم مقام مدیر عامل با توجه به اهداف سازمان

4-5-5- منابع مورد نیاز تعیین می گردد.

4-6- محل نگهداری سوابق جلسات

کلیه سوابق این جلسات در واحد تضمین کیفیت نگهداری می شود. (فرم صورتجلسات به شماره MAN/F/01

چکیده

پیوسته این سوال مطرح است که چرا کشوری پیشرفت کرده در حالی که کشور مشابه که از نظر منابع اولیه و امکانات بهره وری دارای شرایط بهتری بوده، عقب مانده است. چه عامل مهمی در شرایط مشابه باعث پیشرفت و موفقیت بعضی (کشور – گروه – فرد) و باعث عقب ماندگی و عملکرد ناصحیح بعضی دیگر می شود؟

خلاقیت و نوآوری لازمه و پیش درآمد توسعه و پیشرفت و تعالی یک سازمان و جامعه است.

مقدمه

امروزه ثبات در محیط کار، جای خود را به بی ثباتی و عدم اطمینان داده است و صنایع سنتی و قدیمی که جای خود را به انواع جدید و توسعه یافته آن داده است. فرصتی برای استفاده از مهارتهای قدیمی نمی گذارد و در حقیقت آینده را با تهدیدات و فرصتها مواجه ساخته است، زیرا هر اختراع و نوآوری، تغییری را پدید می آورد که می تواند به نوبه خود فرصتی را برای کسانی به وجود آورد که بتواند از این فرصت استفاده بهینه کنند.

مفهوم و جایگاه خلاقیت و نوآوری

گلیفورد (GUILFORD) خلاقیت را با تفکر واگرا (دست یافتن به رهیافتهای جدید برای حل مسائل) در مقابل تفکر همگرا (دست یافتن به پاسخ صحیح) متراداف می دانست . (شهرآرای – مدنی پور، 1375، ص 39).

لوتانز (1992) : استاد رفتار سازمانی، خلاقیت را به وجود آوردن تلفیقی از اندیشه ها و رهیافتهای افراد و یا گروهها در یک روش جدید، تعریف کرده است. بارزمن خلاقیت را فرآیند شناختی از به وجود آمدن یک ایده، مفهوم، کالا یا کشفی بدیع می داند. (همان منبع، ص 39).

هالت (1998) : اصطلاح نوآوری را در یک مفهوم وسیع به عنوان فرآیندی برای استفاده از دانش یا اطلاعات مربوط به منظور ایجاد یا معرفی چیزهای تازه و مفید به کار برد، وارکینگ (VARKING) نیز توضیح می دهد که ، نوآوری هر چیز تجدیدنظر شده است که طراحی و به حقیقت درآمده باشد و موقعیت سازمان را در مقابل رقبا مستحکم کند و نیز یک برتری رقابتی بلند مدت را میسر سازد. به عبارتی نوآوری خلق چیز جدیدی است که یک هدف معین را دنبال و به اجرا رساند.

بنابراین، در یک تعریف کلی می توان نوآوری را به عنوان هر ایده ای جدید نسبت به یک سازمان و یا یک صنعت و یا یک ملت و یا در جهان تعریف کرد. (خداداد حسینی، 1378 ، ص48).

تفاوت خلاقیت و نوآوری

خلاقیت اشاره به آوردن چیزی جدید به مرحله وجود دارد، در حالی که نوآوری دلالت برآوردن چیزی جدید به مرحله استفاده دارد. (دیویس ، 1969) همچنین (رزنفلند و سروو 1990) ماهیت خلاقیت یا اختراع را از نوآوری به وسیله معادله زیر تفکیک کردند:

- خلاقیت به معنای توانایی ترکیب ایده ها در یک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین ایده هاست. (رابینز، 1991) .

- خلاقیت عبارت است از به کارگیری توانائیهای ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید ( رضائیان، 1373)

- نوآوری فرایند اخذ ایده خلاق و تبدیل آن به محصول، خدمات و روشهای جدید عملیات است. (رابینز، 1991).

- نوآوری عبارت است از عملی و کاربردی ساختن افکار و اندیشه های نو ناشی از خلاقیت، به عبارت دیگر، در خلاقیت اطلاعات به دست می آید و در نوآوری، آن اطلاعات به صورتهای گوناگون عرضه می شود. (رابینز 1991) تغییر ایجاد هرچیزی است که با گذشته تفاوت داشته باشد، اما نوآوری اتخاذ ایده هایی است که برای سازمان جدید است. بنابراین، تمام نوآوریها منعکس کننده یک تغییرند اما تمام تغییرها، نوآوری نیستند. (ریچارد، ال، داف، 1992).

فرآیند خلاقیت به ترتیب در برگیرنده مراحل روبرو شدن باایده یا مشکل، شدت روبرو شدن و رابطه روبرو شدن با محیط است که فرد خلاق را احاطه کرده است.

(اتریک، 1974) از صاحب نظران مدیریت، فرآیند خلاقیت را از اندیشه تا عمل به سه مرحله : به وجود آوردن اندیشه، پرورش اندیشه و به کارگیری اندیشه تقسیم کرده است.

مراحل خلاقیت عملی و قابل اجراتری را که ازپنج مرحله تشکیل شده است، پیشنهاد می کند این مراحل به ترتیب عبارتند از : جذب اطلاعات ، الهام، آزمون، پالایش و عرضه.

آلبرشت معتقد است که از شخص خلاق، اطلاعات پیرامون خود را جذب می کند و برای بررسی مسائل، رهیافتهای مختلفی را مورد بررسی قرار می دهد. زمانی که ذهن فرد خلاق از اطلاعات خام انباشته شد، به طور غیر قابل محسوس شروع به کار می کند و پس از تجزیه و تحلیل و ترکیب اطلاعات، رهیافتی برای مسئله ارائه می کند. (شهرآرای، مدنی پور، 1375، ص 41).

1- یورش فکری (BRAIN STORMING) یا طوفان مغزی : این تکنیک را نخستین بار دکتر الکس، اس، اسبورن مطرح کرد، یورش فکری در واژه نامه بین المللی و بستر چنین تعریف شده است :

اجرای یک تکنیک گردهمایی که از طریق آن گروهی می کوشند راه حلی برای یک مسئله بخصوص با انباشتن تمام ایده هایی که در جا به وسیله اعضا ارائه می گردد بیابند. (آقایی، 1377، ص 119) یعنی هیچ انتقادی از هیچ ایده ای جایز نیست. به هر ایده ای هرچند نامربوط خوش آمد گفته می شود.

2- الگوبرداری از طبیعت (BIONICS) : ابداعاتی که در زمینه علم ارتباطات و کنترل در دهه های اخیر شکل گرفته اند. برنامه ریزی های رایانه و موضوع هوش مصنوعی همه با الگوبرداری و تقلید از فعالیتهای مغز آدمی انجام شده اند و روند فعالیتها به گونه ای است که در آینده با ادامه این کار فنون و ابزارهای بدیع و جدیدی ساخته خواهند شد.

3- تکنیک گروه اسمی (NOMINAL GROUPING) : فرآیند تصمیم گیری متشکل از پنج مرحله است:

اعضاء گروه در یک میز جمع می شوند و موضوع تصمیم گیری به صورت کتبی به هریک از اعضا داده می شود و آنها چگونگی حل مسئله را می نویسند:

هریک از اعضاء به نوبه، یک عقیده را به گروه ارائه می دهد، عقاید ثبت شده در گروه به بحث گذارده می شود تا مفاهیم برای ارزیابی روشن تر و کامل تر شود:

هریک از اعضاء مستقلاً و مخفیانه عقاید را درجه بندی می کنند، تصمیم گروه آن تصمیمی خواهد بود که در مجموع بیشترین امتیاز را بدست آورده باشد. (دالکی، 1986، ص 143).

شرایط ایجاد خلاقیت و نوآوری

راههای عمده ای که می تواند محرک خلاقیت باشد، عبارتند از :

1- فضای حلاق : بدین معنی که مدیریت باید همیشه آماده شنیدن ایده های جدید از هرکس در سازمان باشد. در واقع سازمان باید در جستجوی این گونه فکرها باشد و تنها منتظر ارائه اندیشه جدید نمایند.

کارگاه مهارتهای عمومی مدیریتانتقال اطلاعات یا ارائه توصیه ها و رهنمودهای کاریصدور دستورات

دانلود سیستم فروش شرکت تحت وب

سیستم فروش شرکت تحت وب

هم سیستمهای بزرگ زررواسیون شرکتهای هواپیمایی و هم دفترچه تلفنی که درجیب شما قراردارد پایگاه دادها محسوب می شوند زیرا از آنها برای ذخیره کردن داده ها و بازیابی اطلاعات استفاده میشود تا چندین سال پیش سیستمهای بزرگ پایگاه داده ها تنها بر روی کامپیوترهای بزرگ (main frame) کار می کردند به همین دلیل طراحی پیاده سازی ونگهداری آنها بسیار پر هزینه بود با ب

دسته بندی	قالب سایت
فرمت فایل	doc
حجم فایل	29 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	70

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه ای بر بانک اطلاعاتی اکسس

تاریخچه مختصر پایگاه داده ها

سیستمهای پایگاه داده ها برای ذخیره کردن اطلاعات به کار می رود.

هم سیستمهای بزرگ زررواسیون شرکتهای هواپیمایی و هم دفترچه تلفنی که درجیب شما قراردارد پایگاه دادها محسوب می شوند زیرا از آنها برای ذخیره کردن داده ها و بازیابی اطلاعات استفاده میشود. تا چندین سال پیش سیستمهای بزرگ پایگاه داده ها تنها بر روی کامپیوترهای بزرگ (main frame) کار می کردند. به همین دلیل طراحی پیاده سازی ونگهداری آنها بسیار پر هزینه بود. با به بازارآمدن کامپیوتر ها شخصی (personal computer) قدرتمند و ارزان قیمت فعلی اینک برنامه نویسان می توانند نرم افزارهای لازم برای جمع آوری و ارائه اطلاعات را با هزینه های اندک و در زمان کوتاه تولید کنند.

شناخت پایگاه داده های اکسس (Access)

به طور کلی پایگاه داده مجموعه ای از انواع اطلاعات می باشد. برنامه اکسس پایگاه داده های نسبتا ساده و آسانی را ایجاد میکند. «جدول (table) به محفظه الکترونیکی گفته می شود که برنامه اکسس برای نگهداری داده های شما آن را ارائه می دهد. شکل 1-1

هر جدول (Table ) از سطرها و ستون ها تشکیل می شود. برنامه اکسس مدخل پایگاه داده ها (مثلا هر یک از کارمندان یا فقره موجودی) را در سطر مختص به خود ذخیره می کند. هر سطر یک سابقه record به حساب می آید و هر سابقه شامل اطلاعات خاصی مربوط به یک شخصی مکان و غیره می باشد.

هر سابقه به بخش های مجزایی از اطلاعات تقسیم می شود و هر یک از بخش ها میدان fied نام دارد.

در جدول هر میدان ستون جداگانه ای دارد و دارای بخش های مختلفی از اطلاعات می باشد که با هم جمع می شوند و تشکیل سابقه خاصی را می دهند مثلا last name یک میدان است همه نام های خانوادگی موجود در کل جدول در همان ستون به عنوان میدان last name شناخته می شوند.

برنامه اکسس نوع خاصی از پایگاه داده ها به نام پایگاه داده های رابطه ای (relational DataBase) می باشد این پایگاه داده ها اطلاعات را به زیر مجموعه‌های جداگانه تقسیم می کند . هر زیر مجموعه اطلاعات برای هدف خاصی گروه بندی می نماید (نظیر اطلاعات در مورد مشتری تقاضای فروش کالا) . در برنامه اکسس این زیر مجموعه ها در جدول های جداگانه ای نظیر آنچه قبلا توضیح دادیم قرار دادند.

برنامه اکسس به شما امکان میدهد رابطه ای بین جدول ها برقرار نمایند. این رابطه ها مبتنی بر میدانی هستند که برای هر دو جدول مشترک می باشد. هر یک از این جدول ها دارای میدانی به نام کلید اولیه می باشند.

کلید اولیه هر سابقه رکورد رامنحصرا در جدول شناسایی می کند. بنابراین میدان کلید اولیه primarykey معمولا میدانی است که عدد منحصر بفردی به هر سابقه اختصاص میدهد این عدد در جدول مضاعف نمی باشد به قول معروف unique یعنی یکتا می باشد.

مثلا ممکن است جدول customer دارای میدان ID باشد که هر مشتری را با عدد منحصر بفردی شناسایی می کند. همچنین ممکن است جدولی در اختیار داشته باشید که شامل انواع محصولات شرکت شما باشد وهمچنین می توانید جدولی در اختیار داشته باشید که شامل اجناس شما در انبار باشد که در اینصورت بین جدول project که شامل انواع محصولات شرکت و جدول انبار که شامل اجناس شرکت می باشد ارتباط برقرار می باشد.

برای اینکه جدول projectبا جدول capacitor را بتوانیم پیوند (link) دهیم می‌بایست field میدان projectID درجدول capacitor موجود باشد.

بدین ترتیب متوجه می شوید که حتی پایگاه داده های ساده که از جدول های متعددی تشکیل شده نیز با هم رابطه دارند.

معرفی موضوعات برنامه اکسس

جدول tableفقط یکی از انواع از موضوعات موجود در برنامه اکسس می باشد همچنین شما می توانید در برنامه مزبور با برگه ها forms پرس و جوها Quries و گزارش reports نیز کار کنید

·یک برگه برای وارد کردن ویرایش و مشاهده داده های یک جدول و سابقه رکورد در یک زمان استفاده می شود.

·یک پرس‌وجو به شما امکان میدهد تا سئوالاتی را از پایگاه داده ها بپرسید. از پاسخ پرس و جو میتوانید برای دستکاری داده های موجود در جدول استفاده نمائید نظیر حذف سابقه ها یا مشاهده داده ها موجود درجدولی که فقط ملاک های شخصی دارند.

·یک گزارش به شما امکان می دهدکه اطلاعات پایگاه های داده های موجود در یک قالب را خلاصه نمائید تا برای چاپ مناسب گردند.

به طور کلی هر یک از موضوعات مزبور روشهای مختلفی برای مشاهده و دستکاری داده های جدول به شما ارائه می دهند.

طرح ریزی یک پایگاه داده ها

وقتی پایگاه داده های جدیدی را ایجاد می کنید ، احتمالا می خواهید مطمئن شوید که آن پایگاه داده ها ،‌نه تنها برای رفع نیاز مدخل داده های شما بلکه برای مشاهده گزارش گیری از داده هایی که درجدول های مختلف نگهداری می شوند و در واقع پایگاه داده ها را به وجود می آورند طراحی شده است . پیش ازایجاد پایگاه داده ها کمی وقت صرف طرح ریزی آن نمائید و سپس پایگاه داده ها را پیاده سازی نمائید زیرا که اگر طرح ریزی مناسب برای پایگاه داده ها نداشته باشید در هنگام پیاده سازی با مشکل مواجه خواهید شدکه پس از اینکه پایگاه داده ها را طراحی می کردید می توانید این پایگاه داده را در اختیار نرم افزارهای دیگری قرار داد مثلا میتوانید از پایگاه داده اکسس در کنار زبانهای برنامه نویسی visual c++ وvisal Basic,Delphi و غیره استفاده و یا اینکه از پایگاه داده اکسس که موضوع پایگاه داده پروژه ماست در کنار زمانهای برنامه نویسی اینترنت مثل PHP یا ASP, HTML و غیره استفاده کرد که البته زبان HTML قادر به دسترسی به رکوردهای یک پایگاه داده را بصورت پویا نداردبه قول معروف مثلا اگر بخواهیم رکورد جدیدی را به پایگاه داده اضافه کنیم HTML قادر به انجام این کار نیست چرا که یک زبان برنامه نویسی اینترنت ایستا است ولی ASP از طریق تعریف اشیا CONNECTION و سپس Record set می تواند رکوردهای موجود در پایگاه داده ها را تحت ثاثیر قرار دهد.

مقدمه ای بر HTML و طراحی وب

یادگیری HTML بسیار آسان است. متون HTML یا همان صفحه وب را می توان با هر ویرایشگری که بتواند فایل را با پسوند HTML یا HTM ذخیره کند ایجاد کرد. HTML کدهای مخصوصی به نام TAG برای ایجاد موارد زیر دارد:

·قراردادن تصاویر و متون در محلی که باید نمایش داده شوند.

·مرتبط کردن متون و تصاویر با صفحات دیگر به نحوی که کاربر بتواند با یک کلیک بر روی آنها به مکانهای مختلف برود.

·قراردادن صوت و ویدئو و اپلت های مختلف برای فعال کردن قسمتهای مختلف صفحه و غیره .

در نهایت صفحه وب ایجاد شده می تواند با استفاده از پروتکل اینترنتی ((Hyper Text Transfer Protocol) د راینترنت منتقل شده واطلاعات خود را به تمامی کاربران نمایش دهد.

در حقیقت نحوه کار این پروتکل بطور ساده بدین صورت است که ابتدا متون صفحه وب نمایش داده میشود وسپس تصاویر قسمتهای دیگر صفحه کامل می‌شوند.

قالبهای تصویری که در وب استفاده می شوند معمولا فایلهای Gif هستند. این فایلهادارای حالت رنگی شاخص دار (indexed color) هستند که می توانیم با آن بطور محسوسی ظرفیت فایل را کاهش دهیم ودر عین حال کیفیت تصویر تغییر چندانی نمیکند. برای اینکار ازنرم افزارهای گرافیکی مانند photoshopاستفاده کنیم .

علاوه بر حالت رنگی شاخص دار قالب gif می تواند شفافیت یا Transparency را نیز ذخیره کند که در طراحی صفحه وب بسیار کاربر دارد. برای ساخت تصاویر متحرک Gif Animation نیز از قالب Gif استفاده میشود. در یک تصویر متحرک تعدادی اسلاید با فاصله زمانی معین نمایش داده می شوند تا در نظر بیننده متحرک جلوه کند. برای ساخت این گونه تصاویر نیز از برنامه Image ready استفاده می شود. قالب تصویر دیگری که برای انتقال تصاویر در اینترنت استفاده می شود قالب JPG است . JPG نیز فشردگی خاصی را روی تصویر اعمال می کند که باعث کاهش ظرفیت فایل میوشد و انتقال آن را تسریع می کند.

برای استفاده از صدا در صفحات وب بطور استاندارد از قالب صوتی midi و ra یا RM استفاده می‌شود.

البته نحوه اجرای آن بستگی به ویژگیهای مرورگر شما و نوع ساخت صفحه دارد .

برای استفاده از تصاویر متحرک و فیلم نیز از قالب ویدئویی MPEG استفاده

می شود که در اینصورت میتوانید فایل را دریافت کرده و استفاده کنید. گاهی اوقات نیز فیلم بصورت یک رشته Stream وارد سیستم شما شده پخش می‌شود.

در نهایت آخرین چیزی که برای طراحی صفحه وب نیاز دارید ذره ای خلاقیت ونوآوری است تا بتوانید از ابزارهای و روشهای موجود بطور صحیح استفاده کنید و اگر از چگونگی ترجمه کد HTML توسط مرورگرها آگاهی داشته باشید طراحی بهتری انجام می دهید. در حقیقت طراحی صفحه ناشی از خلاقیت و استعدادی هنری افراد است که چگونه از ابزارها و امکانات برای ایجاد طراحی استفاده ببرند.

عامل مهم دیگری که در صفحات وب لازم به نظر می رسد تغییرات صفحه است که هر چند وقت یکبار باید انجام شود و امری ضروری به نظر می رسد. اگر اساس کار درست باشد ایجاد تغییرات به سادگی انجام میوشد و لطمه ای به طراحی صفحه وارد نخواهد شد.

مقدمه ای بر Active Server Pages

شروع کار با Active Server Pages

Active Server Pages راه حل شرکت مایکروسافت برای ایجاد صفحات

پویای وب می باشد. با گسترش اینترنت و www در زندگی امروزه ایجاد وب سایت یکی از بخشهایی است که به سرعت در حال رشد می باشد.

اگر شما احتیاج به ساختن یک وب سایت پویا دارید ASP یک راه حل ساده می باشد .

Active Server Pages چیست؟

با گذشت سالهای متمادی تغییرات مهمی را در موضوع اینترنت مشاهده می نمائیم ابتدا اینترنت به منظور یک سرویس دهنده ارتباطات متوسط برای بخشهای دولتی و موسسات دانشگاهی بود. با پیدایش WWW اینترنت یک محیط دوستانه چند رسانه ای شد. در اصل سرویس اینترنت به عنوان یک مکان برای آدمهای با ذوق به منظور خلق صفحات خانگی بود اما هر چه از افراد بیشتری به اینترنت وارد شدند اینترنت به یک منبع اطلاعاتی برای همه افراد تبدیل شد. وقتی تعداد افراد on line به یک محدوده بحرانی رسید شرکتهایی که محصولات و خدمات را می فروختند شروع کردن به spring up نمودن این شرکتها هیچ حضور فیزیکی نداشتند فقط یک حضور مجازی داشتند. برای مثال شما میتوانید از سایت Amazon . com کتاب بخرید اما شما قادر نخواهید بود که کتابفروشی Amazon .com را در همسایگی خودتان پیدا کنید.

همان گونه که اینترنت به صورت یک فروشگاه موفق شد طراحی وب سایت هم تغییر پیدا کرد. در روزهای اولیه HTML, WWW به منظور ایجاد صفحات وب ایستا استفاده می شد. اما امروزه صفحات وب ایستا به سرعت در حال منسوخ شدن می باشند. تصور کنید اگر Amazon .com تنها از صفحات وب ایستا استفاده می کرد شما نمی توانستید فهرستهای کتاب را جستجو کنید. شما نمی توانستید یک در خواست بصورت on line صادر کنید شما نمی توانستید توضیحات کاربران دیگران را بخوانید. این است دلیل یک سرمایه گذاری مطمئن که اگر Amozon .com از صفحات وب پویا استفاده نمی کرد نمی توانست تعداد زیادی کتاب بفروشد:

شما می توانید صفحات وب پویا را از راههای زیادی ایجاد نمائید. راه حل مایکروسافت برای ساختن صفحات وب پویا استفاده از Active Server Pages می باشد که به صورت مختصر به آن ASP می گویند.

ASP شامل دو بخش می باشد. کدهای برنامه نویسی و embedded HTML کدهای برنامه نویسی می توانند به وسیله تعدادی از زبانهای
Scripting Language ) نوشته شوند.

زبانهای اسکریپت نویسی دست نویس مربوط به وب که محبوب می باشند عبارتند از VBSpript و Java Script . وقتی یک صحفه ASP درست می‌کنید شما می توانید از یکی از چهارزبان برنامه نویسی استفاده کنید. شبیه دستور Visual Basic.

Vbscript : معمولترین زبان برنامه نویسی Scripting برای ASP می باشد.

Jscript : شبیه Java Script می باشد

Perl Script : شبیه زبان Perl می باشد

Python : یک زبان اسکریپت نویسی قدرتمند می باشدکه بطور معمول برای توسعه وب به کار می رود بیشتر صفحات ASP با استفاده از VB Script ایجاد می گردد. Vbscript ازچهار زبان دیگر به زبان انگلیسی نزدیکتر می‌باشد و دستور زبان آن شبیه به Visual Basic می باشد که تعداد زیادی از توسعه دهندگان وب از آن استفاده کرده اند

آشنایی با مدل Client –Server

آیا شما تا حال از خود پرسیده اید که به طور دقیق وقتی شما یک URL در پنجره آدرس مرورگر خود تایپ می کنید چه اتفاقی می افتد؟‌ اینترنت بر روی یک مدل Client –Serverکار می کند.

یک مدل Client –Serverدو کامپیوتر می باشند که با یکدیگر برای انجام یک کار همکاری می نمایند. یک کامپیوتر سرویس گیرنده اطلاعات مورد نیاز خود را از کامپیوتر سرویس دهنده تقاضای می کند. کامپیوتر سرویس دهنده اطلاعات درخواستی را به client بر می گرداند و کامپیوتر client بر روی آن اطلاعات کار می کند.

فعالیتهای روزمره ما تقلیدی از مدل Client –Server می باشد. برای مثال نقشه در یک بازار بزرگ نقش سرویس دهنده را ایفا می کند در حالی که آنهایی که داخل این بازار قدم می ننهند نقش client ها را ادامه می دهند.

اینترنت بر روی مدل Client –Server به خوبی کار می کند. در اینترنت سرویس دهنده webServer می گویند.

سرویس گیرنده در اینترنت web browser نامیده می شود. وقتی شما یک صفحه وب ایستا را از داخل یک مرورگر وب می بینید مراحل زیر اتفاق می‌افتد:

1-سرویس گیرنده مرورگر وب در کامیپوتر client محل سرویس دهنده وب

را با کمک Router مسیریاب پیدا میکند که مکانیزم آن بدین صورت است آدرس URL وارد شده در مروگر وب کامپیوتر client به یک IPAddress تبدیل شده که Router مسیریاب به کمک این IPAddress به کامپیوتر Server متصل گشته وبه سایت مورد نظر دستیابی پیدا میکند.

2-سرویس گیرنده سپس به وسیله بخش دوم از URL صفحه وب ایستای معینی رادر خواست می کند linden .htm

3-سرویس دهنده وب بخشهایی از آن فایل به خصوص را به سرویس گیرنده با فرم html می فرستد.

4-سرویس گیرنده HTML فرستاده شده به وسیله سرویس دهنده را دریافت می کند و آنرا برای کاربر اجرا می کند .

در این فعل و انفعال سرویس دهنده وب در کناری به صورت بی کار می‌نشیند و منتظر درخواست برای یک صفحه ایستا از سرویس گیرنده می باشد. بعد از اینکه صفحه درخواست شد سرویس دهنده وب آن صفحه را برای سرویس گیرنده می فرستد وسپس تا رسیدن درخواست بعدی بیکار می‌نشیند. به این ترتیب فقط صفحات وب ایستا برای سرویس گیرنده فرستاده می‌شود. برای این که صفحات وب پویا فرستاده شود سرویس دهنده وب باید نقش فعالتری را باز کند. همان طوریکه قبلا بیان شد صفحات ASP ، شامل ترکیبی از HTML و کدهای برنامه نویسی می باشند. این کد که بازبانهای مختلف می‌توانند نوشته شود به صفحات ASP اجازه می دهد که به صورت پویا عمل کنند هر چند سرویس دهنده وب مجبور است کدهای برنامه نویسی را قبل از فرستادن HTML به سرویس گیرنده پردازش نماید وقتی مرورگر وب درخواست یک صفحه ASP را می نماید مراحل زیر اتفاق می افتند:

1-سرویس گیرنده (مرورگر وب) محل سرویس دهنده را به وسیله بخش اول URL تعیین می نماید. (قبلا توضیح داده شد) WWW.some thing .com

2-سرویس گیرنده درخواست صحفه ASP را بوسیله بخش دوم URL انجام میدهد. (default .ASP)

3-سرویس دهنده وب فایل ASP را می‌خواند و کدها را پردازش می نماید.

4-بعد ازاینکه صفحه ASPبه طور کامل بوسیله سرویس دهنده پردازش شد خروجی به فرمت HTML برای سرویس گیرنده فرستاده می شود.

5-سرویس گیرنده HTML فرستاده شد به وسیله سرویس دهنده را دریافت کرده و آن را برای کاربر اجرا می نماید.

سرویس گیرنده نمی تواند بین صفحه ASP وصفحه وب ایستا تفاوتی را قائل شود زیرا هر دوی آنها به صورت HTML دریافت می شود. وقتی سرویس دهنده یک صفحه ASP را پردازش می کند همه کدهای برنامه نویسی برروی سرویس دهنده ترجمه می گردد. و هیچ کدام از این کدها به سرویس گیرنده فرستاده نمی شود. ما فقط دوراهی که سرویس دهنده وب به یک درخواست سرویس گیرنده جواب می دهد را دیدیم. اگر درخواست برای یک صفحه HTML ایستا است سرویس دهنده به سادگی محتویات یک صفحه وب را بر می گرداند . اگر درخواست برای یک صفحه ASP بود در ابتدا سرویس دهنده وب صفحه ASP را پردازش می کند وسپس خروجی HTML را برای سرویس گیرنده می فرستد.

حال چطور یک سرویس دهنده وب تعیین می کند که سرویس گیرنده یک صفحه HTML ایستا را درخواست کرده است یا یک صفحه ASP را ؟ سرویس دهنده وب بوسیله پسوند صفحه وب این موضوع را تعیین می نماید. به همین دلیل است که وقتی شما یک صفحه ASP را ایجاد می کنید باید

پسوند آن را ASP قرار دهید:

با این کار سرویس دهنده وب می فهمد که قبل از فرستادن خروجی برای سرویس گیرنده باید کد برنامه نویسی را پردازش نماید.

اجازه دهید به صورت مختصر به یک صفحه ASP نمونه نگاهی بیندازیم. لیست زیر شامل کدهایی می باشد که زمان و وقت فعلی رانمایش میدهند. برای اجرای کد لیست زیر شما ابتدا نیازبه نصب یک سرویس دهنده وب به روی کامپیوتر تان دارد که این سرویس دهنده وب در window 98 می تواند (PWS) و در windows 2000 و یا windows xp (IIS) باشدکه بعد از نصب سرویس دهنده بر روی کامپیوترتان در درایوی که windows نصب است شاخه Inet pub و سپس www Root ایجاد می شود که اگر کدهای ASP رادر این مسیر که بعد از نصب سرویس دهنده وب ایجاد شد کپی کنید در صورت درخواست این صفحات ASP ابتدا کامپیوتر Server ابتدا صفحات ASP را پردازش کرده و سپس برای کاربر ارسال می نماید.

1: <%@language=VBSCRIPT%>

2:

3: < BODY>

4:The Current Time Is:

5: <%Response write Time ()%>

6:

7:

تجزیه وتحلیل : توجه کنید که کد ASP بوسیله دو علامت <% %> احاطه شده است . وقتی یک صفحه ASP از سرویس دهنده وب درخواست می گردد سرویس دهنده وب بطور کامل همه کدهای ما بین دو علامت <% %> را قبل از فرستادن خروجی برای سرویس گیرنده پردازش می کند. کد لیست قبل که مشاهده کردید شباهت زیادی به فایل HTML واقعی دارد این embeddedHTML (خطوط 2و3و6و7)ایجاد صفحات ASP از اسناد HTML موجود را به سادگی ممکن می سازد. در حقیقت تنها کد ASP خطوط 5و1 می باشند خط 1 به سرویس دهنده وب اطلاع می دهدکه زبان Scripthing در این صفحه ASP به کار رفته است. به خاطر بیاورید که یک صفحه ASP می توانست انواع مختلفی از قبیل Javascript , Vbscript و غیره باشد. که ما در پروژه خود از زبان اسکتریپت Vbscript استفاده کرده ایم .

سیستم فروش شرکت تحت وبشناخت پایگاه داده های اکسس (Access)سیستمهای پایگاه داده ها

دانلود جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ – یعنی شناخت تأثیر جنگ بر جامعه و متقابلاً تأثیر جامعه بر جنگ – متفاوت است همچنین باید آن را از علم جنگ به مفهومی که در مراکز نظامی تعلیم می دهند و متخصصان نظامی، فرماندهان و افسران را تربیت می کنند (ادیبی سده، 13798)

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	109 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	200

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول

مقدمه و کلیات

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگ – یعنی شناخت تأثیر جنگ بر جامعه و متقابلاً تأثیر جامعه بر جنگ – متفاوت است. همچنین باید آن را از علم جنگ به مفهومی که در مراکز نظامی تعلیم می دهند و متخصصان نظامی، فرماندهان و افسران را تربیت می کنند. (ادیبی سده، 1379:8)

پولمولوژی، ترکیبی از واژه های یونانی polemos به معنای «جنگ» و logos به معنای «بررسی و شناسایی» است و در شکل کلی می توان ان را «علم جنگ» نامید. پولمولوژی به مطالعة شکل ها، علت ها، نتیجه ها و عملکردهای جنگ به عنوان یک پدیدة اجتماعی می پردازد. (بوتول، 1:1368)

جنگ، بی تردید، شگفت انگیزترین پدیدة اجتماعی است. اگر بنا به گفتة دورکیم جامعه شناسی بیان تاریخ به صورتی دیگر باشد، می توان گفت که جنگ آفرینندة تاریخ است. در واقع، تاریخ صرفاً با توصیف کردن کشمکش های مسلحانه آغاز شده است و بعید می نماید زمانی برسد که این پدیده کاملاً از بین برود، زیرا جنگ ها مشخص ترین مبادی تاریخ، و در عین حال، مرزهایی هستند که مراحل مهم حوادث را از یکدیگر متمایز می کنند. تقریباً نمامی تمدن های معروف بر اثر جنگ از بین رفته اند. همة تمدن های جدید نیز با رخ دادن جنگ پا به عرصة وجود نهاده اند. سیادت هایی که هر از چندگاه، نوعی جامعة خاص را در صدر جوامع بشری می نشانند، زادة جنگ هستند و مشروعیت خود را از آن ئیم گیرند.

به علاوه، جنگ یکی از عوامل اصلی تقلید جمعی است که در تغییرات اجتماعی نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. جنگ بسته ترین جوامع را وا می دارد تا دیر یا زود دروازه های خود را بگشایند؛ مانند چین، ژاپن یا مراکش در طول قرن اخیر. جنگ احتمالاً نیرومندترین شکل تماس تمدن ها با یکدیگر است. جنگ انزوای روانی را به زور از بین می برد و حتی در نوع پوشش نیز تأثیر می گذارد. از روی برش لباس نظامیان می توان فاتح حقیقی جنگی را که سال ها پیش درگرفته است تشخیص داد؛ بعد از حکومت ناپلئون، از لباس های نظامی فرانسوی تقلید می کردند، پس از سال 1918 از لباس های نظامی انگلیسی، و امروز از لباس های نظامی امریکایی و روسی تقلید می کنند.

مختصر اینکه جنگ از تمامی شکل های تحولات حیات اجتماعی مهم تر است. جنگ نوعی «تحول شتابان» است. بنابراین، شاید تعجب آور باشد که چرا تا کنون علمی واقعی به نام «جنگشناسی» یا «پولمولوژی» به وجود نیامده است. به راستی، چرا کمتر محققی به مطالعة عینی ویژگی ها و جنبه های عملکردی جنگ، که مهم ترین پدیدة اجتماعی است، رغبت نیافته است؟ از نیم قرن پیش تا کنون شاهد افزایش آزمایشگاه هایی هستیم که به مطالعة تخصصی برروی بیماری های مهلک مانند سرطان، سل، طاعون و تب زرد می پردازد.

تعداد این آزمایشگاه ها مدام در حال افزایش است و باید چنین باشد. اما چرا برای مطالعة جنگ که به تنهایی بیش از همة بلایا و آفات قربانی گرفته و مصیبت وبه بار آورده است، جتی یک مؤسسة تحقیقاتی تأسیس نشده است؟

ارسطو می گوید که علم، زادة حیرت است. می توان گفت نخستین چیزی که مانع مطالعة علمی موقلة جنگ می شود این است که این پدیده در عین حیرت انگیز بودن، برای ما به قدری عادی است که به سختی می توانیم از آن شگفت زده شویم. پرودن[1]، نظریه پرداز سوسیالیست فرانسوی می گوید: (هیچ خواننده ای نیاز ندارد به او بگویند که جنگ از لحاظ فیزیکی یا تجربی چگونه چیزی است. هر کس تصویری از جنگ دارد؛ بعضی به سبب آنکه خود شاهد جنگ بوده اند، جمعی به علت ارتباطات عدیده ای که با جنگ داشته اند و بسیاری به علت آنکه خود مستقیماً جنگیده اند. بنابراین، ابتدا باید با اسن بداهت کاذب جنگ مبارزه کرد. در این مورد، بداهت ناشی از عادتی روانی است دکه از بچگی در ما به جا مانده است. تمام پسربچه ها دوست دارند از سربازان تقلید و جنگ بازی کنند.»

دومین مانع بر سر راه مطالعة علمی جنگ، این است که جنگ ظاهراً به طور کامل به ارادة ما بستگی دارد. جنگ آغاز و پایانی دارد و در لحظه ای مشخص با همة تشریفات سیاسی و مذهبی خاص خود شروع می شود. برای جنگ دلایلی برمی شمارند که از مدت ها پیش از طریق بحث و مشورت تدارک دیده شده اند. به نظر ما، اگر هر جنگی مستقلاً در نظر گرفته شود، ارادی، قابل اجتناب و صرفاً معلول تصمیمی که از دیرباز سنجیده و پخته شده است، به نظر خواهد رسید.

بی شک این اعتقاد که جنگها کاملاً ارادی و آگاهانه اند، از مانعی اصلی سرچشمه می گیرد که بر سر راه مطالعة علمی جنگها قرار دارد. در اینجا سخن از یک «مغالطة حقوقی» به میان می اید. با وجود تکذیب مکرر تاریخ، حقوقدانان هنوز جنگ را از مقوله نزاع میان افراد، مشاجره، دوئل یا کشمکش توأم با فحاشی می دانند. گاهی با نیز به تقلید از قراردادهای حقوقی خصوصی یا قانون جزا، برای پیمان ها، دادگاه ها یا قوانین بین المللی طرح هایی تهیه می کنند. عده ای می خواهند با نوعی آئین، مطابق الگوی قواعد جنگ تن به تن یا مقررات بوکس و فوتبال، برای جنگ مقرراتی تدوین کنند. طرح های حاکمیت نیز تا کنون حاصلی جز بازنویسی حقوق خصوصی، یا حداکثر حقوق خانخانی با تعبیر خاص آن از حکمیت تیولداران در منازعات، مانند دادگاه بارون ها، حاصلی نداشته است.

اگرچه این همه، مسکن هایی آنی هستند و راه حل های موقت اند، هرچه قدر مشروع و قابل درک باشند، مانع اصلی بر سر راه مطالعه علمی جنگ ها به حساب خواهند آمد (بوتول، 1368: 4-2). بدین ترتیب، می توان گفت و صاحبنظران علوم اجتماعی، توجه نسبتاً ناچیزی به مطالعه در بارة جنگ نشان داده اند. (باتومور، 1357: 249)

کلیات و مقررات

جنگ ایران و عراق

پس از یک رشته تنش های سیاسی و برخوردهای مرزی که چند صباحی بعد از انقلاب اسلامی 1357 بین دو کشور ایران و عراق پدیدار شد، سرانجام در 31 شهریور 1359، دولت عراق یک جنگ خانمانسوز را علیه ایران آغاز کرد که هشت سال ادامه داشت.

فصلنامة فرهنگی – اجتماعی گفتگو در شمارة 23 خود در این باره می نویسد: «اشاره به زمینة تاریخی این رویارویی گذشته از اختلافات مرزی دیرینة ایران و عراق که از سابقه ای چند صد ساله[2] برخوردار بود، یکی از ریشه های اصلی این تنش را در شکل گیری نوعی ناسیونالیسم رادیکال در جهان عرب باید جستجو کرد که در سال 1958 با پیروزی کودتای عبدالکریم قاسم، تحولات عراق را نیز تحت الشعاع خود قرار داد. از این مرحله به بعد بود که جهان بینی حاکم بر بغداد به نحوی روزافزون با فزون طلبی های عربی توأم شد. سیاستی که مطامع ارضی نسبت به ایران یکی از ارکان اصلی آن را تشکیل می داد.

با پیروزی انقلاب و تبدیل ایران به کشوری که تحولات آن می توانست جنبش های اسلامی جاری در کشورهای منطقه و به ویژه حرکت های اسلامی شیعیان عراق را نیز تحت الشعاع قرار دهد. ابعاد جدیدی بر تنش های پیشین افزوده شد. انقلاب سال 1357 در عین افزودن این بعد جدید به مناسبات منطقه ای. با آشفتگی های اجتناب ناپذیری که بالاخص در عرصة آمادگی های دفاعی کشور به دنبال آورد، عراق را بر آن داشت که خط مشی ای تهاجمی اتخاذ کند. عراق در این رویکرد جدید، از حمایت و پشتیبانی بسیاری از کشورهای عرب منطقه. و همراهی قدرت هایی چون ایالات متحده و اتحاد شوروی – هر یک به دلایل خاص خویش – نیز برخوردار بود... پس از دوره ای از برخوردهای حاد مرزی که بعدها روشن شد که هدف عراق از طرح آن ها برآورد توان دفاعی ایران بوده است. با بمباران تعدادی از فرودگاه های عمده کشور توسط نیروی هوایی عراق در 31 شهریور 1359 جنگ آغاز شد. نقشة زیر نقاطی که حملات عراق از آنجا آغاز شده است را نشان می دهد. (مجلة گفتگو، 1378: 9-7)

شکل 1-1: نقاط مورد تهاجم عراق

هجوم گسترده و وسیع ارتش عراق از زمین و هوا علاوه بر وارد کردن خسارتهای بزرگ مادی و انسانی، منجر به آوارگی و مهاجرت عظیم و توده وار هزاران نفر از ساکنان درگیر جنگ به نقاط مختلف کشور، از جمله استان فارس شد. بر اساس آمار شهریور ماه سال 1364، تعداد کل مهاجران در سطح شهرهای مختلف 1013059 نفر برآورد شده است. این در حالی است که بر طبق آمار منتشره از سوی بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی مرکز استان فارس در سال 1365، وضعیت آماری مهاجران جنگی در این استان به شر ح زیر بوده است. (نوذری و میلدن، 1367: 266)

جدول 1-1: وضعیت مهاجران جنگی مقیم استان فارس در سال 1365

وضعیت	تعداد خانوار	نفر	مرد	زن
تحت پوشش	8650	37094	-	-
درصد	50	44	-	-
نیمه خودکفا	1623	8457	-	-
درصد	38/9	30/10	-	-
جمع	17299	84298	41936	42362
درصد	100	100	74/49	26/50

قابل توجه است که در حدود 58/75 درصد از این افراد از شهر آبادان، 54/23 درصد از شهر خرمشهر و 88 درصد از سایر شهرستانهای استان خوزستان به استان فارس مهاجرت کرده اند، ضمن اینکه، درصد پراکندگی مهاجران جنگی خوزستان، در شهرستانهای استان فارس به ترتیب زیر بوده است. (همان، 227-226):

جدول 1-2 آمار پراکندگی مهاجران جنگی در شهرهای استان فارس در سال 1365

شهر	تعدا خانوار	نفر	درصد
شیراز	11936	58176	69
کازرون	1384	6744	8
فسا	692	3372	4
مرودشت	692	3372	4
جهرم	519	2529	3
سایر	3076	10105	12
جمع	17299	84298	100

پس از پایان جنگ و پذیرش قطعنامة شمارة 598 شورای امنیت سازمان ملل از طرف ایران و عراق و در پی آن متارکة جنگ در تیرماه 1367، بازسازی مناطق آسیب دیده به سرعت پا گرفت. به تدریج با آماده شدن شرایط، بازگشت مهاجران نیز آغاز شد. بر اساس اظهارات مدیرکل ادارة «بازگشت و اشتغال ستاد مرکزی بازسازی مناطق جنگی» با بازسازی بخش بزرگی از واحدهای آسیب دیده در مناطق جنگ زده از آغاز 1369 تا سال 1375، بیش از یک میلیون نفر از مهاجران جنگ تحمیلی به شهرها و روستاهای خود بازگشتند و. در 16 شهر و بیش از 2000 روستا ساکن شدند (روزنامه اطلاعات، 1375: 131)

طرح مسئله

با وجود بازگشت تعداد زیادی از مهاجران جنگی به محل سکونت قبل از جنگ خود، هنوز تعداد قابل توجهی از مهاجران جنگی در شهرهای محل مهاجرت خود باقی مانده اند و احتمالاً قصد دارند برای همیشه در آن شهرها سکونت کنند. چنانچه بر اساس مدارک موجود در استانداری فارس و بر اساس گفتة مسئول و کارشناس امور مهاجران جنگی مستقر در استانداری فارس، در حدود 2000 خانوادة جنگ زدة خوزستانی به صورت مستقل یا تحت پوشش ادارة بهزیستی استان فارس در شهرستان های این استان باقی مانده اند.[3]با اینکه با پایان یافتن جنگ و بازگشت بخش عمده ای از مهاجران جنگی به محل سکونت قبلی شان بخشی از مشکلات حل می شود، مسائل ناشی از این پدیده طوری است که آثار آن در مقصد تا مدت های مدیدی همچنان باقی می ماند.

اگرچه مهاجران جنگی، خود پدیده یا ناشی از جنگ هستند و تحت تأثیر آثار اقتصادی و اجتماعی و تبعات دیگر جنگ قرار می گیرند، از سوی دیگر به عنوان پدیده ای جدید بر محیط های شهری و روستایی مناطق غیر جنگی، اثر می گذارند و روال عادی و معمول زندگی آن را دچار تغییر و تحول می کنند. معمولاً مهاجرت ها در سطح کلان، موجد تغییراتی در سلسله مراتب ارزشها یا فرهنگ عمومی جامعة مهاجرپذیر می شوند و در سطح خرد، مشکلاتی را در زمینة نبود تفاهم اجتماعی و تقابل فرهنگی مهاجران با جامعة میزبان پدید می آورند.

مهاجرت پدیدة پیچیده ای است که با زمان، فرهنگ و شرایط اقتصادی در ارتباط است و همان گونه که در تعاریف آن آمده است، نوعی انطباق و سازگاری اجتماعی است که در پاسخ به نیازهای اقتصادی، اجتماعی و تحولات فرهنگی که از جریان ها و حوادث ناشی می شوند، در سطح محلی، ملی یا بین‌المللی پدید می آید. (شیخی، 1367: 149)

اگرچه جنگ در ابعاد مختلف تغییر و تحولاتی اساسی را در جامعه ایجاد می کند، مهاجرت و آثار و عوارض آن در جامعه و خود مهاجران جنگ‌زده از مهم‌ترین مقوله هایی هستند که توجه و دقت ویژه ای را می طلبند. جنگ از تمامی شکل های تحول حیات اجتماعی مهم تر است؛ جنگ نوعی تحول شتابان است (بوتول، 1368: 53) و مهاجرت ناشی از جنگ یکی از اساسی ترین عواملی است که این تحولات را برجسته می سازد.

اساساً جنگ ها و مهاجرت ها را موجب می شوند و مهاجرت ها زمینه هیا لازم را برای تغییرات عمیق فرهنگی – اجتماعی پدید می آورند. برای مثال، تا سال 1851، نیم میلیون ایرلندی به علت جنگ و قحطی دیرپا به انگلستان و ولز مهاجرت کردند و در آنجا ساکن شدند. (گیدنز، 1373: 282) تعقیب و آزار نازی ها در اوایل دهة 1930 نسلی از یهودیان اروپا را از بیم جان وادار به گریز به سوی غرب کرد. در دورة پس از جنگ جهانی دوم، بریتانیا مهاجرت بی سابقه ای را تجربه کرد؛ صدها هزار مهاجر از کشورهای مشترک‌المنافع در جست و جوی فرصت‌های شغلی به این کشور سرازیر شدند. در سال‌های اخیر نیز این روند همچنان ادامه داشته است. بر اساس گزارش سازمان ملل، در سال های اخیر نیز این روند همچنان ادامه داشته است. بر اساس گزارش سازمان ملل، درگیری های مسلحانه در سال 1998 در بسیاری از کشورها حدود یکصد میلیون انسان را در چرخه و کشمکش های داخلی و گرسنگی ناشی از آن گرفتار زلید و پنجاه میلیون نفر را وادار به ترک خانه و کاشانة خود کرده است. این مهاجرت ها در سطح کلان، موجد تغییراتی در سلسله مراتب ارزش ها و فرهنگ عمومی جامعة مهاجرپذیر می شوند و در سطح خرد، مشکلاتی را در زمینة نبود تفاهم اجتماعی و تقابل فرهنگی مهاجران با جامعة میزبان پدید می آورند. (امین صارمی، 1377: 209-208)

بی تریدد این مهاجرت ها در سال های آینده مسائل سیاسی، اجتماعی، و اقتصادی بسیاری را در این جوامع به وجود خواهند آورد. در حال حاضر هیچ جامعه ای قادر نیست مشاغل لازم را برای به کار گماردن تمامی مهاجران احتمالی ایجاد کند. در شرایطی که فرصت های اشتغال برای همة متقاضیان کار وجود ندارد، رقابت بین شهروندان و مهاجران مساعدترین زمینه ها را برای درگیری های قومی و نژادی فراهم می سازد. هنگامی که رقابتی برای اشتغال وجود نداشته باشد نیز، تفاوت های فرهنگی موجود بین گروه های قومی معمولاً برای شعله ور ساختن کینه توزی ها کافی خواهد بود. (لنسکی، 1369: 379-377)

مهاجرت اجبار ی بر اثر جنگ، نوعی مهاجرت توده ای است که به دلیل ویژگی هایش (همانند مهاجرت بر اثر انقلاب، مسائل سیاسی، حوادث طبیعی و ...) با مهاجرت های عادی متفاوت است. یکی از تفاوت های آشکار آن، این است که این نوع از مهاجرت، کلیة اقشار و طبقات اجتماعی را در بر می گیرد و در چنین حالتی، مهاجران دست چین و گزینش نمی شوند، بلکه جمعیتی متشکل از تمامی طبقات در هر سن و از هر دو جنس با ویژگی های متفاوت به حرکت درمی آیند. از آنجا که مهاجران جنگی به صورت خانوادگی کوچ می کنند، در مقایسه با مهاجران عادی از قدرت مانور کمتری برخوردارند. این امر در مراحل بعدی زندگی مهاجر جنگی آثار تعیین کننده ای بر جای می گذارد.

مهاجرت، معمولاً در جهت کسب زندگی بهتر، از مناطق فقیرنشین به سوی مناطقی است که فرصت های اقتصادی – اجتماعی بهتری برای عرضه کردن دارند؛ در حالی که این امر در مورد مهاجرت بر اثر جنگ صدق نمی کند. زیرا مهاجر جنگی فرار از فلاکت و تیره بختی را پیشة خود می سازد و نمی داند چه سرنوشتی انتظار او را می کشد. مهاجرت او بدون هدف و برنامه است و در ابتدا نمی داند برای چه چیزی باید حرکت کند و چگونه می تواند خود را از سرنوشت شومی که به آن دچار شده است، رها سازد. مهاجر عادی، مقصدی را جست و جو می کند که خواسته های برآورده نشده اش را برآورد و به سازمان اجتماعی دیگری وارد می شود که تا حد امکان مشابه محیط او در مبدأ باشد. برای مهاجر جنگی، مسئله خواسته های اجابت نشده مطرح نیست. برای او نجات از مرگ تحمیلی و رفتن به جای امن اهمیت دارد، خواه سازمان اجتماعی مقصد، مشابه سازمان در مبدأ باشد، چون نیروها و عوامل زایندة حیات در منطقة جنگ زده تخریب می شوند، باز هم برای بقای زندگی، مجبور به ترک مبدأ و مهاجرت می شود.

باید گفت مهاجر جنگی در مقایسه با مهاجر عادی، در شهر مقصد فردی بیگانه تر است. در این مورد دو جنبه قابل تعمق است.

اول: مهاجر برای محیط مقصد، بیگانه یا تازه وارد است. لذا، اگرچه وی در نظر اهالی مقصد، هموطن محسوب می شود، پذیرش او سخت است، زیرا اولاً حجم مهاجران جنگ زده بسیار بیشتر از مهاجران عادی است و تأثیر سنگین تری بر مقصد می گذارند، و ثانیاً ویژگی های مهاجران جنگ زده، نسبت به سایر مهاجران متفاوت تر و مؤثرتر (اثرهای مثبت یا منفی) است. لذا مهاجر جنگی به عامل تشدیدکننده مسائل و بروز نارسایی هایی در منطقة مهاجرپذیر تبدیل می شود که نتیجة این امر ایجاد عوامل دافعه و از سوی ساکنان بومی منطقه در برابر جنگ زده ها است.

دوم: محیط مقصد برای مهاجران جنگی، محیطی بیگانه محسوب می شود و منطقة غیرجنگی، جزئی از وطن مهاجر جنگی است، اما وی احساس می کند که در مقصد به غربتی ناخواسته دچار شده است که مجبور به تحمل آن است. این امر از دو عامل کاملاً مجزا ناشی می شود: اولاً مهاجر جنگی فاقد آگاهی و اطلاعات لازم از محیط مقصد است. زیرا، مهاجرت وی امری یکباره و به سوی محیطی ناخواسته بوده است؛ لذا فاقد شبکه های موجود و آشنا در مهاجرت عادی است. ممکن است برخی از مهاجران جنگ زده پیشاپیش آشنایی اندکی با محیط مقصد داشته باشند ولی، به دلیل شرایط ویژة جنگی در کشور و حالت غیرعادی موجود در مقصد – به خصوص در مراحل اولیة مهاجرت – این امر نمی تواند تاثیرات تعیین کننده ای در جریان زندگی مهاجران جنگی داشته باشد. البته. به طور قطع وجود پیوندهای قومی و آشنایی قبلی با محیط مقصد در سازگاری مهاجران جنگی با جامعه و میزبان تأثیر دارد. ثانیاً، مهاجر جنگ زده به علت شرایطی خاص. فاقد امکانات پشتیبانی کنندة لازم در محیط مقصد است و از این رو محیط جدید تأثیراتی سخت بر او خواهد گذاشت. در اثر این دو عامل، شرایط محیط زدگی در او ایجاد می شود که در این صورت مسئلة انطباق یا عدم انطباق او با محیط تازه مطرح می شود.

تاثیر مقصد بر مهاجران جنگی، وضعیت های متفاوتی را برای پذیرش و یا دفع محیط جدید در جنگ زدگان به وجود می آورد. در این زمینه، مهاجران جنگی را می توان در سطح بسیار وسیع به دو دسته تقسیم کرد: دستة اول؛ مهاجرانی هستند که بیشترین ضربه ها را از مهاجرت خورده و از لحاظ اقتصادی در وضعیت اسفناکی قرار گرفته اند. اینان دچار نوعی احساس سرخوردگی و دلزدگی در برابر محیط جدید می شوند. دستة دوم؛ مهاجرانی هستند که به محیط جدید با خوش بینی می نگرند و سعی دارند در محیط مقصد فعالیت از دست رفته شان را به همان وضع و میزان قبلی بازیابند و با محیط جدید نهایت سازگاری را داشته باشند.

اینان گروهی هستند که وضع مالی بهتری دارند و سعی می کنند هرچه سریع تر در محیط جدید حل شوند. به بیان دیگر، مهاجران جنگ زدة واکنش گر و فعال سعی می کنند در مقصد، گروههای هم سنخ خود را با تأکید بر روابط دوستانه و آداب و رسوم خاص خود گرد هم آورند و همیاری و نوعی هویت قومی ایجاد کنند. در مقابل، مهاجران جنگ زدة غیر واکنش گر و منفعل سعی می کنند در مقصد، خود را هم چون دیگران نشان دهند و در بسیاری از موارد نیز می کوشند خود را جنگ زده و مصیبت دیده نشان دهند.

در هر دو حالت، مهاجران جنگی در مقصد به راحتی جذب محیط نمی شوند، زیرا تنها خواست و ارادة مهاجر جنگی نیست که در انطباق با محیط مؤثر است، بلکه عوامل خارجی هم روی این فرایند تأثیر بسزایی دارند. شکی نیست که اهالی جامعه مقصد می توانند در سازگاری مهاجر جنگ زده با محیط جدید موثر باشند. غالباً همزیستی مهاجران جنگ زده با اهالی جامعة میزبان آن قدر قوی است که حتی اگر شانس اشتغال کم باشد، روحیة جنگ زدگان را بالا می برد و باعث افزایش روحیة مقاومت آنان در مقابل شرایط سخت و طاقت فرسا می شود. اهالی غیر مهاجر از یک سو و مؤسسات مقصد از سوی دیگر، می توانند در زمینة تأمین مسکن و شغال، به جنگ زدگان کمک های شایان و در خور توجهی ارائه کنند. که این امر در سازگاری آنان با محیط جدید بسیار مؤثر خواهد بود. یاری ندادن و عدم همراهی با جنگ زدگان در مقصد، فرایند سازگاری با محیط را برای آنان مشکل می سازد. (لهسایی زاده، 1367: 222-221)

گذشت زمان، بر دلتنگی ها و وابستگی های گذشته اثر دارد. زندگی روزمره، مهاجر جنگ زده را مجبور می سازد خود را با محیط جدید منطبق کند. انطباق اقتصادی و شغلی موفق، تمایل به انطباق عمومی را افزایش می دهد. (اشتاین، 1979[4]: 27)

شاید هیچ عاملی به اندازة انطباق فرهنگی – اجتماعی بین جامعة مبدأ و مقصد، بر موفقیت مهاجران جنگی در محیط جدید مؤثر نباشد. اگر این انطباق وجود نداشته باشد، ‌مهاجر احساس تنهایی می کند و از برقراری تماس با دیگران عاجز می ماند. این تنهایی ممکن است به افسردگی و یا حتی واکنش های خیال انگیز و جنون آمیز آمیخته با سوءظن[5] شود. عدم توانایی در غلبه بر فاصلة ایجاد شده توسط وضعیت های نامأنوس، ممکن است باعث جدایی مهاجر جنگی از دیگران، ‌قطع رابطه، و در نهایت شیزوفرنی[6] شود. به عکس، اگر مهاجر جنگی خود را در جامعه ای دریابد که هماهنگی فرهنگی با جامعة مبدأ داشته باشد و مردم به راحتی او را به عنوان مهمان خود بدانند، فرایند یگانگی در او ایجاد می شود و سریع تر جذب محیط جدید خواهد شد و خود را با جامعه مقصد همسو خواهد کرد.

با توجه به آنچه که گذشت ورود مهاجران جنگی به جامعة مقصد و اقدام به سکونت موقت یا دایم، شهرهای میزبان را در زمینه های مسکن، اشتغال، آموزش، بهداشت و غیره دچار مشکلات متعددی می کند. ضمن آن که ممکن است فرایند فرهنگ پذیری کودکان و نوجوانان جنگ زده را مختل سازد و موجب انزوای فرهنگی و کاهش تحرک اجتماعی آنان شود.

علاوه بر این، برخورد خرده فرهنگ های مختلف بر اثر ورود مهاجران جنگ زده، در مرکز ثقل فرهنگی مناطق مختلف انشقاق ایجاد می کند و ممکن است تبعات متعددی چون ضعف نظام نظارت اجتماعی، فرهنگی، تغییر در مناسبت ها و آداب و رسوم فرهنگی – اجتماعی، ناهمگونی در هنجارهای فرهنگی و اجتماعی مهاجران و میزبانان، افزایش تنش و برخورد میان مهاجران جنگی و میزبانان را در پی داشته باشد.

از طرفی، خطرات مهلک و سهمگینی نظیر زلزله و سیل نیز که هر از چند گاهی در نقطه ای از کشور خرابی و خسارت های سنگینی به وجود می آورد و به بی خانمانی عدة زیادی از هم وطنان منجر می شود، در برخی از مواقع به مهاجرت شمار زیادی از خانواده ها می شود.

اهمیت و ضرورت مطالعه

هر مطالعه ای به دلایل خاصی صورت می گیرد؛ دلیل این مطالعه نیز ممکن است از دو جنبه مطرح شود:

الف) از جنبه کاربردی: این بررسی بیشتر جنبة کاربردی دارد. بدین معنا که هدف اصلی تحقیق، بررسی علمی و روش مند مسئله سازگاری مهاجران جنگی خوزستانی مقیم استان فارس و ارائة راه کارهای اجرایی از یکسو، و پیشنهادات پژوهشی به مسئولان اجرایی و پژوهشگران مسائل اجتماعی، از سوی دیگر به منظور تسهیل فرایند سازگاری مهاجران در مقصد است. البته، تحقق سازگاری به معنای نابودی کامل هویت قومی و فرهنگی مهاجران نیست؛ بلکه تقویت وفاق اجتماعی و اشتراکات فرهنگی به همراه حفظ هویت قومی و فرهنگی مهاجران باید مد نظر باشد. با توجه به نتایج مطالعة انجام شده در سال 1367 برروی مهاجران جنگی خوزستان مقیم شیراز (زارع، 1367) می توان گفت با وجود خاتمة جنگ ایران و عراق و بازگشت بسیاری از مهاجران خوزستانی به محل سکونت قبل از جنگ خود، بخش قابل توجهی از آنان در مقصد باقی مانده اند و علی رغم سکونت دایم در استان فارس، هنوز در فرایند سازگاری و جذب با محیط آنجا با مشکلات متعددی رو به رو هستند. به منظور تصریح و توجیه مشکلات موجود بر سر راه سازگاری مهاجران جنگی خوزستانی مقیم استان فارس می توان به برخی از نتایج تحقیق مذکور اشاره کرد، از جمله: شاخص های عمدة سازگاری مهاجران از دیدگاه جامعه شناختی، شاخص های احساس غربت مهاجران در جامعة مقصد، رضایت از رفتار اهالی جامعة مقصد، رضایت شغلی مهاجران در مقصد، داشتن رفت و آمد با اهالی جامعة مقصد، تمایل به وصلت با اهالی مقصد، کاربرد واژگان و اصطلاحات مرسوم در جامعة مقصد و ... داده های حاصل از تحقیق یاد شده در این رابطه به ترتیب عبارت اند از: 854 پاسخگو، 61 درصد دارای احساس غربت و 38 درصد با عدم احساس غربت؛ 1/63 درصد از رفتار شیرازیها راضی و 9/35 درصد از رفتار شیرازیها ناراضی بوده اند. همچنین 3/65 درصد از شغل خود در شیراز رضایت داشته و 7/34 درصد رضایت نداشته اند. 5/36 درصد از مهاجران جنگی خوزستانی با اهالی جامعة مقصد دارای رفت و آمد و 5/63 درصد مراوده ای با اهالی شیراز نداشته اند. به علاوه 33 درصد از مهاجران جنگی خوزستان در محاورات روزمره خود از واژگان و اصطلاحات مرسوم شیرازی استفاده کرده و 67 درصد از آنان به هیچ وجه از واژگان و اصطلاحات رایج شیرازی استفاده نکرده اند. 38 درصد از مهاجران تمایل خود را برای وصلت با اهالی جامعة مقصد ابراز داشته و 62 درصد از آنان هرگز تمایلی برای وصلت با اهالی شیراز نداشته اند. (همان: 70-46)

علاوه بر شاخص های یاد شده، عوامل دیگری را می توان به عنوان شاهدی در تأیید ادعای وضعیت مسئله دار و نابهنجار مهاجران جنگی خوزستانی مقیم استان فارس ذکر کرد. داده های تحقیق یاد شده در زمینة نوع مالکیت منزل مسکونی مهاجران جنگی خوزستانی ساکن شیراز حاکی از آن است که 3/36 درصد از مهاجران دارای مسکن استیجاری 31 درصد از آنها دارای مسکن شخصی (مالکیت بر عرصه و اعیان یا اعیان به تنهایی) بودند و 7/32 درصد نیز از محل مسکونی دولتی استفاده می کرده اند. این در حالی است که نوع مالکیت منزل مسکونی آنان در مبدأ یعنی محل سکونت قبل از جنگ و مهاجرتشان بدین ترتیب بوده است:‌7/22 درصد از مهاجران دارای منزل مسکونی استیجاری، 6/51 درصد از آنان دارای منزل مسکونی شخصی و
7/25 درصد نیز دارای منزل مسکونی دولتی در مبدأ بوده اند. (همان: 70)

بر اساس نتایج حاصل از همان تحقیق در مورد مقایسة وضعیت مسکن قبل و بعد از مهاجرت، 7/15 درصد از مهاجران جنگی خوزستانی معتقد بوده اند وضع مسکن آنان در مقصد بهتر از مبدأ شده است. 5/61 درصد از آنان معتقدند که وضع مسکنشان در مقصد در مقایسه با مبدأ بدتر شده و 5/22 درصد نیز اعلام کرده اند که وضع مسکن آنان در مقصد در مقایسه با مبدأ فرقی نکرده است. (همان: 55)

[2] -قبل از شکل گیری کشور امروزی عراق، از زمان صفویه بین دو کشور ایران و عثمانی اختلافات ریشه داری بوجود آمد که منجر به جنگهای خانمانسوزی شد. این اختلافات هرگز به طور ریشه ای حل نشد و پس از فروپاشی دولت مقتدر عثمانی و تشکیل کشور عراق نیز ادامه پیدا کرد.

[3] -این آمار از مهاجران جنگی خوزستان، در مراجعة حضوری به استانداری و ادارة کل بهزیستی استان فارس، این آمار از مهاجران در گفت و گو با مسئولان مربوطه ارائه شد.

جنگ شناسی یا پولمولوژی با جامعه شناسی جنگشناخت تأثیر جنگ بر جامعهجنگ ایران و عراق

دانلود دوره آموزشی بسیار کاربردی کنترل کیفیت در پروژه های صنعتی

دوره آموزشی بسیار کاربردی کنترل کیفیت در پروژه های صنعتی

یکی از ارزشمندترین دوره های آموزشی برای مهندسین کنترل کیفیت پروژه ها و همچنین سایر مهندسین تازه کار که علاقمند به حضور در مصاحبه های شغلی این زمینه می باشند این جزوه شامل مباحث کلیدی زیر می باشد

دسته بندی	صنایع نفت و گاز
فرمت فایل	zip
حجم فایل	28375 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	159

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7218

تمام فایل ها

یکی از ارزشمندترین دوره های آموزشی برای مهندسین کنترل کیفیت پروژه ها و همچنین سایر مهندسین تازه کار که علاقمند به حضور در مصاحبه های شغلی این زمینه می باشند این جزوه شامل مباحث کلیدی زیر می باشد

فصل اول: کلیات کنترل کیفیت

فعالیت های کنترل کیفیت

راهنمای آزمایش و کنترل کیفیت

کتابچه کنترل کیفیت

فصل دوم: کنترل کیفیت متریال

اثبات درستی مواد (PMI)

رنگ شناسی

فصل سوم: کنترل کیفیت جوش

گروه بندی قطر لوله برای آزمون جوشکار

فصل چهارم: کنترل کیفیت لوله کشی

فصل پنجم: کنترل کیفیت تجهیزات

چک لیست جوشکاری مخزن

فصل ششم: کنترل کیفیت اسکلت فلزی

دستورالعمل آزمایش تایید روش جوشکاری

دستورالعمل آزمایش جوشکاران

فصل هفتم: کنترل کیفیت مخازن ذخیره

فصل هشتم: کنترل کیفیت آزمایش های غیر مخرب

دستورالعمل آزمایش با مایع نافذ

دستورالعمل آزمایش با ذره مغناطیسی

آماده سازی برای پرتونگاری جوش لوله

فصل نهم: کنترل کیفیت عملیات حرارتی

دستورالعمل تنش زدایی

تنش زدایی

فصل دهم: کنترل کیفیت هیدروتست

فصل یازدهم: کنترل کیفیت سندبلاست و رنگ

کنترل کیفیتفعالیت های کنترل کیفیتراهنمای آزمایش و کنترل کیفیتکتابچه کنترل کیفیتکنترل کیفیت متریالاثبات درستی مواد ‏‎(PMI)‎رنگ شناسیفصل سوم کنترل کیفیت جوشگروه بندی قطر لوله برای آزمون جوشکارکنترل کیفیت لوله کشیکنترل کیفیت تجهیزاتچک لیست جوشکاری مخزنکنترل کیفیت اسکلت فلزیدستورالعمل آزمایش تایید روش جوشکاری

دانلود دوره آموزشی کاربردی بازرسی خطوط لوله

دوره آموزشی کاربردی بازرسی خطوط لوله

دوره آموزشی کاربردی بازرسی خطوط لوله که شامل مباحث زیر می باشد

دسته بندی	صنایع نفت و گاز
فرمت فایل	zip
حجم فایل	24948 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	298

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7218

تمام فایل ها

دوره آموزشی کاربردی بازرسی خطوط لوله که شامل مباحث زیر می باشد

موضوعات دوره:

مسیر خطوط لوله

ریسه کردن و خمکاری لوله

عملیات جوشکاری لوله

بازرسی جوش

سند بلاست

عایقکاری

لوله گذاری

خاکریزی

عبور از تقاطع ها و موانع

تجهیزات

خوردگی خط لوله

توپک رانی

موضوعات‎ ‎دوره‎‎مسیر‎ ‎خطوط‎ ‎لولهریسه‎ ‎کردن‎ ‎و‎ ‎خمکاری‎ ‎لوله‎ ‎عملیات‎ ‎جوشکاری‎ ‎لوله‎ ‎بازرسی‎ ‎جوش‎ ‎سند‎ ‎بلاست‎ ‎عایقکاری‎ ‎لوله‎ ‎گذاری‎ ‎خاکریزیعبور‎ ‎از‎ ‎تقاطع‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎موانعتجهیزاتخوردگی‎ ‎خط‎ ‎لوله‎ ‎توپک‎ ‎رانیطراحی‎ ‎مسیرمسیریابی‎ ‎مقدماتیمسیر‎ ‎یابی‎ ‎نهایینقشه‎ ‎خوانیعملیات‎ ‎نقشه‎ ‎برداری

دانلود جزوه بسیاری کاربردی آموزش طراحی ساختمان بتنی منظم در Etabs

جزوه بسیاری کاربردی آموزش طراحی ساختمان بتنی منظم در Etabs

جزوه بسیاری کاربردی آموزش طراحی ساختمان بتنی منظم در Etabs که در سه گام به شرح کامل آن پرداخته است

دسته بندی	عمران و معماری
فرمت فایل	zip
حجم فایل	5383 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	79

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 7218

تمام فایل ها

جزوه بسیاری کاربردی آموزش طراحی ساختمان بتنی منظم در Etabs که در سه گام به شرح کامل آن پرداخته است

گام اول : ترسیم سازه

یکی از قویترین نرم افزارهای تحلیل و طراحی سازه میباشد در این نرم افزار برای جلب رضایت مشتری تمامی ETABS نرم افزار

طراحی ها توسط کاربر نیز گنجانده شده است :

Concrete Frame Design Manual

Steel Frame Design Manual

Composite Floor Design Manual

Concrete Shear Wall Design Manual

Steel Joist Manual

گام دوم : معرفی مشخصات

گام سوم : اختصاص مشخصات

جزوه بسیاری کاربردی ‏آموزش‎ ‎طراحی‎ ‎ساختمان‎ ‎بتنی‎ ‎منظم‎ ‎در‎ Etabs ‎ترسیم سازهیکی از قویترین نرم افزارهای تحلیل و طراحی سازه ‏نرم افزارETABS ‎معرفی مشخصاتاختصاص مشخصات

دانلود تصفیه فاضلاب صنایع غذایی

تصفیه فاضلاب صنایع غذایی

بعد از انسان آب شاید یکی از اجزاء بی نظیرجهان هستی باشد آب ازدوعنصراکسیژن و هیدروژن تشکیل شده است که این دو عنصر در شرایط معمولی بصورت گاز می باشند عنصر هیدروژن قابل اشتغال می باشد د رحالی که اکسیژن برای سوختن ضروری می باشد با این وجود آب آتش را خاموش می کند انسان وسایرحیوانات وهچنین گیاهان بدون آب نمی توانند به حیات خود ادامه دهند صنا

دسته بندی	صنایع غذایی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	87 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	72

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

بخش اول : آب و خواص آن

1-1- موجودیت آب........................ ........................................................................................1

1-2- منابع آب.........................................................................................................................1

1-2-1- آبهای سطحی............................................................................................................2

1-2-2- آبهای زیر زمینی......................................................................................................2

1-3- خواص آبهای آشامیدنی..............................................................................................2

1-3-1- خواص فیزیکی آب...................................................................................................2

1-3-2- خواص شیمیایی آب................................................................................................3

1-4- سختی آب.......................................................................................................................3

بخش دوم: آب در صنایع غذایی...............................................................................................................4

2-1- مصرف آب در صنایع غذایی ....................................................................................4

2-1-1- آلودگیهای ناشی از مصرف آب در فرآیندهای صنعتی ..................................4

2-3- جنبه های تاریخی مصرف صنعتی آب ...................................................................5

2-3-1- میزان مصرف صنعتی آب در ایران ....................................................................6

2-4- مزایای حاصل از کاهش مصرف آب ........................................................................6

2-4-1- استفاده مجدد آب ...................................................................................................6

2-4-2- بازچرخش یا ریسایکلینگ .....................................................................................6

2-5- انواع مصارف آب در صنایع غذایی ..........................................................................7

2-5-1- آب خنک سازی ..........................................................................................................8

2-5-1-1- انواع سیستم های خنک سازی .........................................................................8

بخش سوم: انواع فاضلاب صنایع غذایی ..........................................................................................10

3-1- ویژگیهای فاضلاب صنایع غذایی .......................................................................10

3-1-1- صنایع تولید قند وشکر ...................................................................................11

3-1-2- صنایع تولید کمپوت وکنسرو ............................................................... .......12

3-1-3- صنایع نوشابه سازی .....................................................................................12

3-1-4 صنایع لبنیاتی ....................................................................................................12

3-1-5- صنعت تولید روغن نباتی ..............................................................................13

3-1-6- کشتازگاهها ومجتمعهای تولید گوشت .........................................................14

3-2- لزوم تصفیه فاضلاب صنایع غذایی .................................................................15

3-2-1- اثرات دفع فاضلاب صنایع غذایی به آبهای پذیرنده .................................15

3-2-1-1- مواد معلق ....................................................................................................16

3-2-1-2- املاح معدنی محلول ....................................................................................16

3-2-1-3- مواد آلی محلول ...........................................................................................16

3-2-1-4- اسیدها وقلیاها ............................................................................................16

3-2-1-5- مواد تولید کننده کف .................................................................................17

3-2-1-6- رنگ ...............................................................................................................17

3-2-1-7- آلودگیهای حرارتی .....................................................................................17

3-2-1-8- میکروارگانیسم ها .....................................................................................17

3-2-1-9- مواد شناور .................................................................................................18

3-3- استراتژی تصفیه ودفع فضولات صنعتی ......................................................18

3-3-1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلابروی شهری .........................................18

3-3-1-1- ملاحظات اختصاصی فاضلاب جهت تخلیه به فاضلاب شهری .........19

3-3-2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی .........................................................20

3-3-3- تصفیه مشترک با صنایع دیگر ..................................................................20

3-3-4- تغییرواصلاح فرآیندهاجهت کاستن از حجم فاضلاب غلظت آلاینده... 20

3-4- فاضلاب بهداشتی صنایع ...................................................................................21

بخش چهارم: روشهای تصفیه فاضلاب صنایع غذایی ................................................................22

4-1- تصفیه فیزیکی ..................................................................................................23

4-1-1- آشغالگیری ...................................................................................................23

4-1-2- دانه گیری ......................................................................................................23

4-1-4- شناورسازی .................................................................................................24

4-1-5- حوضهای متعادل کننده یا یکنواخت ساز ...............................................24

4-2- تصفیه شیمیایی ...............................................................................................26

.....................................................................................................26. ph4-2-1- تنظیم

4-2-2- اکسیداسیون مواد آلی مقاوم ....................................................................26

4-2-3- گند زدایی .....................................................................................................26

4-2-4- انعقاد و لخته سازی ..................................................................................27

4-2- جذب سطحی مواد آلی محلول و مقاوم .......................................................27

4-3- تصفیه بیولوژیکی .........................................................................................27

4-3-1- اصلاحات رایج در تصفیه فاضلاب .......................................................28

.......................................................................................................28BOD 4-3-1-1-

........................................................................................................28COD4-3-1-2-

..........................................................................................................29TSS4-3-1-3-

.......................................................................................................29TDS4-3-1-4-

4-3-2- اصلاحات رایج در راهبری تصفیه خانه................................................29

4-3-2-1- زمان ماند هیدرولیکی...........................................................................29

4-3-2-2- زمان ماند میکروبی...............................................................................29

...................................................................................................30MLSS4-3-2-3-

........................................................................................................30F\M4-3-2-4-

4-3-3- تصفیه هوازی فاضلاب.............................................................................30

4-3-3-1- تخلیه به آبهای طبیعی.........................................................................31

4-3-3-2- کاربرد فاضلاب در زمین.........................................................................32

4-3-3-3- برکه های تثبیت......................................................................................33

4-3-3-3-1- برکه های بی هوازی..........................................................................34

4-3-3-3-2- برکه های اختیاری.............................................................................35

4-3-3-3-3- برکه های هوازی................................................................................35

4-3-3-3-4- برکه های تکمیلی...............................................................................35

4-3-3-3-5- برکه های هوادهی.............................................................................35

4-3-3-4- صافی چکنده...........................................................................................36

4-3-3-5- تماس دهنده های بیولوژیکی چرخان.................................................37

4-3-3-6- سیستم لجن فعال...................................................................................37

4-3-4- روشهای بی هوازی تصفیه فاضلاب صنایع غذایی............................39

4-3-5- انواع سیستم های بی هوازی تصفیه فاضلاب.....................................39

4-3-5-1- سپتیک تانک...........................................................................................42

4-3-5-2- راکتور بی هوازی با بستر لجن رو به بالا.......................................44

4-3-5-3- صافی بی هوازی...................................................................................44

بخش پنجم: راهبری تصفیه خانه های فاضلاب صنایع غذایی.............................................46

5-1- علل عدم موفقیت تصفیه خانه های فاضلاب صنایع غذایی...................46

5-2- فاکتورهای موثر در راهبری تصفیه خانه های فاضلاب صنایع غذایی 47

5-2-1- شدت آلودگی فاضلاب خام.......................................................................47

5-2-2- مواد مغذی یا نوترینت ها....................................................................... 48

5-2-2-1- بالکینگ.................................................................................................. 48

...................................................................................49 5-2-3- اکسیژن محلول

5-2-4- زمان ماند....................................................................................................50

.............................................................................................................51ph5-2-5-

5-2-6- سمیت..........................................................................................................51

5-2-7- دما................................................................................................................52

5-2-8- اختلاط.........................................................................................................53

5-2-9- میزان جریان ورودی..............................................................................54

5-3- پایستن فرآیند...............................................................................................54

5-3-1- شاخصهای بصری...................................................................................54

5-4- شاخصهای آزمایشی ....................................................................................58

5-5- مشکلات سیستم های لجن فعال و رفع آنها..............................................59

5-5-1- روشهای کلی تشخیص مشکلات............................................................59

..........................................................................................60 BOD 5-5-2- حذف کم

5-5-2-1- حذف بارهای آلی .................................................................................61

5-5-2-2- مواد سمی یا بازدارنده..........................................................................62

5-5-2-3- دماهای پایین..........................................................................................62

افزایش زمان ماند هیدرولیکی.................................................................................63

.......................................................................................................63MLVSS افزایش

......................................................................................63 نامناسب PH 5-5-2-4-

5-5-2-5- زمان هوادهی ناکافی.............................................................................64

..................................................................................64 ناکافیMLVSS5-5-2-6-

منابع........................................................................................................................... 66

1-1- موجودیت آب

بعد از انسان آب شاید یکی از اجزاء بی نظیرجهان هستی باشد. آب ازدوعنصراکسیژن و هیدروژن تشکیل شده است که این دو عنصر در شرایط معمولی بصورت گاز می باشند. عنصر هیدروژن قابل اشتغال می باشد د رحالی که اکسیژن برای سوختن ضروری می باشد با این وجود آب آتش را خاموش می کند انسان وسایرحیوانات وهچنین گیاهان بدون آب نمی توانند به حیات خود ادامه دهند صنایع بدون آب نمی توانند به موجودیت خود ادامه دهند درعین حال آب باعث مشکلات زیادی در صنایع می شود.

در بررسی دقیق خصوصیات آب همواره سئولاتی مطرح می شود از جمله اینکه آب چیست؟ از کجا می آید؟ چگونه و در چه شرایطی باید آب را مصرف کرد؟ چگونه باید با مشکلات ناشی از آب در صنعت مواجه شد؟ سرنوشت آب مصرف شده به کجا می انجامد وبا جریان فاضلاب چه باید کرد؟

آب ماده ای حیاتی است که حدود 60 تا 70 درصد وزن انسان رشد یافته را تشکیل می دهد و بعد از اکسیژن مهمترین ماده برای زیستن می باشد. دو سوم سطح زمین را آب گرفته است و بطور کلی می توان گفت که منابع موجود آب دو نوع است :

1- آبهای زیرزمینی

2- آبهای سطحی

بر حسب نوع منبع نوع آب و مواد موجود در آن متفاوت می باشد.

1-2-1- آبهای سطحی

1- آبهای جوی

آب باران در پاره ای نقاط برای مصارف عمومی مورد استفاده قرار می گیرد مناطقی که پوشیده از زمینهای آذرین ویادریاچه هایی که دراین نوع زمینها می باشند وسفره های آب دارزیرزمینی وجود نداشته باشد از آبهای جوی استفاده می شود.

2- آب رودخانه ها

رودخانه ها و نهرها بوسیله چشمه ها و آبهای جاری تغذیه می شوندآبدهی آنها معمولا زیاد ودر فصول مختلف دارای درجه حرارت متفاوت می باشند.

3- آب دریاچه ها و مخازن

آب دریاچه ها می تواند برای مصارف شرب مورد استفاده قرا رگیرد دریاچه های مصنوعی یا مخازن آب برای مصارف شهرهای بزرگ ویا تنظیم آب مصرفی نیز بکار می روند.

4- آب دریاها

عظمت دریاها بشر را از گذشته دور به فکر استفاده از این منابع به منظور مصارف صنعتی وشرب کشانده است ولی می دانیم که این عمل به سادگی انجام پذیر نیست. آب دریاها 98 % کل آب آزاد موجود در سطح زمین است.

1-2-2- آبهای زیرزمینی

چشمه های رگه های آبهای زیرزمینی می توانند آب خالص طبیعی را با ترکیبی مناسب برای شرب در اختیار انسان قرار دهند ترکیب این آبها به صورت مختلف چون چشمه جریان آبهای زیرزمینی سفره آبهای آبرفتی و منابع عمیق می باشند. آلودگیها بسیار متنوعند واز منابع مختلف و به راههای گوناگون وارد آب می شوند.

علت آلودگی هر چه باشد آب را هنگامی آلوده می نامیم که میزان مواد خارجی موجود در آن به اندازه ای باشد که استفاده از آن سبب بروز اثرات زیان آور به راههای مختلف گردد.

خواص آب به دو دسته فیزیکی وشیمیایی تقسیم می گردد:

1-3- خواص آبهای آشامیدنی

1- خواص فیزیکی آب

2- خواص شیمیایی آب

1-3-1- خواص فیزیکی آب

خوش طعم وخوش بو بودن آب دلیل برخوبی آن نمی باشد.چنانچه آبی ممکن است خوش طعم وخوش بو باشد منتهی قابل نوشیدن نباشد به طورکلی چهار حس انسان در مورد خواص فیزیکی آب قضاوت می کنند:

1- حس بینایی (برای تشخیص رنگ وکدری )

2- حس چشایی ( برای تشخیص مزه )

3- حس بویایی ( برای تشخیص بو )

4- حس لامسه ( برای تشخیص حرارت آب )

1-3-2- خواص شیمیایی آب

خواص شمیایی آب با آزمایشهایی که روی آن انجام می گیرد مشخص می گردد. مهمترین خواص شیمیایی آب عبارتند از:

1- خاصیت اسیدی و بازی

2- قدرت اسیدی

3- قدرت قلیایی

4- کربناتها

5- بی کربناتها

6- هیروکسیدها مثل سود و آهک

1-5- سختی آب

سختی آب مربوط به املاح خاصی است که در آب وجود دارد مانند بیکربنات کربنات کلرید سیلیکات ونیترات که بصورت محلول در آب وجود دارند.

سختی کل شامل سختی موقت یا سختی کربناتی به اضافه سختی دائم یا سختی غیر کربناتی است. سختی آب در اثر جوشاندن آب ته نشین می شود وجرم داخل ظرف را تشکیل می ده

بخش دوم

آب در صنایع غذایی

2-1- مصرف آب در صنایع غذایی

استفاده از آب در تمام صنایع وبه ویژه صنعت غذایی امری رایج بوده وبدون حضور این ماده حیاتی انجام فعالیتهای صنعتی غیر ممکن خواهد بود.مثالهای ارائه شده در زیر نمونه هایی ازاهمیت آب درعملیات کارخانه های صنعتی است.

1- تولید کاغذ منسوجات و همچنین مواد غذایی

2- انتقال مواد اولیه (چغندر شستشوی خاکستر و رسوبات زائد کوره های بلند ذوب آهن)

3- آبکشی وشستشو در صنایع (لبنیات نوشابه سازی داروسازی وآبکاری)

4- سرد کردن محصولات (صنایع آبکاری)

5- تهویه مطبوع ودهها مصرف دیگر

مقدارمصرف آب با توجه به فرآیند تولید وسطح فن آوریهای مورداستفاده درهرواحد صنعتی متفاوت می باشد.

موارد اصلی استفاده های آب در صنعت را می توان به صورت ذیل خلاصه کرد

- تولید انرژی از طریق تهیه بخار

- انتقال حرارت

- انتقال وجا به جا کردن مواد خام یا محصولات زائد

- فعالیتهای مکانیکی

- تولید محصول

2-2-1- آلوذگیهای ناشی از مصرف آب در فرایندهای صنعتی

از آنجا که آب حلال خوبی در طی تماس با مواد آنها را در خود حل کرده و همچنین قادر است مواد معلق ریز ونامحلول را نیز با خود نماید به همین دلیل درآب مصرف شده هرفرآیند صنعتی تغییراتی حاصل می شود که ممکن است فیزیکی شیمیایی ویا بیولوژیکی باشد . نمونه های زیر مواردی از این تغییرات می باشند :

الف- افزایش دما

ب- انحلال گازها گردوغبار یا محصولات شیمیایی ویا بلعکس حذف گازها

ج- سوسپانسیون شدن انواع ذرات

د- انحلال ترکیبات آلی و معدنی مختلف

ه- ورود روغن گریس ومواذ نرم کننذه مورد استفاده در صنعت

1-3- جنبه های تاریخی مصرف صنعتی آب

طی قرن گذشته رشد عظیمی درمصرف آب فرآیندهای صنعتی روی داده است. بر اساس بررسیهای

انجام شده علت اصلی افزایش مصرف آب صنعتی آب تا سال 1349 افزایش تولید بود بعدازسال 49 این روند شروع به تنزل نموده وحتی دربرخی موارد مصرف آب کاهش یافت دلایل کاهش مصرف می تواند به صورت زیر خلاصه شود:

1- محدودیت منابع آب وافزایش میزان آلودگی در اثر ورود فاضلابهای صنعتی

2- افزایش هزینه تولید آب از جمله هزینه پمپاژ وتصفیه به دلیل آلودگی بالاتر

3- افزایش هزینه تصفیه فاضلاب تولید شده در صنایع به دلیل فشارهای سازمانهای دولتی

4- تغییر و به کار گیری فن آوریهای نوین و پیشرفته تولیدی در صنعت

در زمینه کاهش مصرف آب در صنعت باید به این مساله توجه داشت که مصرف ویژه آب در واحد تولید برای هرصنعت به طورچشمگیری از یک کشور به کشور دیگر واز یک ناحیه به ناحیه دیگردر در همان کشور متفاوت است . به عنوان مثال میزان مصرف آب به ازای هر تن محصول تولید شده روغن نباتی درکارخانه ای واقع در تهران وکارخانه ای دیگردر یکی ازاستانهای کشورمتفاوت است این تفاوتها به انتخاب فناوری نوع آب وهوا در دسترس بودن آب و بسیاری ازعوامل دیگربستگی دارد

2-3-1- میزان مصرف صنعتی آب در ایران

در جدول میزان مصرف سالیانه آب در بخشهای مختلف ارائه شده است.

درصد نسبت به کل منابع قابل بهره برداری	درصد نسبت به کل مصرف	میلیارد متر مکعب در سال	بخش مصرف کننده	شماره
70.4	93.2	77.4	کشاورزی	1
3.6	4.8	4	شرب شهری	2
0.7	1	0.8	شرب روستایی	3
0.7	1	0.8	صنعتی	4
75.4	100	83	جمع کل	5

2-4- مزایای حاصل از کاهش مصرف آب

کاهش مصرف آب در صنایع از هر طریقی که امکان پذیر باشد مناف فراوانی را برای خود صنعت و هم برای جامعه و اقتصاد کشور دربرخواهد داشت.اگر صنعتی میزان آب خود را کاهش دهد آنگاه :

- با کاهش مصرف آب در صنعت آب بیشتری برای استفاده شرب وکشورزی در دسترس خواهدبود

- هزینه های برق مصرفی جهت پمپاژ آب وتصفیه خانه و همچنین میزان مواد شیمیایی مصرف شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فا ضلاب کاهش خواهد یافت.

- با کاهش مصرف آب از حجم فاضلاب تولید شده نیز کاسته شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فاضلاب کاهش خواهد یافت.

- با کاهش تخلیه فاضلاب آ لوده صنایع منابع آبی در برابر ورود انواع آ لودگی محافظت شده و در نتیجه کیفیت خود را برای بهترین مصرف حفظ خواهد کرد.

2-4-1-استفاده مجدد آب

استفاده مجدد آب در صنعت به فرآیندی اطلاق می شود که توسط آن آب استفاده شده در یک فرآیند صنعتی دوباره درفرآیندی دیگرمصرف می شود.این امرمشروط براین است که الزامهای کیفی برای فرآیند دوم رعایت شده باشد باید توجه داشت که استفاده مجددتنها محدود به این امرنبوده وزمینه های گوناگونی برای آن وچود دارد که کارخانه های صنایع غذایی می توانند بر روی آن برنامه ریزی نمایند تا میزان مصرف آب واحد صنعتی کاهش یابد.

2-4-2- باز چرخش یا ریسایکلینگ

بازچرخش به مفهوم استفاده از پساب یک فرآیند صنعتی برای ورودی همان فرآیند است .دراین حالت آب مصرف شده درفرآیند ممکن است براساس کیفیت پس ازطی مراحل تصفیه یا بدون انجام تصفیه واگردانی شود .

2-5- انواع مصارف آب در صنایع غذایی

دریک تقسیم بندی کلی مصرف آب در صنایع غذایی می تواند در یکی از 4گروه کلی زیر قرار گیرد

- خنک سازی

- فرآیند

- دیگهای بخار وتولید بخار

- مصارف بهداشتی وخدماتی

2-5-1- آب خنک سازی

از مهم ترین کاربردهای آب در صنعت استفاده از خاصیت آن در انتقال حرارت می باشد. در اکثر

صنایع غذایی وجود دیگهای بخار برای تولید آب گرم وبرجهای خنک کننده امری ضروری ولازم

است بدون بهره گیری از قدرت انتقال حرارت آب فرآیند تولید ضنایع غذایی متوقف خواهد شد.

در کشورهای صنعتی حدود 60 تا 70 درصد از کل مصرف آب صنایع غذایی در عملیات خنک سازی استفاده می شود.

دونوع خنک سازی وجود دارد : خنک سازی بدون تماس وخنک سازی تماسی.

د رخنک سازی بدون تماس عمل خنک سازی به طور مستقیم ازطریق انتقال دهنده های حرارتی صورت می گیرد. در این حالت آب از لوله ها خارج نشده و هیچ تماسی با محصولات تولید شده ندارد. واغلب از فرآیند خنک سازی حرارت زاید حاصل می شود. به منظور پیشگیری ازآلودگی یا خوردگی مواد شیمیایی به آب خنک سازی افزوده می شود.

آب خنک سازی تماسی ممکن است توسط محصولات جانبی فرآیند تولید مواد خام جزئی محصولات نهایی ویا سایر مواد شیمیایی از قبیل افزودنیها وکاتالیست ها آلوده شود. بنابراین درآب خنک سازی تماسی مصرف شده هم حرارت زاید وهم آلاینده های شیمیایی حضور خواهند داشت. آب خنک کننده معمولا از طریق سیستم های زیر مورد استفاده قرار می گیرد.

2-5-1-1- انواع سیستم های خنک سازی

الف- سیستم آب خنک کننده یکبار مصرف

در چنین سیستمی آب خنک کننده پس از انجام تبادل گرما به صورت فاضلاب در آمده ودفع می شود با توجه به محدود بودن منابع آب چنین سیستمی برای صنایع غذایی مطلوب نمی باشد چرا که آب مصرف شده پس از دفع حرارت در برجهای خنک کننده می تواند دوباره مصرف شود.

ب- سیستم آب خنک کننده گردشی باز

درچنین سیستمی آب خنک کننده دریک مسیربسته جریان داشته وپس ازانجام تبادل حرارتی که منجر به افزایش دمای آن می شود مجددا خنک شده ومورد استفاده قرار می گیرد.

برای خنک سازی از دو روش زیر استفاده می شود.

1- استفاده از حوضچه های تبخیر

2- استفاده از برج خنک کننده

استفاده یکی از دو روش فوق وابسته به حجم آب خنک کننده اندازه کاهش دمای آب و مهم تر از همه کیفیت آب خنک کننده در گردش است.

ج- سیستم آب خنک کننده گردشی بسته

دراین سیستم آب در یک مدار بسته بدون تماس مستقیم با محیط جریان دارد از این روحجم آب خنک کننده ثابت می ماند.

از ویژگی های این سیستم حاقل بودن میزات تلفات آب است . به همین دلیل این سیستم برای مناطقی که مشکل کمبود آب دارند مناسب می باشد برای خنک کردن آب در گردش چنین سیستمی از یک سیتم آب خنک کننده گردشی باز استفاده می شود.

بخش سوم

انواع فاضلاب صنایع غذایی

3-1- ویژگیهای فاضلاب صنایع غذایی

نتیجه مصرف آب در صنایع غذایی ایجاد فاضلاب است که بر حسب نوع تولید و فرآیند هم از لحاظ حجم وهم از لحاظ کیفیت از تنوع گسترده ای برخوردار است . به عنوان نمونه مقدار اکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی فاضلاب این صنایع در برخی موارد پایین تراز 100 وگاهی بیشتر از100000 میلی گرم در لیتر است. میزان مواد معلق نیز در فاضلابهای صنایع غذایی بسیار متغیر بوده وممکن است تاحدود 120000 میلی گرم در لیتر متفاوت باشد . در بین صنایع مختلف غذایی صنایع کنسرو سازی بیشترین فاضلاب را تولید می کند وصنعت نیشکر بالاترین بار مواد معلق را ایجاد می کند.

حضور آلاینده های سمی در جریان فاضلاب از جمله مواردی است که می تواند در فاضلاب صنایع غذایی مهم تلقی شود. این آلاینده ها ممکن است شامل آفت کشهای حذف شده از مواد خام در طی عملیات شستشو حلالهای استفاده شده برای استخراج هیدروکربورهای پلی آروماتیک ورودی از آب شستشوی رودخانه مواد شمیایی گندزدا وقارچ کشهای استفاده شده برای تولیدات یا مصرف شده در شستشو کانال ها ودیگر تجهیزات وترکیبات فنلی که به طور طبیعی در مواد اولیه حضور دارند.

فاضلاب صنایع غذایی از نظر حجم وآلودگی جمعیت معادل قابل توجهی را به ازا واحد تولید شامل می شود

جمعیت معادل برای صنایع غذایی به ازای هر واحد تولید یا مصرف

جمعیت معادل برحسب نفر		واحد تولید یا مصرف	نوع صنعت غذایی
از نظر آلودگی فاضلاب	از نظر حجم فاضلاب تولید شده
20 تا 200	26 تا 67	1000لیتر شیر	تولید شیر
450 تا 700	67 تا 133	یک تن چغندر	قند وشکر
180 تا 500	27 تا 39	یک تن کنسرو	کنسرو ومیوه
500	133	یک تن روغن	روغن نباتی
40 تا 150	40 تا173	یک تن شیرینی	شیرینی سازی
70 تا 200	2 تا 2.7	یک گاو= دوبره	کشتارگاه
5 تا 16	0.5	یک گاو	دامداری گاو
5	0.13	یک گوسفند	دامداری گوسفند

به طور کلی کاخانجات صنایع غذایی به دو دسته کاخانجات فصلی وغیر فصلی طبقه بندی می شوند در کاخانجات فصلی تولید در ماههای خاصی از سال وجود دارد اما در کاخانجات غیر فصلی فرآیند تولید در تمامی فصول سال فعال بوده ولذا فاضلاب به طور مداوم تولید می شود. فصلی یا غیر فصلی بودن این واحدها از عوامل بسیار مهم در انتخاب روش تصفیه مناسب می باشد.

3-1-1- صنایع تولید قند ونیشکر

صنعت قند ویا به عبارتی استخراج شکر از چغندرقند ویا نیشکر از جمله صنایع مهم کشور محسوب می شود که جز صنایع فصلی می باشد. مشخصات فاضلاب مربوط به قسمتهای مختلف کاخانجات قند متناسب با نوع فرآیند منطقه ومواد اولیه مصرفی و ..... بسیار متفاوت است . به عنوان نمونه در مورد فاضلاب مربوط به مرحله شستشووانتقال چغندر قند میزان دبی از 5 تا 17 متر مکعب به ازای هرتن چغندرقنداکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی آن بین150 تا 7000میلی گرم بر لیتر در چند کارخانه قند تغییر کرده است . در تصفیه فاضلاب ناشی از صنعت قند وشکر اولین گزینه بازیابی واستفاده مجدد آب در قسمتهای مختلف فرآیند است. در تصفیه فاضلاب این صنایع سیستم های برکه تثبیت لاگون هوادهی لجن فعال و تصفیه در زمین می تواند به کار گرفته شود.

3-1-2- صنایع تولید کمپوت وکنسرو

صنعت تولید کمپوت وکنسرو به منظوربالابردن عمرنگهداری میوه وسبزیجات وسهولت درجابجایی ونقل وانتقال آن به وجود آمده است.از ویژگیهای این صنعت فصلی بودن آن است

می توان عملیات پیش تصفیه را روی فاضلاب این واحدها انجام داده وسپس آن را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری فرستاد. آشغالگیری یک مرحله پیش تصفیه است که نقش مهمی در جداسازی ذرات موجود در فاضلاب دارد.برای تصفیه فاضلاب حاصله روش ته نشینی شیمیایی به همراه سایر روشها جهت تنظیم PH وکاهش غلظت جامدات معلق به کار برده می شود.

3-1-3- صنایع نوشابه سازی

صنایع نوشابه سازی در ایران با تاسیس کاخانه پپسی کولا وکوکاکولا درسال 1333 آغازبه کار کرد امروزه انواع گوناگون نوشابه ها با ترکیبات مختلف درایران تولید می شود. درطی تحقیقات به عمل آمده در صنعت نوشابه سازی مشخص شده است که از کل آب مصرفی در کارخانه حدود 79 درصد به فاضلاب تبدیل می شود که درصد قابل توجهی می باشد و لزوم انجام باز چرخش و استفاده مجدد در این کارخانه ها را آشکار می سازد. فاضلاب صنعتی این واحد ها عمدتا حاصل شستشوی شیشه های خالی شستشوی ماشین آلات مخازن وکف سالنها می باشدعلاوه برآن به علت استفاده از شوینده ها در عملیات شستشواین مواد نیزدرفاضلاب وجود دارند. با توجه به استفاده ازسود در امر شستشو فاضلاب حاصل از این واحدها عموما قلیایی هستند. حجم تولید فاضلاب در کارخانجات تولید نوشابه در حدود 40 مترمکعب به ازا تولید 1000 جعبه نوشابه می باشد. جهت تصفیه فاضلاب این صنایع ابتدا باید از آشغالگیر استفاده کرد. آز آنجایی که اغلب واحدهای نوشابه سازی در محدوده داخل شهر ویا حوضه آن مستقر است می توان پش از عملیات پیش تصفیه فاضلاب را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری وارد کرد تا به همراه آن تصفیه شود.

3-1-4- صنایع لبنیاتی

صنعت لبنیات جایگاه مهمی در تامین غذای بسیاری ازکشورها دارد. درایران اولین کارخانه صنعتی پاستوریزاسیون شیر در سال 1336 تاسیس شد. بر اساس اطلاعات موجود 19 واحد فعال تولید شیر پاستوریزه در سطح کشور وجود دارد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌( آمار مربوط به چند سال قبل می باشد ).

زایدات لبنیاتی عمومامحلولهایی ازشیروفرآورده های شیری حاصل ازضایعات تولید درطی فرآوری وانتقال همراه با دترجنت ها وپاکننده حاصل از شستشو هستند. شدت آلودگی و حجم فاضلاب حاصل از هر کارخانه لبنی به نوع فرآیندها حجم شیر فرآوری شده نوع محصول تولید شده شرایط ونوع تجهیزات شیوه های کاهش زایدات نحوه عمل مدیرو کارمندان ومقدارآب مصرف شده درخنک سازی وشستشو بستگی خواهد داشت. اکسیژن مورد نیاز شیمیایی فاضلاب لبنیاتی بسته به نوع فرآورده از کمتر از 100 تا بیش از 20000 میلی گرم در لیتر متفاوت است.

در این صنعت از طریق مدیریت کنترل واصلاح تجهیزات وفرآیند می توان میزان مصرف آب را تا یک به سه وبار آلی فاضلاب را تا دو به سه کاهش داد. بهترین روش تصفیه فاضلاب صنایع شیر که دارای بازدهی بالایی می باشند عبارتند از:

1- سیستم لجن فعال

2- فیلتر چکنده

3- لاگون هوادهی

4- دیسک های بیولوژیکی چرخان

5- تصفیه بی هوازی

3-1-5- صنعت تولید روغن نباتی

هدف این صنایع استخراج روغن نباتی از دانه های روغنی است تعداد کارخانجات تولید روغن تصفیه شده درکشور 15 واحد می باشد. در صنایع روغن نباتی آب و مواد شیمیایی محلول در آب از مواد مهم فرآیند تصفیه روغن خام تصفیه صابون واسیدهای چرب محسوب می شودآب مورد استفاده پس ازورود مواد شیمیایی آلودگیها و گرما به صورت فاضلاب درمی آید. فاضلاب نیز از شستشوی تجهیزات ماشین آلات کف وسطوح ایجاد می شود.

در تصفیه فاضلاب این صنایع با توجه به بالا بودن مقدار روغن لازم است ازروشهای فیزیکی جهت جداسازی روغن استفاده شود. جهت تصفیه فاضلاب آلوده به مواد چرب درنهایت باید از سیستم های بیولوژیکی استفاده شود.

3-1-6- کشتارگاهها و مجتمعهای تولید گوشت

کشتارگاه دام معمولا دراکثرشهرهای ایران وجود دارد که عمل کشتار درآنها به صورت سنتی وغیر اتوماتیک انجام می شود. مشخصات فاضلاب تولیدی کشتارگاهها بر حسب ساده و پیچیده بودن آنها متفاوت می باشد . در کشتارگاههای ساده به ازای هر تن وزن حیوان زنده حدود 1.5 تا 14.6 متر مکعب آب مصرف می شود در کشتارگاههای مرغ نیز به ازای هر قطعه مرغ 13 لیتر آب مصرف می شود.

منابع تولید فاضلاب ویژگیها و روشهای تصفیه فاضلابهای صنایع غذایی

روشهای تصفیه و دفع	منابع آلودگی	منبع تولید فاضلاب	نام صنعت
بازیابی و استفاده مجدد آب انعقاد استفاده از لاگون وسایر روشهای بیولوژیکی	بالا بودن مواد معلق و مواد محلولی آلی شامل شکر و.....	انتقال وشستشو آشغالگیری آب قسمت عصاره گیری تخلیه لجن آب مایع شده شکر استخراج شده وعصاره آن	صنایع تولید قند
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی	PH بالا بودن ومواد معلق	شستشوی بطریها شستشوی کف و تجهیزات تخلیه محل نگهداری مایع غلیظ	صنایع نوشابه سازی
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی	مواد معلق مواد آلی	شستشو وجداسازی جدا کردن مواد از پوست هسته وساقه بلانچینگ پخت	صنایع تولید کمپوت وکنسرو
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی	مواد آلی بالا بخصوص پروتئین چربی ولاکتوز	شستشوی مخازن وزمین آب پنیر نشت تجهیزات قسمت بسته بندی	کارخانجات تولید مواد لبنی
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی آشغالگیری ته نشینی	مواد آلی بالا شامل خون و پروتئین و جامد	قسمت ذبح حیوانات شستشوی امعا واحشا شستشوی زمین	کشتارگاهها (گوشت قرمز وسفید)

3-2- لزوم تصفیه فاضلاب صنایع غذایی

تصفیه فاضلابهای شهری وصنعتی واز جمله صنایع غذایی به دلایل زیر انجام می شود:

الف: تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم وحفظ وارتقای سلامتی آنها

درمیان صنایع غذایی فاضلابهایی چون فاضلاب کشتارگاهها حاوی مقادیرمتنابهی از میکروارگانیسم های بیماریزا می باشدکه درصورت ورود به منابع آب سطحی وزیرزمینی موجب آلوده شدن آنها به جرمهای پاتوژن شده ودراثرتماس انسان بااین منابع خطرگسترش بیماریهای ناشی ازعوامل بیماریزا د ر بین مردم بوجود می آید. از جمله این بیماریها می توان به انواع گاستروانتریت های ناشی از انتروباکترها (باکتری روده ای ) اشاره کرد.

ب:حفظ وپاک نگهداشتن محیط زیست از آلودگی

ورود فاضلابهای تصفیه نشده به محیط زیست علاوه بر آلودگی ها وایجاد خطرهای مستقیم برای بهداشت مردم نتایج دیگری از قبیل ایجاد مناظر زشت بوهای ناخوشایند وسرانجام تولید حشرات مخصوصا مگس وپشه را به همراه دارداین حشرات وسیله ای برای جابجا شدن میکروبهای بیماریزا و آلوده سازی محیط با این میکروب ها می باشند.

ج: بازیابی واستفاده مجدد از فاضلاب

به طورکلی فاضلاب به دلیل پایین بودن نمکهای معدنی محلول نسبت به آب دریاها جزءآبهای شیرین اما آلوده محسوب می شوداستفاده مجدد وبهره گیری ازفاضلاب تصفیه شده به جای آب شیرین جهت آبیاری کشاورزی و همچنین فضاهای سبز و... دارای فواید اقتصادی فراوانی بوده ودر مقایسه با شیرین سازی آب شور دریاها به مراتب ارزان تر می باشد. این مسئله در کشور ما که در بسیاری از نقاط آن مردم با کمبود آب شیرین مواجه هستند حایز اهمیت بوده و از مصرف آب آشامیدنی برای کشاورزی جلوگیری می کند. لازم به ذکراست که استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده جهت آبیاری کشاورزی به دلیل وجود مواد مغذی همانند ازت و فسفر افزایش محصولات کشاورزی و کاهش مصرف کودهای شیمیایی ودر نتیجه صرفه جویی اقتصادی را سبب می شود.

3-2-1- اثرات دفع فاضلاب صنایع غذایی به آبهای پذیرنده

در کشور ایران به دلایل مختلف از جمله عدم بهره گیری از تکنیکهای باز چرخش و استفاده مجدد فاضلابهای ایجادشده اکثرابدون تصفیه یاباتصفیه ناقص وارد رودخانه ها می شوند . تخلیه فاضلابها (صنعتی وغیر صنعتی ) به آبهای پذیرنده بدون اینکه تصفیه ای برروی آنها انجام شده باشد بر حسب نوع ماده آلوده کننده ای که دربردارد باعث آلودگیهای مختلف می شود که در زیر به اختصار به هر یک از آنها اشاره می شود.

3-2-1-1- مواد معلق

ورود مواد معلق در آبهای پذیرنده در درجه اول موجب افزون شدن رسوبات در عمق رودخانه و بر هم زدن تعادل اکولوژیکی موجودات کف زی می شود که از آن جمله به از بین رفتن تخم ماهیها می توان اشاره کرد. علاوه بر این افزایش کدورت آب نیز منظره نامطلوبی به آب می دهد.هزینه تصفیه آب در نتیجه افزایش مواد معلق بالا رفته ودر عمل گندزدایی نیز مقدار زیادتری کلر مصرف خواهد شد.

3-2-1-2- املاح معدنی محلول

املاح معدنی محلول به طور طبیعی در اکثر فاضلابهای صنعتی وجود دارد که تخلیه آنها به آبهای پذیرنده دربعضی موارد ازموارد سختی آب را بالا می برد. به عنوان نمونه در منطقه صنعتی غرب تهران که فاضلابها از طریق چاه جذبی دفع می شود شاهد افزایش سختی آب در چاههای پایین دست هستیم که هزینه تصفیه آب را افزایش داده است.

از مسایل دیگر افزایش شوری آب است که از نظرمصارف کشاورزی و دامداری مشکلاتی را ایجاد می کند. وجود ازت و فسفر نیز مشکل عمده دیگری است که باعث باتلاقی شدن منابع آب می شود.

3-2-1-3- مواد آلی محلول

مواد آلی محلول در فاضلابها شامل پروتئین هاهیدروکربورها پاک کننده ها فنل ها حشره کش ها آفت کشها وبسیاری از ترکیبات دیگرمی باشد که با ورود به منابع آب اثرات نامطلوبی را ازخود بر جای می گذارند. می توان گفت که عمده ترین هدف تصفیه فاضلاب در حالت متداول حذف موادآلی از جریان فاضلاب است فاضلاب حاوی این مواد زمانی که وارد آبهای پذیرنده می شوند در درجه اول اکسیژن محلول درآب را کاهش داده وایجاد بوو گندیدگی طعم ومزه نامطبوع ومنظره زشت می کند. از سوی دیگر اگر مواد آلی غیر قابل تجزیه بیولوژیکی باشد در محیط وبدن موجودات زنده انباشته شده و در نهایت از طریق چرخه حیات وارد بدن انسا ن ها می شود بسیاری از این مواد خاصیت سرطانزائیشان به اثبات رسیده است.

3-2-1-4- اسیدها وقلیاها

فاضلابهای اسیدی وقلیایی علاوه بر اینکه آب را از جهت مصارف شرب تفریحی وشنا نامطلوب می سازد زندگی آبزیان را نیز به خطر می اندازد از طرفی وجود آنها در آب رشد نامطلوب میکروبهای چرخه گوگرد (سولفوباکترها ) وهمچنین فروباکترها را باعث می شود. وجود اسیدها درآب خاصیت خورندگی آب را بالا می برد ودر صورت استفاده برای آبیاری مزارع را از بین خواهد برد.

3-2-1-5- مواد تولید کننده کف

این مواد شامل دترجنت ها وسورفاکتانت هامی باشند که همراه فاضلاب وارد آب می شوند. دترجنت ها به مقدارزیاد مخصوصا درصنایع غذایی به دلیل رعایت بهداشت وهمچنین سایرمصارف از جمله کاهش اصطکاک مورد استفاده قرار می گیرند.

پس از تخلیه درآبهای پذیرنده این مواد کف زیادی را در سطح آب بوجود می آورند که این علاوه بر ایجاد منظره نازیبا مانع از تبادلات اکسیژن در آب شده و با کاهش اکسیژن محلول حیات آبزیان به مخاطره می افتد.

3-2-1-6- رنگ

بعضی از فاضلابهای صنعتی مانند فاضلاب کارخانه های صابون سازی شیمیایی و کشتارگاهها بر حسب موادرنگی موجود قادرندرنگ آب پذیرنده را تغییر دهند که شاخص آلودگی آب است. ترکیبات رنگی با حذف طول موجهای نور خورشید عمل فتوسنتتیک آب را کاهش داده و علاوه بر بد منظره کردن آب درصورتی که ناشی ازذرات معلق یاکلوئیدی باشند می توانند مانع ازجذب اکسیژن اتمسفر شوند.

3-2-1-7- آلودگیهای حرارتی

آلودگی حرارتی سه اثر عمده در اکوسیستم آبی ایجاد می کند:

1- میزان اکسیژن محلول د رآب را کاهش می دهد این کاهش همزمان با افزایش رشد و تعداد میکروارگانیسم های آبزی است که از این جهت چرخه بسیاری از موجودات از بین رفته ومرگ ماهیان وگیاهان آبزی را شاهد خواهیم بود.

2- افزایش دمای آب رودخانه پذیرنده اثر مستقیم روی قابلیت تصفیه خودپالایی خواهد داشت.

3- افزایش درجه حرارت آب ممکن است به حدی برسد که خود باعث مرگ موجودات آبزی شود. بر اساس فوق مشاهده می شود که ورود آلودگی حرارتی به آب قادر است سیستم موجودات آبزی را به کلی تغییر دهد.

3-2-1-8- میکروارگانیسم ها

فاضلابها بر حسب منشا ممکن است حاوی میکروارگانیسم ها باشند (فاضلاب دباغی ونساجی ) که با تخلیه به آبها موجب افزایش باکتری های آب می شوند.

باکتری ها به دو دسته تقسیم می شوند:

1- باکتری های غیر بیماریزا که باعث تسریع تجزیه موادآلی رودخانه شده و اکسیژن محلول را کاهش می دهند.

2- باکتری های بیماریزا که باعث شروع بیماری می شوند مانند افزایش ابتلا به سیاه زخم در اثر تخلیه فاضلابهای صنایع دباغی.

3-2-1-9- مواد شناور

مواد شناور شامل روغن گریس وسایر موادی است که بر روی آب به صورت شناور باقی می مانند این مواد دراکثرفاضلابهای صنعتی مخصوصا صنایع غذایی وجوددارندکه نه تنهامناظر ناخوشایندی در منابع آب سطحی دریافت کننده پساب ایجاد می کند بلکه تبادلات را از هوا به اکسیژن کاهش داده و همچنین مانع عبور نور از سطح به داخل آب شده ورشد گیاهان آبزی را به خطر می اندازد.

3-3- استراتژی تصفیه ودفع فضولات صنعتی

مصرف آب جزء غیرقابل قبول اجتناب درصنایع غذایی می باشد که درطی مصرف درصدی از آب به فاضلاب تبدیل می شود. این درصد گاهی به 80 تا 90 % بالغ می شود. فاضلاب تولید شده با توجه به آلاینده های بوجود آمده و با توجه به اثراتی که در اثر تخلیه به آبهای پذیرنده ایجاد می نماید لازم است تصفیه شود.

انتخاب روش تصفیه به عوامل مختلفی بستگی دارد که بر حسب شرایط موجود نوع تصفیه متاثر می شود. برای تصفیه و دفع فاضلاب صنایع غذایی به طور کلی می توان چهار استراتژی را اتخاذ نمود:

1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلاب شهری

2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی

3- تصفیه مشترک با صنایع دیگر

4- تغییر واصلاح فرآیند به منظور کاستن از حجم فاضلاب وکاهش غلظت آلاینده ها

3-2-1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلابروی شهری

درمناطقی که با کمبود زمین مواجه هستند با لحاظ نمودن ترکیب فاضلاب می توان ازتصفیه مشترک بهره جست. انجام تصفیه مشترک فاضلاب صنعتی وشهری دارای منافع زیر است:

الف- افزایش جریان که می تواند موجب کاهش نسبت جریان حداکثر به جریان متوسط گردد.

ب- استفاده بهتر از زمینهای موجود در مناطقی که کمبود زمین وجود دارد.

ج- دفع موثر لجنهای باقیمانده از تصفیه مجموعه فاضلاب در تاسیسات مشترک تصفیه فاضلاب

د- مصرف مواد غذایی (نوترینت ها ) موجوددر فاضلابهای خانگی برای کمک به تصفیه بیولوژیکی فاضلابهای صنعتی فاقد مواد مزبور

3-3-1-1- ملاحظات اختصاصی فاضلابهای صنعتی جهت تخلیه به شبکه جمع آوری فاضلاب شهری

1- تمام تاسیسات صنعتی و بهره برداری از معادن که ایجاد فاضلاب نموده وکیفیت آن بالا تراز استانداردهای سازمان محیط زیست باشد بایستی قبل از تخلیه نهایی فاضلاب از تاسیسات مناسب تصفیه فاضلاب استفاده نمایند.

2- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام به منظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام شده قابل قبول نمی باشد.

3- استفاده از استخر تبخیر برای فاضلابهای صنعتی تصفیه نشده باکسب موافقت سازمان.

4- کلیه مواد سمی موجود در فاضلابهای صنعتی باید تا حد استانداردهای اعلام شده تصفیه وکاهش داده شوند وتخلیه مواد مذکور حتی برای مدت کوتاه ممنوع می باشد.

5- فاضلاب انسانی تولید کارخانجات باید به طور مجزا ویا ادغام با فاضلاب صنعتی تصفیه شوند و در صورت ادغام ضروری است استانداردهای فاضلاب انسانی رعایت شود.

6- خروجی تصفیه خانه هایی که محتوی فاضلابهای انسانی آبهای هرز و میکروارگانیسم ها باشند بایستی به نحوی ضد عفونی شوند که کلی فرم ها تا حد استانداردهای اعلام شده کاهش یابند.

7- لجن وسایر مواد جامد تولید شده در تاسیسات تصفیه فاضلاب باید قبل از دفع به صورت مناسب تصفیه شده وتخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست شود.

8- فاضلاب تخلیه شده باید با شرایط یکنواخت وبه نحوی وارد آبهای پذیرنده شود که حداکثر اختلاط صورت گیرد.

9- هدایت مستقیم فاضلاب ورودی به خروجی بدون عبور از تصفیه خانه به عنوان کنارگذر ممنوع است .

10- فاضلاب خروجی نباید حاوی کف اجسام شناور و مواد لجن باشد.

11- تاسیسات تصفیه فاضلاب نباید بوی نامطبوع ایجاد کند.

12- اندازه گیری غلظت مواد آلوده کننده به منظور تطبیق آن با استانداردهای اعلام شده باید سریعا از خروجی آخرین واحد تصفیه ای تصفیه خانه وقبل از ورود به محیط صورت گیرد.

13- اندازه گیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده باید بر مبنای نمونه مرکب 24 ساعته صورت گیرد درسیستم هایی که تصفیه ناپیوسته دارند اندازه گیری در طول تخلیه به صورت لحظه ای ملاک عمل خواهد بود.

14- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید به گونه ای طراحی احداث و بهره برداری شود که پیش بینی های لازم جهت به حداقل رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب وهوایی نامناسب قطع جریان برق نارسایی تجهیزات مکانیکی و....... فراهم شود.

3-3-2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی

در صنایع غذایی چنانچه نتوان از استراژی فوق ( تخلیه به شبکه فاضلابروی شهری ) برای دفع فاضلاب استفاده کرد می توان بعد از مطالعات لازم از طریق مهندسین مشاور اقدام به احداث تصفیه خانه اختصاصی برای کارخانه نمود. در این گونه موارد بایستی از تجربیات حاصل از واحدهای احداث شده در صنایع مشابه بهره گرفته بهترین گزینه را انتخاب نمود.

3-3-3- تصفیه مشترک با دیگر صنایع

مسئله مهم در احداث تصفیه خانه اختصاصی هزینه بالای احداث تصفیه خانه است که گاهی همین عامل احداث تصفیه خانه را دریک صنعت برای مدتهای طولانی به تاخیرمی اندازد که تنها نتیجه این امر افزایش آلودگی محیط زیست خواهد بود.

از این رو هنگامی که یک واحد صنعتی تصمیم به احداث تصفیه خانه فاضلاب دارد می تواند با در نظر گرفتن صنایع مجاور وبر اساس توافق به احداث تصفیه خانه مشترک و واحدی اقدام کند که مزایای زیر را نیز داشته باشد:

1- کاهش هزینه مصرف شده برای احداث تصفیه خانه

روشن است که هزینه احداث یک تصفیه خانه مشترک از هزینه احداث مثلا سه تصفیه خانه منفرد کمتر است.

2- کاهش حجم تصفیه خانه

اگر زمان حداکثر جریان فاضلاب کارخانه های مجاور با هم در یک زمان اتفاق نیافتد این مسئله حجم مورد نیاز واحدهای تصفیه را کاهش خواهد داد.

3- بهره گیری از جریان فاضلابهای مختلف برای متعادل سازی یکدیگر

در این حالت به عنوان مثال فاضلاب اسیدی یک کارخانه می تواند برای خنثی سازی فاضلاب قلیایی کارخانه دیگر به کار رود همچنین جریان فاضلاب یک کارخانه که دبی بالایی دارد می تواند با رقیق سازی بار آلی جریان دیگر از بروز شوک بار آلی به تصفیه خانه جلوگیری کند.

کمبود مواد مغذی یک جریان نیز می تواند از طریق اختلاط با جریان دیگر جبران شود. نکته ای که در احداث تصفیه خانه مشترک باید مد نظر قرار گیرد انجام مطالعات دقیق در مورد کیفیت و کمیت جریانهای ایجاد شده فاضلاب است که به طراحی مطمئن کمک می کند.

3-3-4- تغییر و اصلاح فرآیندها به منظور کاستن از حجم فاضلاب و کاهش غلظت آلاینده ها

بروز مسایل زیست محیطی و پی بردن به این نکته که طبیعت قدرت تحمل هر نوع آلاینده و به هر مقداری را ندارد دانشمندان را به سوی استراتژی نوینی در طراحی و راهبری صنایع سوق داده است و آن رویکرد به (( طراحی سبز )) می باشدمفهوم این اصطلاح آن است که دراحداث واحدهای صنعتی طراحی به گونه ای انجام می شود که اولا فاضلاب و ماده زایدی تولید نشود و اگر چنانچه تولید شد بتواند قابل بازیافت وبازچرخش باشد واگر چنانچه این امر نیز میسر نبود نوبت به انجام تصفیه و دفع در محیط می رسد در کشور آمریکا با بکارگیری این شیوه وبا انجام این سرمایه گذاری لازم موفق شده اند تخلیه فضولات صنعتی را به داخل دریاها تا حدود 93 % کاهش دهند. با در نظر گرفتن مسایل اقتصادی وزیست محیطی کاهش حجم وغلظت فاضلاب تولیدی بایستی از جمله اهداف صنایع قرار گیرد. برای دستیابی به این هدف روشهای ذیل مرسوم است:

الف- روش کاهش حجم

- طبقه بندی کردن فاضلابهای تولیدی در کارخانه

- عدم تولید فاضلابها ( استفاده از سیستم های بسته در مصرف آب )

- تغییر تولید جهت کاهش و استفاده مجدد فاضلاب

- حذف تخلیه های یکباره

ب- روش کاهش غلظت

- تغییر در فرآیند تولید

- تغییر واصلاح در بکارگیری وسایل وتجهیزات

- جداسازی فاضلابها در صنایعی که تنوع تولید دارند

- یکنواخت سازی فاضلابها

- متناسب سازی فاضلابها

- بازیافت فرآورده های فرعی

- پایش وکنترل فرآیندهای تولید

3-4- فاضلاب بهداشتی صنایع غذایی

وجود نیروی کار در هر صنعتی منجر به تولید مقداری فاضلاب بهداشتی خواهد شد که باید به طور مناسب دفع شود. فاضلاب بهداشتی به فاضلاب حاصل از دستشوییها توالت ها وحمام ها اطلاق می شود که به دلیل وجود مواد مدفوعی باید تصفیه شود. در حال حاضر روش دفع فاضلاب بهداشتی در اکثر صنایع چاه جذبی است که این مسئاله عموما در مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی بالا است موجب آلودگی آبهای زیرزمینی می شود. برای اجتناب ازاین امرگزینه های زیر می تواند برای دفع صحیح فاضلاب بهداشتی مورد توجه قرار گیرد:

گزینه اول: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه بیولوژیکی شوند.

گزینه دوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه شیمیایی شوند.

گزینه سوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مجزا از هم تصفیه شوند.

درتصفیه مجزااستفاده ازسپتیک تانک می تواندمد نظرقرار گیرد. البته در صورتی که کارخانه دارای سیستم تصفیه بیولوژیکی باشد بهتر است گزینه اول استفاده شود.

1-1- موجودیت آب

بعد از انسان آب شاید یکی از اجزاء بی نظیرجهان هستی باشد. آب ازدوعنصراکسیژن و هیدروژن تشکیل شده است که این دو عنصر در شرایط معمولی بصورت گاز می باشند. عنصر هیدروژن قابل اشتغال می باشد د رحالی که اکسیژن برای سوختن ضروری می باشد با این وجود آب آتش را خاموش می کند انسان وسایرحیوانات وهچنین گیاهان بدون آب نمی توانند به حیات خود ادامه دهند صنایع بدون آب نمی توانند به موجودیت خود ادامه دهند درعین حال آب باعث مشکلات زیادی در صنایع می شود.

در بررسی دقیق خصوصیات آب همواره سئولاتی مطرح می شود از جمله اینکه آب چیست؟ از کجا می آید؟ چگونه و در چه شرایطی باید آب را مصرف کرد؟ چگونه باید با مشکلات ناشی از آب در صنعت مواجه شد؟ سرنوشت آب مصرف شده به کجا می انجامد وبا جریان فاضلاب چه باید کرد؟

آب ماده ای حیاتی است که حدود 60 تا 70 درصد وزن انسان رشد یافته را تشکیل می دهد و بعد از اکسیژن مهمترین ماده برای زیستن می باشد. دو سوم سطح زمین را آب گرفته است و بطور کلی می توان گفت که منابع موجود آب دو نوع است :

1- آبهای زیرزمینی

2- آبهای سطحی

بر حسب نوع منبع نوع آب و مواد موجود در آن متفاوت می باشد.

1-2-1- آبهای سطحی

1- آبهای جوی

آب باران در پاره ای نقاط برای مصارف عمومی مورد استفاده قرار می گیرد مناطقی که پوشیده از زمینهای آذرین ویادریاچه هایی که دراین نوع زمینها می باشند وسفره های آب دارزیرزمینی وجود نداشته باشد از آبهای جوی استفاده می شود.

2- آب رودخانه ها

رودخانه ها و نهرها بوسیله چشمه ها و آبهای جاری تغذیه می شوندآبدهی آنها معمولا زیاد ودر فصول مختلف دارای درجه حرارت متفاوت می باشند.

3- آب دریاچه ها و مخازن

آب دریاچه ها می تواند برای مصارف شرب مورد استفاده قرا رگیرد دریاچه های مصنوعی یا مخازن آب برای مصارف شهرهای بزرگ ویا تنظیم آب مصرفی نیز بکار می روند.

4- آب دریاها

عظمت دریاها بشر را از گذشته دور به فکر استفاده از این منابع به منظور مصارف صنعتی وشرب کشانده است ولی می دانیم که این عمل به سادگی انجام پذیر نیست. آب دریاها 98 % کل آب آزاد موجود در سطح زمین است.

1-2-2- آبهای زیرزمینی

چشمه های رگه های آبهای زیرزمینی می توانند آب خالص طبیعی را با ترکیبی مناسب برای شرب در اختیار انسان قرار دهند ترکیب این آبها به صورت مختلف چون چشمه جریان آبهای زیرزمینی سفره آبهای آبرفتی و منابع عمیق می باشند. آلودگیها بسیار متنوعند واز منابع مختلف و به راههای گوناگون وارد آب می شوند.

علت آلودگی هر چه باشد آب را هنگامی آلوده می نامیم که میزان مواد خارجی موجود در آن به اندازه ای باشد که استفاده از آن سبب بروز اثرات زیان آور به راههای مختلف گردد.

خواص آب به دو دسته فیزیکی وشیمیایی تقسیم می گردد:

1-3- خواص آبهای آشامیدنی

1- خواص فیزیکی آب

2- خواص شیمیایی آب

1-3-1- خواص فیزیکی آب

خوش طعم وخوش بو بودن آب دلیل برخوبی آن نمی باشد.چنانچه آبی ممکن است خوش طعم وخوش بو باشد منتهی قابل نوشیدن نباشد به طورکلی چهار حس انسان در مورد خواص فیزیکی آب قضاوت می کنند:

1- حس بینایی (برای تشخیص رنگ وکدری )

2- حس چشایی ( برای تشخیص مزه )

3- حس بویایی ( برای تشخیص بو )

4- حس لامسه ( برای تشخیص حرارت آب )

1-3-2- خواص شیمیایی آب

خواص شمیایی آب با آزمایشهایی که روی آن انجام می گیرد مشخص می گردد. مهمترین خواص شیمیایی آب عبارتند از:

1- خاصیت اسیدی و بازی

2- قدرت اسیدی

3- قدرت قلیایی

4- کربناتها

5- بی کربناتها

6- هیروکسیدها مثل سود و آهک

1-5- سختی آب

سختی آب مربوط به املاح خاصی است که در آب وجود دارد مانند بیکربنات کربنات کلرید سیلیکات ونیترات که بصورت محلول در آب وجود دارند.

سختی کل شامل سختی موقت یا سختی کربناتی به اضافه سختی دائم یا سختی غیر کربناتی است. سختی آب در اثر جوشاندن آب ته نشین می شود وجرم داخل ظرف را تشکیل می دهد.

بخش دوم

آب در صنایع غذایی

2-1- مصرف آب در صنایع غذایی

استفاده از آب در تمام صنایع وبه ویژه صنعت غذایی امری رایج بوده وبدون حضور این ماده حیاتی انجام فعالیتهای صنعتی غیر ممکن خواهد بود.مثالهای ارائه شده در زیر نمونه هایی ازاهمیت آب درعملیات کارخانه های صنعتی است.

1- تولید کاغذ منسوجات و همچنین مواد غذایی

2- انتقال مواد اولیه (چغندر شستشوی خاکستر و رسوبات زائد کوره های بلند ذوب آهن)

3- آبکشی وشستشو در صنایع (لبنیات نوشابه سازی داروسازی وآبکاری)

4- سرد کردن محصولات (صنایع آبکاری)

5- تهویه مطبوع ودهها مصرف دیگر

مقدارمصرف آب با توجه به فرآیند تولید وسطح فن آوریهای مورداستفاده درهرواحد صنعتی متفاوت می باشد.

موارد اصلی استفاده های آب در صنعت را می توان به صورت ذیل خلاصه کرد

- تولید انرژی از طریق تهیه بخار

- انتقال حرارت

- انتقال وجا به جا کردن مواد خام یا محصولات زائد

- فعالیتهای مکانیکی

- تولید محصول

2-2-1- آلوذگیهای ناشی از مصرف آب در فرایندهای صنعتی

از آنجا که آب حلال خوبی در طی تماس با مواد آنها را در خود حل کرده و همچنین قادر است مواد معلق ریز ونامحلول را نیز با خود نماید به همین دلیل درآب مصرف شده هرفرآیند صنعتی تغییراتی حاصل می شود که ممکن است فیزیکی شیمیایی ویا بیولوژیکی باشد . نمونه های زیر مواردی از این تغییرات می باشند :

الف- افزایش دما

ب- انحلال گازها گردوغبار یا محصولات شیمیایی ویا بلعکس حذف گازها

ج- سوسپانسیون شدن انواع ذرات

د- انحلال ترکیبات آلی و معدنی مختلف

ه- ورود روغن گریس ومواذ نرم کننذه مورد استفاده در صنعت

1-3- جنبه های تاریخی مصرف صنعتی آب

طی قرن گذشته رشد عظیمی درمصرف آب فرآیندهای صنعتی روی داده است. بر اساس بررسیهای

انجام شده علت اصلی افزایش مصرف آب صنعتی آب تا سال 1349 افزایش تولید بود بعدازسال 49 این روند شروع به تنزل نموده وحتی دربرخی موارد مصرف آب کاهش یافت دلایل کاهش مصرف می تواند به صورت زیر خلاصه شود:

1- محدودیت منابع آب وافزایش میزان آلودگی در اثر ورود فاضلابهای صنعتی

2- افزایش هزینه تولید آب از جمله هزینه پمپاژ وتصفیه به دلیل آلودگی بالاتر

3- افزایش هزینه تصفیه فاضلاب تولید شده در صنایع به دلیل فشارهای سازمانهای دولتی

4- تغییر و به کار گیری فن آوریهای نوین و پیشرفته تولیدی در صنعت

در زمینه کاهش مصرف آب در صنعت باید به این مساله توجه داشت که مصرف ویژه آب در واحد تولید برای هرصنعت به طورچشمگیری از یک کشور به کشور دیگر واز یک ناحیه به ناحیه دیگردر در همان کشور متفاوت است . به عنوان مثال میزان مصرف آب به ازای هر تن محصول تولید شده روغن نباتی درکارخانه ای واقع در تهران وکارخانه ای دیگردر یکی ازاستانهای کشورمتفاوت است این تفاوتها به انتخاب فناوری نوع آب وهوا در دسترس بودن آب و بسیاری ازعوامل دیگربستگی دارد .

2-3-1- میزان مصرف صنعتی آب در ایران

در جدول میزان مصرف سالیانه آب در بخشهای مختلف ارائه شده است.

درصد نسبت به کل منابع قابل بهره برداری	درصد نسبت به کل مصرف	میلیارد متر مکعب در سال	بخش مصرف کننده	شماره
70.4	93.2	77.4	کشاورزی	1
3.6	4.8	4	شرب شهری	2
0.7	1	0.8	شرب روستایی	3
0.7	1	0.8	صنعتی	4
75.4	100	83	جمع کل	5

2-4- مزایای حاصل از کاهش مصرف آب

کاهش مصرف آب در صنایع از هر طریقی که امکان پذیر باشد مناف فراوانی را برای خود صنعت و هم برای جامعه و اقتصاد کشور دربرخواهد داشت.اگر صنعتی میزان آب خود را کاهش دهد آنگاه :

- با کاهش مصرف آب در صنعت آب بیشتری برای استفاده شرب وکشورزی در دسترس خواهدبود

- هزینه های برق مصرفی جهت پمپاژ آب وتصفیه خانه و همچنین میزان مواد شیمیایی مصرف شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فا ضلاب کاهش خواهد یافت.

- با کاهش مصرف آب از حجم فاضلاب تولید شده نیز کاسته شده ودر نتیجه هزینه تصفیه فاضلاب کاهش خواهد یافت.

- با کاهش تخلیه فاضلاب آ لوده صنایع منابع آبی در برابر ورود انواع آ لودگی محافظت شده و در نتیجه کیفیت خود را برای بهترین مصرف حفظ خواهد کرد.

2-4-1-استفاده مجدد آب

استفاده مجدد آب در صنعت به فرآیندی اطلاق می شود که توسط آن آب استفاده شده در یک فرآیند صنعتی دوباره درفرآیندی دیگرمصرف می شود.این امرمشروط براین است که الزامهای کیفی برای فرآیند دوم رعایت شده باشد باید توجه داشت که استفاده مجددتنها محدود به این امرنبوده وزمینه های گوناگونی برای آن وچود دارد که کارخانه های صنایع غذایی می توانند بر روی آن برنامه ریزی نمایند تا میزان مصرف آب واحد صنعتی کاهش یابد.

2-4-2- باز چرخش یا ریسایکلینگ

بازچرخش به مفهوم استفاده از پساب یک فرآیند صنعتی برای ورودی همان فرآیند است .دراین حالت آب مصرف شده درفرآیند ممکن است براساس کیفیت پس ازطی مراحل تصفیه یا بدون انجام تصفیه واگردانی شود .

2-5- انواع مصارف آب در صنایع غذایی

دریک تقسیم بندی کلی مصرف آب در صنایع غذایی می تواند در یکی از 4گروه کلی زیر قرار گیرد

- خنک سازی

- فرآیند

- دیگهای بخار وتولید بخار

- مصارف بهداشتی وخدماتی

2-5-1- آب خنک سازی

از مهم ترین کاربردهای آب در صنعت استفاده از خاصیت آن در انتقال حرارت می باشد. در اکثر

صنایع غذایی وجود دیگهای بخار برای تولید آب گرم وبرجهای خنک کننده امری ضروری ولازم

است بدون بهره گیری از قدرت انتقال حرارت آب فرآیند تولید ضنایع غذایی متوقف خواهد شد.

در کشورهای صنعتی حدود 60 تا 70 درصد از کل مصرف آب صنایع غذایی در عملیات خنک سازی استفاده می شود.

دونوع خنک سازی وجود دارد : خنک سازی بدون تماس وخنک سازی تماسی.

د رخنک سازی بدون تماس عمل خنک سازی به طور مستقیم ازطریق انتقال دهنده های حرارتی صورت می گیرد. در این حالت آب از لوله ها خارج نشده و هیچ تماسی با محصولات تولید شده ندارد. واغلب از فرآیند خنک سازی حرارت زاید حاصل می شود. به منظور پیشگیری ازآلودگی یا خوردگی مواد شیمیایی به آب خنک سازی افزوده می شود.

آب خنک سازی تماسی ممکن است توسط محصولات جانبی فرآیند تولید مواد خام جزئی محصولات نهایی ویا سایر مواد شیمیایی از قبیل افزودنیها وکاتالیست ها آلوده شود. بنابراین درآب خنک سازی تماسی مصرف شده هم حرارت زاید وهم آلاینده های شیمیایی حضور خواهند داشت. آب خنک کننده معمولا از طریق سیستم های زیر مورد استفاده قرار می گیرد.

2-5-1-1- انواع سیستم های خنک سازی

الف- سیستم آب خنک کننده یکبار مصرف

در چنین سیستمی آب خنک کننده پس از انجام تبادل گرما به صورت فاضلاب در آمده ودفع می شود با توجه به محدود بودن منابع آب چنین سیستمی برای صنایع غذایی مطلوب نمی باشد چرا که آب مصرف شده پس از دفع حرارت در برجهای خنک کننده می تواند دوباره مصرف شود.

ب- سیستم آب خنک کننده گردشی باز

درچنین سیستمی آب خنک کننده دریک مسیربسته جریان داشته وپس ازانجام تبادل حرارتی که منجر به افزایش دمای آن می شود مجددا خنک شده ومورد استفاده قرار می گیرد.

برای خنک سازی از دو روش زیر استفاده می شود.

1- استفاده از حوضچه های تبخیر

2- استفاده از برج خنک کننده

استفاده یکی از دو روش فوق وابسته به حجم آب خنک کننده اندازه کاهش دمای آب و مهم تر از همه کیفیت آب خنک کننده در گردش است.

ج- سیستم آب خنک کننده گردشی بسته

دراین سیستم آب در یک مدار بسته بدون تماس مستقیم با محیط جریان دارد از این روحجم آب خنک کننده ثابت می ماند.

از ویژگی های این سیستم حاقل بودن میزات تلفات آب است . به همین دلیل این سیستم برای مناطقی که مشکل کمبود آب دارند مناسب می باشد برای خنک کردن آب در گردش چنین سیستمی از یک سیتم آب خنک کننده گردشی باز استفاده می شود.

بخش سوم

انواع فاضلاب صنایع غذایی

3-1- ویژگیهای فاضلاب صنایع غذایی

نتیجه مصرف آب در صنایع غذایی ایجاد فاضلاب است که بر حسب نوع تولید و فرآیند هم از لحاظ حجم وهم از لحاظ کیفیت از تنوع گسترده ای برخوردار است . به عنوان نمونه مقدار اکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی فاضلاب این صنایع در برخی موارد پایین تراز 100 وگاهی بیشتر از100000 میلی گرم در لیتر است. میزان مواد معلق نیز در فاضلابهای صنایع غذایی بسیار متغیر بوده وممکن است تاحدود 120000 میلی گرم در لیتر متفاوت باشد . در بین صنایع مختلف غذایی صنایع کنسرو سازی بیشترین فاضلاب را تولید می کند وصنعت نیشکر بالاترین بار مواد معلق را ایجاد می کند.

حضور آلاینده های سمی در جریان فاضلاب از جمله مواردی است که می تواند در فاضلاب صنایع غذایی مهم تلقی شود. این آلاینده ها ممکن است شامل آفت کشهای حذف شده از مواد خام در طی عملیات شستشو حلالهای استفاده شده برای استخراج هیدروکربورهای پلی آروماتیک ورودی از آب شستشوی رودخانه مواد شمیایی گندزدا وقارچ کشهای استفاده شده برای تولیدات یا مصرف شده در شستشو کانال ها ودیگر تجهیزات وترکیبات فنلی که به طور طبیعی در مواد اولیه حضور دارند.

فاضلاب صنایع غذایی از نظر حجم وآلودگی جمعیت معادل قابل توجهی را به ازا واحد تولید شامل می شود

جمعیت معادل برای صنایع غذایی به ازای هر واحد تولید یا مصرف

جمعیت معادل برحسب نفر		واحد تولید یا مصرف	نوع صنعت غذایی
از نظر آلودگی فاضلاب	از نظر حجم فاضلاب تولید شده
20 تا 200	26 تا 67	1000لیتر شیر	تولید شیر
450 تا 700	67 تا 133	یک تن چغندر	قند وشکر
180 تا 500	27 تا 39	یک تن کنسرو	کنسرو ومیوه
500	133	یک تن روغن	روغن نباتی
40 تا 150	40 تا173	یک تن شیرینی	شیرینی سازی
70 تا 200	2 تا 2.7	یک گاو= دوبره	کشتارگاه
5 تا 16	0.5	یک گاو	دامداری گاو
5	0.13	یک گوسفند	دامداری گوسفند

به طور کلی کاخانجات صنایع غذایی به دو دسته کاخانجات فصلی وغیر فصلی طبقه بندی می شوند در کاخانجات فصلی تولید در ماههای خاصی از سال وجود دارد اما در کاخانجات غیر فصلی فرآیند تولید در تمامی فصول سال فعال بوده ولذا فاضلاب به طور مداوم تولید می شود. فصلی یا غیر فصلی بودن این واحدها از عوامل بسیار مهم در انتخاب روش تصفیه مناسب می باشد.

3-1-1- صنایع تولید قند ونیشکر

صنعت قند ویا به عبارتی استخراج شکر از چغندرقند ویا نیشکر از جمله صنایع مهم کشور محسوب می شود که جز صنایع فصلی می باشد. مشخصات فاضلاب مربوط به قسمتهای مختلف کاخانجات قند متناسب با نوع فرآیند منطقه ومواد اولیه مصرفی و ..... بسیار متفاوت است . به عنوان نمونه در مورد فاضلاب مربوط به مرحله شستشووانتقال چغندر قند میزان دبی از 5 تا 17 متر مکعب به ازای هرتن چغندرقنداکسیژن مورد نیاز بیولوژیکی آن بین150 تا 7000میلی گرم بر لیتر در چند کارخانه قند تغییر کرده است . در تصفیه فاضلاب ناشی از صنعت قند وشکر اولین گزینه بازیابی واستفاده مجدد آب در قسمتهای مختلف فرآیند است. در تصفیه فاضلاب این صنایع سیستم های برکه تثبیت لاگون هوادهی لجن فعال و تصفیه در زمین می تواند به کار گرفته شود.

3-1-2- صنایع تولید کمپوت وکنسرو

صنعت تولید کمپوت وکنسرو به منظوربالابردن عمرنگهداری میوه وسبزیجات وسهولت درجابجایی ونقل وانتقال آن به وجود آمده است.از ویژگیهای این صنعت فصلی بودن آن است

می توان عملیات پیش تصفیه را روی فاضلاب این واحدها انجام داده وسپس آن را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری فرستاد. آشغالگیری یک مرحله پیش تصفیه است که نقش مهمی در جداسازی ذرات موجود در فاضلاب دارد.برای تصفیه فاضلاب حاصله روش ته نشینی شیمیایی به همراه سایر روشها جهت تنظیم PH وکاهش غلظت جامدات معلق به کار برده می شود.

3-1-3- صنایع نوشابه سازی

صنایع نوشابه سازی در ایران با تاسیس کاخانه پپسی کولا وکوکاکولا درسال 1333 آغازبه کار کرد امروزه انواع گوناگون نوشابه ها با ترکیبات مختلف درایران تولید می شود. درطی تحقیقات به عمل آمده در صنعت نوشابه سازی مشخص شده است که از کل آب مصرفی در کارخانه حدود 79 درصد به فاضلاب تبدیل می شود که درصد قابل توجهی می باشد و لزوم انجام باز چرخش و استفاده مجدد در این کارخانه ها را آشکار می سازد. فاضلاب صنعتی این واحد ها عمدتا حاصل شستشوی شیشه های خالی شستشوی ماشین آلات مخازن وکف سالنها می باشدعلاوه برآن به علت استفاده از شوینده ها در عملیات شستشواین مواد نیزدرفاضلاب وجود دارند. با توجه به استفاده ازسود در امر شستشو فاضلاب حاصل از این واحدها عموما قلیایی هستند. حجم تولید فاضلاب در کارخانجات تولید نوشابه در حدود 40 مترمکعب به ازا تولید 1000 جعبه نوشابه می باشد. جهت تصفیه فاضلاب این صنایع ابتدا باید از آشغالگیر استفاده کرد. آز آنجایی که اغلب واحدهای نوشابه سازی در محدوده داخل شهر ویا حوضه آن مستقر است می توان پش از عملیات پیش تصفیه فاضلاب را به سیستم جمع آوری فاضلاب شهری وارد کرد تا به همراه آن تصفیه شود.

3-1-4- صنایع لبنیاتی

صنعت لبنیات جایگاه مهمی در تامین غذای بسیاری ازکشورها دارد. درایران اولین کارخانه صنعتی پاستوریزاسیون شیر در سال 1336 تاسیس شد. بر اساس اطلاعات موجود 19 واحد فعال تولید شیر پاستوریزه در سطح کشور وجود دارد ‌‌‌‌‌‌‌‌‌( آمار مربوط به چند سال قبل می باشد ).

زایدات لبنیاتی عمومامحلولهایی ازشیروفرآورده های شیری حاصل ازضایعات تولید درطی فرآوری وانتقال همراه با دترجنت ها وپاکننده حاصل از شستشو هستند. شدت آلودگی و حجم فاضلاب حاصل از هر کارخانه لبنی به نوع فرآیندها حجم شیر فرآوری شده نوع محصول تولید شده شرایط ونوع تجهیزات شیوه های کاهش زایدات نحوه عمل مدیرو کارمندان ومقدارآب مصرف شده درخنک سازی وشستشو بستگی خواهد داشت. اکسیژن مورد نیاز شیمیایی فاضلاب لبنیاتی بسته به نوع فرآورده از کمتر از 100 تا بیش از 20000 میلی گرم در لیتر متفاوت است.

در این صنعت از طریق مدیریت کنترل واصلاح تجهیزات وفرآیند می توان میزان مصرف آب را تا یک به سه وبار آلی فاضلاب را تا دو به سه کاهش داد. بهترین روش تصفیه فاضلاب صنایع شیر که دارای بازدهی بالایی می باشند عبارتند از:

1- سیستم لجن فعال

2- فیلتر چکنده

3- لاگون هوادهی

4- دیسک های بیولوژیکی چرخان

5- تصفیه بی هوازی

3-1-5- صنعت تولید روغن نباتی

هدف این صنایع استخراج روغن نباتی از دانه های روغنی است تعداد کارخانجات تولید روغن تصفیه شده درکشور 15 واحد می باشد. در صنایع روغن نباتی آب و مواد شیمیایی محلول در آب از مواد مهم فرآیند تصفیه روغن خام تصفیه صابون واسیدهای چرب محسوب می شودآب مورد استفاده پس ازورود مواد شیمیایی آلودگیها و گرما به صورت فاضلاب درمی آید. فاضلاب نیز از شستشوی تجهیزات ماشین آلات کف وسطوح ایجاد می شود.

در تصفیه فاضلاب این صنایع با توجه به بالا بودن مقدار روغن لازم است ازروشهای فیزیکی جهت جداسازی روغن استفاده شود. جهت تصفیه فاضلاب آلوده به مواد چرب درنهایت باید از سیستم های بیولوژیکی استفاده شود.

3-1-6- کشتارگاهها و مجتمعهای تولید گوشت

کشتارگاه دام معمولا دراکثرشهرهای ایران وجود دارد که عمل کشتار درآنها به صورت سنتی وغیر اتوماتیک انجام می شود. مشخصات فاضلاب تولیدی کشتارگاهها بر حسب ساده و پیچیده بودن آنها متفاوت می باشد . در کشتارگاههای ساده به ازای هر تن وزن حیوان زنده حدود 1.5 تا 14.6 متر مکعب آب مصرف می شود در کشتارگاههای مرغ نیز به ازای هر قطعه مرغ 13 لیتر آب مصرف می شود.

منابع تولید فاضلاب ویژگیها و روشهای تصفیه فاضلابهای صنایع غذایی

روشهای تصفیه و دفع	منابع آلودگی	منبع تولید فاضلاب	نام صنعت
بازیابی و استفاده مجدد آب انعقاد استفاده از لاگون وسایر روشهای بیولوژیکی	بالا بودن مواد معلق و مواد محلولی آلی شامل شکر و.....	انتقال وشستشو آشغالگیری آب قسمت عصاره گیری تخلیه لجن آب مایع شده شکر استخراج شده وعصاره آن	صنایع تولید قند
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی	PH بالا بودن ومواد معلق	شستشوی بطریها شستشوی کف و تجهیزات تخلیه محل نگهداری مایع غلیظ	صنایع نوشابه سازی
آشغالگیری استفاده از لاگون جذب خاک یا آبیاری بارانی تصفیه بیولوژیکی	مواد معلق مواد آلی	شستشو وجداسازی جدا کردن مواد از پوست هسته وساقه بلانچینگ پخت	صنایع تولید کمپوت وکنسرو
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی	مواد آلی بالا بخصوص پروتئین چربی ولاکتوز	شستشوی مخازن وزمین آب پنیر نشت تجهیزات قسمت بسته بندی	کارخانجات تولید مواد لبنی
شناورسازی تصفیه بیولوژیکی آشغالگیری ته نشینی	مواد آلی بالا شامل خون و پروتئین و جامد	قسمت ذبح حیوانات شستشوی امعا واحشا شستشوی زمین	کشتارگاهها (گوشت قرمز وسفید)

3-2- لزوم تصفیه فاضلاب صنایع غذایی

تصفیه فاضلابهای شهری وصنعتی واز جمله صنایع غذایی به دلایل زیر انجام می شود:

الف: تامین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم وحفظ وارتقای سلامتی آنها

درمیان صنایع غذایی فاضلابهایی چون فاضلاب کشتارگاهها حاوی مقادیرمتنابهی از میکروارگانیسم های بیماریزا می باشدکه درصورت ورود به منابع آب سطحی وزیرزمینی موجب آلوده شدن آنها به جرمهای پاتوژن شده ودراثرتماس انسان بااین منابع خطرگسترش بیماریهای ناشی ازعوامل بیماریزا د ر بین مردم بوجود می آید. از جمله این بیماریها می توان به انواع گاستروانتریت های ناشی از انتروباکترها (باکتری روده ای ) اشاره کرد.

ب:حفظ وپاک نگهداشتن محیط زیست از آلودگی

ورود فاضلابهای تصفیه نشده به محیط زیست علاوه بر آلودگی ها وایجاد خطرهای مستقیم برای بهداشت مردم نتایج دیگری از قبیل ایجاد مناظر زشت بوهای ناخوشایند وسرانجام تولید حشرات مخصوصا مگس وپشه را به همراه دارداین حشرات وسیله ای برای جابجا شدن میکروبهای بیماریزا و آلوده سازی محیط با این میکروب ها می باشند.

ج: بازیابی واستفاده مجدد از فاضلاب

به طورکلی فاضلاب به دلیل پایین بودن نمکهای معدنی محلول نسبت به آب دریاها جزءآبهای شیرین اما آلوده محسوب می شوداستفاده مجدد وبهره گیری ازفاضلاب تصفیه شده به جای آب شیرین جهت آبیاری کشاورزی و همچنین فضاهای سبز و... دارای فواید اقتصادی فراوانی بوده ودر مقایسه با شیرین سازی آب شور دریاها به مراتب ارزان تر می باشد. این مسئله در کشور ما که در بسیاری از نقاط آن مردم با کمبود آب شیرین مواجه هستند حایز اهمیت بوده و از مصرف آب آشامیدنی برای کشاورزی جلوگیری می کند. لازم به ذکراست که استفاده مجدد از فاضلاب تصفیه شده جهت آبیاری کشاورزی به دلیل وجود مواد مغذی همانند ازت و فسفر افزایش محصولات کشاورزی و کاهش مصرف کودهای شیمیایی ودر نتیجه صرفه جویی اقتصادی را سبب می شود.

3-2-1- اثرات دفع فاضلاب صنایع غذایی به آبهای پذیرنده

در کشور ایران به دلایل مختلف از جمله عدم بهره گیری از تکنیکهای باز چرخش و استفاده مجدد فاضلابهای ایجادشده اکثرابدون تصفیه یاباتصفیه ناقص وارد رودخانه ها می شوند . تخلیه فاضلابها (صنعتی وغیر صنعتی ) به آبهای پذیرنده بدون اینکه تصفیه ای برروی آنها انجام شده باشد بر حسب نوع ماده آلوده کننده ای که دربردارد باعث آلودگیهای مختلف می شود که در زیر به اختصار به هر یک از آنها اشاره می شود.

3-2-1-1- مواد معلق

ورود مواد معلق در آبهای پذیرنده در درجه اول موجب افزون شدن رسوبات در عمق رودخانه و بر هم زدن تعادل اکولوژیکی موجودات کف زی می شود که از آن جمله به از بین رفتن تخم ماهیها می توان اشاره کرد. علاوه بر این افزایش کدورت آب نیز منظره نامطلوبی به آب می دهد.هزینه تصفیه آب در نتیجه افزایش مواد معلق بالا رفته ودر عمل گندزدایی نیز مقدار زیادتری کلر مصرف خواهد شد.

3-2-1-2- املاح معدنی محلول

املاح معدنی محلول به طور طبیعی در اکثر فاضلابهای صنعتی وجود دارد که تخلیه آنها به آبهای پذیرنده دربعضی موارد ازموارد سختی آب را بالا می برد. به عنوان نمونه در منطقه صنعتی غرب تهران که فاضلابها از طریق چاه جذبی دفع می شود شاهد افزایش سختی آب در چاههای پایین دست هستیم که هزینه تصفیه آب را افزایش داده است.

از مسایل دیگر افزایش شوری آب است که از نظرمصارف کشاورزی و دامداری مشکلاتی را ایجاد می کند. وجود ازت و فسفر نیز مشکل عمده دیگری است که باعث باتلاقی شدن منابع آب می شود.

3-2-1-3- مواد آلی محلول

مواد آلی محلول در فاضلابها شامل پروتئین هاهیدروکربورها پاک کننده ها فنل ها حشره کش ها آفت کشها وبسیاری از ترکیبات دیگرمی باشد که با ورود به منابع آب اثرات نامطلوبی را ازخود بر جای می گذارند. می توان گفت که عمده ترین هدف تصفیه فاضلاب در حالت متداول حذف موادآلی از جریان فاضلاب است فاضلاب حاوی این مواد زمانی که وارد آبهای پذیرنده می شوند در درجه اول اکسیژن محلول درآب را کاهش داده وایجاد بوو گندیدگی طعم ومزه نامطبوع ومنظره زشت می کند. از سوی دیگر اگر مواد آلی غیر قابل تجزیه بیولوژیکی باشد در محیط وبدن موجودات زنده انباشته شده و در نهایت از طریق چرخه حیات وارد بدن انسا ن ها می شود بسیاری از این مواد خاصیت سرطانزائیشان به اثبات رسیده است.

3-2-1-4- اسیدها وقلیاها

فاضلابهای اسیدی وقلیایی علاوه بر اینکه آب را از جهت مصارف شرب تفریحی وشنا نامطلوب می سازد زندگی آبزیان را نیز به خطر می اندازد از طرفی وجود آنها در آب رشد نامطلوب میکروبهای چرخه گوگرد (سولفوباکترها ) وهمچنین فروباکترها را باعث می شود. وجود اسیدها درآب خاصیت خورندگی آب را بالا می برد ودر صورت استفاده برای آبیاری مزارع را از بین خواهد برد.

3-2-1-5- مواد تولید کننده کف

این مواد شامل دترجنت ها وسورفاکتانت هامی باشند که همراه فاضلاب وارد آب می شوند. دترجنت ها به مقدارزیاد مخصوصا درصنایع غذایی به دلیل رعایت بهداشت وهمچنین سایرمصارف از جمله کاهش اصطکاک مورد استفاده قرار می گیرند.

پس از تخلیه درآبهای پذیرنده این مواد کف زیادی را در سطح آب بوجود می آورند که این علاوه بر ایجاد منظره نازیبا مانع از تبادلات اکسیژن در آب شده و با کاهش اکسیژن محلول حیات آبزیان به مخاطره می افتد.

3-2-1-6- رنگ

بعضی از فاضلابهای صنعتی مانند فاضلاب کارخانه های صابون سازی شیمیایی و کشتارگاهها بر حسب موادرنگی موجود قادرندرنگ آب پذیرنده را تغییر دهند که شاخص آلودگی آب است. ترکیبات رنگی با حذف طول موجهای نور خورشید عمل فتوسنتتیک آب را کاهش داده و علاوه بر بد منظره کردن آب درصورتی که ناشی ازذرات معلق یاکلوئیدی باشند می توانند مانع ازجذب اکسیژن اتمسفر شوند.

3-2-1-7- آلودگیهای حرارتی

آلودگی حرارتی سه اثر عمده در اکوسیستم آبی ایجاد می کند:

1- میزان اکسیژن محلول د رآب را کاهش می دهد این کاهش همزمان با افزایش رشد و تعداد میکروارگانیسم های آبزی است که از این جهت چرخه بسیاری از موجودات از بین رفته ومرگ ماهیان وگیاهان آبزی را شاهد خواهیم بود.

2- افزایش دمای آب رودخانه پذیرنده اثر مستقیم روی قابلیت تصفیه خودپالایی خواهد داشت.

3- افزایش درجه حرارت آب ممکن است به حدی برسد که خود باعث مرگ موجودات آبزی شود. بر اساس فوق مشاهده می شود که ورود آلودگی حرارتی به آب قادر است سیستم موجودات آبزی را به کلی تغییر دهد.

3-2-1-8- میکروارگانیسم ها

فاضلابها بر حسب منشا ممکن است حاوی میکروارگانیسم ها باشند (فاضلاب دباغی ونساجی ) که با تخلیه به آبها موجب افزایش باکتری های آب می شوند.

باکتری ها به دو دسته تقسیم می شوند:

1- باکتری های غیر بیماریزا که باعث تسریع تجزیه موادآلی رودخانه شده و اکسیژن محلول را کاهش می دهند.

2- باکتری های بیماریزا که باعث شروع بیماری می شوند مانند افزایش ابتلا به سیاه زخم در اثر تخلیه فاضلابهای صنایع دباغی.

3-2-1-9- مواد شناور

مواد شناور شامل روغن گریس وسایر موادی است که بر روی آب به صورت شناور باقی می مانند این مواد دراکثرفاضلابهای صنعتی مخصوصا صنایع غذایی وجوددارندکه نه تنهامناظر ناخوشایندی در منابع آب سطحی دریافت کننده پساب ایجاد می کند بلکه تبادلات را از هوا به اکسیژن کاهش داده و همچنین مانع عبور نور از سطح به داخل آب شده ورشد گیاهان آبزی را به خطر می اندازد.

3-3- استراتژی تصفیه ودفع فضولات صنعتی

مصرف آب جزء غیرقابل قبول اجتناب درصنایع غذایی می باشد که درطی مصرف درصدی از آب به فاضلاب تبدیل می شود. این درصد گاهی به 80 تا 90 % بالغ می شود. فاضلاب تولید شده با توجه به آلاینده های بوجود آمده و با توجه به اثراتی که در اثر تخلیه به آبهای پذیرنده ایجاد می نماید لازم است تصفیه شود.

انتخاب روش تصفیه به عوامل مختلفی بستگی دارد که بر حسب شرایط موجود نوع تصفیه متاثر می شود. برای تصفیه و دفع فاضلاب صنایع غذایی به طور کلی می توان چهار استراتژی را اتخاذ نمود:

1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلاب شهری

2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی

3- تصفیه مشترک با صنایع دیگر

4- تغییر واصلاح فرآیند به منظور کاستن از حجم فاضلاب وکاهش غلظت آلاینده ها

3-2-1- تخلیه فاضلاب صنعتی به فاضلابروی شهری

درمناطقی که با کمبود زمین مواجه هستند با لحاظ نمودن ترکیب فاضلاب می توان ازتصفیه مشترک بهره جست. انجام تصفیه مشترک فاضلاب صنعتی وشهری دارای منافع زیر است:

الف- افزایش جریان که می تواند موجب کاهش نسبت جریان حداکثر به جریان متوسط گردد.

ب- استفاده بهتر از زمینهای موجود در مناطقی که کمبود زمین وجود دارد.

ج- دفع موثر لجنهای باقیمانده از تصفیه مجموعه فاضلاب در تاسیسات مشترک تصفیه فاضلاب

د- مصرف مواد غذایی (نوترینت ها ) موجوددر فاضلابهای خانگی برای کمک به تصفیه بیولوژیکی فاضلابهای صنعتی فاقد مواد مزبور

3-3-1-1- ملاحظات اختصاصی فاضلابهای صنعتی جهت تخلیه به شبکه جمع آوری فاضلاب شهری

1- تمام تاسیسات صنعتی و بهره برداری از معادن که ایجاد فاضلاب نموده وکیفیت آن بالا تراز استانداردهای سازمان محیط زیست باشد بایستی قبل از تخلیه نهایی فاضلاب از تاسیسات مناسب تصفیه فاضلاب استفاده نمایند.

2- رقیق کردن فاضلاب تصفیه شده یا خام به منظور رسانیدن غلظت مواد آلوده کننده تا حد استانداردهای اعلام شده قابل قبول نمی باشد.

3- استفاده از استخر تبخیر برای فاضلابهای صنعتی تصفیه نشده باکسب موافقت سازمان.

4- کلیه مواد سمی موجود در فاضلابهای صنعتی باید تا حد استانداردهای اعلام شده تصفیه وکاهش داده شوند وتخلیه مواد مذکور حتی برای مدت کوتاه ممنوع می باشد.

5- فاضلاب انسانی تولید کارخانجات باید به طور مجزا ویا ادغام با فاضلاب صنعتی تصفیه شوند و در صورت ادغام ضروری است استانداردهای فاضلاب انسانی رعایت شود.

6- خروجی تصفیه خانه هایی که محتوی فاضلابهای انسانی آبهای هرز و میکروارگانیسم ها باشند بایستی به نحوی ضد عفونی شوند که کلی فرم ها تا حد استانداردهای اعلام شده کاهش یابند.

7- لجن وسایر مواد جامد تولید شده در تاسیسات تصفیه فاضلاب باید قبل از دفع به صورت مناسب تصفیه شده وتخلیه نهایی این مواد نباید موجب آلودگی محیط زیست شود.

8- فاضلاب تخلیه شده باید با شرایط یکنواخت وبه نحوی وارد آبهای پذیرنده شود که حداکثر اختلاط صورت گیرد.

9- هدایت مستقیم فاضلاب ورودی به خروجی بدون عبور از تصفیه خانه به عنوان کنارگذر ممنوع است .

10- فاضلاب خروجی نباید حاوی کف اجسام شناور و مواد لجن باشد.

11- تاسیسات تصفیه فاضلاب نباید بوی نامطبوع ایجاد کند.

12- اندازه گیری غلظت مواد آلوده کننده به منظور تطبیق آن با استانداردهای اعلام شده باید سریعا از خروجی آخرین واحد تصفیه ای تصفیه خانه وقبل از ورود به محیط صورت گیرد.

13- اندازه گیری جهت تطبیق با استانداردهای اعلام شده باید بر مبنای نمونه مرکب 24 ساعته صورت گیرد درسیستم هایی که تصفیه ناپیوسته دارند اندازه گیری در طول تخلیه به صورت لحظه ای ملاک عمل خواهد بود.

14- تاسیسات تصفیه فاضلاب باید به گونه ای طراحی احداث و بهره برداری شود که پیش بینی های لازم جهت به حداقل رسانیدن آلودگی در مواقع اضطراری از قبیل شرایط آب وهوایی نامناسب قطع جریان برق نارسایی تجهیزات مکانیکی و....... فراهم شود.

3-3-2- تصفیه اختصاصی فاضلاب صنعتی

در صنایع غذایی چنانچه نتوان از استراژی فوق ( تخلیه به شبکه فاضلابروی شهری ) برای دفع فاضلاب استفاده کرد می توان بعد از مطالعات لازم از طریق مهندسین مشاور اقدام به احداث تصفیه خانه اختصاصی برای کارخانه نمود. در این گونه موارد بایستی از تجربیات حاصل از واحدهای احداث شده در صنایع مشابه بهره گرفته بهترین گزینه را انتخاب نمود.

3-3-3- تصفیه مشترک با دیگر صنایع

مسئله مهم در احداث تصفیه خانه اختصاصی هزینه بالای احداث تصفیه خانه است که گاهی همین عامل احداث تصفیه خانه را دریک صنعت برای مدتهای طولانی به تاخیرمی اندازد که تنها نتیجه این امر افزایش آلودگی محیط زیست خواهد بود.

از این رو هنگامی که یک واحد صنعتی تصمیم به احداث تصفیه خانه فاضلاب دارد می تواند با در نظر گرفتن صنایع مجاور وبر اساس توافق به احداث تصفیه خانه مشترک و واحدی اقدام کند که مزایای زیر را نیز داشته باشد:

1- کاهش هزینه مصرف شده برای احداث تصفیه خانه

روشن است که هزینه احداث یک تصفیه خانه مشترک از هزینه احداث مثلا سه تصفیه خانه منفرد کمتر است.

2- کاهش حجم تصفیه خانه

اگر زمان حداکثر جریان فاضلاب کارخانه های مجاور با هم در یک زمان اتفاق نیافتد این مسئله حجم مورد نیاز واحدهای تصفیه را کاهش خواهد داد.

3- بهره گیری از جریان فاضلابهای مختلف برای متعادل سازی یکدیگر

در این حالت به عنوان مثال فاضلاب اسیدی یک کارخانه می تواند برای خنثی سازی فاضلاب قلیایی کارخانه دیگر به کار رود همچنین جریان فاضلاب یک کارخانه که دبی بالایی دارد می تواند با رقیق سازی بار آلی جریان دیگر از بروز شوک بار آلی به تصفیه خانه جلوگیری کند.

کمبود مواد مغذی یک جریان نیز می تواند از طریق اختلاط با جریان دیگر جبران شود. نکته ای که در احداث تصفیه خانه مشترک باید مد نظر قرار گیرد انجام مطالعات دقیق در مورد کیفیت و کمیت جریانهای ایجاد شده فاضلاب است که به طراحی مطمئن کمک می کند.

3-3-4- تغییر و اصلاح فرآیندها به منظور کاستن از حجم فاضلاب و کاهش غلظت آلاینده ها

بروز مسایل زیست محیطی و پی بردن به این نکته که طبیعت قدرت تحمل هر نوع آلاینده و به هر مقداری را ندارد دانشمندان را به سوی استراتژی نوینی در طراحی و راهبری صنایع سوق داده است و آن رویکرد به (( طراحی سبز )) می باشدمفهوم این اصطلاح آن است که دراحداث واحدهای صنعتی طراحی به گونه ای انجام می شود که اولا فاضلاب و ماده زایدی تولید نشود و اگر چنانچه تولید شد بتواند قابل بازیافت وبازچرخش باشد واگر چنانچه این امر نیز میسر نبود نوبت به انجام تصفیه و دفع در محیط می رسد در کشور آمریکا با بکارگیری این شیوه وبا انجام این سرمایه گذاری لازم موفق شده اند تخلیه فضولات صنعتی را به داخل دریاها تا حدود 93 % کاهش دهند. با در نظر گرفتن مسایل اقتصادی وزیست محیطی کاهش حجم وغلظت فاضلاب تولیدی بایستی از جمله اهداف صنایع قرار گیرد. برای دستیابی به این هدف روشهای ذیل مرسوم است:

الف- روش کاهش حجم

- طبقه بندی کردن فاضلابهای تولیدی در کارخانه

- عدم تولید فاضلابها ( استفاده از سیستم های بسته در مصرف آب )

- تغییر تولید جهت کاهش و استفاده مجدد فاضلاب

- حذف تخلیه های یکباره

ب- روش کاهش غلظت

- تغییر در فرآیند تولید

- تغییر واصلاح در بکارگیری وسایل وتجهیزات

- جداسازی فاضلابها در صنایعی که تنوع تولید دارند

- یکنواخت سازی فاضلابها

- متناسب سازی فاضلابها

- بازیافت فرآورده های فرعی

- پایش وکنترل فرآیندهای تولید

3-4- فاضلاب بهداشتی صنایع غذایی

وجود نیروی کار در هر صنعتی منجر به تولید مقداری فاضلاب بهداشتی خواهد شد که باید به طور مناسب دفع شود. فاضلاب بهداشتی به فاضلاب حاصل از دستشوییها توالت ها وحمام ها اطلاق می شود که به دلیل وجود مواد مدفوعی باید تصفیه شود. در حال حاضر روش دفع فاضلاب بهداشتی در اکثر صنایع چاه جذبی است که این مسئاله عموما در مناطقی که سطح آبهای زیرزمینی بالا است موجب آلودگی آبهای زیرزمینی می شود. برای اجتناب ازاین امرگزینه های زیر می تواند برای دفع صحیح فاضلاب بهداشتی مورد توجه قرار گیرد:

گزینه اول: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه بیولوژیکی شوند.

گزینه دوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مرکب تصفیه شیمیایی شوند.

گزینه سوم: فاضلاب بهداشتی و صنعتی به صورت مجزا از هم تصفیه شوند.

درتصفیه مجزااستفاده ازسپتیک تانک می تواندمد نظرقرار گیرد. البته در صورتی که کارخانه دارای سیستم تصفیه بیولوژیکی باشد بهتر است گزینه اول استفاده شود.

تصفیه فاضلاب صنایع غذاییمیزان جریان ورودیشدت آلودگی فاضلاب خام

دانلود پروژه مالی دادرسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی

پروژه مالی دادرسی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی

وظایف شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1574 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد

دسته بندی	کار و امور اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	117 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	116

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چارت سازمانی ............................................................................................... 6

ادارات کل و مراکز وابسته و معاونتها............................................................ 10

شرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی............................................................ 26

وظایف ذیحساب .............................................................................................. 26

مستندات قانونی................................................................................................ 27

تغییر نظام طبقه بندی درآمدها......................................................................... 28

تعاریف............................................................................................................. 29

طبقه بندی اقتصادی اعتبارات هزینه ای ......................................................... 31

طبقه بندی تملک دارائیهای سرمایه بر حسب فصول سرمایه گذاری ............. 32

مبنای نیمه تعهدی............................................................................................. 37

مبنای تعهدی تعدیل شده.................................................................................. 39

حسابداری دولتی تعهدی و نیمه تعهدی .......................................................... 40

مسیر بودجه .................................................................................................... 41

اصلاح بودجه .................................................................................................. 42

درخواست وجه ............................................................................................... 44

سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری و حسابهای تملک دارائیهای مالی........... 47

سرفصلها وثبت عملیات حسابداری واگذاری دارائیهای مالی......................... 50

بستن حسابها در پایان سال مالی و افتتاح آن در سال مالی جدید................... 53

ذیحسابی و اداره کل امور مالی ...................................................................... 54

سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای .... 57

کاربرد سرفصل حسابهای تملک دارائیهای سرمایه ای ................................. 60

بستن حسابها در پایان سال ............................................................................ 68

سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری سایر منابع ... ...................................... 79

کاربرد سرفصلها و گروه حساب سایر منابع ................................................. 80

سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات هزینه ... .............................. 83

مدیریت حوزه ریاست ..................................................................................... 86

مدیریت امور برنامه و بودجه ......................................................................... 86

معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی .......................................................... 87

گروه نوسازی و تحول اداری ......................................................................... 88

مدیریت امور اداری ........................................................................................ 90

مدیریت امور پشتیبانی و رفاه ......................................................................... 91

کاربرد سرفصل حسابهای اعتبارات هزینه ای ............................................... 94

بستن حسابها در پایان دوره مالی .................................................................. 100

توضیح مطرح شده در خصوص پیمانکاران ................................................... 106

توضیح مطرح شده در خصوص مهندسین مشاور ......................................... 106

دلایل پرداخت علی الحساب به پیمانکار............................................................ 106

مانده وجوه مصرف نشده .............................................................................. 109

انواع تضمین برای معاملات دولتی................................................................... 109

انواع ضمانتنامه های معتبر.............................................................................. 111

قوانین .............................................................................................................. 111

تفاوت حساب مستقل و گروه مربوطه ............................................................ 111

مراحل بودجه .................................................................................................. 112

اعتبار طرح تملک دارائیهای سرمایه ای .......................................................... 113

انواع تنخواه گردان ها از نظر قانون محاسبات عمومی .................................. 114

تاثیر نظرات صندوق بین المللی پول AMF به نظام مالی دولت...................... 115

دارات کل و مراکز وابسته (تعاون کشاورزی )

1. رئس سازمان تعاون روستایی استان به خراسان رضوی
2. شرح وظایف تعاون روستایی استان به خراسان رضوی
3. معاون اداری مالی تعاون روستایی استان خراسان رضوی
4. شرح وظایف
5. شرح وظایف معاونت فنی اجرایی
6. معاون بازرگانی
7. شرح وظایف معاون بازرگانی
8. حوزه مدیریت
9. شرح وظایف حوزه مدیریت

رئیس سازمان تعاون روستایی خراسان رضوی

شرح وظایف رئیس

وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:

1. صدور دستورات لازم به منظور ایجاد هماهنگی بین واحدهای مختلف اداری تعاونی های تحت سرپرستی و تهیه دستور العمل در این زمینه
2. شرکت در کمیسیونها و سمینارها و کمیته های مرتبط به امر تعاونی
3. بررسی و مطالعه نیازمندیهای عمران دهات به منظور پیشنهاد آن به مرکز
4. پیش بینی و اقدام در تعیین و تعیین وسائل موارد مورد نیاز در حدود اعتبارات و امکانات
5. تهیه و تنظیم آمارهای لازم درمورد وضع اجتماعی روستاییان و سایر فعالیت های انجام شده
6. تدوی برنامه های کوتاه مدت و دراز مدت و برنامنه های مربوط به امور ثبتی شرکتهای تعاونی
7. حک و اصلاح و امضاء لوایح حقوقی و برنامه های مربوط به امور ثبتی شرکت های تعاونی
8. اتخاذ تصمیم و نظارت بر تنظیم و عملیات بود که برآورد نیروی انسانی مورد نیاز
9. اظهار نظر در مورد برنامه های اموزشی و ترویج تعاونیها، ترویج صنایع دستی و فعالیت های غیرکشاورزی

10.سازماندهی فعالیت های مربوط بر حوزه مربوط وتعین وظایف و مسئولیت های واحدهای تحت سرپرستی

11.اتخاذ تصمیم و نظارت بر اجزای امور تبلیغاتی و انتشارات حوزه های مربوط

12.نظارت بر امور شرکت ها را اتحادیه های تعاون

13.نظارت بر اجرای پروژه های ساختمانی وتاسیساتی و راهسازی روستایی

14.نظارت بر اجرای قوانین و مقررات شرکت های تعاونی تحت مسئولیت حسب مورد

15.ارشاد و راهنمایی جهت تهیه برنامه های ترویج واستقرر در صنایع روستایی و فعالیت های غیرکشاورزی و پیشنهاد آن به مرکز در نظارت بر اجرای برنامه های مصوب

16.بررسی گزارش در مورد چگونگی پیشرفت برنامه ها و اقدام جهت رفع مشکلات و گزارش آن به مقام مافوق

17.انجام سایر امور محوله

معاون اداری مالی تعاون در مورد مسائل وپرونده های مشکل مالی و حسابداری

نام: اکبر قبول شاهرودی

تحصیلات:

شرح وظایف

وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف احد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:

1. نظارت بر حسن جریان کلیه امور واحدهای تحت سرپرستی
2. سازماندهی فعالیت های مربوط و تقسیم کار و تعیین وظایف و حدود مسئولیت و اختیارات واحدهای تحت سرپرستی
3. تعیین خط و مشی و نظارت بر حسن اجرایی آن
4. صدور دستور العمل ها و ضوابط مربوط
5. شرکت در کمیسیوها، سمینارها و جلسات مختلف و تهیه گزارشات لازم جهت استحار مقام مافوق
6. اتحام مطالعات لازم در مواردی از قبیل تشکیلات و روشها، طبقه بندی مشاغل و تهیه پیشنهادات لازم جهت ارسال به سازمان امور اداری و استخدامی شکور
7. تهیه مجموعه هدف ، وظایف و پستهای سازمان وزارتخانه ها و یا سازمان متنوع و پیشنهاد آن به سازمان امور اداری و استخدامی کشور جهت تایید.
8. تهیه شرح وظایف پست های سازمانی با همکاری واحدهای نیربط
9. انجام فعالیت های لازم در زمینه پیاده کردن مفاد طرح طبقه بندی و مشاغل دولت در مورد مستخدمین وزارتخانه ها و یا سازمان متبوع با همکاری واحد کارگزینی

10.تشریک مساعی با کارشناسان سازمان امور اداری واستخدامی کشور در تنظیم آئین نامه ها بخش نامه ها و دستورالعمل ه ای مورد لزوم در ارتباط با نیازهای وزارتخانه و یا سازمان متبوع

11.ایجاد خط و مشی کلی تعیین شده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور و هماهنگ نمودن فعالیت واحدهای تابعه با برنامه ها و هدفهای مورد نظر

12.تهیه گزارشات لازم

13.انجام سایر وظایف و امور مربوط

14.رسیدگی و اظهار نظر و اقدام درمورد مسائل و پرونده های مشکل مالی وحسابداری

شرح وظایف معاونت فنی و اجرایی

وظایف پست:

شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/84 در تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح وظایف زیر تعیین می گردد:

1. نظارت برعملیات ساختمان پروژه ها واظهار نظر در مورد الویت انجام طرح های عمرانی منطقه
2. رسیدگی و پیشنهاد برنامه های مربوط به عمران و نوسازی روستاهای حوزه تحت سرپرستی
3. کمک د رتهیه و تنظیم برنامه های اموزشی ترویج صنایع روستایی و فعالت های کشاروزی
4. نظارت برقراردادهای مربوط به امور ساختمانی و طرح های عمرانی در سطح روستاهای حوزه تحت سرپرستی
5. بررسی و رسیدگی در مورد طرح های عمرانی که وسیله مهندسین مشاوره و پیمانکاران به مورد اجرا گذارده می شود.
6. آموزش اصول تعاون و روش اداره شرکت ها و اتحادهای تعاون روستایی به روستاییان است.
7. ابلاغ نظارت و انجام پروژه های که اجرایی آنها به صورت امانی به تصویب رسیده است.
8. شرکت در کمیسیون های تحویل موقت و قطعی ساختمانی و تاسیسات مورد قرار داد و سایر مجاع مربوط طبق دستور مقام مافوق و پیشنهاد پروژه های خانه های مسکونی و تاسیسات مورد نیاز
9. نظارت بر اجرای دستور العمل های صادره در مورد حفاظت و بهره برداری از تاسیسات در اسختمان ها

10.تعلیم وتدریس مواد مربوط به تعاون روستایی و کشاورزی در دوره های اموزشی و یا در سایر دوره های که سازمان به این منظور دعوت می شود.

11.نظارت بر انجام کلیه امور مربوط به نقشه برداری و نقشه کشی مورد نیاز پروژه ها و انطباق نقشه های نصب با شرایطی اقلیمی و ساختمانی محلی

12.نظارت بر انجام محاسبات فنی پروژه ها بر اساس مشخصات ضوابط و معیارهای مربوط

13.تکیمل دوره های تخصصی تعلیمات تعاونی روستایی و کشاورزی به منظور تعلیم کارمندان سازمان فراهم نمودن موجبات افزایش اطلاعات آنها

14.انجام امور مربوط به مناقصات و صدور دستورالعمل ها کارها به پیمانکاران و توجه به دستورالعمل های ابلاغ شده

معاون بازرگانی

نام: خانلر صادقی فرد

شرح وظایف معاون بازرگانی:

وظایف پست:

شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:

1. صدور دستورات لازم به منظور ایجاد هماهگی بین واحدهای مختلف اداری تعونیهای تحت سرپرستی و تهیه دستورالعمل دراین زمینه
2. شرکت در کمیسیون ها، سمینارها و کمیته های مرتبط به امر تعاونی
3. پیش بینی و اقدام در تعیین و تهیه وسایل و لوازم مورد نیاز در حدود اعتبارات و امکانات
4. تهیه و تنظیم آمارهای لازم در مورد فعالیت های انجام شده
5. تدوی برنامه های کوتاه مدت و دراز مدت و برآورد بوجه مربوط
6. اتخاذ تصمیم و نظارت بر تعلیم و عملیات خرید مازاد محصولات کشاورزی
7. سازماندهی فعالیت های مربوط در حوزه مربوط و تعیین وظایف و مسئولیت های واحدهای تحت سرپرستی
8. نظارت بر امور شرکت ها و اتحادیه های تعاونی
9. نظارت بر اجرای قوانین و مقررات شرکت های تعاونی تحت مسئولیت حسب مورد

10.جمع آوری و بررسی اطلاعات به قیمت های کالاهای وارداتی، کالاهای انحصاری ومحصولات داخلی و تعیین بهای آنها

11.تنظیم برنامه های لازم به منظور توزیع کالاهای مورد نیاز در سطح کشور و اعمال نظارت بر نحوه اجرای برنامه های زمان بندی شده در زمینه توزیع کالاهای وارداتی و سهمیه بندی شده

12.اقدام در مورد صدور تمدید کارت بازرگانی

13.جمع آوری و بررسی اطلاعات در مورد شبکه توزیع کالا در سراسر کشور و توسعه و بهبود ان

14.تماس با سازمانها و مراجع مبربوط جهت تهیه فیلم به منظور معرفی کالاها و محصولات کشور

15.تهیه گزارش بازار حاوی قیمت کالاهای مختلف و عرضه و تقاضا در بازار

16.بررسی و نظارت برنامه های بازدید بازرگانی خارجی از کارخانجات تولیدی داخلی

17.اجرای مقررات مربوط به مبادلات فردی

18.جمع آوری اطلاعات و آمار واحد ها و شرکت های تعاونی

19.تصمیم گیری در مورد تشکیل نمایشگاههای بازرگانی داخلی و خارجی و تهیه فیلم ها و جزوات آگهی های تبلیغاتی به منظور شناساندن کالاها و محصولات کشور

20.انجام سیر امورات محوله

حوزه مدیریت:

نام: ایرج ناصری مقدم

تحصیلات: کارشناس زراعت و اصلاح نباتات

شرح وظایف حوزه مدیریت:

1. هماهنگی حوزه شهرستانهای تحت پوشش
2. مسئول پیگیری امور ( اموزشی و آموزش شرکت ها، آموزش پرسنل)
3. مسئولیت رابط عمومی
4. مسئولیت برگزاری شورای هماهنگی، شورای معاونین، شورای کارگروه های توسعه شرکت های تعاونی روستایی
5. مسئولیت شورای تشکل ها (حوزه دبیرخانه شورای تشکل ها )
6. مسولیت کارگروه توسعه شرکت های شهرستان سرخس و مشهد
7. ارزشیابی کاری مدیریت شهرستانها
8. نظارت شهرستانهای تحت پوشش

2- اداره کل منابع طبیعی

3- اداره کل امور عشایری

4- اداره کل امور دامپزشکی

5- اداره کل امور شیلات

اداره کل شیلات خراسان رضوی

گزار فعالیت های شیلات در سال 85

عملکرد اداره شیلات شهرستان مشهد در نیمه سال اور سال 86

1. مسئول روابط عمومی (پل ارتباط بین مدیر و کارکنان و ارباب رجوع)
2. معاون: محمدرضا مهدیزاده
3. مدیر کل: سید احمد دلقندی
4. رئیس اداره امور داری : ابراهیم ذاکریان
5. مسئول حراست و وظایف آن
6. رئیس اداره تولید و پرورش و وظایف آن
7. مسئول تغذیه و غذای زنده و شرح وظایف ان
8. رئیس اداره اموزش و ترویج و وظایف آن
9. کارشناس مسئول طرح و برنامه وظایف ان

مسئول روابط عمومی وظایف آن

مسئول روابط عمومی در سازمان جهاد کشاورزی جناب آقای محمود طلوع می باشد که وظایف آنها به شرح زیر می باشد:

1. ایجاد ارتباط درون سازمانی
2. ایجاد ارتباط برون سازمانی
3. مسئول حراست و وظایف آن

مسئول حراست در بخش شیلات سازمان جهاد کشاورزی آقای موسی گزی می باشد که وظایف این رده به شرح زیر می باشد.

1. نظارت بر انجام اقدامات لازم به منظور تامین و نگه داری نیروی انسانی مورد نیاز اداره کل بر اساس مقررات
2. نظارت بر انجام امور استخدامی کارکنان و صدور احکام
3. اجرای قوانین و مقررات حاکم بر روابط کارکنان
4. بررسی و نظارت بر انجام مربوط به ارزشیابی کارکنان
5. نظارت بر تامین نیازهای اموزشی کارکنان
6. نظارت بر انجام امور رفاهی کارکنان
7. نظارت بر نحوه نگهدری کالاها در انبار
8. نظارت بر کلیه مراحل خرید اجناس

رئیس اداره تولید پرورش و شرح وظایف آن :

1. مطالعه و بررسی برنامه ها و خط مشی های مصوب
2. هماهنگی و نظارت بر ارائه خدمات کارشناسی در زمینه تکثیر و پرورش آبزیان
3. برآوردهای نهادهای مورد نیا زمزارع و مراکز تکثیر و پرورش ماهی
4. تهیه و تنظیم گزارش عملکرد تولید ماهی در استان
5. پیشنهاد طرح ها و پروژه ها به منظور افزایش تولید ماهی
6. نظارت بر صدور مجوزهای ابزی پروری در سطح استان
7. نظارت بر استفاده بهینه در منابع آبی (دریاچه های پست سد)
8. اجزاء روش های نوین

مسئول تغذیه و غذای زنده و شرح وظایف آن

1. ارزیابی و نظارت بر اجرای برنامه های توسعه تولید و پرورش غذای مصرفی در آبزی پروری
2. نظارت بر تامین و کنترل کیفی اقدام و نهاده های تولید خوراک ابزیان
3. اقدام به منظور جایگزینی اقدام ارزان قیمت در ؟؟ غذایی ماهی به منظور کاهش تولید هزینه به حفظ کیفیت
4. همکاری با طرح و برنامه پیرامون براورد توزیع تسهیلات و اعتبارات لازم جهت فعالیت های تغذیه با ابزیان و بهداشت ابزیان
5. نظارت بر اجرای پروژه های بخش بهداشت تغذیه مرغداری ، تجزیه و تلیل و ارائه گزارشهای لازم در مورد عملکرد پروژه ها
6. نظارت بر انجام آزمایشات مربوط به بهداشت و کنترل کیفی غذای آبزیان تولیدی و ارائه خدمات کارشناسی به پرورش دهندگان و تولید کنندگان خوراک آبزیان
7. ارائه نظرات فنی و کارشناسی به آبزی پروران در زمینه بهداشت بزیان و همچنین بهداشت خوراک آبزیان

رئیس اداره آموزش و ترویج و وظایف آن

1. بررسی و برآورد نیازهای اموزشی تخصصی و کاربری آبزی پروران
2. نظارت بر اجرای طرح ها و پروژه های اموزش ترویجی
3. برنامه ریزی به منظور ترویج شیوه های نوین آبزی پروری

مطالعه و بررسی برنامه ها و خط و مشی های زیر بخش شیلات به منظور رعایت آنها در تدین و تهیه و تنظیم طرح ها و پروژه ها و برنامه ها وبودجه مصوب شیلات استان

تهیه و تدوین پروژه ها و طرح های کوتاه مدت و بلند مدت توسعه شیلات استان و دفاع از انها در مرجع زیربط

نکات بر تهیه وتنظیم بودجه های جاری وعمرانی شیلات استان

پیگیری و نظارت بر اخذ تسهیلات بانکی سرمایه گذاران زیر بخش شیلات استان

تهیه و تنظیم امار و اطلاعات و گزراشهای فنی و تخصصی در خصوص کلیه فعالیت های شیلاتی و صنایع وابسته بررسی ومطالعه به منظور به فرهم نمودن جلب سرمایه گذاری و مشارکت و همکاریهای بخشی غیردولتی در زمینه های شیلاتی و ارائه نظرات کارشناسی

- وظایف زیحساب

- مستندات قانونی

- تغییر نظام بندی درآمدها

- حسابداری روشی (تعهدی و نیمه تعهدی )

- مسیر بودجه

- تعارف

- اعتبارات هزینه ای

- اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای

- طبقه بندی بودجه

- درآمد و سایر منابع تامین اعتبار

- کنترل بودجه ای

- تحصض اعتبار

- موافقنامه

- عملیات حسابداری مربوط به ابلاغ و اصلاح بودجه مصوب و تخصیص

- دریافت ها و پرداخت ها مربوط به بودجه عمومی دولت

- ؟؟ بردان وا نواع ان

- عملیات حسابداری مربوط به پرداخت و واریز تنخوان زاران

- پیش پرداخت و عملی الحساب

معاونت ها

1. معاونت توسعه و مدیریت منابع انسانی
2. معاونت بهبود تولیدات رامی
3. معاونت بهبود تولیدات گیاهی
4. معاونت برنامه ریزی و امور اقتصادی

1. مدیریت امور اداری
2. مدیریت امور مالی
3. مدیریت امور رفاه و پشتیبانی
4. اداره امور حقوقی
5. اداره امور ایثارگران
6. گروه نوسازی و تحول اداری

1. مدیریت امور وام
2. مدیریت امور طیور
3. مرکز اصلاح نژاد وام شمال شرق
4. ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند خزه گل
5. مرکز اصلاح نژاد و پشتیبانی مرغ بومی
6. آزمایشگاه تخصصی

1. مدیریت امور زراعت
2. مدیریت امور باغبانی
3. مدیریت حفظ نباتات

1. مدیریت امور برنامه و بودجه
2. مدیریت امور سرمایه گذاری
3. مدیریت صدور پروانه ها و مجوزها
4. اداره امار من آداری و اطلاعات و تجهیز شبکه
5. اداره تنظیم بازار

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چارت سازمانی ............................................................................................... 6

ادارات کل و مراکز وابسته و معاونتها............................................................ 10

شرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی............................................................ 26

وظایف ذیحساب .............................................................................................. 26

مستندات قانونی................................................................................................ 27

تغییر نظام طبقه بندی درآمدها......................................................................... 28

تعاریف............................................................................................................. 29

طبقه بندی اقتصادی اعتبارات هزینه ای ......................................................... 31

طبقه بندی تملک دارائیهای سرمایه بر حسب فصول سرمایه گذاری ............. 32

مبنای نیمه تعهدی............................................................................................. 37

مبنای تعهدی تعدیل شده.................................................................................. 39

حسابداری دولتی تعهدی و نیمه تعهدی .......................................................... 40

مسیر بودجه .................................................................................................... 41

اصلاح بودجه .................................................................................................. 42

درخواست وجه ............................................................................................... 44

سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری و حسابهای تملک دارائیهای مالی........... 47

سرفصلها وثبت عملیات حسابداری واگذاری دارائیهای مالی......................... 50

بستن حسابها در پایان سال مالی و افتتاح آن در سال مالی جدید................... 53

ذیحسابی و اداره کل امور مالی ...................................................................... 54

سرفصلها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای .... 57

کاربرد سرفصل حسابهای تملک دارائیهای سرمایه ای ................................. 60

بستن حسابها در پایان سال ............................................................................ 68

سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری سایر منابع ... ...................................... 79

کاربرد سرفصلها و گروه حساب سایر منابع ................................................. 80

سرفصل ها و ثبت عملیات حسابداری اعتبارات هزینه ... .............................. 83

مدیریت حوزه ریاست ..................................................................................... 86

مدیریت امور برنامه و بودجه ......................................................................... 86

معاونت توسعه مدیریت و منابع انسانی .......................................................... 87

گروه نوسازی و تحول اداری ......................................................................... 88

مدیریت امور اداری ........................................................................................ 90

مدیریت امور پشتیبانی و رفاه ......................................................................... 91

کاربرد سرفصل حسابهای اعتبارات هزینه ای ............................................... 94

بستن حسابها در پایان دوره مالی .................................................................. 100

توضیح مطرح شده در خصوص پیمانکاران ................................................... 106

توضیح مطرح شده در خصوص مهندسین مشاور ......................................... 106

دلایل پرداخت علی الحساب به پیمانکار............................................................ 106

مانده وجوه مصرف نشده .............................................................................. 109

انواع تضمین برای معاملات دولتی................................................................... 109

انواع ضمانتنامه های معتبر.............................................................................. 111

قوانین .............................................................................................................. 111

تفاوت حساب مستقل و گروه مربوطه ............................................................ 111

مراحل بودجه .................................................................................................. 112

اعتبار طرح تملک دارائیهای سرمایه ای .......................................................... 113

انواع تنخواه گردان ها از نظر قانون محاسبات عمومی .................................. 114

تاثیر نظرات صندوق بین المللی پول AMF به نظام مالی دولت...................... 116

شرح وظایف رئیس

وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:

1. صدور دستورات لازم به منظور ایجاد هماهنگی بین واحدهای مختلف اداری تعاونی های تحت سرپرستی و تهیه دستور العمل در این زمینه
2. شرکت در کمیسیونها و سمینارها و کمیته های مرتبط به امر تعاونی
3. بررسی و مطالعه نیازمندیهای عمران دهات به منظور پیشنهاد آن به مرکز
4. پیش بینی و اقدام در تعیین و تعیین وسائل موارد مورد نیاز در حدود اعتبارات و امکانات
5. تهیه و تنظیم آمارهای لازم درمورد وضع اجتماعی روستاییان و سایر فعالیت های انجام شده
6. تدوی برنامه های کوتاه مدت و دراز مدت و برنامنه های مربوط به امور ثبتی شرکتهای تعاونی
7. حک و اصلاح و امضاء لوایح حقوقی و برنامه های مربوط به امور ثبتی شرکت های تعاونی
8. اتخاذ تصمیم و نظارت بر تنظیم و عملیات بود که برآورد نیروی انسانی مورد نیاز
9. اظهار نظر در مورد برنامه های اموزشی و ترویج تعاونیها، ترویج صنایع دستی و فعالیت های غیرکشاورزی

10.سازماندهی فعالیت های مربوط بر حوزه مربوط وتعین وظایف و مسئولیت های واحدهای تحت سرپرستی

11.اتخاذ تصمیم و نظارت بر اجزای امور تبلیغاتی و انتشارات حوزه های مربوط

12.نظارت بر امور شرکت ها را اتحادیه های تعاون

13.نظارت بر اجرای پروژه های ساختمانی وتاسیساتی و راهسازی روستایی

14.نظارت بر اجرای قوانین و مقررات شرکت های تعاونی تحت مسئولیت حسب مورد

15.ارشاد و راهنمایی جهت تهیه برنامه های ترویج واستقرر در صنایع روستایی و فعالیت های غیرکشاورزی و پیشنهاد آن به مرکز در نظارت بر اجرای برنامه های مصوب

16.بررسی گزارش در مورد چگونگی پیشرفت برنامه ها و اقدام جهت رفع مشکلات و گزارش آن به مقام مافوق

17.انجام سایر امور محوله

معاون اداری مالی تعاون در مورد مسائل وپرونده های مشکل مالی و حسابداری

نام: اکبر قبول شاهرودی

تحصیلات:

شرح وظایف

وظایف: شغل فوق الذکر بر اساس وظایف احد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:

1. نظارت بر حسن جریان کلیه امور واحدهای تحت سرپرستی
2. سازماندهی فعالیت های مربوط و تقسیم کار و تعیین وظایف و حدود مسئولیت و اختیارات واحدهای تحت سرپرستی
3. تعیین خط و مشی و نظارت بر حسن اجرایی آن
4. صدور دستور العمل ها و ضوابط مربوط
5. شرکت در کمیسیوها، سمینارها و جلسات مختلف و تهیه گزارشات لازم جهت استحار مقام مافوق
6. اتحام مطالعات لازم در مواردی از قبیل تشکیلات و روشها، طبقه بندی مشاغل و تهیه پیشنهادات لازم جهت ارسال به سازمان امور اداری و استخدامی شکور
7. تهیه مجموعه هدف ، وظایف و پستهای سازمان وزارتخانه ها و یا سازمان متنوع و پیشنهاد آن به سازمان امور اداری و استخدامی کشور جهت تایید.
8. تهیه شرح وظایف پست های سازمانی با همکاری واحدهای نیربط
9. انجام فعالیت های لازم در زمینه پیاده کردن مفاد طرح طبقه بندی و مشاغل دولت در مورد مستخدمین وزارتخانه ها و یا سازمان متبوع با همکاری واحد کارگزینی

10.تشریک مساعی با کارشناسان سازمان امور اداری واستخدامی کشور در تنظیم آئین نامه ها بخش نامه ها و دستورالعمل ه ای مورد لزوم در ارتباط با نیازهای وزارتخانه و یا سازمان متبوع

11.ایجاد خط و مشی کلی تعیین شده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور و هماهنگ نمودن فعالیت واحدهای تابعه با برنامه ها و هدفهای مورد نظر

12.تهیه گزارشات لازم

13.انجام سایر وظایف و امور مربوط

14.رسیدگی و اظهار نظر و اقدام درمورد مسائل و پرونده های مشکل مالی وحسابداری

شرح وظایف معاونت فنی و اجرایی

وظایف پست:

شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/84 در تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح وظایف زیر تعیین می گردد:

1. نظارت برعملیات ساختمان پروژه ها واظهار نظر در مورد الویت انجام طرح های عمرانی منطقه
2. رسیدگی و پیشنهاد برنامه های مربوط به عمران و نوسازی روستاهای حوزه تحت سرپرستی
3. کمک د رتهیه و تنظیم برنامه های اموزشی ترویج صنایع روستایی و فعالت های کشاروزی
4. نظارت برقراردادهای مربوط به امور ساختمانی و طرح های عمرانی در سطح روستاهای حوزه تحت سرپرستی
5. بررسی و رسیدگی در مورد طرح های عمرانی که وسیله مهندسین مشاوره و پیمانکاران به مورد اجرا گذارده می شود.
6. آموزش اصول تعاون و روش اداره شرکت ها و اتحادهای تعاون روستایی به روستاییان است.
7. ابلاغ نظارت و انجام پروژه های که اجرایی آنها به صورت امانی به تصویب رسیده است.
8. شرکت در کمیسیون های تحویل موقت و قطعی ساختمانی و تاسیسات مورد قرار داد و سایر مجاع مربوط طبق دستور مقام مافوق و پیشنهاد پروژه های خانه های مسکونی و تاسیسات مورد نیاز
9. نظارت بر اجرای دستور العمل های صادره در مورد حفاظت و بهره برداری از تاسیسات در اسختمان ها

10.تعلیم وتدریس مواد مربوط به تعاون روستایی و کشاورزی در دوره های اموزشی و یا در سایر دوره های که سازمان به این منظور دعوت می شود.

11.نظارت بر انجام کلیه امور مربوط به نقشه برداری و نقشه کشی مورد نیاز پروژه ها و انطباق نقشه های نصب با شرایطی اقلیمی و ساختمانی محلی

12.نظارت بر انجام محاسبات فنی پروژه ها بر اساس مشخصات ضوابط و معیارهای مربوط

13.تکیمل دوره های تخصصی تعلیمات تعاونی روستایی و کشاورزی به منظور تعلیم کارمندان سازمان فراهم نمودن موجبات افزایش اطلاعات آنها

14.انجام امور مربوط به مناقصات و صدور دستورالعمل ها کارها به پیمانکاران و توجه به دستورالعمل های ابلاغ شده

معاون بازرگانی

نام: خانلر صادقی فرد

شرح وظایف معاون بازرگانی:

وظایف پست:

شغل فوق الذکر بر اساس وظایف واحد سازمانی که در تاریخ 1/5/74 به تایید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است به شرح زیر تعیین می گردد:

1. صدور دستورات لازم به منظور ایجاد هماهگی بین واحدهای مختلف اداری تعونیهای تحت سرپرستی و تهیه دستورالعمل دراین زمینه
2. شرکت در کمیسیون ها، سمینارها و کمیته های مرتبط به امر تعاونی
3. پیش بینی و اقدام در تعیین و تهیه وسایل و لوازم مورد نیاز در حدود اعتبارات و امکانات
4. تهیه و تنظیم آمارهای لازم در مورد فعالیت های انجام شده
5. تدوی برنامه های کوتاه مدت و دراز مدت و برآورد بوجه مربوط
6. اتخاذ تصمیم و نظارت بر تعلیم و عملیات خرید مازاد محصولات کشاورزی
7. سازماندهی فعالیت های مربوط در حوزه مربوط و تعیین وظایف و مسئولیت های واحدهای تحت سرپرستی
8. نظارت بر امور شرکت ها و اتحادیه های تعاونی
9. نظارت بر اجرای قوانین و مقررات شرکت های تعاونی تحت مسئولیت حسب مورد

10.جمع آوری و بررسی اطلاعات به قیمت های کالاهای وارداتی، کالاهای انحصاری ومحصولات داخلی و تعیین بهای آنها

11.تنظیم برنامه های لازم به منظور توزیع کالاهای مورد نیاز در سطح کشور و اعمال نظارت بر نحوه اجرای برنامه های زمان بندی شده در زمینه توزیع کالاهای وارداتی و سهمیه بندی شده

12.اقدام در مورد صدور تمدید کارت بازرگانی

13.جمع آوری و بررسی اطلاعات در مورد شبکه توزیع کالا در سراسر کشور و توسعه و بهبود ان

14.تماس با سازمانها و مراجع مبربوط جهت تهیه فیلم به منظور معرفی کالاها و محصولات کشور

15.تهیه گزارش بازار حاوی قیمت کالاهای مختلف و عرضه و تقاضا در بازار

16.بررسی و نظارت برنامه های بازدید بازرگانی خارجی از کارخانجات تولیدی داخلی

17.اجرای مقررات مربوط به مبادلات فردی

18.جمع آوری اطلاعات و آمار واحد ها و شرکت های تعاونی

19.تصمیم گیری در مورد تشکیل نمایشگاههای بازرگانی داخلی و خارجی و تهیه فیلم ها و جزوات آگهی های تبلیغاتی به منظور شناساندن کالاها و محصولات کشور

20.انجام سیر امورات محوله

حوزه مدیریت:

نام: ایرج ناصری مقدم

تحصیلات: کارشناس زراعت و اصلاح نباتات

شرح وظایف حوزه مدیریت:

1. هماهنگی حوزه شهرستانهای تحت پوشش
2. مسئول پیگیری امور ( اموزشی و آموزش شرکت ها، آموزش پرسنل)
3. مسئولیت رابط عمومی
4. مسئولیت برگزاری شورای هماهنگی، شورای معاونین، شورای کارگروه های توسعه شرکت های تعاونی روستایی
5. مسئولیت شورای تشکل ها (حوزه دبیرخانه شورای تشکل ها )
6. مسولیت کارگروه توسعه شرکت های شهرستان سرخس و مشهد
7. ارزشیابی کاری مدیریت شهرستانها
8. نظارت شهرستانهای تحت پوشش

2- اداره کل منابع طبیعی

3- اداره کل امور عشایری

4- اداره کل امور دامپزشکی

5- اداره کل امور شیلات

اداره کل شیلات خراسان رضوی

گزار فعالیت های شیلات در سال 85

عملکرد اداره شیلات شهرستان مشهد در نیمه سال اور سال 86

1. مسئول روابط عمومی (پل ارتباط بین مدیر و کارکنان و ارباب رجوع)
2. معاون: محمدرضا مهدیزاده
3. مدیر کل: سید احمد دلقندی
4. رئیس اداره امور داری : ابراهیم ذاکریان
5. مسئول حراست و وظایف آن
6. رئیس اداره تولید و پرورش و وظایف آن
7. مسئول تغذیه و غذای زنده و شرح وظایف ان
8. رئیس اداره اموزش و ترویج و وظایف آن
9. کارشناس مسئول طرح و برنامه وظایف ان

مسئول روابط عمومی وظایف آن

مسئول روابط عمومی در سازمان جهاد کشاورزی جناب آقای محمود طلوع می باشد که وظایف آنها به شرح زیر می باشد:

1. ایجاد ارتباط درون سازمانی
2. ایجاد ارتباط برون سازمانی
3. مسئول حراست و وظایف آن

مسئول حراست در بخش شیلات سازمان جهاد کشاورزی آقای موسی گزی می باشد که وظایف این رده به شرح زیر می باشد.

1. نظارت بر انجام اقدامات لازم به منظور تامین و نگه داری نیروی انسانی مورد نیاز اداره کل بر اساس مقررات
2. نظارت بر انجام امور استخدامی کارکنان و صدور احکام
3. اجرای قوانین و مقررات حاکم بر روابط کارکنان
4. بررسی و نظارت بر انجام مربوط به ارزشیابی کارکنان
5. نظارت بر تامین نیازهای اموزشی کارکنان
6. نظارت بر انجام امور رفاهی کارکنان
7. نظارت بر نحوه نگهدری کالاها در انبار
8. نظارت بر کلیه مراحل خرید اجناس

رئیس اداره تولید پرورش و شرح وظایف آن :

1. مطالعه و بررسی برنامه ها و خط مشی های مصوب
2. هماهنگی و نظارت بر ارائه خدمات کارشناسی در زمینه تکثیر و پرورش آبزیان
3. برآوردهای نهادهای مورد نیا زمزارع و مراکز تکثیر و پرورش ماهی
4. تهیه و تنظیم گزارش عملکرد تولید ماهی در استان
5. پیشنهاد طرح ها و پروژه ها به منظور افزایش تولید ماهی
6. نظارت بر صدور مجوزهای ابزی پروری در سطح استان
7. نظارت بر استفاده بهینه در منابع آبی (دریاچه های پست سد)
8. اجزاء روش های نوین

مسئول تغذیه و غذای زنده و شرح وظایف آن

1. ارزیابی و نظارت بر اجرای برنامه های توسعه تولید و پرورش غذای مصرفی در آبزی پروری
2. نظارت بر تامین و کنترل کیفی اقدام و نهاده های تولید خوراک ابزیان
3. اقدام به منظور جایگزینی اقدام ارزان قیمت در ؟؟ غذایی ماهی به منظور کاهش تولید هزینه به حفظ کیفیت
4. همکاری با طرح و برنامه پیرامون براورد توزیع تسهیلات و اعتبارات لازم جهت فعالیت های تغذیه با ابزیان و بهداشت ابزیان
5. نظارت بر اجرای پروژه های بخش بهداشت تغذیه مرغداری ، تجزیه و تلیل و ارائه گزارشهای لازم در مورد عملکرد پروژه ها
6. نظارت بر انجام آزمایشات مربوط به بهداشت و کنترل کیفی غذای آبزیان تولیدی و ارائه خدمات کارشناسی به پرورش دهندگان و تولید کنندگان خوراک آبزیان
7. ارائه نظرات فنی و کارشناسی به آبزی پروران در زمینه بهداشت بزیان و همچنین بهداشت خوراک آبزیان

رئیس اداره آموزش و ترویج و وظایف آن

1. بررسی و برآورد نیازهای اموزشی تخصصی و کاربری آبزی پروران
2. نظارت بر اجرای طرح ها و پروژه های اموزش ترویجی
3. برنامه ریزی به منظور ترویج شیوه های نوین آبزی پروری

مطالعه و بررسی برنامه ها و خط و مشی های زیر بخش شیلات به منظور رعایت آنها در تدین و تهیه و تنظیم طرح ها و پروژه ها و برنامه ها وبودجه مصوب شیلات استان

تهیه و تدوین پروژه ها و طرح های کوتاه مدت و بلند مدت توسعه شیلات استان و دفاع از انها در مرجع زیربط

نکات بر تهیه وتنظیم بودجه های جاری وعمرانی شیلات استان

پیگیری و نظارت بر اخذ تسهیلات بانکی سرمایه گذاران زیر بخش شیلات استان

تهیه و تنظیم امار و اطلاعات و گزراشهای فنی و تخصصی در خصوص کلیه فعالیت های شیلاتی و صنایع وابسته بررسی ومطالعه به منظور به فرهم نمودن جلب سرمایه گذاری و مشارکت و همکاریهای بخشی غیردولتی در زمینه های شیلاتی و ارائه نظرات کارشناسی

- وظایف زیحساب

- مستندات قانونی

- تغییر نظام بندی درآمدها

- حسابداری روشی (تعهدی و نیمه تعهدی )

- مسیر بودجه

- تعارف

- اعتبارات هزینه ای

- اعتبارات تملک دارائیهای سرمایه ای

- طبقه بندی بودجه

- درآمد و سایر منابع تامین اعتبار

- کنترل بودجه ای

- تحصض اعتبار

- موافقنامه

- عملیات حسابداری مربوط به ابلاغ و اصلاح بودجه مصوب و تخصیص

- دریافت ها و پرداخت ها مربوط به بودجه عمومی دولت

- ؟؟ بردان وا نواع ان

- عملیات حسابداری مربوط به پرداخت و واریز تنخوان زاران

- پیش پرداخت و عملی الحساب

معاونت ها

1. معاونت توسعه و مدیریت منابع انسانی
2. معاونت بهبود تولیدات رامی
3. معاونت بهبود تولیدات گیاهی
4. معاونت برنامه ریزی و امور اقتصادی

1. مدیریت امور اداری
2. مدیریت امور مالی
3. مدیریت امور رفاه و پشتیبانی
4. اداره امور حقوقی
5. اداره امور ایثارگران
6. گروه نوسازی و تحول اداری

1. مدیریت امور وام
2. مدیریت امور طیور
3. مرکز اصلاح نژاد وام شمال شرق
4. ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند خزه گل
5. مرکز اصلاح نژاد و پشتیبانی مرغ بومی
6. آزمایشگاه تخصصی

1. مدیریت امور زراعت
2. مدیریت امور باغبانی
3. مدیریت حفظ نباتات

1. مدیریت امور برنامه و بودجه
2. مدیریت امور سرمایه گذاری
3. مدیریت صدور پروانه ها و مجوزها
4. اداره امار من آداری و اطلاعات و تجهیز شبکه
5. اداره تنظیم بازار

شرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی

وظایف ذیحساب

مطابق قانون محاسبات عمومی کشور اولین وظیفه ای که به عهده ذیحساب یا مسوول امور مالی هر دستگاه گذاشته شده نگهداری و تنظیم حسابها بر طبق قانون و ضوابط و مقررات مربوطه می باشد که از اهمیت خاصی برخوردار است. زیرا انجام تکالیف وزارت امور اقتصادی و دارائی مطابق ماده 103 قانون محاسبات عمومی کشور مبنی بر تهیه صورتحساب عملکرد هر سال مالی طبق تقسیمات و عناوین مندرج در قانون بودجه سال مربوطه و اجرای ماده 104 همین قانون که طبق آن دیوان محاسبات کشور مکلف شده که مطابق قانون اصل 55 قانون اساسی با بررسی حسابها و اسناد و مدارک و تطبیق با صورحساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور نسبت به تهیه تفریغ بودجه سالانه اقدام و هر سال گزارش تفریغ بودجه سال قبل را به انضمام نظرات خود به مجلس شورای اسلامی تسلیم و هر نوع تخلف از مقررات را رسیدگی و به هیات های مستشاری ارجاع نماید بدون تهیه تنظیم صورتحساب عملکرد سالیانه دستگاهها توسط ذیحسابها و مسوولین امور مالی عملاً غیر ممکن می باشد. لذا به همین جهت تنظیم به موقع صورتحساب عملکرد سالیانه به طور کلی جزء وظایف پراهمیت دستگاه می باشد که عدم اقدام به موقع، موجب تبعات منفی برای مدیران هر دستگاه خواهد بود.

ذیحسابها از بین کارمندان رسمی انتخاب گردیده و احکام انها توسط وزارت دارائی تایید می شود. ذیحسابها زیر نظر دستگاه اجرایی و شهرداریها وظایف خود را انجام می دهند، وظایفی از قبیل امور مالی و محاسباتی، نگهداری و تنظیم حسابها، صحت و سلامت حسابها، نظارت بر اسناد و دفاتر مالی بصورت جزء وکل، نگهداری و تحویل و تحول وجوه.

مستندات قانونی

الف: ماده 95 قانون محاسبات عمومی کشور

کلیه ذیحسابان وزارتخانه ها و موسسات دولتی مکلفند نسخه اول صورتحساب دریافت و پرداخت هر ماه را همراه با اصل اسناد و مدارک مربوط، منتهی تا آخر ماه بعد و حساب نهایی هر سال را حداکثر تا پایان مرداد ماه سال بعد به ترتیبی که در اجرای ماهده 39 قانون دیوان محاسبات کشور مقرر میشود به دیوان مذکور تحویل و نسخه دوم صورتحسابهای مذکور را بدون ضمیمه کردن اسناد و مدارک به نحوی که وزارت امور اقتصادی و دارائی معین می کن به وزرات نامبرده ارسال نمایند.

تبصره 1: صورتحسابهای فوق باید به امضاء بالاترین مقام دستگاه اجرائی مربوطه و یا مقام مجاز از طرف او و ذیحساب و گواهی نماینده دیوان محاسبات کشور رسیده باشد.

ب: قانون تفریغ بودجه سالهای پس از انقلاب

مطابق مفاد قانون فوق نیز همانند ماده 95 قانون محاسبات عمومی کشور تهیه و تنظیم به موقع صورتحساب ماهیانه وعملکرد سالیانه مودر تاکید قرار گرفته است.

ج: قانون دیوان محاسبات کشور

مطابق ماده 23 قانون دیوان محاسبات کشور یکی از مواردی که هیات های مستشاری اقدام به انشاء رای می نمایند عدم ارائه صورتهای مالی، حساب درآمد هزینه، دفاتر قانونی در موعد مقرر به دیوان محاسبات کشور می باشد که هیات مجاز می باشند در وصرت احراز وقوع تخلف را حسب مورد به مجازات های اداری ذیل محکوم نمایند.

- توبیخ کتبی با درج در پرونده استخدامی

- کسر حقوق و مزایا حداکثر یک سوم از یک ماه تا یکسال

- اخراج از محل خدمت

- انفصال دائم از خدمات دولتی

تغییر نظام طبقه بندی درآمدها

در اجرای ماده 128 قانون محاسبات عمومی کشور و با توجه به اصلاح و تغییر نظام طبقه بندی و شفاف سازی درآمدها و هزینه های قانون بودجه سال 81 کل کشور سرفصل حسابها و ثبت عملیات حسابداری درآمدهای عمومی، واگذاربی دارائیهای سرمایه ای، واگذاری دارائیهای مالی و درآمدهای اختصاصی، گروه حسابهای مستقل اعتبارات هزینه، گروه حسابهای تملک دارائیهای سرمایه ای، اعتبارات دارائیهای مالی و حسابهای سنواتی که در مورخه 27/12/80 به تایید دیوان محاسبات کشور دستگاه ها موظف شدند که از ابتدای سال 1381 دفاتر روزنامه، معین و کل را با استفاده از سرفصل حسابهایکل و معین جدید نگاهداری و بر اساس آن صورتحساب دریافت و پرداخت ماهیانه، متمم نهائیو صروت وضعیت مالی سالانه و متمم اعتباراتی تملک دارائیهای سرمایه ای به تفکیک هر طرح و تلفیقی بصورت جداگانه مطابق فرم های ارائه شده به ذیحسابی ها به پیوست یادداشتهای صورتهای مالی و به انضمام رم های عملکرد بودجه در مواعد مقرر به مراجع ذیربط ارائه نمایند.

تعاریف

با توجه به ادبیات جدید بودجه ریزی وتغییر عناوین وتعاریف و کاربرد آنها ضروری به نظر می رسد که در ابتدا به این تعاریف نگاهی اجمالی داشته باشیم.

اعتبارات هزینه ای= اعتبارات جاری + تملک دارئیهای مالی (پرداخت تعهدات داخلی و خارجی)

اعتبارات عمرانی= اعتبارات تلک دارائیهای سرمایه ای

هزینه= منظور داد و ستدهای بخش دولتی است که ارزش خالص را کاهش می دهد.

تعریف هزینه در ماده 23 قانون محاسبات عمومی: عبارتست از پرداختهایی که بطور قطعی به ذینفع در قبال تعهد یا کمک طبق قوانین و مقررات صورت گیرد.

ارزش خالص= منظور ارزش کل دارائی های منهای ارزش کل بدهی های بخش دولتی است.

پروژه مالی دادرسی سازمان جهاد کشاورزی خراسانادارات کل و مراکز وابسته و معاونتهاشرح سیستم سازمان جهاد کشاورزی

دانلود اهداف و اهمیت اجتماعی ورزش

اهداف و اهمیت اجتماعی ورزش

مطالعه و تحلیل تاریخی احوال اقوام گذشته و حال نشان می دهد که سعی و تلاش انسان قدمت تاریخی دارد ، تا آنجا که می توان گفت اداره حیات اقوام ابتدایی بدون حرکت و فعالیت میسر نبوده است اجرای مهارتهایی از قبیل زوبین اندازی ، تیراندازی با تیر و کمان ، کوه و غار پیمایی ، کشتی گیری و حتی اجرای مسابقه های دو که در قرآن کریم در داستان برادران یوسف نیز از آن ذ

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	47 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	50

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فصل اول ـ اهداف و اهمیت اجتماعی ورزش

اهداف تربیت بدنی در جوامع گذشته و امروز

مطالعه و تحلیل تاریخی احوال اقوام گذشته و حال نشان می دهد که سعی و تلاش انسان قدمت تاریخی دارد ، تا آنجا که می توان گفت اداره حیات اقوام ابتدایی بدون حرکت و فعالیت میسر نبوده است. اجرای مهارتهایی از قبیل زوبین اندازی ، تیراندازی با تیر و کمان ، کوه و غار پیمایی ، کشتی گیری و حتی اجرای مسابقه های دو که در قرآن کریم در داستان برادران یوسف نیز از آن ذکری به میان آمده است ، جملگی حاکی از رواج فعالیتهای جسمانی و تربیت بدنی در نزد ملتها و اقوام روزگاران گذشته بوده است.

در زندگی فردی و اجتماعی بسیاری از جوامع و ملتهای امروز جهان ، تربیت بدنی و ورزش بخش مهم و جدایی ناپذیری از برنامه های کلی تربیت کودکان و جوانان به حساب می آید . امروزه ملتها بر اساس جهان بینی و شناخت کلی از انسان به طرح و تنظیم برنامه های ورزشی و تربیت بدن می پردازند و این گونه برنامه ها را در زندگی خانوادگی و آموزشگاهی نسلهای حال و آیندة خود قرار می دهند.

اهداف عمدة تربیت بدنی در تاریخ زندگی انسان عبارت است از : حفظ سلامت ، تعمیم بهداشت ، رشد و تقویت قوای جسمی ، آمادگی برای فعالیتهای دفاعی ، کسب شادابی و نشاط ، و نیل به موفقیت در وظایف حرفه ای و شغلی . اهداف فوق تا به امروز با مختصر تغییری در نزد اکثریت جوامع بشری ترغیب می شود و بر حسب ضرورت تاریخی بر یک یا چند هدف تاکید بیشتری به عمل می آید.

در عصر حاضر ، در سایة تحولات اجتماعی و سیاسی در جهان بویژه در دنیای غرب ، مقاصد دیگری به اهداف فوق افزوده شده و مفهوم ورزش به جای تربیت بدنی عاملی برای تخدیر و سرگرم نگه داشتن ملتهای ضعیف جهان گردیده است. تربیت بدنی که در آغاز پیدایش آن جنبه فردی و در نهایت ملی داشت اینکه به صورت جمعی و بین المللی در آمده است تا وسیله برای بهره برداری مقاصد سیاسی کشورهای استعماری باشد.

اهداف تربیت بدنی در جامعة اسلامی

پیش از اینکه دیدگاه اسلام در زمینة ورزش و تربیت بدنی مطرح گردد ضروری است نظر این آیین الهی درباره بدن انسان شناخته شود. در آیین مقدس اسلام ، بر خلاف بسیاری از آیینهای دیگر ، بدن آدمی تحقیر نمی شود . اسلام بدن انسان را بی ارزش نمی شمارد ، زیر بدن انسان ابزار تکامل روح اوست. تحقیر بدن در حکم تحقیر شخصیت آدمی است و کسی که مرتکب این عمل شود مستوجب کیفر و قصاص است.

در اسلام حفظ بدن از خطرها و آسیبها و تامین موجبات سلامت و بهداشت آن وظیفه أی الهی است و تضعیف و یا تخدیر بدن امری ناروا و مزموم است. امام سجاد (ع) در رسالة حقوق می فرماید : ان لبدنک علیک حقا. بدن تو بر تو حقی دارد و حق آن این است که آن را سالم ، نیرومند ، مقاوم در برابر شداید و سختیها و در کمال نشاط نگاه داری . طول عمر و صحت بدن و ایمن بودن از بلاها و رنجها از اموری است که بدن از خطر و تامین سلامت و بهداشت آن تاکید شده و راههای مختلفی برای این منظر و ارائه گردیده است. ارزش بدن و سلامت آن در اسلام به حدی است که بعضی از دانشمندان اسلامی گفته اند : پیامبران الهی در آغاز نبوت و رسالت خود باید سالم و از نقص بدنی دور و برکنار باشند.

در بینش اسلامی ، بیماری تن از مهمترین بلاها و گرفتاریها محسوب می شود. صدمه زدن عمدی به بدن ظلم به شمار می آید و آدمی را مستحق کیفر و عقوبت می سازد. بدن هدیه ای است الهی که بر اساس حسن و کرامت آفریده شده است و ظرافت شگفت انگیزی در آن به کار برده شده است که مطالعه و تامل در آن موجب افزایش معرفت انسان نسبت به خداوند متعال می گردد. بدن وسیله أی برای به جای آوردن فرایض دینی و عبادت است. نماز ، روزه، جهاد و انواع خدمتها به خلق خدا با توانایی بدن و سلامت آن میسر می شود. نماز شب و قیام در خلوت شب در سایة توان بدنی امکان پذیر می شود. در بینش اسلامی ، میان بدن و روح تاثیر و ارتباط متقابل و انفکاک ناپذیر وجود دارد. سلامت یا ضعف و بیماری بدن در نشاط و فعالیت و یا افسردگی و ناتوانی روح اثر مستقیم دارد.

تربیت و تقویت بدن و آمادگی همه جانبة آن مورد توجه اسلام است و در صورتی که همراه با ذکر و یاد خدا باشد عین عبادت است. بر خلاف آنچه بعضی از ناآگاهان می پندارند ورزش کاری لغو نیست . کار لغو از نظر اسلام گفتار و یا رفتاری است که در آن فایده ای مشروع و یا عقل پسند وجود نداشته باشد ، و ورزش این چنین نیست . درخواست سلامت و قوت بدن از خداوند جزء دعای مسلمانان است ، چنانکه در دعای ابوحمزه ثمالی می خوانیم : اللهم اعطنی السعه فی الرزق ..و الصحه فی الجسم و القوه فی البدن .

حفظ سلامت بدن و رعایت آن تا جایی توصیه شده است که حتی در مواردی به جای غسل و وضو، تیمم و به جای گرفتن روزه ، افطار تکلیف شده است. در اسلام به مومنان ، قوی زیستن و سالم و با نشاط بودن و برخوردار شدن از قدرت تن توصیه می شود. از این رو تربیت بدنی و ورزش باید جزئی از برنامة زندگی و بخشی از مراحل آموزش و پرورش هر مسلمان قرار گیرد.

مطالعة تاریخ حیات رسول گرامی (ص) و ائمه هدی علیهم السلام و نیز صحابه و تابعین گرانقدر آنان نشان می دهد آنان نیز به ورزش و تربیت و تقویت بدن خود می پرداختند و در فعالیتهایی از قبیل مسابقه های دو ، سواری ، تیراندازی شرکت می کردند. مباحثی چون احکام سبق و رمایه و حتی شناکردن ، بخشی از محتوای کتب فقهی و روایات ما را تشکیل می دهد.

هدف غایی تربیت بدنی و ورزش از دیدگاه اسلام ، تامین سلامت و بهداشت بدن و تقویت و رشد آن و در نتیجه حرکت به سوی کمال است. در جامعة اسلامی ورزش وسیلة بسیار موثر و شیوه ای پسندیده برای رسیدن به اهداف زیر است :

اهداف تربیت بدنی و ورزش

1ـ هدفهای بهداشتی و تندرستی

ـ تامین سلامت و بهداشت بدن و تجهیز آن در برابر عوارض و بیماریها ؛

ـ تامین و تسهیل شرایط رشد و تقویت بدن در حد امکان و توان رعایت جنبة اعتدال در آن ؛

ـ ایجاد ورزیدگی و هماهنگی در بین اعضا و اندامها به منظور برخوردار شدن از قدرت سرعت ، چابکی و مهارت ؛

ـ ایجاد مقاومت و افزایش میزان تحمل و عادت دادن آدمی به صبر و استقامت در برابر شداید و سختی ها

ـ دستیابی به قدرت ضبط ارادی اعضای بدن و به کارانداختن ارادی آنها .

ـ بازسازی و نو توانی بدن به منظور رفع نقایص جسمی و نارساییهای فیزیکی و افزایش میزان کارآیی آن .

2ـ هدفهای تربیتی و اخلاقی

ـ پرورش روان و ایجاد زمینه برای استقلال شخصیت ، سعة صدر ، همت بلند ، ایثار و فداکاری .

ـ دستیابی به مراتب قوت قلب ، جرات ، شهامت ، استقامت و پایداری و تقویت روحیه.

ـ رشد و پرورش ، رغبتهای مثبت و جهت دهی آنها به سوی خیر و کمال .

ـ توجه به کرامت و والایی خود و خویشتنداری در برابر نابسامانیها و مفسده ها .

ـ شناخت و مسئولیتهای انسانی و اسلامی و سعی در انجام دادن هرچه بهتر تکالیف و وظایف خود .

ـ افزایش توان و قدرت تصمیم گیریهای سریع ، عادلانه ، اقتصادی و مناسب.

ـ رشد و پرورش توجه و دقت ، مقایسه و تشخیص و جهت دادن به آنها برای رسیدن به هدفهای مورد نظر.

ـ خودداری از پذیرش تحمیلی افکار و عقاید مذموم و ارشاد و هدایت دیگران در صراط مستقیم.

3ـ هدفهای روانی و اجتماعی

ـ تقویت روان و افزایش توانمندی آن در مبارزه با هواهای نفسانی و غلبه بر حسادت ، خود پسندی و کینه توزی .

ـ تعدیل عواطف و در ضبط آوردن حالاتی چون خشم ، ستیز ، ترس و محبت.

ـ رفع عوارض روانی ناشی از نگرانیها ، انزوا جوییها ، یاسها و ترسها .

ـ تعدیل رقابت و پذیر اصول و ضوابط معقول در زندگی روزمره .

ـ دستیابی به شادابی و نشاط که همواره برای تداوم و رشد حیات ضروری است .

ـ پرورش شخصیت ، هوش و قوة کنجکاوی و دیگر ذخایر وجود انسان .

ـ متحقق ساختن امکانات بالقوه موجود در انسانها و بهره مند کردن انسان از ذخایر وجودی خویشتن.

ـ شناخت اصول و قانون مندیها و تبعیت از آنها به هنگام برخوردهای فردی و اجتماعی .

ـ تمرین تشکل و تحزب و تن دادن به سازماندهی و تعاون برای پیشبرد اهداف و عادت به انضباط و دقت در امور.

4ـ هدفهای حرکتی و مهارتی

ـ شناخت استعدادهای حرکتی و پرورش و شکوفایی آنها و دیگر قابلیتهای فطری و استعدادهای خدادادی .

ـ شناخت ، قدردانی و تقویت حس زیباشناختی در حرکات.

ـ یادگیری مهارتهای حرکتی و ورزشی و ایجاد هماهنگی عصبی و عضلانی .

ـ بهره مند شدن از فعالیتهای حرکتی و جسمی در گذراندن سالم اوقات فراغت.

محتوای ورزش و تربیت بدنی در جامعه اسلامی

مطلب دیگر این است که محتوای ورزش و تربیت بدنی در جامعة اسلامی چه باید باشد ؟ بدیهی است که محتوا باید با توجه به اهداف تعیین شود. در اینجا ما هدفها را با رعایت اختصار بر شمردیم. طبیعی است که با توجه به آنها باید برای ورزش و تربیت بدنی برنامه ریزی کرد. در عین حال بجا خواهد بود که به مسائل زیر نیز اشاره کنیم :

1ـ بخشی از فعالیتهای ورزشی جامعه باید در زمینة رشد و پرورش تن به منظور دفاع از اسلام و جمهوری اسلامی صورت گیرد . از این رو ، تیراندازی ، سواری ، دو ، شنا و سایر ورزشهای رزمی بخشی از محتوای ورزش را تشکیل می دهد که اسلام هم آن را مورد توجه و تاکید قرارداده است.

2ـ پرورش تواناییهای حرکتی به طور طبیعی و با استفاده از محیطهای باز نظیر کوهستان ، پارک و دیگر فضاهای سبز و جلوگیری از ضعف حرکتی و افزایش آمادگی جسمانی .

3ـ شیوه های بازسازی و حرکت درمانی در جهت رفع نقایص حرکتی به منظور اصلاح اندامها و استخوان بندی بدن و ترمیم نارساییهای عضلانی ، مفصلی . بدیهی است که ورزش و حرکات بدنی ویژه جانبازان و معلولین نیز در این بخش قرار می گیرد.

4ـ مطالعه و بررسی حرکات و مهارتهای ورزشی از دیدگاه علوم تجربی و انسان محتوای علمی تربیت بدنی و ورزش را تشکیل میدهد.

5ـ چون علوم ورزشی و تربیت بدنی به دستاوردها و یافته های سایر علوم ، از قبیل علوم تندرستی و علوم انسانی بستگی دارد از این رو آثار حرکت و فعالیت را می توان رد چهارچوب هر یک از علوم اعم از تجربی و یا انسان مطرح نمود و به بررسی و مطالعة آن پرداخت . به سخن دیگر مبانی علوم ورزشی همان اصول و نظریه هایی است که در رابطه با علوم تربیتی و علوم تندرستی مطرح می شوند.

‌مراحل فعالیتهای ورزشی

حرکت نوزاد از روزهای نخستین زندگی در جهت توسعه و گسترش بازتاب اولیه و ابتدایی به منظور ادامة حیات و سازش با محیط تازة زندگی از جمله فعالیتهای مربوط به تربیت بدنی محسوب می شود . نوزاد از یک طرف در معرض نور ، حرارت ، صدا و سایر محرکهای خارجی قرار می گیرد و از طرف دیگر ، بر اساس نیازهای درونی خود به تکاپو می افتد و از خود واکنش نشان میدهد. بستن دست و پای نوزاد در قنداق که از حرکات بازتابی او جلوگیری می کند ممکن است باعث بروز عوارض عصبی ، حرکتی در کودک گردد و حتی به نارساییها و عقب افتادگی ذهنی منجر شود. کودک پس از آنکه پا به پای رشد طبیعی و معمولی بدن حرکات پایه از قبیل راه رفتن ، دویدن ، جهیدن ، کشیدن ، هل دادن و ضربه زدن به اشیا را آموخت می تواند از طریق شرکت در حرکات پیچیده تر و بازیهای سازماندار موجبات رشد بیشتر جسمانی و روانی خود را فراهم آورد.

در این مرحله مراد از شرکت در فعالیتهای ورزشی ایجاد انگیزه های رشد و نمو بیشتر است. در این زمینه همواره باید تامین سلامت و تقویت اعضای عمومی بدن مد نظر باشد. هنگامی که کودک مرحلة تحصیل دبستانی خود را می گذراند می توان تواناییهای حرکتی او را ارزیابی و در صورت لزوم نارساییهای حرکتی او را اصلاح کرد . وقتی به سن نوجوانی رسید ضمن در نظر گرفتن مراتب فوق باید مهارتهای مقدماتی ورزشهای فردی و گروهی و مقدمات آمادگی رزمی و فنون دفاعی را به او آموخت ، تا بتدریج از عهده وظایف شخصی ، اجتماعی ، رعایت آداب و اخلاق و پذیرش مسئولیت برآید و در راه استقلال فکری خویش گام بردارد.

در مراحل پایانی دورة نوجوانی و در آغاز دورة جوانی ، علاوه بر اینکه سیر تکاملی پرورش مورد نظر است ، جوانان باید مسئول ، مومن ، تندرست و شاداب و مسلط بر رفتار و خوی انسانی خود باشند. در این مرحله باید ضمن مشارکت دادن آنها در ورزش امکانات مربوط به تفریحات سالم و استفادة مثبت از اوقات فراغت و به کار بستن آموخته های حرکتی و اخلاقی و تکوین و اصلاح شخصیت را برای آنان فراهم ساخت.

فصل دوم ـ رهبری انقلاب اسلامی و تربیت بدنی و ورزش

چکیده ای از سخنان امام خمینی (ره) رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران :

ورزش را برای تامین سلامت تن و روان همه لازم می دانم و با آن موافقم.

امیدوارم به علی (ع) اقتدا کنید و زهد و تقوای او را سرلوحه اعمال خود قرار دهید.

یک وجه صدور انقلاب ، شما جوانها (ورزشکاران) هستید که به کشورها می روید.

در همه ابعاد انسانی ورزش کنید.

تیمهای ورزشی هم می توانند در تحقق بخشیدن این امر (صدور انقلاب) کوشا باشند.

گفتاری چند از شهید آیت الله دکتر بهشتی :

در جمهوری اسلامی باید توجه زیادی به مسائل ورزشی و گسترش آن برای نسل جوان داشت.

لازم است ما نیز همگام با این انقلاب بزرگ ، برنامه های مفید و سازنده بی شماری برای تن و روان مردم خود داشته باشیم.

امروزه کمتر رشته ورزشی را در دنیا می شناسیم که نشود از آن برای ورزیده تر کردن انسان بهره نگرفت و برای جامعه مفید نباشد.

اسلام مکتب تربیت انسان نیرومند است.

ورزش کمک فراوانی به بالا بردن قدرت روحی و تقویت نفس می نماید. بسیاری از ورزشها همراه برخورد با کارهای سخت می باشد. وقتی انسان چند بار کار سختی را انجام داد و دید که همه چیز آسان می شود ، یاد می گیرد که چگونه دشواریها با تمرین ساده تر می گردد .

چکیده ای از سخنان حضرت آیت الله خامنه أی رهبر معظم انقلاب اسلامی :

در جامعه ورزشکار با سرباز از هم جدا نیست.

انقلاب ما می تواند خود را در این صحنه ها (بین المللی) نشان دهد.

امیدوارم که ورزش در کشور ما همچنان که هست بیشتر توسعه پیدا کند و در خدمت انسانیت قرار گیرد.

ورزش تامین کننده یکی از ابعاد وجودی انسان است ، یعنی پرورش استعدادهای جسمی و این استعدادهای جسمی در جای خود می تواند در خدمت جامع و در خدمت هدفهای انسانی قرار گیرد. در نتیجه ورزش یکی از مسائل اصولی و درجه یک جامعه است.

تا مسابقه نباشد ، مردم نسبت به ورزش تشویق نمی شوند و ورزش را درست نمی فهمند.

بایستی به جوانها برای ورزش کردن میدان داد.

من با حضور در میدانهای بین المللی کاملاً موافقم.

هیچ دلیلی ندارد که ما وقتی ورزشکار داریم ، در مسابقات جهانی شرکت نکنیم.

وظیفه مهم رسانه های گروهی این است که مردم را نسبت به مسئله ورزش توجیه کنند و آنها را نسبت به ورزش کردن تشویق نمایند.

در این روزگار مانند همه روزگارهای دیگر ورزش یک ضرورت برای جامعه ماست.

وظیفه اصلی دولت و مسئولان ورزش کشور این است که اشتیاق به ورزش و روح ورزشکاری و ورزش خواهی را در مردم زنده کنند.

ورزش برای جوانان امری لازم و برای افراد مسن امری واجب است. زیرا در پرتو آن ، انسان می تواند سلامتی خود را حفظ کند ، اعتماد به نفس خویش را افزایش دهد و در خود نشاط و شادابی و زیبایی را به وجود آورد.

کشوری که بخواهد خوب اداره شود و به اهداف خود برسد و نیز جامعه أی که بخواهد در دنیا سر افراز بماند و استقلال حقیقی را به دست آورده و عرصه های نبرد سیاسی ، اقتصادی و نظامی پیروز شود ، نیازمند مردمی سالم ، با نشاط و برخوردار پاز قدرت اراده و تصمیم گیری است که این همه از رهگذر توجه جدی به امر ورزش حاصل می شود.

امر به ورزش ، امر به معروف است.

تاریخ فرهنگ انسانها و جوامع مختلف ، ورزش را در قالب واژه های بسیار زیبا و در پاره أی از اوقات نه چندان زیبا که زشت و متنوع بیان داشته است. علم و فلسفه توسط ابزارهای ذهنی و عینی بررسی و محتوای مفاهیم آنها شناسایی و تعریف می شوند . اما روح ورزش تا کنون به وسیله بشر تصرف و کاملاً توجیه نشده است. اما ورزش به عنوا یک پدیده اجتماعی ویژگیهای خاص خود را دارد. شاید ورزش تنها پدیده أی در جهان باشد که در عین حالی که ورزشکار را تشویق می کند تا نهایت کوشش و جدیت خود را در اجرا به کار گیرد ، نهایت آرامش و فراغت خاطر را نیز از او می طلبد. ورزش انسان را به درجه خستگی مفرط می برد و لیکن در همان حال به بازسازی و بهداشت تن و روان او کمک می کند. ورزش از انسان شکل می گیرد و به انشا شکل و صورت انسانی می بخشد. جوهر ورزش و ماهیت آن ، به منزله کوشش و جهاد برای رسیدن به کمال و درجه خلوص ورزشکار در ارائه آنچه در توان دارد عالیترین تجلی فطرت اوست. او نباید این گوهر را هرگز ارزان عرضه کند. ورزش ارزشهای اخلاقی و اجتماعی را به انسان می آموزد و او را به آفرینش ارزشهای والای انسانی ترغیب می کند پس ورزش ذاتاً خوب است و امکانات انسان را برای خودشناسی و خداشناسی افزون می کند.

جو حاکم بر ورزش باید بر اساس ریشه های فکری و عقیدتی و دینی معنی دار شود و پیام آور نشاط ، شادی و سلامتی باشد. این جو را انسانهای ورزشکار خلق می کنند و به آن پیام و آرمان می بخشند. ورزش در ساخت شخصیت و قالب بندی خصیصه های انسانی بسیار توانمند است. لازم است یادآور شوم آنچه در ذیل می آید بخش کوچک و قابل توصیف از توانمندی ورزش است. شاید بتوان گفت بخش اعظم توانمندی ورش در شکل گیری شخصیت افراد در قالب الفاظ و واژه ها نمی گنجد و عبارات هرچند بلیغ باشند نمی توانند آن را به شکل واقعی توصیف کنند.

ورزش ، وسیله خودشناسی

برخورد انسان با ورزش هدفمند به او این فرصت را می دهد تا از مرزهای خود محوری وب خود خواهی گذشته و به کشف استعدادهای جسمی ، ذهنی و روانی خود بپردازد و به تجربه دریابد که ابعاد وجودی او در مجموع و به صورت یک کل تفکیک ناپذیر با ورزش درگیر است. مشارکت تنها با یکی از ابعاد وجودی میسر نمی شود ، هرگاه چنین شود او به تعبیر ما ورزشگر است و نه ورزشکار . ورزشگر از خود و دیگران بیگانه شده است و نسبت به آنچه در محیط فردی و اجتماعی او می گذرد بی تفاوت می شود و چه بسا رسالت انسانی خود را همراه با تعهداتش نسبت به دین و کشور به بوته فراموشی می سپارد و لذا در حوزه ورزش واقعی و پیام بخش ، انسان با تمامی وجود خود به کسب تجربه در زمینة مسئولیت ، جهاد ، پیروزی ، شکست و افسردگی هیجان وصبر می پردازد. ورزش باید انسان را به لحاظ جسمی و روحی آنقدر توانمند و ماهر کند که بتواند هوای نفس خود را با قدرت کنترل نماید. در واقع این توانایی اوست که به او بینش می دهد تا درست را از نادرست و حق را از باطل بشناسد و پیوسته به ندای وجدان و فطرت مذهبی خود پاسخی اسلام گونه وعملی خیر خواهانه ابراز و انجام دهد.

ورزش تمرینی برای زندگی واقعی

ورزش بخش مهمی از زندگی ما را می سازد. ورزش همانند یک نمایشنامه با ماسکهای طنز و خنده آور و یا تراژدی و حزن انگیز ارائه می شود. ورزش فاتح و مغلوب به وجود می آورد و در آن موفق و شکست خورده از هم متمایز می شوند. حالتهای هیجانی و عاطفی چه از نوع زودگذر و چه به شکل درازمدت در ورزش به وجود می آیند. این حالتهای هیجانی و عاطفی از هر نوعی که باشند یکی از ویژگیهای مهم آن ، واقعی بودن آنهاست. این حالات ساختگی و مصنوعی نیستند ، آنها جنبه هایی از زندگی واقعی هستند و تاثیر شگرفی در شکل گیری شخصیت ورزشکار دارند . باختن شرافتمندانه و برد با تواضع و فروتنی راه و روش رایج و تربیتی در ورزش است. ورزشکار بر اساس قضاوت و ارزیابی در مهارت ، فهم و درایت ، انضباط شخصی و اجتماعی سیمای خود را در ورزش آشکار می سازد و پیوسته رفتار او در داخل و خارج از زمین بازی و در زندگی واقعی در زیر ذره بین و قضاوت جوانان و مردم قرار می گیرد.

ورزش در گذران اوقات فراغت

پس از انقلاب شکوهمند اسلامی در ایران ، لزوم دگرگونی و نوسازی هدفها و روشهای آموزش تربیت بدنی و ورزش در کلیة نهادهای اجتماعی و مسئول ، بویژه در دانشگاه که آخرین فرصت رسمی در نظام آموزشی کشور است ، کاملاً محسوس است. بازده این دگرگونی و نوسازی باید رشد و توسعة استعدادهای جسمی و روانی دانشجویان را تسهیل کند و مقدمات حرکت و هدایت قشر روشنفکر و تحصیلکردة جامعه را به سوی کمال انسانی و اسلامی فراهم آورد.

هدف از طرح برنامه ها و انجام فعالیتهای ورزشی در سطح دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ، رشد و توسعة جنبه های اخلاقی ، روانی و جسمانی دانشجویان به موازات تحصیل علوم و فنون دیگر است ، تا آینده سازان این نظام الهی بتوانند پس از فراغت از تحصیل در خدمت نهضت اسلامی قرار گیرند و موجبات ترقی و تعالی مادی و معنوی خود و جامعه را میسر سازند. امید است که دانشجویان از طریق درس تربیت بدنی در جریان فعالیتهای ورزشی و بهداشتی قرار گیرند و با کس مهارت های ضروری و حرکتی پس از فراغت از تحصیل همواره به سلامت جسمی و روانی خود توجه داشته باشند و ورزش کردن را بخشی از برنامة روزانة زندگی خود قرار دهند.

در جامعة کنونی ورزش به عنوان یک امر انسانی ـ تربیتی مورد توجه است و در بین تمامی اقشار اجتماعی بویژه دانشجویان به سرعت روی در توسعه و گسترش دارد. جامعه شناسان را عقیده بر این است که در شرایط زندگی ماشینی و افزایش ساعات فراغت ، ورزش را می توان به عنوان وسیله أی مطلوب برای تامین تفریح سالم و تجدید قوای افراد جامعه و نیز حفظ سلامت جسمی و روحی آنها مورد استفاده قرارداد. در زندگی امروزی از کارهای دشوار که با نیروی انسانی و با به کارگرفتن دست و پا و دیگر اندامهای بدن انجام می شد خبری نیست. اکنون بیشتر کارها در مقیاسی وسیعتر و کیفیتی مطلوبتر به وسیلة ماشین انجام می شود. از این رو ، انرژی ذخیره شده می تواند از طریق حرکت و ورزش قابلیتهای ذهنی و جسمی انسان را افزایش دهند. رهبران اسلامی و به ویژه پیامبر اکرم (ص) به سلامت و نیرومندی مسلمانان سخت توجه و علاقه داشته اند. آن حضرت می فرماید : « طوبی لمن اسلم و کان عیشه کفافا و قواه شدادا» خوشبخت کسی است که اسلام را پذیرفته و به قدر معاش خود در آمد دارد و قوای بدنش نیرومند است. علی علیه السلام می فرماید : « الصحه افضل النعم » سلامت بدن از بهترین نعمتهای الهی است. در چهارده قرن پیش ، یعنی زمانی که حضرت محمد (ص) در شبه جزیره عربستان دعوت خود را آشکار فرمود ، زندگی در دشتهای پهناور و خشک آن سرزمین به شیوة عشیره ای و بسیار دشوار بود. بادیه نشینان بناچار به دنبال برکة آبی که از بقایای باران تشکیل می شد یا برای یافتن علف ناگزیر از نقطه أی به نقطة دیگر کوچ می کردند . پیداست که در چنین شرایطی مردم برای تهیه قوت خود و خانواده به قدر کافی به فعالیتهای جسمی و حرکتی می پرداختند و با وجود این فعالیتها نیازی به ورزش کردن نبود . وانگهی انجام دادن هر کار ضروری ساعتها وقت آنها را می گرفت و به این ترتیب آنها غالباً چندان اوقات فراغتی نداشتند. با این همه ، پیشوای گرامی اسلام برخی از مهارتهای ورزشی و تفریحی را به منظور گذراندن اوقات فراغت برای هدفهای اجتماعی و نظامی و مذهبی به آنان تعلیم می داد. پیامبر اکرم (ص) علاوه بر تشویق مردم به شرکت در این گونه فعالیتها ، خود نیز در آنها شرکت می فرمود ؛ به طوری که روایت شده است ، روزی چند نفر از مشرکین برای سرقت گوسفندان مردم به اطراف مدینه رفته بودند. پیامبر و جمعی از یاران برای سرکوبی آنان بر اسبها سوار شدند و بر آنها تاختند. مشرکین با دیدن سواران اسلام به سرعت فرارکردند و از نظر دور شدند. در این وقت ابوقتاده ، یکی از یاران پیامبر به آن حضرت عرض کرد حال که دشمن برگشته و فرار کرده است ، اگر موافقت فرماید یک مسابقة اسب دوانی ترتیب دهیم. پیغمبر موافقت فرمود. مسابقه آغاز شد و سرانجام آن حضرت از همة یاران پیشی گرفت.

برخی از جامعه شناسان معتقدند که افزایش زمان فراغت از اختصاصات جامعة صنعتی است ، لیکن برخی دیگر بر این باورند که زمان فراغت در تمام مراحل زندگی بشر کم و بیش وجود داشته است.

فصل سوم ـ ورزش و سلامت

1ـ تغذیه و ورزش

بدن انسان برای بقای حیات و رشد و ترمیم بافتهای خود از موادی استفاده می کند که معمولاً از طریق هان و دستگاه گوارش به آن می رسد. این عمل را تغذیه می نامند. عمل تغذیه چهار کار اساسی در بدن انجام می دهد :

نیازهای بافتها را برای رشد برآورده می کند.

مواد لازم برای ترمیم و جایگزین کردن بافتهای فرسوده را تامین می کند.

نیروی لازم برای فعالیتهای جسمی و فکری را فراهم می کند .

تعادل فیزیولوژیکی دستگاههای مختلف بدن را تامین می کند.

غذای مصرف شده به وسیلة بافتهای بدن تجزیه می شود. تجزیة مواد غذایی در بدن تولید حرارت می کند و گرمای طبیعی آن حفظ می شود ( درجة حرارت بدن باید همیشه در حدود 37 درجه سانتیگراد باشد) . نیروی لازم برای فعالیتهای بدن نیز از تجزیة این مواد تامین می گردد. در حدود دو سوم از وزن بدن را آب تشکیل میدهد . روزانه به طور تقریب 5/2 لیتر آب از طریق پوست ، ریه ها ، عرق و ادرار از بدن دفع می شود. این مقدار آب باید از طریق نوشیدنیها و غذا تامین گردد. انسان می تواند مدتی بدون غذا زندگی کند ، ولی بدون آب بیش از پنج تا شش روز قادر به ادامة زندگی نخواهد بود.

کالری

ارزش مواد غذایی از نظر تولید نیرو با کالری نشان داده می شود. یک کالری عبارت است از مقدار گرمایی که باید به یک گرم آب داد تا حرارتش یک درجة سانتیگراد بالا برود. دانشمندان به تجربه نشان داده اند که :

تجزیة هر گرم چربی تقریباً 9 کالری تولید می کند.

تجزیة هر گرم مواد قندی یا کربوئیدرات 4 کالری تولید می کند

تجزیة هر گرم پروتئین 4 کالری تولید می کند.

مقدار کالریی که بدن برای کارهای روزانه لازم دارد در افراد مختلف با تغییر سن ، وزن ، جنس و نوع فعالیت متفاوت است. انسان هرچه بیشتر فعالیت کند کالری بیشتری مصرف می کند جدول شمارة یک مقدار متوسط کالری مورد احتیاج را برای افراد عادی در سنین مختلف نشان می دهد. البته مقدار کالریی که به بدن می رسد صرف واکنشهای داخلی و فعالیتهای خارجی بدن می شود. پس فردی که فعال تر است به همان میزان احتیاج بیشتری به کالری دارد.

ســــــــــن	کـالــــــــــــری
پسران 10 تا 12 ساله	2400 تا 2500
دختران 10 تا 12 ساله	2400 تا 2500
پسران 13 تا 14 ساله	2800
دختران 13 تا 14 ساله	2600
پسران 15 تا 16 ساله	3200
دختران 15 تا 16 ساله	2800
پسران 17 تا 20 ساله	3800
دختران 17 تا 20 ساله	3400
مردان با سن متوسط و فعالیت متوسط	3000
زنان با سن متوسط و فعالیت متوسط	2500
مردان با سن متوسط و فعالیت زیاد	4500
زنان با سن متوسط و فعالیت زیاد	3000
مردان با سن متوسط و بدون فعالیت (بازنشسته)	2500
زنان با سن متوسط و بدون فعالیت (بازنشسته)	2100

جدول 1: مقدار کالری مورد نیاز در سنین مختلف در یک شبانه روز

کالری اضافی که هنگام کار عضلانی لازم است ، از منابع کالری که در بدن ذخیره شده اند تامین می گردد. بنابراین اگر انرژی مصرف شده برای فعالیتهای روزانه بیشتر از انرژی کسب شده از طریق إذا باشد بدن مجبور است که این کمبود را از ذخیرة موجود در خود جبران کند و در صورت ادامة این عمل از وزن آن کاسته و لاغر می شود.

موادی که از ارزش غذایی مهم برخوردارند عبارتند از :

1ـ پروتئینها که صرف رشد و ترمیم بافتهای بدن می شوند و مقدار اضافی آنها احتمالاً به عنوان منبع انرژی در بدن ذخیره می شود.

2ـ کربوئیدراتها که شامل مواد قندی و نشاسته ها هستند و اولین گروه مواد غذایی هستند که تبدیل به انرژی می شوند.

3ـ چربیها که از طریق موادی مثل شیر و غذاهای سرخ کرده به بدن می رسند. مقدار زائد این مواد به صورت چربی در زیر پوست و محوطة شکم و دور کمر ذخیره می شود. ذخیرة بیش از حد چربی در بدن باعث بروز امراض قلبی و عروقی می شود.

ویتامینها

ویتامینها ترکیباتی هستند شیمیایی که برای سلامت و رشد و بقای حیات انسان ضروری اند. ویتامینها رشد طبیعی بافتهای مختلف بدن را تامین می کنند ، آنها همچنین باعث می شوند که اعصاب و عضلات به طور صحیح وظایف خود را انجام دهند. یک رژیم غذایی متعادل باید دارای کلیة ویتامینهای مورد نیاز بدن باشد ، ولی نکتة مهم این است که چند درصد از افراد دارای رژیم غذایی مناسب هستند.

تحقیقات نشان داده است که اگر ویتامینها در رفتار و شخصیت افراد نیز اثر می گذارد. بی اشتهایی ، تحریک پذیری ، بی خوابی از جمله عوارضی است که به واسطة کمبود ویتامینهای C,B₁,B₂ در رفتار شخص پیدا می شود. برای پیشگیری از کمبود ویتامین در بدن باید سعی شود که حتی الامکان میوه و سبزیجات را به صورت تازه و خام مصرف کرد و رژیم غذایی متنوع داشت . جدول شمارة 2 نام و منابع و اثرات ویتامینهای مهم را نشان می دهد.

اهداف و اهمیت اجتماعی ورزشتحلیل تاریخی احوال اقوامتربیت بدنی در جامعة اسلامی

دانلود استانداردهای آموزشی کارگاه های چوب صنایع دستی

استانداردهای آموزشی کارگاه های چوب صنایع دستی

پرداختن به موضوع کارگاه های چوب برای دانشجویان رشته صنایع دستی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد لیکن با توجه به اهمیت زیاد آن تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است نگارنده با طرح موضوع توجه بیشتری به این امر مهم ملزوم داشته که اهم توجه به فضاهای لازم و استانداردها می باشد با این اوصاف، این دلایل باعث شدند تا نگارنده، با بررسی استانداردهای موجود در کا

دسته بندی	صنایع
فرمت فایل	doc
حجم فایل	52 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	85

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه	1
فصل اول: شناخت ملزومات کارگاه	2
1. شناخت چوب	3
2. شناخت ابزار	5
3. شناخت مواد	16
فصل دوم: شناخت رشته های آموزشی و میزان فضای لازم	18
1. معرق	19
الف) شناخت	19
ب) ابزار و مواد	19
ج) فضای لازم	19
2. منبت	21
الف) شناخت	21
ب) ابزار و مواد	21
ج) فضای لازم	21
3. مشبک	23
الف) شناخت	23
ب) ابزار و مواد	23
ج) فضای لازم	23
فصل سوم: ویژگی های کارگاه	24
1. مشخصات کارگاه	25
الف) وسعت کارگاه	25
ب) روشنایی و تهویه	26
ج) تأسیسات کارگاهی	28
د) طراحی فضای ساختمانی کارگاه	30
2. بررسی ضوابط و استانداردهای اجزاء کارگاه	31
الف) توضیحات	31
ب) مراحل تهیه سرانه فضاها	32
ج) احکام فضایابی	35
فصل چهارم: ارائه طرح	36
1. ارائه آلترناتیو و بررسی محاسن و معایب	37
2. ارائه طرح بهینه و بررسی محاسن	57
نتیجه گیری	60
فهرست منابع و مأخذ متن	62
فهرست منابع تصاویر	64
گزارش کار عملی	65
فهرست منابع تصاویر کارعملی	67

استانداردهای آموزشی کارگاه های چوب صنایع دستی

مقدمه:

پرداختن به موضوع کارگاه های چوب برای دانشجویان رشته صنایع دستی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. لیکن با توجه به اهمیت زیاد آن تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. نگارنده با طرح موضوع توجه بیشتری به این امر مهم ملزوم داشته که اهم توجه به فضاهای لازم و استانداردها می باشد با این اوصاف، این دلایل باعث شدند تا نگارنده، با بررسی استانداردهای موجود در کارگاه ها، کارگاهی با فضای ایده آل را معرفی نماید.

در پایان از تمام عزیزانی که در گردآوری مطالب رساله، همچنین کارهای عملی از هیچ تلاش و کوششی دریغ نکردند، سپاسگزاری می نمایم.

رزا خداپرست

دی ماه 82

فصل اول

شناخت ملزومات کارگاه

1. شناخت چوب

چوب یکی از اصلی ترین و قدیمی ترین مصالح بوده است. انسان نخستین طریقه شکل دادن به چوب را برای ساخت و تهیه ابزار مختلف فرا گرفت. ابزار و وسایل چوبی نخستین و حتی ساختمان ها و تزئینات چوبی ادوار ماقبل تاریخ، نشانگر اهمیت چنان ماده ای است که قبل از فلز و همزمان با سنگ در اختیار بشر درآمده و از آن در راه‌های مختلفی مثل تهیه ابزار و مایحتاج زندگی، سلاح، ساختمان و … استفاده کرده است.[1]

فرانک لوید رایت پس از طراحی خانه داروین در شیکاگو در مورد مصالح به کار رفته در طراحی این ساختمان (که عمدتاً چوب است) می گوید:

«چوب صمیمانه ترین و اساسی ترین مصالح است. انسان عاشق پیوند با آن است، دوست دارد آنرا لمس کند و دیدن آن را خوش می دارد».[2]

چوب طبیعی پیچیده دارد. مثلاً چوب درخت بالزا، که قابلیت شکل پذیری زیادی دارد، جزو چوب های سخت محسوب می شود. اما چوب درخت شوکران که درساخت ستون های خانه کار برد دارد، از انواع چوب های نرم به شمار می آید. از طرفی دیگر درختان بلوط همگی دارای چوب سخت می باشند. چوب به رغم ظاهر جامد و محکمش، زنده است و لایه های درونی آن رشد می کنند.[3]

چوب ها با درجه اهمیتی که در صنعت و هنر دارند، باید مورد توجه و نگهداری های ویژه قرار گیرند. در نگهداری چوب ها، توجه به نکاتی چون حفاظت در برابر آفتاب، باران و آفات و همچنین کنترل میزان رطوبت هوا، اهمیت بسیاری دارد.

2. شناخت ابزار

اره فلکه:

بیشتر جهت برش چوبهایی با ضخامت زیاد به کار می رود.

اره فلکه به لحاظ وزن زیاد، داشتن جثه بزرگ، عدم توانایی جابجایی در سطح کارگاه و نیاز به چاله خاک اره، باید در قسمتی از کارگاه که مناسب شرایط برش با این اره می باشد، جاسازی و ثابت شود.[4]

اره چکشی:

یکی از ابزار برش است که قابل حمل و نقل است و نیاز به فضای ثابتی ندارد و دارای دو نوع عمود بر و افقی بر می باشد[5]. (تصویر شماره 1)

تصویر شماره 1- اره چکشی عمودبر

اره فارسی بر:

از این اره برای برش های 45 درجه استفاده می شود، نوع دستی آن قابل حمل و نقل است ولی نوع برقی آن نیاز به فضایی دارد تا در آن ثابت شود. (تصویر شماره2)

تصویر شماره 2- اره فارسی بر از نوع دستی

سنباده دیسکی:

شامل صفحه ای دوار و متصل به موتور می باشد که روی آن سنباده ای قرار دارد و با حرکت دورانی خود سطح کار را سنباده می زند.[6]

این ابزار به جهت ایجاد گرد و خاک باید در فضایی جداگانه استفاده شود. همچنین دستگاه سنباده دیسکی قابل حمل و نقل می باشد.

سنباده لرزان:

عمل سنباده زنی را از طریق لرزش خفیف کف، که ورقه سنباده به آن متصل شده، انجام می دهد[7]. این وسیله قابل حمل و نقل می باشد. (تصویر شماره 3)

تصویر شماره 3- سنباده لرزان

سنباده نواری:

از این دستگاه برای سنباده قطعات مسطح و قطعات کوچک استفاده می شود[8]. (تصویر شماره

تصویر شماره 4- سنباده نواری

ماشین سنگ:

برای تیز کردن مغار و مته و … استفاده می شود[9]. ماشین سنگ باید بر روی یک میز ثابت شود. (تصویر شماره 5

ماشین چند کاره:

دستگاهی است که بر روی آن رنده، دریل، اره و در بعضی از انواع آن سنباده وجود دارد. این دستگاه نیاز به فضایی دارد که در آن ثابت شود.

ماشین کف رند:

برای برداشتن لایه ای نازک یا ضخیم از روی چوب به منظور صاف شدن، باریک شدن و … استفاده می شود.[10] این دستگاه احتیاج به فضایی دارد که در آن ثابت شود. (تصویر شماره 6)

ماشین گندگی:

برای یک ضخامت کردن چوب ها از این دستگاه استفاده می شود. این دستگاه نیز باید در فضایی ثابت شود. (تصویر شماره 7)

دریل:

از این دستگاه برای ایجاد سوراخ استفاده می شود. و شامل دو نوع دستی و برقی می باشد، همچنین قابل حمل و نقل است.

منگنه زن:

وسیله ای است که با استفاده از نیروی خارجی، یک اتصال موقت به نام سوزن بر روی کار بوجود می آورد.[11] این دستگاه قابل حمل و نقل می باشد.

پیستوله:

وسیله ای جهت پاشیدن رنگ می باشد و چون در هنگام پاشیدن رنگ امکان ریختن رنگ در اطراف کار وجود دارد، نیاز به فضایی جدا از سایر فضاهای کارگاه دارد. ضمناً این عمل باید در فضایی انجام شود که گرد و خاک وجود نداشته باشد زیرا گرد و خاک بر روی رنگ می نشیند و ایجاد ناهمواری در سطح رنگ شده می نماید. (تصویر شماره9)

تنگ دستی (پیچ دستی):

برای محکم کردن قطعات و همچنین برای بستن کارهای بزرگ و سنگین استفاده می‌شود[12] این وسیله قابل حمل ونقل است. (تصویر شماره 10)

استانداردهای آموزشی کارگاه های چوب صنایع دستیوسعت کارگاهراحل تهیه سرانه فضاها

دانلود برسی راههای مؤثر بر میزان افزایش رغبت و علاقه جهت مطالعه و تحقیق در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی

برسی راههای مؤثر بر میزان افزایش رغبت و علاقه جهت مطالعه و تحقیق در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی

ایجاد علاقه به مطالعه و تحقیق و تشویق آن مدت زمان طولانی است که در سر لوحه برنامه های توسعه و پیشرفت کتاب قرار گرفته است اگر چه دانستن آمار بی سوادان دنیا آسان است اما اطلاعاتی مناسب از بزرگسالان با سوادی است که دست به مطالعه کتاب، مجله، روزنامه نمی توانند و از تعداد شاگردان مدارسی که غیر از کتابهای درسی مطالب دیگری نمی خوانند در دست نیست، چرا

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	114 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	81

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست

عنوان	صفحه
فصل اول	1
کلیات	1
مقدمه	1
بیان مسئله	2
ضرورت و اهمیت تحقیق	3
اهداف تحقیق	4
سؤالات تحقیق	5
تعاریف عملیاتی واژه ها	6
خلاصه فصل	7
فصل دوم	8
پیشینه تحقیق	8
مقدمه	9
کودک، کتاب، مطالعه	12
تدارک محیط مناسب برای مطالعه	14
اصول مطالعه و تحقیق و فراگیری بهتر آن	15
اصول قبل از شروع مطالعه و تحقیق	15
روشهای مطالعه	17
فنون خواندن اجمالی	17
روش سریع خواندن	18
روش خواندن تجسمی	18
روش خواندن انتقادی	18
روش خواندن عبارت تکراری	19
روش دقیق خواندن	19
خواندن به عنوان یادگیری	20
فعالیت و خواندن	21
خواندن فعال	21
زمان خواندن و تحقیق	22
اهداف خواندن	23
خلاصه فصل دوم	23
فصل سوم	24
روش اجرایی تحقیق	24
مقدمه	25
روش تحقیق	25
جامعه آماری	25
نمونه آماری	25
ابزار تحقیق	26
روشهای آماری	26
متغیرها	26
توضیح روشهای آماری	26
فصل چهارم	28
تجزیه و تحلیل آماری	29
جداول تجزیه و تحلیل آماری	30
فصل پنجم	50
مقدمه	51
خلاصه پژوهش	52
نتیجه گیری	52
محدودیتها	52
پیوست	53
پرسشنامه	54
فهرست منابع	57

فصل اول

کلیات

مقدمه:

ایجاد علاقه به مطالعه و تحقیق و تشویق آن مدت زمان طولانی است که در سر لوحه برنامه های توسعه و پیشرفت کتاب قرار گرفته است. اگر چه دانستن آمار بی سوادان دنیا آسان است اما اطلاعاتی مناسب از بزرگسالان با سوادی است که دست به مطالعه کتاب، مجله، روزنامه نمی توانند و از تعداد شاگردان مدارسی که غیر از کتابهای درسی مطالب دیگری نمی خوانند در دست نیست، چرا که خواندن و مطالعه به یک نوع ختم نمی شود بلکه دارای انواع زیادی است که از طرفی عادت به مطالعه با در نظر گرفتن گروه سنی، سطح آموزشی و زمینه های فرهنگی و اجتماعی بسیار متفاوت است( استیگر، ترجمه شکوفی 1377)

در دنیای امروز متغیر قرن بیستم که در هر لحظه در زمینه های متفاوت علمی، هنری، سیاسی، اقتصادی و… یک اتفاق تازه ای پدید می آید اهمیت و ضرورت مطالعه نمودار می شود در این عرصه پر ماجرا انسانها هستند که رقابت می کنند. کتاب و مطالعه و تحقیق در جهان کنونی دیگر کار افراد ویژه ای نیست، حجم اطلاعات و مطالب در شاخه های علمی مختلف به گونه ای است که حتی برای رفع کوچکترین نیاز فردی و یا شغلی باید مقدار زیادی وقت صرف نمود امروزه به اثبات رسیده است کسی که سخن گفتن فرا گرفته باشد به مشکلات نا محدودی فائق آمده که قدرت بزرگترین رایانه های ساخت بشر را پشت سر نهاده است.

بهبود کیفیت خواندن و تحقیق مانند سایر توانائیهای آموختنی امری است که از راه تمرین و ممارست حاصل شود(طوسی 1371)

فرا گرفتن به کمال، مستلزم احراز عادت های تازه ای چه در نحوه اندیشه و چه در شیوه های عمل می باشد. امروزه بهبود اوضاع مطالعه و افزایش سرعت خواندن و درک مطلب یکی از اقدامات مهم آموزش به حساب می آید. تحقیقات مربوط به مطالعه و تحقیق که تقریباً شاخه جدیدی از علم می باشد کلیه رمزهایی را از این امر فراهم آورده است که هم برای فرد و هم برای جامعه مفید است. سه عامل لازمه و توفیق در فرا گرفتن است: 1- شایستگی که گاه به عنوان هوش و استعداد از آن یاد می شود.2- علاقه به مطالعه که معمولاً بر اساس ادراک صحیح از اهداف و مقاصد آینده پدید می آید.3- شیوه های مطالعه. ( اوتیس و موریس ترجمه آل رسول 1363)

بیان مسئله

در این پژوهش علاقه به مطالعه و تحقیق به عنوان یک موضوع و مسأله اجتماعی در میان جامعه،‌خصوصاً منتشر دانشجو مورد بررسی قرار می گیرد مطالعه به مثابه آئینه فرهنگ یک جامعه است به این معنا که مطالعه و تحقیق نمودن و اهمیت آن تا حد زیادی معرف فرهنگ آن جامعه است. مطالعه یک امر اکتسابی است که افراد از طریق مختلف و بر حسب شرایط و محیط اجتماعی و سیاسی خود سبک می کنند متأسفانه در کشور ما حتی در مراکز علمی و آموزشگاهی این مسأله از توجهات لازم و کافی برخوردار نیست (استیگر ترجمه شکوهی 1377)

در جهان متمدن همه کودکان به آموزشگاه می روند و برخی از آنها به دانشگاه راه می یابند و عده بسیاری که به آموزش رسمی ادامه نمی دهند با گوش دادن به برنامه های رادیویی و خاندن روزنامه و مجلات مورد علاقه خود به نحوی به مطالعه می پردازند. هر طرح کلی ناچار باید فشرده و تا اندازه ای گزیده و چکیده باشد از بررسی کامل فعالیتهای مربوط – مطالعه به یک کتاب بزرگی پیرامون روانشناسی انسانی نیاز دارد تا که پیرامون انسان و طبیعت او به بررسی و پژوهش بپردازد ( میس ترجمه فرهمند پور 1368)

پژوهشگر بر مبنای پژوهشها و تحقیقات انجام شود و منابع موجود در این رابطه مشتاق گشته که تحقیق در این زمینه در بین دانشجویان پسر و دختر رشته مدیریت و برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی ( واحد رودهن) انجام دهد تا نقش عوامل مختلف و چتر فلسفی حاکم بر جامعه در این رابطه مشخص و معین نماید.

ضرورت و اهمیت تحقیق

انسان در پی آن است که تا سطح زندگی خود را حفظ و بهبود بخشد. خواست انسان تنها آن نیست که با فرزندان خود زندگی جاودانه کند. بلکه او می خواهد زندگی فرزندانش بهتر از زندگی خود او باشد، دانشجو می خواهد مطالعاتش در خدمت این سطح عالیتر زندگی می باشد و در لذت بردن از زندگی او را کمک کند( میس، ترجمه فرهمند پور 1368)

ضرورت و اهمیتی که تحقیقات در هر زمینه ای دارند بیانگر آن است که می تواند مسأله و مشکلات را هر چه بهتر شناسایی و راهکارهائی برای نشر و توسعه آنها ارائه داد. از آنجا که مطالعه و علاقه به آن نمایانگر فرهنگ و تمدن جامعه و دولت است لذا در این پژوهش تلا ش می شود که با بهره گیری از تمامی امکانات و ابزار مناسب و با استفاده از منابع و کتب علنی مختلف سعی در روشن نمودن مسأله مورد تحقیق نمود تا مسبب حرکتی جهت دار به سوی رشد و پویایی در قشر محصل خصوصاً اقشار دانشجو گردد.

اهداف تحقیق

هدف کلی بررسی راههای مؤثر بر میزان افزایش رغبت و علاقه جهت مطالعه و تحقیق در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی ( واحد رودهن)

اهداف جزئی

1- تعیین میزان رغبت و علاقه دختران و پسران دانشجو به مطالعه و تحقیق.

2- تشخص نمودن عوامل مثبت و منفی در میزان رغبت و علاقه دانشجویان نسبت به مطالعه و تحقیق

3- اولویت بندی و درجه بندی عوامل آموزش در تعیین میزان رغبت و علاقه دانشجویان به امر مطالعه و تحقیق

4- شناخت روشهای آموزشی که موجب رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می گردد.

فرضیه های تحقیق

1- جامعه نقش مهمی در میزان رغبتو علاقه دانشجویان به مطالعه دارد.

2- نقش طبقه بندی اجتماعی دانشجویان در میزان رغبت و علاقه آنها به مطالعه و تحقیق مؤثر است.

3-خانواده از عوامل مهم در ایجاد میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود.

4-مکان و فضای آموزشی مطلوب دانشگاهی موجب افزایش میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود.

5-شرایط تحصیلی نامتناسب موجب کاهش میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود.

6-عدم صلاحیت علمی و علاقة شغلی استادان از عوامل مؤثر در میزان رغبت و علاقه دانشجویان به شمار می رود.

7-رسانه های گروهی و مطبوعات می تواند موجبات افزایش رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق گردند.

سؤالات تحقیق

1-آیا جامعه نقش مهمی در میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق دارد؟

2-آیا نقش جامعه اجتماعی دانشجویان در میزان رغبت و علاقه آنها به مطالعه و تحقیق مؤثر است؟

3-آیا خانواده از عوامل مهم در ایجاد رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق محسوب می شود؟

4-آیا مکان و فضای آموزشی مطلوب دانشگاهها موجب افزایش میزان رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود؟

5-آیا شرایط تحصیلی نامتناسب موجب کاهش رغبت و علاقة دانشجویان به مطالعه و تحقیق می شود؟

6-آیا عدم صلاحیت علمی و علاقه شغلی استادان از عوامل مؤثر در میزان رغبت و علاقة دانشجویان به شمار می رود؟

7-آیا رسانه های گروهی و مطبوعات می توانند موجبات افزایش رغبت و علاقه دانشجویان به مطالعه و تحقیق گردند؟

تعاریف عملیاتی واژه ها

برای روشن شدن موضوع و قابل درک و فهم بودن کلمات و لغات به کار رفته در این پژوهش لازم است به تعاریف چند پیرامون اصطلاحات، رغبت، علاقه، مطالعه و تحقیق بپردازیم.

-رغبت: کلمة رغبت از راغب بودن می آید. یعنی انگیزه و هدفی که به فرد نیرو می دهد جهت انجام کار.

-علاقه: یک آمادگی روانی یا شناختی است که از تمرکز و ترکیب مجموعه ای از احساسات و هیجانها در بارة موضوعی معین به وجود می آید.

-مطالعه: مطالعه یا خواندن عبارتست از ارتباط کلی فرد با اطلاعات سمبولیک ـاطلاعاتی که با علائم و ناشنه های گوناگون القا می گردد) موجود در جنبة بصری یادگیری که از طریق 1-تشخیص 2-جذب 3-ادراک (یا ادراک درونی) 4-درک نهایی (ادراک خارجی)
5-ضبط (حفظ) 6-یاآوری 7-ارتباط یا به کارگیری الف – کتبی ب- شفاهی ج – تصور چ- تفکر حاصل می شود.

مطالعه همان خودآموزی است یعنی مطالعه عملی است که خود شخص آن را هدایت می کند.

-تحقیق: عبارتست از یک برنامه و یا مجموعه ای از جستجوهایی است که با اجرای ان محقق قادر می گردد تا به شکل یا مسئله مورد مطالعه پاسخ قابل قبول بگوید. و برای تحقیق و پژوهش محقق مراحل زیادی را می گذراند و از ابزار وسائل استفاده می کند تا به هدف خود برسد.

به نظر محقق مطالعه و تحقیق شیوه ای است هدایت گرانه و مرتبط با اطلاعات گوناگون که از طریق مختلف درفرآیند یادگیری برای هدفی خاص ایجاد می شود.

خلاصة فصل

در پایان این فصل پژوهشگر لازم می داند ضمن بیان نمودن اهمیت اهداف و موضوع تحقیق بر نقش حساس و کلیدی آن در شرایط و اوضاع کنونی جامعه خویش و جهان بشری اشاره کند. بنیان هر جامعه را علم و دانش تشکیل می دهد و اگر زمانی جامعه در این زمینه دچار کمبود و نقصان گشت کل بنیان آن جامعه دچار تزلزل می گردد، لذا این موضوع با داشتن چنین اهمیتی باید مد نظر همه افراد جامعه قرار گیرد و با گسترش فرهنگ مطالعه در جامعه و شکوفاسازی افراد خصوصاً استعدادهای نهانی سعی در پیشرفت و ترقی کشور و جامعه داشته باشیم و در جهت کمال انسانی گام برداریم.

فصل دوم:

پیشینة تحقیق

مقدمه

به طور کلی می توان گفت که خواندن و مطالعه از دیرباز حتی به روایاتی مختلف از زمان خلقت انسان وجود داشت. زمانی که حضرت آدم (ع) به واسطة سرپیچی از فرمان الهی از بهشت بیرون شد پس از سالها ناراحتی و گریه به فرمان خداوند توسط فرشتة مقرب الهی به او کلمات استغفار آموخته شد تا بدین وسیله طلب بخشش نماید این حرکت با به وجود آمدن خط در میان انسانها رونق یافت و در پی آن زبانهای مختلف شکل گرفت از طرف دیگر امامان و پیشوایان اهل دین اهمیت و ارزش زیادی نسبت به این مسئله داشتند، چنانچه مولای متقیان حضرت علی (ع) می فرماید (هرکس به من جمله ای بیاموزد مرا بندة خویش ساخته است) در هر زمان بسته به شرایط و اوضاع حاکم بر جامعه مطالعه و کسب علم شدت و یا تضعیف می شد. در عصر حاضر (عصر صنعتی شدن) و عصر رونق و پیشرفت آموزش از اولویت خاصی برخوردار است. هر جامعه با اتخاذ نظامها و متدهای آموزشی و پرورش برتر سعی در سبقت و کمال انسانی هستند. جامعه ای پیروز و سربلند خواهد بود که به سلاح علم و دانش برتر و بهتر مجهز باشد و این امر مستلزم مطالعه و تحقیق و آگاهی افراد و جامعه در زمینه های گوناگون است. به نقل از کتب در ورایات معتبر اشتغال به درس و کتاب به زمانهای بسیار قبل برمی گردد. منصب نبوی پس از آدم الوالبشر و فرزندش شیت به حضرت ادریس رسید دو مختصات نبوی و اسم اعظم و مقام وصایت نصیب وی گردید. علت نامگذاری آن حضرت به ادریس نیز در روایات، کثرت اشتغال وی به درس و کتاب ذکر شده است وی اولین کسی بود که خط نوشت، جامه دوخت و علم خیاطی را تعلیم داد. آن حضرت را منشاء علم بسیاری از علوم مانند نجوم، حساب، هتدسه، هیئت و ... دانسته اند. ادریس (ع) سیاست و اداب تمدن و قوانین ممکلتی را به مردن یاد می داد. همچنین طرز ادارة شهرها و ساختمان سازی را به مردن آموخت و بر اثر تعلیمات آن حضرت 188 شهر برروی کرة زمین بنا گردید. (قصص قرآن، رسولی محلاتی 1377)

در کشور ایران در 25 سال اخیر توجه بیشتری به مسئله لزوم مطالعه و تحقیق و ایجاد عادات به مطالعه شده است. مقدار کتابخانه های عمومی در شهرها رو به افزایش است با تصویب قانون کتابخانه ها لزوم تشکیل کتابخانه های مدارس ایجاد و ادارة استفاده از آن در چند ماه مشخص شد و پیشرفت و ازدیاد آنها تا حدودی تامین شد. اما طبق آخرین آماری که چندی قبل از طرف یونسکو منتشر شده بود میانگین زمان مطالعه در شبانه روز در کشورهای مختلف بیان شده بود. ژاپن و آلمان را 4 ساعت ذکر کرده است و ایران، کشوری که زمانی پرچمدار علم و ادب و خطة دانشمندان و اندیشمندان بوده است این رقم به 2 دقیقه نزول کرده است (دارو، ترجمه حکیم جوادی 1377)

کتاب سازنده توسعه دهندة فرهنگ نخبگان است ادیانی که تا به امروز دوام آورده اند و صاحب کتاب بوده اند و جامعه ای که به کتاب اهمیت و اعتباری می دهد و در نشر و توسعه و توزیع آن سرمایه گذاری می کند، جامعه است که به پژوهش و تحقیق بها می دهد آن جامعه فرهنگی برپا و سازنده دارد. کتاب چه در زمینة شعر و قصه و چه در مضامین آموزشی و علمی می تواند نقض مؤثر در رشد و تربیت صحیح کودکان بازی می کند (خوش نظر، 1372)

محمود حکیمی نویسندة کتاب نوجوانان در بارة کتاب این چنین می نویسد: «کتاب خودب می تواند در درک کودکان و نوجوانان شوق پرس و جو و کنجکاوی فراهم کند و او را به جهان انسان بودن یعنی دنیای دانستن و آزاد زیستن رهبری کند» (خوش نظر 1372)

جوامع پویا در ازدیاد کنابخانه ها سهمی دارند وجود کتابخانه منشاء پیشرفت جامعه و انتقال افکار و تجربیات و نجات کشورها از خطرات است کسانیکه اوقات فراغت خود را به کتابخانه کب روند از ضعف و پریشانی روح در امان هستند و آرامش بیشتری در زندگی دارند. کتابخوانی علاوه بر استفاده علمی و اخلاقی بهترین سرگرمی و تفریح سالم است. پیشرفت کشورها را می تواند بتیراژ کتابها و کیفیت آنها و مقدار مطالعه کنندگان مورد بررسی قرار داد. همچنین می تواند گفت که کتاب رابطه مستقیمی با رشد فرهنگی آن جامعه دارد. برای هرچه بیشتر شرکت کردن دانش آموزان در مسابقات فرهنگی و هنری و نیز شرکت مداوم در کتابخانه های مدارس و یا کتابخانه های عمومی باید انگیزه مطالعه را در آنان ایجاد کنند همچنین کتابخانه های مدارس را در نظر شرکت دانش آموزان در آن فعال کرد.

(رفوث و همکاران ترجمه فرازی 1375)

یکی از اموری که هر جوینده اهل علم و دانش با آنان سر و کار دارد و همواره در طول زندگی به ان نیازمند است مطالعه و تحقیق و تداوم و افزایش مطبومات و اطلاعات است. اگر علم و. دانش اندک انسان با مطالعه و فراگیری و تحقیق و جستجو تکمیل نگردد و به آگاهی علم و دانش بگذرد و از حقایق یا عالم هستی با خبر و از آنها بهره مند گردد. در میان اقشار مختلف مردم کسانیکه به امر خطیر و ظریف تعلیم و تربیت و سازندگی و پرورش انسانها سر و کار دارند نیاز بیشتری به مطالعه و کسب علوم و معارف علمی و معنی دارند. (رفوث و همکاران ترجمه زازی 1375)

سخنی چند از بزرگان در باره مطالعه کتاب:

کتاب باغ و بوستان دانشمندان است	(حضرت علی)
در دنیا لذتی که با لذت مطالعه برابری کند نیست	(تولستوی)
هرکه مدرسه ای ایجاد کرد زندانی را خراب کرد	(ویکتور هوگو)
کتاب بنیاد تمدن است، کتاب بر عالم تمدن فرمانروائی می کند.	(ولتر)
کتاب بوستان خرمی است که گلهای آن از سلیقه بزرگان می روید	(حافظ)

کودک، کتاب، مطالعه

در عصر ما، ذکر این نکته که تا چه حد کتاب و کتابخوانی موجبی برای رشد دینی، اخلاقی، فرهنگی . عقلانی آدمی است، نمی نماید. زیرا همه می دانتد که کتابهای مفید و سودمند یکی از مهمترین ابزار رساندن پیام و استقلال فرهنگ و تمدن برشی به نسل دیگر است. با تأیید نقش مؤثر کتاب در زندگی فردی و اجتماعی و حرکات کمالی آدمی آنچه مهم است وجود نویسندگانی اسن که رسالت و تعهد خود را تسهیل و سیر صعودی کامل انسانی و ارج معنوی اش را احساس کنند و بدانند که چه و چگونه و برای چه کسی کتاب را می نویسند. و بر خوانندگان است که بدانند چه کتابهایی بخوانند و چگونه بخوانند تذکر این نکته لازم و ضروری است که مبادا در میان ضرورت کتاب و کتاخوابی غلو کنیم زیرا باید تا آن حد به کتال خواندن اعتنا داشت که ادمی را از تفکر بازنگیرد و در حقیقت کتاب آدمی را از خود نگیرد (آشوری 1374)

میلورال تبلچور در سال 1969 منشی بخش کودکان انجمن کتابداران امریکا بود توجهش بر امر ترجمه جلب شد و در این مورد دست به تحقیقاتی زد. او در صدد بود نظر اروپائیان را در بارة کتابهای انگلیسی و ادبیات امریکا بداند و در ضمن در بارة آنچه که امریکا از آثار اروپائی چاپ و منتشر می شد نیز نظریابی کند.

نتیجه این تحقیق معلوم داشت که در دنیای کودکان نیز همیشه بهترین و مناسبترین کتابها مورد استفاده و نشر قرار نگرفته اند (لویتیس و موریس ترجمه آل رسول 1363)

بزرگترها در انتخاب کتاب برای کودکان نیاز نیاز خداپسندانه جامعه بشیتر از نیازها و خواسته های کودکان در نظر دارند و هر یک ذوق و سلیقه ای خاص خود را دارند. و خوش آمدن و بد آمدن آنان از کتابی، غالب بر اساس تجربه و خواسته های بزرگسالی خودشان است به احتیاجات کودکان، حال آنکه با توجه به خصایص کودکان و نوجوانان و نیازهای این مراحل از زندگی آدمی، کتابی مفید است که محتوایش صلاح آنان را ابلاغ کند و مطلب آن چیزی باشد که در حضور بگنجد و با معاینه و مشاهده بتوان آنان را حاصل کرد شاید این نکته که گفته اند:

بچه ها را در حصار کتاب قرار دهید و با فزونی خاص زمینه را برای علاقمندی آنان به کتاب و کتابخوانی فراهم کنید برای آن است که آنچه به او ارائه می دهیم پسند بزرگترهاست.

حال آنکه کودکان از بدو تولد مطلوباتی دارند که در پی آنها می گردند و آنها را می جویند اگرچه آنچه را که می خواهند به ایشان ارائه دهیم خود به مطالعه راغب خواهند شد آنچه مهم است این است که خواسته های کودکان هیچ گاه رها نشود و غیر از دنیای آنها چیزی موضوع قرار داده نشود. (آدله و درون، ترجمة صراف تهران 1374)

بررسی نتایج تحقیقاتی که در اتریش بر بیش از 40000 شاگرد در مدرسه انجام شد نشان می دهد که یکی از عوامل در پرورش عادات واقعی به مطالعه ارتباط دادن مطالب خواندن است. به مهارت بچه ها در خواندن در مراحل سنی مختلف برای جوابگوئی این نیاز لازم است که:

اولاً: درج مشکل بودن مطالب خواندنی به وسیله یک فرمول خاص معلوم می شود.

ثانیاً: سن خواندن هر شاگرد معلوم شده است سنی که اغلب با سن تقریبی او فرق دارد. (اوتیس و موریس ترجمة آل رسول 1363)

تدارک محیط مناسب برای مطالعه

ایجاد محیطی که برای مطالعه شخص شما مناسب باشد اهمیت بسیار دارد. عناصر تشکیل دهنده یک محیط کاملاً مناسب برای مطالعه و تحقیق برای همه یکسان نیست و هرکس باید خود آنها را کشف و تعیین کند. برای نیل به این مقصود ابتدا باید اطاقی مختص مطالعه تعیین کنید. اطاقی را انتخاب کنید که هر روز در هر صورت امکان در ساعتهای معینی از روز، در اختیار شما باشد، زیرا استفاده از یک مکان ثابت سبب آمادگی ذهنی برای تمرکز حواس در حین مطالعه می شود این اطاق باید دارای شرایطی باشد، آن باید از بروز هر صدا و سایر موجباتی که به از هم گسیختگی حواس می شود دور باشد، جریان هوای تازه در اطاق تأمین باشد، درجة حرارت اطاق را ملایم نگهدارید و برای اطاق مطالعه نور مناسب در نظر بگیرید. میزی که برای مطالعه از آن استفاده می کنید باید راحت و به حد کافی بزرگ و جادار باشد، سطح میز نباید براق باشد چرا که این امر موجب انعکاس نور در چشم و سرانجام سبب خستگی شدید می شود، ایستایی را که موجب انحراف حواس است از روی میز بردارید. برای تحقیق باید محیطی و افرادی را انتخاب کنید که مناسب باشند، بدانید که آن محیط برای تحقیق کار شما محیطی مناسب است و یا آن افراد با شما همکاری دارند یا نه و اطلاعات کافی برای پاسخگویی به سؤالهای شما دارند (اونیس و موریس، ترجمنه آل رسول 1363)

برسی راههای مؤثر بر میزان افزایش رغبت و علاقه جهت مطالعهزمان خواندن و تحقیقروش اجرایی تحقیق