| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 33 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 13 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
فصل دوم:مبانی نظری تحقیق
2-1-مبانی نظری تحقیق 12
2-1-1-نظریات موجود در ارتباط باشکل گیری وگسترش شهرها 12
2-1-2- شهرهای تولیدی بازرگانی 13
2-1-3- شهرهای اداری سیاسی 13
2-1-3- شهرهای مذهبی 14
2-1-4-شهرهای نظامی 14
2-2- ساخت قطاعی شهر 15
2-3- انواع اشکال و نقشه های شهر 16
2-3-1- شهر خطی یا کریدوری 16
2-3-2- شهر گسترده (شطرنجی) 16
2-3-3- شهر در مدل کهکشان 17
2-3-4- شهر مدل حلقه ای 17
2-3-5- شهرهای اقماری 18
2-3-6- شهرهای ستاره ای (شعاعی) 19
2-1-مبانی نظری تحقیق
2-1-1-نظریات موجود در ارتباط باشکل گیری وگسترش شهرها
انسان پالئولیتیک به صورت کوچ نشین زندگی خود رااز راه شکار میوه چینی وماهیگیری تامین می کرد پالئولیتیک (عصر حجر قدیم ) تقریبا 10 هزار سال پیش پایان گرفت در این دوره غار نشینی اساس سکونت گاه انسانها بود ومعتقدات آنها بر پایه سحر وجادو قرار داشت .
انسان عصر حجر قدیم بتدریج به زندگی خانوادگی گروهی وقبیله ای روی آوردوبر اساس مقتضیات فصلی در یکی از اقامتگاههابه زندگی جمعی پرداخت تا از گزند حوادث طبیعی مصون بماند .اقامتگاههای انتخابی بیشتر در کنار رود ها باتلاقها وخلیج های کوچک به وجود می آمد.آنجایی که دسترسی به ماهیگیری وآب شرب امکانپذیر بود این اقامتگاهها همه اقامتگاههای فصلی بودند .
در طی زمان به دلیل آب وهوای مساعد وخاک حاصلخیز بتدریج زندگی روستا نشینی با پرورش گیاه ودام ظاهر شد ودرحدود 12 هزار سال پیش اهلی کردن حیوانات وپرورش نباتات عملی شد این تحولات منابع ذخیره غذایی رابرای ادامه حیات گروههای انسانی فراهم ساخت پیام این تحولات نیز به وجود آمدن سکونتگاه های روستای بود .
شهر ها مراحل تکامل تدریجی خود را از روستاها آغاز نمودند چنانچه در این نظریه پاتریک گدس و لوئیزمامفورد شکل گیری شهر ها را به هسته اولیه روستا مرتب می دانند . ارتباط و همکاری روستاها شکل تازه ای از سکونتگاههای انسانی رابه صورت شهر به وجود آورد .این گفته از نظریه های مربوط پیدایش شهر است .
وگذر از مرحله روستایی به شهری را تحت تاثیر شرایط مختلف پایدار شد که در این استقرار گاههای جمعیتی به وجود آمده است .از طرفی برسی روند رشد وگسترش شهرها با توجه به نقشه ههای که می پذیرند وشرایط خواص که بر صفحه تاریخی شهرها اثر می گذارد نیز اهمیت خاصی بر خوردار است اما اینکه رشد شهر ها به عقیده ماکس دروئو به سه صورت خود را نشان داد. به صورت غنت چه فضایی و یا به گفته پیر رژر و چه صور شهری است. یعنی ملاحظه این نکته که شهر چگونه در مقر خویش رو به رشد می نهد و چگونه این رشد درسیمای بناها انعکاس می یابد.
صورت دوم و وجه عملی شهر است که ابتکار برای واقعیت دارد که چگونه می توان نقشها و انطباق آنها با الزامات و مقتضیات تاریخی موجب پدید آمدن وضع کنونی شهر گردیده است. این امر با وجه دیگری پیوند می خورد که جمعیت می باشد. نقش شهر معمولا موجب تثبیتی میزان از جمعیت می شود و خود عاملی موثر برای رشد شهر می باشد.[8]
در شکل گیری فضای شهر ما عواملی موثری از اهمیت خاصی برخوردارند. لذا مطالعه در ارتباط با هسته فرعی و روستاها مستحیل شده در آن می توان ره یافتی مناسب باشد . برای تشکیل و قوام یافتن و تبیین عملکرد ها و نقش هایی که در طول تاریخ داشته است.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 111 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 25 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
3-1- مقدمه.. 21
3-2- شکست سد.. 21
3-3- عوامل مؤثر بر شکست سد.. 22
3-3-1- نوع شکست سد با توجه به هیدروگراف سیل ناشی از آن 23
3-4- بررسی عوامل ایجادکننده شکست.. 23
3-5- مدل ریاضی و روشهای محاسباتی.. 25
3-5-1- مدلهای ریاضیاتی.. 25
3-5-2- انتخاب مدل عددی.. 26
3-5-3- رویکردهای اساسی برای حل مسائل ناپیوستگی.. 26
3-6- معادلات حاکم بر جریان یک بعدی.. 29
3-6-1- روشهای حل عددی معادلات حاکم.. 32
3-6-1-1- روش اختلافهای محدود.. 32
3-6-1-2- روش احجام محدود.. 33
3-6-1-3- روش حجم کنترل.. 34
3-6-1-4- روش المانهای محدود.. 34
3-7- روش حل عددی HLL ………………………………………………………35
فصل سوم: مبانی نظری
مقدمه
شکست سد پدیدهای است که، صرفنظر از علت شکست، تا کنون به ندرت رخ داده است، اما قدرت تخریب سیلاب ناشی از شکست سد به حدی زیاد است که در عمل انجام مطالعات شکست سد را به یکی از بخشهای مهم مطالعاتی، چه برای سدهای در حال احداث و چه برای سدهای ساختهشده تبدیل نموده است. در صورت وقوع شکست سد، خسارات ناشی از انتشار سیلاب بسیار شدید خواهد بود و این امر میتواند بر بسیاری از پارامترهای طراحی سد تأثیرگذار باشد. به طور کلی مراحل اصلی مطالعات شکست سد را میتوان به موارد زیر تقسیم نمود.
1- شبیهسازی ریاضی نحوه انتشار سیل
2- مطالعات تحلیل خسارت
3- مطالعات مدیریت بحران
یکی از مهمترین گامها و به نوعی بخش پیشنیاز سایر بخشهای مطالعات، شبیهسازی ریاضی نحوه انتشار موج ناشی از شکست سد است. چرا که در روند مطالعات نتایج این شبیهسازی در عمل پایه مطالعات تحلیل خسارت قرار خواهد گرفت و مطالعات مدیریت بحران نیز بر پایه نتایج حاصل از مطالعات تحلیل خسارت و همچنین نتایج مدلسازیهای ریاضی انجام خواهد شد. با توجه به محدوده وسیع پاییندست سد و همچنین وجود پیچیدگیهای هندسی فراوان در این محدوده وسیع در عمل امکان شبیهسازی نحوه انتشار موج ناشی از شکست با استفاده از مدلهای فیزیکی وجود ندارد و کاربرد اصلی مدلهای فیزیکی در این مطالعات به بررسی روند تخریب بدنه سد محدود میشود (قنادکار سرابی، 1390).
شکست سد
طراحی یک سد با انجام مطالعات گسترده همراه است و مهندسان طراح در برآورد نیروهای وارده اعم از زلزله، باد، فشار آب و غیره از ضرایب اطمینان نسبتاً بزرگی استفاده میکنند. همچنین برای به دست آوردن ابعاد مناسب سرریزها و سایر سازههای کنترلی، از سیلابهای با دوره بازگشت بسیار طولانی استفاده میشود؛ ولی علیرغم تمامی احتیاطها و کنترلهای موصوف نمونههای زیادی از پدیدهی شکست سد در طول تاریخ سدسازی رخ داده است که در جدول 3-1 به چند مورد از آن اشاره شده است (چیت سازان، 1389).
جدول 3‑1- نمونههایی از پدیده شکست سد (چیت سازان، 1389)
|
تعداد کشته |
حجم مخزن |
ارتفاع تاج سد |
تاریخ شکست |
تاریخ احداث |
نام سد |
|
----- |
222.6 |
----- |
August 1967 |
1962 |
Nanaksagar Dam |
|
300 |
----- |
----- |
1985 |
----- |
Stave |
|
1800 |
118.8 |
22.56 |
August 1979 |
August 1972 |
Machhu Ⅱ |
|
----- |
1780 |
31.25 |
1961 |
1879 |
Khadakwasla Dam |
|
----- |
332.6 |
93 |
June 1976 |
1975 |
Teton Dam (USA) |
|
421 |
----- |
66 |
----- |
----- |
Malpasset Dam |
|
450 |
----- |
62.5 |
1928 |
1926 |
St. Francisdam (USA) |
|
2187 |
------ |
140 |
1889 |
1853 |
South Fork Dam |
|
2000 |
------ |
262 |
1963 |
1959 |
Vajont Dam (Italy) |
|
80 |
------ |
148 |
2005 |
2003 |
Shakidor Dam (Pakistan) |
عوامل مؤثر بر شکست سد
برای شبیهسازی هیدرولیکی موج ناشی از شکست سد لازم است که در ابتدا هیدروگراف سیلاب ناشی از شکست مشخص گردد. اما این هیدروگراف خود تابع نوع شکست سد است و به همین دلیل نیز لازم است که در ابتدا عوامل مؤثر بر شکست سد را بررسی نمود تا به کمک آن بتوان تخمینی از هیدروگراف سیلاب به دست آورد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 377 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 59 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه 14
2-1- پیدایش شهر و شهرنشینی 15
2-1- 1- مرحله اول دگرگونی و رشد شهرها سال1300 تا 1320 15
2-1- 2- مرحله دوم دگرگونی و رشد شهرها سال 1320 تا 1341 16
2-1- 3- مرحله سوم رشد شتابان شهر نشینی تا انقلاب اسلامی 17
2-1- 4- مرحله چهارم ادامه شدت شتابان شهرنشینی بعد از انقلاب اسلامی 17
2-2- فضای شهری و ابعاد آن 18
2-2-1- تأثیر فضاهای شهری بر وجوه مختلف یک شهر 19
2-2-2- تاثیر فضاهای شهری بر سیما و کالبد یک شهر 19
2-2-3- تاثیر فضاهای شهری بر وجوه فرهنگی و اجتماعی یک شهر 20
2-3- فرایند بازساخت و شکل گیری مناطق کلانشهری 20
2-3-1- سنت زیبایی شناسی بصری در طراحی شهری 22
2-3-2- سنت ایجاد مکان شهری 22
2-4- تعریف کلان شهر 23
2-4-1- تاریخچه پیدایش کلان شهر 24
2-4-2- خصلتهای کلان شهرها 24
2-4-2-1- سلطه عقلانیت و حسابگری در شهرها 24
2-4-2-2- پیچیدگی کلان شهرها 25
2-4-2-3- دلزدگی و یکنواختی 25
2-4-2-4- احتیاط، محافظه کاری در کلان شهری 25
2-4-2-5- کلان شهر، مرکز تحول فرهنگ مدرن 25
2-4-2-6- عدم تجانس و ناهمگونی شهرها 26
2-4-2-7- تراکم و آلودگی محیط 26
2-4-2-8- تأخر فرهنگی و عدم هماهنگی انسان و ماشین 26
2-5- تاریخچه پیدایش مفهوم کیفیت زندگی 26
2-5-1-کیفیت زندگی شهری 28
2-5-2- مفهوم کیفیت زندگی 30
2-6- نظریه های کیفیت زندگی 33
2-6-1- کیفیت زندگی ناشی از برخورداری 33
2-6-2- کیفیت زندگی ناشی از ارتباطات 34
2-6-3- کیفیت زندگی ناشی از کیفیتِ بودن 34
2-6-4- کیفیت زندگی شهری و برنامه ریزی 34
2-7- دیدگاه های کیفیت زندگی 36
2-7-1- مکتب ساختارگرایی 36
2-7-2- مکتب اصلاح گرایی 37
2-7-3- نظریات طراحان شهری معاصر در باب کیفیات محیطی 37
2-7-4- مدلهای طبقه بندی کیفیت محیط شهری 38
2-7-4- 1- مدل لنگ: نیازهای انسانی 38
2-7-4-2- مدل اپلیارد: حالت های ادراک انسانی 39
2-7-4- 3- مدل «کانتر» : مولفه های « مکان » 39
2-8- ابعاد اساسی در مدلهای سنجش کیفیت زندگی شهری 39
2-8-1- کیفیت زندگی و ابعاد سه گانه آن 41
2-8-2- شاخص های سنجش کیفیت زندگی شهری 43
2-9- برنامه ریزی 46
2-10- دیدگاههای توسعه پایدار شهری با توجه به محیط زیست 46
2-10-1- تعریف سازمان خواربار جهانی (فائو) 47
2-10-2- تئوریهای توسعة منطقهای 47
2-10-3- روش منطقهایکردن 48
2-10-4- مناطق همگن 48
2-10-5- مناطق عملکردی 49
2-10-6- مناطق برنامهریزی 49
2-10-7- نظریه سیستمها 51
2-11- تعریف و مفهوم ارزیابی عملکرد محیط 51
2-11-1- مفهوم ارزیابی محیط 53
2-11-2- اهداف، عملکرد و معیارهای ارزیابی 53
2-11-3- ارزشیابی محیط 54
2-11-4- مفهوم ارزشیابی 55
2-12- مدیریت شهری و مشارکت مردمی 57
2-12-1- مشارکت و توسعه شهری 58
2-12-1-1- مفهوم مشارکت 58
2-12-1-2- سطوح مشارکت 59
2-12-1-3- ضرورت و اهمیت مشارکت در توسعه 60
2-13- نظریه برنامهریزی ارتباطی 62
2-13-1- برنامه ریزی فضایی 63
2-13-2- ساختار فضایی 64
2-13-3- ساماندهی فضایی 64
مقدمه
اگر چه شهرها دارای تاریخی طولانی هستند اما رشد شهرهای بسیار بزرگ و گذار به یک جامعه شهری جهانی به ظهور شهرگرایی صنعتی در اوایل قرن بیستم برمی گردد. بایروچ،انقلاب صنعتی را نقطه عطف و عزیمت گاه تاریخ شهر و شهرنشینی می داند که عامل محرکه رشد حیرت آور شهرنشینی می داند که عامل محرکه رشد حیرت آور شهرنشینی بوده است. وی ضمن اشاره به دوره های تحولات جمعیتی و میزان رشد جمعیت شهری، دوره کنونی را یک دوره انفجار شهری قابل توجه در جهان در حال توسعه توصیف می کند. «گیلبرت و گاگلر» نیز در کتاب خود با عنوان"شهرها، فقر و توسعه:شهرنشینی در جهان سوم" به صراحت، موضوع صنعتی شدن و توسعه صنعتی را یکی از دلایل شکل گیری کلانشهرها و ابرشهرها در کشورهای در حال توسعه می دانند. به اعتقاد آنها صنعتی شدن پیامدهای مکانی و بازتاب های فضایی آشکاری داشته است. در سراسر جهان سوم، توسعه صنعتی در بزرگترین شهرها از سرعت بیشتری برخوردار بوده و تأکید بر رشد کلانشهر و ابرشهر در اولوییت قرار داشته است.
در واقع حجم، تنوع و آهنگ تغییرات ناشی از وقوع انقلاب صنعتی موجب دگرگونی هایی در ساختار و سازمان فضایی شهر شد که نقش، ماهیت و جایگاه شهرها به عنوان نوع برتر اسکان نیازمند تعریف مجدد شد. انقلاب صنعتی به همراه تولید انبوه و متمرکز از یک سو و گسترش و تسهیل شیوه های ارتباطی شهر با هاله پیرامونی خود، به تدریج سازمان و ساختار فضایی نوینی شکل داد که آشکارترین و برجسته ترین وجه آن گسترش فضایی شهر و رشد کمی آن بود.
در واقع آنچه کلانشهر را به منطقه کلانشهری تبدیل کرد، انقلاب دوم تکنولوژیک بود. در انقلاب دوم تکنولوژیک کارخانه هایی که کوچک بودند تبدیل به مجتمع های عظیم صنعتی شدند. این پدیده ای است که تحت عنوان سرمایه داری سازمان یافته از آن یاد می شود. در انقلاب اول صنعتی، کارگاه ها و محوطه های صنعتی کوچک در درون مرزها و محدوده های شهری اسقرار یافتند، اما در انقلاب دوم به مدد فناوری های نوین در حمل و نقل و ارتباطات، امکان استقرار محوطه های عظیم کارگاهی صنعتی در پیرامون شهرها فرآهم آمد و حوزه میان کنش جمعیت و فعالیت در منطقه ای وسیع گسترده شد.
| دسته بندی | تاریخ و ادبیات |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 689 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 336 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده ..................................................................................................................1
مقدمه ..................................................................................................................2
فصل اول :
1-1سید جمال الدین نخستین هوا خواه اتحاد و اسلام ..........................................................7
فصل دوم :
2-1امتیاز تنباکو و نتایج آن .......................................................................................33
فصل سوم :
3-1کشته شدن ناصرالدین شاه ....................................................................................58
فصل چهارم :
4-1مظفرالدین شاه و اعطای مشروطیت ........................................................................89
فصل پنجم :
5-1محمدعلی شاه و قانون اساسی از جلوس سلطنت تا توپ بستن به مجلس .......................123
فصل ششم:
6-1معاهده دولتین روس انگلیس از نقطه نظر ایران.......................................................158
فصل هفتم :
7-1لطمه 23 ژوئن 1908 {م} و به هم خوردن مجلس اول ............................................178
فصل هشتم :
8-1دفاع تبریز ......................................................................................................210
فصل نهم :
9-1سقوط تبریز و هیجان ایالات ...............................................................................232
فصل دهم :
10-1غلبه ملت و خلع محمد علیشاه و اعاده مشروطیت ..................................................263
فصل یازدهم :
11-1جلوس سلطان احمد شاه و تشکیل مجلس ثانی .......................................................289
منابع ...............................................................................................................312
چکیده انگلیسی ..................................................................................................314
چکیده
بررسی تحولات سیاسی ایران از دوران فعالیت سیاسی سید جمال الدین اسد آبادی تا جلوس احمد شاه از مهم ترین مباحث تاریخ سیاسی معاصر ایران محسوب می شود . در این دوره 2 گزینه مرتبط به هم تحولات را رقم زده است :
الف ) تحولات داخلی ایران
ب) نگاه غرب به تحولات داخلی ایران
بی شک هر دو مرتبط به هم بوده اند در این راستا مورخین ایرانی و غربی مطالبی به رشته تحریر درآورده اند . از میان نویسندگان غربی می توان نوشته های ادوارد براون را نام برد محتوای کتاب وی حاوی نکات برجسته ای است که تا حدودی بیطرفانه جنبه های وقایع نگاری دوره مزبور را به رشته تحریر کشیده است وی بدون جهت گیری خاصی تحولات داخلی را متاثر است آگاهی عمومی و استبداد دستگاه دولتی می داند اداوار بروان نوشته های خود را در 11 بخش متفاوت ولی مرتبط به هم نوشته است . عمده ترین نگاه وی به بخش تحولات مشروطه است . وی استبداد محمدعلی شاه را سخت ترین دوره تاریخ معاصر ایران می داند . نسخه خطی که به راهنمایی استادان محترم تصحیح و تحشیه شده ماده خامی بوده است که در تاریخ نگاری جزء سرچشمه های اصلی محسوب می شود به همین خاطر بر آن شده ام تا مطالب را بر اساس روشن نمودن وقایع تاریخی نه تنها تصحیح بلکه توضیح دهم.
مقدمه
کتاب تاریخ انقلاب ایران از متون مهم و معتبر تاریخی مربوط به دوران قاجاریه است که وقایع زمان را در یازده فصل از سلسله وقایع تنباکو و تاثیر آن بر ساختار اجتماعی ایران تا جلوس احمد شاه بر تخت سلطنت را در بر می گیرد.
مولف کتاب نامعلوم است و درباره انگیزه تألیف کتاب هم سخنی به روشنی در متن نیامده ولی از فحوای کلام چنین استنباط می شود که وی علاقه وافری به ذکر وقایع دوره مشروطیت داشته و خواسته متن مهم را در معرض دید اهل فن قرار دهد. بی شک این اولین متنی نیست که محققین و نویسندگان تاریخی در خصوص تاریخ ایران از منظر تحلیل وقایع علاقه نشان داده اند. مطالعه موردی در خصوص محتوای سفرنامه هائی که سیاحان نوشته اند چنین معلوم می شود که ایران بواسطه موقعیت مهم جغرافیای سیاسی ـ فرهنگی مطمح نظر آنان نیز بوده است. و متن حاضر نیز از این قاعده مستثنی نیست.
باری کل کتاب شامل یازده فصل می باشد که فصل اول شامل:
مطالبی است در خصوص سید جمال الدین اسدآبادی که به نخستین هواخواه اتحاد اسلام معروف بوده است.
در فصل دوم، امتیاز تنباکو و پی آمدهای آن به تفصیل توضیح داده شده است.
کشته شدن ناصرالدین شاه و شیوه برخورد حاکمیت با قاتل ایشان از جمله وقایع مهم فصل سوم متن می باشد.
اعطای مشروطیت توسط مظفرالدین شاه به مردم از جمله مطالب ارزشمند فصل چهارم است. در فصل پنجم، مطالب و مسائل مربوط به محمد علیشاه و قانون اساسی از زمان جلوس وی به تخت سلطنت تا به توپ بستن مجلس آورده شده است.
فصل ششم متن، شامل وقایع و پی آمدهای معاهده دولتین روس و انگلیس از نظر ایران است.
لطمه بیست ژوئن 1907 میلادی بر ساختار سیاسی ایران از جمله وقایع و مطالبی است که نویسنده به تفصیل در فصل هفتم به آن پرداخته است.
دفاع قهرمانانه مردم غیور تبریز از آزادی از جمله مطالبی است که در فصل هشتم به آن پرداخته شده است.
سقوط تبریز پس از دلاوریها و ایستادگیهای دلیرانه و هیجانات ایالات از جمله مطالب مهم مندرج شده در فصل نهم می باشد.
فصل دهم شامل وقایع مربوط به غلبه ملت بر محمد علیشاه و خلع وی از سلطنت و اعاده مشروطه است.
فصل پایانی جلوس احمد شاه بر تخت سلطنت را شامل می باشد.
نسخه خطی فوق به شماره 8860 در کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی در قم موجود است که توسط اینجانب تهیه شده است.
پس از تفحص از فهرست نسخ خطی استوری، بریگل و فهرست نسخ خطی بریتانیا و لیدن هلند، نوبت به بررسی فهرست کتب خطی داخلی رسیده بود که به کمک استاد محترم مشاورم فهارس ملک، ملی و دانشگاه تهران بررسی شد که نسخه بدلی از آن پیدا نکردم. لذا مبنای تصحیح را بواسطه تک نسخه بودن بر اساس تحشیه و مقایسه با دیگر کتبی که در آن ایام نوشته شده است، گذاشتم.
نویسنده کتاب، مطالب را از زمان سید جمال الدین اسدآبادی شروع کرده و معتقد است که سید بر ضرورت انجام اصلاحات سیاسی و اجتماعی برای ایجاد دگرگونی، نه تنها در خود ایران بلکه در سر تا سر خاورمیانه داد سخن می داد تا به این وسیله این کشورها در برابر نفوذ غرب ایستادگی کنند و بر نارسایی ها و فساد دولت های خاورمیانه چیره شوند.
واکنش مهم برای ایجاد دگرگونی در ایران، در پی واگذاری [محرمانه ی] امتیاز تنباکو در سال 1891 م/ 1308 هـ.ق. به وجود آمد که خبر آن برای نخستین بار در روزنامه فارسی زبان «اختر» چاپ استانبول و سپس در اعلامیه ای به گوش مردم رسید. افکار عمومی به سرعت تحریک شد. زیرا اعطای امتیاز تنباکو در زندگی همه مردم ایرانیانی که با آن سر و کار داشتند مستقیماً تاثیر می نهاد. واگذاری این امتیاز به اروپائیان از علل اساسی اعتراض و مخالفت مردم بود.
پس از الغای امتیاز تنباکو، سید جمال الدین و شمار کوچکی از پیروان وی بر تلاشهای خود برای مشروعیت زدائی از ناصرالدین شاه افزودند و یکی از آنها میرزا رضای کرمانی بود که شاه را در سال 1313 هجری قمری به قتل رسانید.
از زمان بحران گریبایدوف در سال 1244 هجری مخالفت با بابیها و سپس مخالفت با واگذاری امتیاز تنباکو که به لغو آن در سال 1308 قمری انجامید ایرانیها بر اساس مذهب و اقتدار علمائی که مجتهدین بر آن سلطه داشتند بسیج شدند. مشروعیت سلطنت در هر سه مورد یاد شده به زیر سوال رفت. حاکمیت ملی در دهه 1300 هجری قمری به خصوص با اعطای امتیازات به خارجیان، مساله ساز شد و مشروعیت شاه را تضعیف کرد. دو تحول مهم در حال بروز بود. یکی، تبیین نظرات و عقاید مربوط به چگونگی مقابله با مسائل داخلی و خارجی، و دیگری پیدایش گروه های جدیدی که خواستار انجام تغییرات بودند. این خواست مردم برای ایجاد تغییرات، چالشی را هم برای اقتدار سلطنت و هم مذهب به لحاظ پاسخگوئی در برابر مردم در پی داشت. بعلاوه پایه و اساس مشارکت سیاسی مردم در حال گسترش بود.
مظفرالدین شاه در چنین شرایطی جانشین پدرش شد. وی سیاست پدر را در بی تفاوتی نسبت به اصلاحات ادامه داد. تظاهرات مردم، بست نشینی، سرکوب مردم زندگی اقتصادی پایتخت را فلج کرد. شالوده تحرک ملی به مشروطیت انجامید. در سال 1285 خورشیدی نخستین دورة مجلس شورای ملی افتتاح شد. اندیشه قانون گذاری چالشی در برابر نظریه اسلامی ایجاد کرد.
با درگذشت مظفرالدین شاه بن بستی در روابط بین محمد علیشاه و مجلس بوجود آمد. شاه جدید اگر چه متمم قانون اساسی را توشیح کرد ولی با اساس آن مخالف بود. وی با انتصاب میرزا علی اصغر خان امین السلطان به صدر اعظمی که منفور مردم بود بر وخامت اوضاع افزود و باعث هرج و مرج در تهران شد. پس از ترور صدر اعظم بدست عباس آقای تبریزی و سوء قصد ناموفق به جان محمد علیشاه وی دست به کودتا زد و مجلس را تعطیل کرد. رهبران تندرو اصلی به زندان افتادند و سپس به دار آویخته شدند و تعداد دیگری نیز فرار اختیار کردند.
مقاومت در برابر کودتای محمد علیشاه از تبریز آغاز شد. ولی وقتی که نیروهای شاه تبریز را تصرف کردند انقلابیون به رهبری ستارخان به گیلان پناه آوردند تا از آنجا دوشادوش سایر انقلابیون به سمت تهران حرکت کنند.
به توپ بستن مجلس عاقبتی برای شاه نداشت و سرانجام به سفارت روسیه پناهنده شد. تار و پود کشور بواسطه عدم اعتماد محمد علیشاه به مشروطه گسیخته بود. احمد شاه درست پیش از جنگ جهانی اول، تاج شاهی بر سر نهاد و ظاهراً ایران در این جنگ بی طرف بود. همانگونه که اشاره شد موضوع کتاب شامل حوادث و وقایع مشروطه و سرانجام سلطنت احمد شاه می باشد. حوادث آمده در کتاب وقایع خاصی را در اختیار خواننده قرار می دهد. وقایعی که به صورت تطبیقی با حوادث و مسایل اروپا هماهنگی دارد و از این بابت متنی محکم می باشد.
بیشترین توجه مولف در کتاب تاریخ انقلاب ایران، معطوف به عدالت خواهی مردم است. دفاع مردم تبریز از مشروطه و اعطای فرمان مشروطه و ایستادگی محمد علیشاه در مقابل مشروطه از مهم ترین وقایع متن محسوب می شود. مولف در خاتمه کتاب به شرح احوال جلوس احمد شاه به تخت سلطنت پرداخته و مطلب را به این واقعه ختم کرده است.
از نظر سبک انشاء و نگارش کتاب تاریخ انقلاب ایران در ردیف کتابهای مهم فارسی بشمار می آید و اگر چه مانند بقیه کتب عصر قاجاریه ویژگی تاریخ نویسی دوران قاجار را که سبکی متکلف و مقشیانه است، ندارد لکن از جاذبه کلام و مزایای ادبی بی بهره نیست. متنی است که از انسجام و متانت برخوردار است.
تاریخ انقلاب ایران از جمله منابع تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران عصر قاجاریه است و این دوره از چند لحاظ حائز اهمیت است:
اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران پس از جنگ های ایران و روس، دگرگونیهایی را طلب می کرد. عهد نامه گلستان و ترکمانچای سرآغاز بیداری ایرانیان جهت اصلاح در ساختار نظامی گردید.
شورشهای سیاسی نشان از اغاز اندیشه اصلاح و خردگرائی بود. تا در این خصوص بتوانند ایران را وارد عرصه تفکر و تفحص سیاسی کنند.
رویارویی حاکمیت با مردم از جمله مسایل مهم در این متن است. تقابلی که منجر به مشروطیت و مشروعیت عدالتخواهی مردم گردید.
اما در مورد روش کار در روی این رساله باید گفت که در رسم الخط رساله سعی شده است تطبیق شیوه تحریر کتاب با رسم الخط متداول کنونی رعایت شود. برای حفظ امانت هر جا در متن تصرفاتی ایجاب کرده و یا کلمه ای در نسخه افتاده بود در داخل قلاب [ ] گذاشته شده است.
در پاورقی، مطالبی که لازم تشخیص داده می شد بصورت موجز توضیح داده شده ولی تفصیل وقایع در بخش تحشیه نوشته شده است. بعضی از اصطلاحات و لغات مهجور در پاورقی با استفاده از کتب مرجع و لغت نامه دهخدا توضیح داده شده است.
در شماره گذاری صفحات به این نکته توجه شده است که به جای برگشماری که در واقع شامل دو صفحه است فقط به آوردن شماره صفحات اکتفا شده و این کار به این دلیل صورت گرفته است که از آوردن تعداد زیادی شماره در صفحات متن خودداری شود.
درباره تعلیقات و ضمائم و فهرستها هم چنانچه ملاحظه خواهد شد در تعلیقات کتاب اساس کار بر آن بوده است که حتی المقدور جای سوالی برای خواننده باقی نماند. ابتدا بسیاری از اسامی اشخاص و شهرها و مطالب و وقایع تاریخی و اصطلاحات با توضیح مختصر در پاورقی ذکر شده است. سپس توضیحات مفصل هر فصل در پایان همان فصل بصورت تعلیقات رساله آمده است.
تعلیقات رساله حاضر در چند بخش تنظیم شده است.
1ـ تعلیقات کلی که در آن هر جا توضیحی مورد نیاز بوده آورده شده است.
2ـ تعلیقات جغرافیایی که در این بخش بیشتر توضیحات مربوط به اماکن بصورت مختصر در پاورقی ذکر شده است.
3ـ تعلیقات مربوط به اشخاصی که در هر جائی که تشخیص داده شده به صورت کلی در پایان هر فصل توضیح داده شده است.
نکته قابل ذکر در بخش تعلیقات اینکه با توجه به حجم توضیحات بعضی از وقایع و اشخاصی که نیاز به توضیح بیشتر داشت با شماره لاتینی در آخر هر فصل مربوط به همان فصل آورده شده است. و شماره اعداد فارسی نشان دهنده تعلیقات و توضیحات کوتاه و معنی لغات و تبدیل سالها و ماههای میلادی به قمری و خورشیدی در پاورقی رساله می باشد.
فصل اوّل
سید جمال الدین نخستین هوا خواه اتحاد اسلام
سید جمال الدین نخستین هوا خواه اتحاد اسلام
مولف گوید : «در تابستان 1092 [م][1] زمانی که دار العلم کمبریج[2] به قدوم هیأت[3] (هواخواهان توسعه مدارس) شرف اندوز بود از نگارنده چنین خواهش رفت که در موضوع اتحاد اسلام نطقی در محضر آن هیأت محترم ایراد نماید. در ضمن آن نطق به خاطر دارم شکوک[4] و احتمالات خود را در اصل وجود اتحاد اسلام اشاره نموده بدون تدقیق حصول این معنی را نزدیک به محال تعبیر نموده ام. اگر چه گمان دارم هنوز هم ابواب اعتراض بر این مساله مفتوح مانده و دست ایرادات از دامن این موضوع کوتاه نشده باشد. زیرا به زعم مغربیان اتحاد اسلام زاده یک نوع عصبیتی است که به تعصبات (اتحاد آلمان) و (اتحاد اسلام) یا (اتحاد امپراطوریهای بریتانیا) بی شباهت نیست بلکه مسلم است».
درجه و شدّت آن عصبیت خیل کمتر از این تعصبات است. زیرا اولاً: اتحاد اسلام امری است قابل مدافعه و شایسته حمایت و ثانیاً: اساس این اتحاد بر یک عقیده عمومی مبتنی است که مبانی آن هم با نظریات عقلیه موافقت دارد. و حال آنکه اتحادهای سائره اساسش جز بر یک نژاد عمومی مبتنی نیست و [شاید] مبنایش هم آن طور با نظریات عقلیه موافقت ننماید. و شک و شبهه ئی نیست که حوادث و وقایع اخیر[5]حس اخوت و اتحاد و شرکت در منافع را در ملل اسلامی تولید نموده است.
چنانچه دیده می شود بعضی از ممالک مستقله اسلامیه مانند عثمانی و ایران و مراکش که استقلال و ملیت آنان از طرف دول اروپا[6] تهدید و انذار می شود بیم اضمحلال و خوف هلاک آنان را بیدار و هوشیار[7] و به خطرات عمومیه آگاه نموده و محقق است تدریجاً آنها را به جانب یک اساس متین محکمی سوق می دهد. با این ملاحظه و نظر ممکن است از وجود اتحاد اسلام سخنی رانده شود. مسلم است حرکت و جنبشی که در این سی ، چهل سال اخیر در عالم اسلام مشهود گشته و کم و بیش آثار و علائم موثره اش از حیث سیاست و دین در عثمانی ـ ایران ـ مصر ـ مراکش ـ قریم و هندوستان پدیدار شده بدون تردید بواسطه غلبه و مظفریت دولت ژاپن بر دولت روس تقویت و تایید یافته است. زیرا این تفوق و تقلب بر عالمیان ثابت مبرهن داشت در صورتیکه ملل آسیایی [2] در تکمیل قشون و سلاح با ملل اروپائی مساوی و مشابه باشند قابلیت و استعداد آن را دارند که در میدان مبارزت در مقابل قوی ترین عساکر دول اروپا خودداری و مقاومت نمایند. ولی اگر بخواهیم ابتدای این حرکت و جنبش را تحقیقاً بدست آوریم خیلی بیشتر از اینها است چه نهضت اصلاحیه ملت عثمانی که به یمن اقدامات (شناسی افندی) و (ضیا پاشا) و (کامل بیک) نخستین رجال انجمن (جوانان ترکی) رسماً شروع و به اعطای مشروطیت در 23 دیسامبر 1876 [م] [8] منتهی گردید از پنجاه سال قبل شروع می شود و این حرکت اصلاح در ایام مظلم جنگ عثمانی و روس روی به فترت نهاد و در تحت حکومت مستبدانه سلطان عبدالحمید به کلی محو و نابود شد.
تا آنکه ناگهان در 24 ژوئیه[9] 1908 [م] با یک حسیات مفتخرانه غیر مترقیانه زنده گردید. درست یک ماه بعد از آنکه پارلمان ایران به حکم شاه و اقدام دست نشانده های روسی او دچار خراب و انهدام شود به همچنین نهضت علیه مصریها که در حوالی سال 1871 [م][10] شروع و به طغیان عرابی پاشا و تصرف انگلیس در 1882 [م][11] منتهی گردید. هنوز از نظرها محو نشده و اثار مختلفه چند در این سنوات اخیره ظاهر داشته است. و نیز انقلاب و هیجان ایرانیان در 5 ماه اوت 1906 [م][12] که در تحت حکم مظفرالدین شاه مرحوم منتهی به اعطای مشروطیت شد و موقتاً بواسطه (کودتا) لطمه مملکتی 23 ماه ژوئن 1908 [م][13] مقطوع و منفصل گردید. در واقع نفس الامر تا اندازه ای که آثار ظاهره مدخلیت دارد از هیجان ظفر توامان واقعه[14] انحصار تنباکو در 1891 [م][15] شروع می شود در صورتی که افکار و عقایدی که مایه و باعث تولید و ظهور این نفرت عمومی بود در پنج شش سال قبل از مقدمه انحصار تنباکو بواسطه شخص شهیری که تذکره حیات او را در این فصل قصد نموده ام اشاعه و انتشار یافت.
یکی از مسائلی که هنوز مطرح مذاکره و در تحت مباحثه است این است که ایا مردمان بزرگ باعث هیجانهای بزرگند یا هیجانهای بزرگ مایه پیدایش مردمان بزرگ می شود. ولی این مقدار مسلم است که هر دو لازم و ملزوم یکدیگرند. در این نهضت اتحاد و حریت ملل اسلامی هیچ کس مانند سید جمال الدین اقداماتش واضح و لایح نیست که با چهره با جلال و تاثیر و قوت نفسی عالی و معلوماتی بیشمار و فعالیتی خسته نشدنی و جرعتی با جسارت و فصاحتی فوق العاده قلماً و لساناً بر این امر خطیر قیام و اقدام نمود.
دانشمند مزبور جامع کمالات، فیلسوف و نویسنده هم ناطق و هم روزنامه نگار بود. و بعلاوه یکی از سیاسیون نیز بشمار می رفت. دوستانش او را یکی از وطن پرستان بزرگ و دشمنانش او را یکی از شورشیان عالم می دانستند. به اغلب ممالک اسلامی یکی دو مرتبه مسافرت نموده و بسیاری از پایتختهای[16] ممالک اروپا را نیز سیاحت کرده در شرق و غرب با بزرگان عصر [3] خویش بعضی را با روابط دوستانه و برخی را با حسیات دشمنانه ملاقات نموده است.
خوشبختانه برای تذکره حیات این دانشمند بزرگ مطالب و عناوین بسیار در دست است . ولی غالباً به زبان عربی است. مختصری از شرح زندگانی او در مقدمه ترجمه عربی کتاب (رد برد هریین) که از مولفات خود آن جناب است مندرج گردیده (اصل این کتاب بزبان فارسی در 1880 [م][17] در حیدرآباد دکن تالیف و در 1885 [م] مطابق 1303 [ق][18] در بیروت طبع و توزیع یافته است).
تاریخ دیگری در ترجمه حیات این دانشمند تا زمان فوت او که در 1897 [م][19] واقع شد در جلد دوم کتاب مشاهیر الشرق تالیف جرجی زیدان منطبعه مصر 1902 [م] در صفحه 66ـ54 مسطور است و نیز در این اواخر المنار که هنوز منتشر است بسیاری از آثار علمیه و اقدامات او را که حاکی از علو مقاصد و سمو[20] همت است نشر داده و می دهد. بزرگترین تلامیذ مرحوم سید یکی شیخ محمد عبده2 مفتی دیار مصر است که با وجودی که از علمای بزرگ عالم اسلامی است. مع هذا به تلمیذ در محضر سید افتخار دارد و سید را معلم خود می داند. بدو ملاقات این معلم و متعلم در مصر در تاریخ 1871 [م][21] بوده و از آن تاریخ به بعد در شرح زندگانی و حیات سید اسناد کثیری در دست است. ولی از تذکره اوایل حیات او به جز یکی دو فقره موجود نتوان یافت. آن هم چندان معتمد علیه نتواند بود زیرا در موطن صاحب تذکره اختلاف و تباین دارد. از آن جمله مسقط الرأس او را افغانستان دانسته اند. در صورتی که عموم ایرانیان و بالاخص (ژنرال شنیدلر) که دستی در امور ایران دارد معترفند که مسقط الرأس سید در حقیقت اسدآباد کابل نیست بلکه اسدآباد همدان است. ولی با آن احاطه و استیناس[22] که در 68ـ1857 [م][23] در امور پیتکی افغان اظهار داشته بر این قول قدری مشکل می نماید. و چنین اشعار داشته اند که ادعای افغانی بودن سید3 با وجود ایرانیت بنابراین مصلحت بوده که خود را از اهل تسنن قلمداد[24] دهد و یا آنکه خود را از تحت حمایت ایران خارج نماید.
خلاصه بنا بر قول خود صاحب ترجمه سید محمد، جمال الدین در سال 1254 هجری مطابق 9ـ 1828 میلادی[25] در قریه اسعدآباد حوالی کنار که از توابع کابل است تولد یافته، پدرش سید صفدر از سلاله محدث مشهور علی ترمدی است.
و بالاخره سلسله نسبش به حسین بن علی بن ابیطالب (ع) منتهی می شود. در زمان طفولیت با پدرش به جانب کابل عاصمه افغانستان حرکت نمود و از همان اوان طفولیت آثار ذکاوت و هوش از او مشهود می شد. در سن هشت سالگی پدرش به تربیت و تعلیم او اقدام نموده در عرض ده سال به تحصیل تمام سلسله علوم شرعیه و ادبیه احاطه و استیلا یافت. یعنی علوم مقدماتی را از علم لغته [4] و علم فصاحت و بلاغت و شعب آن و علم تاریخ و فقه اسلامی و شعب آن علم تصوف و منطق و فلسفه و حکمت الهی و طبیعی و ریاضی و هیئت، طب و تشریح و غیره را تماماً تحصیل نمود. و در سن هجده سالگی به هندوستان مسافرت و یک سال و چند ماه در آن مملکت توقف نموده بعضی فنون متاخره و آداب اروپائیان را فرا گرفت. از آنجا بطور سیاحت به جانب کعبه معظمه شتافت و در 1273 هجری[26] به مکّه وارد شد و از آن پس به ولایت خود عودت نمود و در ملازمت دوست محمد خان وارد گردید. در همان اوان چون سلطان احمد شاه پسر عموی دوست محمد خان بر هرات مستولی شده بود با لشکری انبوه به همراهی دوست محمد خان به جانب هرات شتابید. در سنه 1864 میلادی مطابق 1280 هجری[27]، دوست محمد خان بدرود زندگانی گفت و شیرعلی بجای او نشست. و بدستور وزیر خود محمد رفیق خان به گرفتاری و دستگیری برادران خود محمد اعظم و محمد اسلم و محمد امین اقدام نمود. سید جمال الدین که ملازمت محمد اعظم خان را اختیار نموده بود پس از شروع بگیر و دار برادران فرار اختیار نموده جنگ خانگی برپا گردید.
و بالاخره محمد اعظم خان و برادرزاده اش عبدالرحمن خان (امیر سابق) پایتخت[28] را متصرف شده محمد افضل خان پدر عبدالرحمن را که در غزنه بواسطه ادعای امارت محبوس شده بود رها نمودند. محمد افضل خان پس از یک سال جهان را وداع گفت و محمد اعظم خان به جای او برخاسته سید جمال الدین را صدراعظم خویش نمود و هر گاه نسبت به منسوبان خویش بخل و حسادت نورزیده آنها را دخیل در کار کرده بود و امور را به خرد سالان و جوانان کم تجربت تفویض نداشته بود هر آینه در سایر تدابیر عاقلانه سید تمامت مملکت را در تحت نفوذ و اقتدار خویش در آورده بود.
در این اثنا میر شیرعلی به تسخیر هرات برخاست و یکی از برادر زادگان او پسر محمد اعظم خان به امید[29] آنکه مورد الطاف و عنایت پدر خواهد شد، بر او بتاخت.
و با شتاب تمام با دویست سوار از انبوه لشکریان خارج شده یعقوب خان یکی از سرداران شیرعلی او را گرفته در حبس انداخت. جرئت و جلادت شیرعلی از این مقدمه به حرکت آمد و با جسارتی تمام جنگ را تجدید نموده و چون دولت انگلیس آزاد و از حیث پول به او[30] همراهی و مساعدت می نمود بالاخره بر محمد اعظم خان و برادرزاده اش عبدالرحمن خان غالب آمد. محمد اعظم خان به جانب بخارا فرار و در همانجا به رحمت ایزدی پیوست. عبدالرحمن خان هم به بخارا شتافت. سید جمال الدین در کابل اقامت نمود و بواسطه سیادت و نفوذ شخصی خود از انتقام امیر شیرعلی محفوظ ماند. ولی بعد از اندک وقتی بهتر آن دید که از آن مملکت هجرت نماید. لذا درخواست اجازه سفر مکّه نمود. این درخواست به این شرط پذیرفته گردید که از ایران عبور ننماید به ملاحظه آن که شاید با محمد اعظم خان رفیق قدیمی خویش ملاقات نماید. لذا در 1285 هجری قمری[31] از راه [5] هندوستان عزیمت سفر حجاز فرمود. حکومت هندوستان سید را با کمال احترام پذیرایی نمود و به این تدبیر او را از ملاقات با روسای مسلمین ممنوع داشت مگر آنکه در تحت مراقبت حکومت بوده باشد. و بعد از یک ماه توقف او را با یکی از کشتیهای خود به سویس فرستاده از آن جا به مصر قاهره وارد و چهل روز توقف و مکرر در جامع از هر به ملاقات و مذاکره و محاوره با اساتید و طلاب مشغول شد و بعضی نطقها نیز در برخی مجامع مخصوص[32] ایراد فرمود.
سید جمال الدین مصلحت خویش چنان دانست که در عوض مکّه به اسلامبول[33] مسافرت نماید در آنجا علی پاشا وزیر اعظم عثمانی و سایر اولیای امور از او پذیرایی نمودند. و شش ماه بعد از ورود او به عضویت انجمن دانش (آکادمی عثمانی) انتخاب گردید. و در 1287 هجری[34] تحسین افندی رئیس دارالفنون او را دعوت نمود که نطقی در محضر طلاب مدرسه ایراد نماید. اگر چه ابتدا بواسطه عدم تسلط در زبان ترکی معذرت خواست ولی بعد دعوت را اجابت نموده نطقی مهیا و به زبان ترکی مرقوم به صفوت پاشا وزیر معارف و شیروانی زاده وزیر نظمیه ینیف پاشا ارائه نمود و پسند تمام افتاد.
بدبختانه حسن فصی افندی شیخ الاسلام بر[35] مقامات سید حسادت برد و بر تحقیر نفوذ و سلطه او مصمم گردید. و در زمانی که در محضر جمعی از بزرگان عثمانی و روزنامه نگاران نطق خود را بیان می نمود شیخ الاسلام مترصد آن بود که نکته و ایرادی بدست آورد و گوینده را به سستی و فساد عقیدت منسوب دارد. سید جمال الدین در نطق خود عالم سیاسیت را به انسان تمثیل نمود که اعضاء آن به حرف و مشاغل تشبیه می شود. مثلاً پادشاه را به جای دماغ و آهنگران را به بازو و زارعین را به کلیه و ملاحین را به پاها و از این تفصیل تمثیل نموده، گفت: «اندام هیأت بشریه بدین قسم ترکیب یافته ولی بدن بی روح زیست نتواند روح این بدن یا از قوه نبوت است یا از فلسفه و حکمت. و فرق این دو آن است که قوه نبوت عطیه الهیه است و به کوشش حاصل نشود ذلک فَضلُ الله یعطی مَن یشاء[36] و در صورت که قوه حکمت و فلسفه از فکر و تحصیل حاصل تواند شد و دارای این دو قوه بدان تمیز داده می شود که نبی معصوم و مبرآ از خطا است ولی فیلسوف و حکیم دوچار نسیان و خطا خواهد شد.»
شیخ الاسلام این کلمات را متمسک نموده که سید جمال الدین نبوت را صنعت و شغلی از اشغال دانسته و پیغمبر را صانع و کاسب گفته است. این مسأله در محراب و منبر مطر ح مذاکره و در جراید و مطبوعات موضوع مباحثه گردید. و از طرفین به دفاع قلمی برخاستند تا انکه بالاخره دولت سید را امر به حرکت از اسلامبول نمود و در سنه 1871 [م] در 22 مارس[37] از اسلامبول به مصر عزیمت کرد. [6]
قصد اصلی سید جمال الدین این بود که چندان توقفی در مصر ننماید. ولی ریاضی پاشا او را ملاقات نمود و مفتون و مجذوب محاسین او گردید و از دولت ماهی هزار غروش[38] مدد معاش احتراماً برای او درخواست و تحصیل نمود. طلاب علوم و سایر فضلا که شهرت او را دریافته بودند بر سر او گرد آمده وی را به نطق و خطابه وادار نمودند. او نیز علوم عالیه و شعب مختلفه علم کلام، فلسفه، فقه، هیئت و تصوف را تدریس می نمود. تا آنکه شهرت و نفوذ او در مصر تزاید یافت. وی نیز در ضمن تعلیم و تدریس همّ خود را بدان مصروف داشت که تلامیذ خود را به نوشتن مقالات در ذیل عناوین مختلفه ادبی، حکمتی، دینی و سیاسی تربیت و تعلیم نماید. چنانچه در آن وقت در مصر معدودی از نویسندگان مانند عبدالله پاشا فکری، خیری پاشا، محمد پاشاف مصطفی پاشا و هبی و چند نفر دیگر بیشتر یافت نمی شد ولی حالیه از برکت اقدام سید عدة نویسندگان جدید روی به ازدیاد نهاده است.
باری در اینجا نیز از بعضی مراکز حسد و عداوت ورزیدند و متکلمین قدیم او را قدح و ملامت نمودند که به احیای[39] فلسفه و حکمت اقدام نموده است. بعلاوه ژنرال[40] قونسول انگلیس مسیو و یویان از فعالیت سیاسی سید نیز مظنون شد و توفیق پاشا را که به خداوت مصر نائل بود تحریک نموده سید را به اتفاق شاگرد با وفای خود ابوتراب4 از مصر خارج کردند.
این مسأله[41] در 1879 [م][42] اتفاق افتاد و سید مجدد روی به هندوستان نهاد. در حیدآباد دکن متوقف و رساله رد برد هریین را در آنجا تألیف و توزیع نمود.
در 1882 [م][43] هیجان (جوانان مصری) که سید جمال الدین از آن جمله بود و غرض و مقصدشان محدود نمودن تجاوزات خدیوی و منع نفوذ و مداخله اجانب بود منتهی به شورش عرابی پاشا و بمباران[44] اسکندریه و جنگ تل الکبیر و تصرف انگلیس گردید. قبل از آن که خصومت و نزاع ظاهر شود حکومت هندوستان سید جمال الدین را از حیدرآباد دکن به کلکته احضار نمود و در انجا متوقف داشت تا جنگ تمام و وطنیون مصری مغلوب گردیدند. آن وقت اجازه داد که از هندوستان خارج شود پس از آن چند روزی به لندن آمد و از آنجا به پاریس رفته سه سال در آن پایتخت[45] توقف نمود.
در زمان توقف در پاریس با رفیق و شاگرد خویش شیخ محمد عبده مفتی دیار مصر که بواسطه دخالتش در هیجان ملّی 1882 [م] از مصر تبعید شده بود بپیوست. و متفقاً روزنامه هفتگی موسوم به عروه الوثقی را به زبان عربی طبع و منتشر نمودند. [ص7]
مسلک این روزنامه که در فرانسه به موسوم بود اصلاً سیاسی و به تمامیه بر ضد دولت انگلیس بوده و از نمره 6 در (رومارتل) طبع و نشر گردید.
نگارنده یک نسخه نمره 17 مورخه 25 سپتامبر 1884 [م][46] بیشتر به دست نیاورده [است]. و از تاریخ این نسخه [می] توان دریافت که تاسیس آن در ماه مه[47] همان سال بوده است. نمره بعد از آن 18 شماره آخر این جریده بود زیرا دولت انگلیس از شدت حملات و نفوذ متزایده او در هراس افتاده دخول آن را به هندوستان مانع شد. و احتمال می رود وسایلی دیگر هم برای توقیف آن فراهم نموده باشد.
در زمان توقف در پاریس سید جمال الدین تا اندازه [ای] زبان فرانسه را تحصیل کرده بود که نظریات و افکار خود را می توانست در مطبوعات اروپائی نشر و تعلیم دهد. چنانچه در موضوع (اسلام و علم) با رنان 5(Renan) فیلسوف معروف معارضه فلسفی نمود. مقالات سیاسی او در انگلند و روسیه و عثمانی و مصر در مطبوعات انگلیسی بسیار منتشر می گردید. و سیاسیون معتبر انگلیسی سید را در آن زمان دارای شخصیت و شهرت و استقامت می دانستند. با وجود این اظهار مخالفت در حوالی سال 1885 [م][48] که به لندن مسافرت نمود با لارد (راندلف چرچیل) (سیردر مندولف) و (لارد سالیبری) اتفاق ملاقات افتاد و از نظریات سید درباره متمهدی سودانی که در آن اوان ظاهر شده بود تحقیقاتی نموده بنا بر قول (مستر ویلفرید بلنت) خواستند با او عهد موافقتی استوار نمایند.
بعد از توقیف روزنامه عروه الوثقی سید جمال الدین از پاریس به مسکو و سنت پطرز پورغ مسافرت [نمود] و در آنجا با کمال رأفت و لطف پذیرفته شد و چهار سال در آن پایتخت متوقف گردید. در زمان توقف در روسیه خدماتی شایان به مسلمانان روسیه نمود و امپراطور روس را به اجازه طبع قرآن و سایر کتب مذهبی وادار و تشویق نمود.
در اوقاتی که هنوز سید جمال الدین در روسیه متوقف بود ناصرالدین شاه به آن پایتخت مسافرت نموده اظهار میلی به ملاقات سید نمود ولی او حاضر به ملاقات نگردید. اگر چه پس از اندک زمانی در (مونیش) اتفاق ملاقات افتاد و شاه او را مجبور نمود که به اتفاق او به ایران مسافرت نماید حتی به او وعده داد که مقام صدرات را به وی[49] واگذار نماید.
سید بعزر اینکه می خواهد به عرض پاریس حاضر شود این مسئولیت[50] را معذرت خواست. ولی بالاخره اصرار و تأکید شاه غالب آمد. اگر چه یکی از دوستان وی (شیخ عبدالقادر مغربی) او را از این خیال ممانعت نموده گفت [ص8] : «چگونه ممکن است شاه تو را به مقام صدرات برساند در صورتی که می داند شما برای تقویت مذهب تسنن این طور ساعی هستید.» سید در جواب چنین اظهار نمود (این نیز از وهم و حماقت او است) لکن با وجود این به همراهی شاه به ایران آمد و چندی توقف نمود. پس از اندکی چون تغییراتی در وضع سلوک شاه نسبت به خود مشاهده نمود برای مسافرت اروپا[51] اجازه خواست شاه نیز با وضع نامطلوبی انکار نمود او نیز بدین واسطه به زاویه حضرت عبدالعظیم (ع) تحصن اختیار نمود و هفت ماه در آن مکان توقف نموده عداوت و بدخواهی او نسبت به شاه در این موقع ظاهر و واضح شد. نطقاً و قلماً بدگوئی نمود و خلع او را در نظر گرفت و عده [ای] از تلامیذ و اصحاب خود را که دوازده نفر آنان نامی و مشهور بودند دور خود جمع نمود از آن جمله شیخ علی قزوینی است که در زمان مشروطه اول ایران یکی از قضات عدلیه بود و بالاخره در باغ شاه محبوس و مورد غضب شاه مخلوع گردید. دیگری میرزا آقاخان که بعد معاون مدیر روزنامه (اختر) اسلامبول[52] گردید و بالاخره سرّاً او را در تبریز در 17 ژوئیه 1896 [م][53] با شیخ احمد روحی6 مقتول نمودند. دیگر میرزا رضای کرمانی که در 6 مه 1896[54] ناصرالدین شاه را کشت. و در 2 آگوست[55] (اوت) همان سال در تهران به دار آویخته شد. و دیگری میرزا محمد علی خان تهرانی که کتابی در ردّ مذاهب تألیف نموده است.
باری شاه اخراج سید را از ایران در مد نظر آورده و این امر منجر به هتک احترام امام زاده واجب التعظیم گردید. زیرا به قدر پانصد نفر سوار برای دستگیری سید که در آن وقت در بستر ناتوانی افتاده بود فرستاد و او را دستگیر و تحت الحفظ به حدود عثمانی بردند. این واقعه هواخواهان سید را به غضب برانگیخت چنانچه در فصل دیگر مذکور خواهد شد و این خود یکی از علل معتبره قتل ناصرالدین شاه به شمار می رود.
نگارنده درست از تاریخ نفی سید جمال الدین از ایران مسبوق نیست ولی احتمال می رود که یا در اواخر سال 1890 [م] یا در اوایل سال 1891 [م][56] واقع شده باشد. در پائیز 1891 [م] زمانی که سید در لندن بود من او را به دعوت مرحوم پرنس ملکم خان در خانه [ای] واقع در هلند پارک که تا زمان منازعه این مرد سیاسی بزرگ (ملکم خان) با شاه محل سفارت ایران بود ملاقات نمودم. تاثیرات شخصی من که از ملاقات سید حاصل شده در فصل آتیه در ذیل واقعه انحصار دخانیات مذکور خواهد شد. در زمان توقف او در لندن در بعضی مجامع نطق نمود و مقالات مختلفه در ذیل عنوان (استیلای رُعب در ایران) منتشر داشت و با شدت تمام اخلاق شاه را تنقید حتی صحت عقل او را نیز تردید نموده بود. [ص9]
در سال 1892 [م][57] سید مجدداً به اسلامبول شتافت و در آن عاصمه[58] پنج سال وقت گذرانید. سلطان عبدالحمید تا یک سال قبل از وفات او با کمال رأفت و مرحمت با او سلوک نمود و بالاخره از او درخواست نمود که معارضه با شاه ایران را خاتمه دهد. زیرا چنین بیان نمود که سفیر ایران سه مرتبه در این موضوع به دربار سلطان اظهارات داشته بود هر مرتبه سلطان خود را از مداخله در این امر معذور داشته ولی در کرت[59] سوم قول به اقدام داده است در جواب این فرمایش شاه سید اظهار داشت: «محض اطاعت اوامر خلیفه عصر، شاه ایران را بخشیدم. شاه ایران را بخشیدم» پس سلطان فرمود: «[در] واقع پادشاه ایران از شما خیلی هراسان است» این خوف و هراس چنانچه وقایع اخیره ثابت و محقق داشت بی جا و موقع هم نبوده است. در مقدمه قتل ناصرالدین شاه در اول مه 1896 [م][60] به دست میرزا رضای کرمانی ابتدا غیر منصفانه حضرات بابیه را به این ارتکاب متهم داشته ولی به زودی این گمان در حق سید جمال الدین و اعوان او میرزا آقاخان کرمانی و شیخ احمد روحی و حاجی میرزا حسن خان مخبر الملک برده شد. و دولت ایران اخراج این چهار نفر را از مملکت عثمانی از باب عالی درخواست نمود و بالاخره دولت عثمانی اشخاص مزبوره را تسلیم اولیا[ی] امور ایران نمود و آنها را به تبریز آورده مخفیانه به قتل رساندند. چنانچه تفصیل آن در فصل آتیه در ضمن شرح قتل ناصر الدین شاه بیان خواهد شد. ولی در خصوص تسلیم نمودن سید جمال سلطان عثمانی رضا نداده امتناع ورزید و مسأله[61] تبعیت سید جمال الدین در این موقع مطرح مذاکره گردید زیرا اگر حقیقتاً[62] افغانی بود بایستی بتواند دعوی حمایت نماید یا اینکه چون افغانستان در دربار دول سایره نماینده ندارد و دولت انگلیس مسئول حفظ منافع آن امارت است اقلاً از دولت انگلیس درخواست محاکمه نماید. در هر حال سید یا بواسطه آنکه حقیقتاً از اهل افغانستان نبود یا آنکه نمی خواست به دولتی مانند دولت انگلیس که علناً اظهار نفرت و انزجار می نمود پناهنده شود خود را تفویض سلطان عثمانی نمود او نیز از تسلیم نمودن سید چنانچه گذشت امتناع ورزید.
در اواخر سال 1896 [م][63] مرض سرطان به فک اسفل[64] او عارض گردید به گردنش سرایت نموده در 9 ماه مارس 1897 [م][65] وی را هلاک ساخت و در نزدیکی نشان تاش در مزار شیخ لرمزار لیفی با مشایعت و رسوم تمام مدفون گردید.
بسیاری از ایرانیها را عقیده این است که سید به مرگ طبیعی فوت نگردید بلکه او را مسموم نمودند به این قسم که یکی از گماشتگان سلطان ابوالهدی نام به وسایلی چند ذرّات سمیه در دهان او داخل نموده و بالاخره به شکل سرطان وی را [ص10] هلاک ساخت. لکن بسیاری از عثمانیها این مسأله را به کلی تکذیب نموده انکار دارند. «العِلمُ عند الله»[66].
این بود مختصری از تاریخ حالات این مرد بزرگ که تقریباً در ظرف بیست سال در مجاری امور مسلمانان مشرق نفوذ خود را بیشتر از هم عصران خویش نافذ و ساری داشته [است]. تاریخ حیات این دانشمند بزرگ در واقع همان تاریخ ازمنه متاخره مسأله شرقی است که مشتمل بر تاریخ افغانستان و هندوستان و به درجات عالی تر شامل عثمانی، مصر و ایران بوده باشد چنانچه در ممالک اخیره مذکوره نفوذ او هنوز به طریق مختلفه با قوتی تمام زنده و نمودار است. ولی تنها ذکر وقایع حیات او آن طوریکه شایسته و سزاوار است تشریح مقامات او را نتواند نمود. و اگر بخواهیم بی طرفانه اعمال او را شرح دهیم یعنی بطوری که هیچ چیز را پنهان نکرده اغراق گوئی نکنم یقین دارم اکثری از هم وطنان من که این فصل را اینجا قرائت نموده اند بدون تردید او را یکی از محرکین خطیر مهم خواهند شناخت که محض انجام مقصد خویش تا همه جا خود را مهیا ساخته باشد. قبل از آنکه کاملاً در افکار سیاسی او بحث و تدقیق[67] رود و از فکر عمیق او که اساس اصلیه آن پرورش افکار است تحقیق شود محض آنکه حالات این مرد را واضح تر بیان نمایم بطور اختصار فصلی را که در اخلاق و اطوار شخصیه او در کتاب مشاهیر الشرق مندرج است بیان می نمایم.
سید جمال الدین مردی است کوتاه قد و قویم البنیه سیاه چرده شبیه به اعراب حجاز با چشمهائی سیاه و تند نظر او نافذ و نزدیک بین و به واسطه نداشتن عینک مجبور بوده در حین قرائت کتاب را نزدیک نگاه دارد. موهای وی بلند و هیچ نمی تراشیده و عادتاً وضع لباس او چون علمای اسلامبول بوده و عموماً روزی یک مرتبه خوراک می نمود ولی دائماً چای را به طرز ایران می آشامیده به دخاه نیز عادت زیادی داشت. به کیفیت تنباکو نیز بسیار مقید [بود]. چنانچه خودش شخصاً خریداری می کرد و بر خلاف اغلبی از اهالی آسیا سیگار را ترجیح به سیگارت می داد. در اواخر توقف او در اسلامبول از سلطان ماهی هفتاد و پنج تومان لیره عثمانی به وی می رسید. و نیز یک دست خانه با لوازم آن در محله نشانتاش برای او معین شده بود و از اصطبل همایونی نیز اسب و درشکه برای او مهیا بود. عموماً تمام روز را در خانه می ماند و در حوالی غروب به بعضی تفریحگاههای اسلامبول حرکت می نمود. خواب وی قلیل [بود]. شبها دیر به جامه خواب می رفت و صبح زود بر می خواست. واردین را با کمال ادب و مهربانی می پذیرفت رعایت درجات را می نمود و حریص در باز دید واردین بود خصوصاً مراوده با اشخاص بزرگ ذی شأن را در نطق فصیح و از اصطلاحات عوامانه اجتناب می نمود و کلمات را در خور لیاقت مستمعین اداء می فرمود. از حیث اجتماعی کمتر کسی در مشرق زمین به مقام وی رسیده در صحبت مجد و از شوخی و مزاح بر کنار بود. با کمال زهد و تقشف2 زندگانی می نمود و اعتنائی به علایق دنیویه نداشت. در مقابل خطر شجاع و جسور و در معاشرت آزاد و بشاش ولی تندخو بود. کلیتاً3 نسبت به عموم بشاش و خرسند بود و در معاملات و مراوده به بزرگان مستقل و مستقیم [بود]. چنانچه منقول است زمانی که سید را از مصر تبعید نمودند با دست خالی وارد سویس شد. قونسول ایران به اتفاق چند نفر از تجّار ایرانی به عنوان قرض یا به عنوان هدیه وجهی به او تقدیم داشتند سید انکار نموده، گفت:«پول را برای خود نگاه دارید زیرا احتیاج شما به آن بیشتر از من است شیر به هر کجا که رود آذوقه خود را بدست خواهد آورد.» قوای عقلانی او و سرعت انتقال و تشخیص وی مشهور است. چنانچه معروف است خیالات مردم را قبل از صحبت درک می نمود. قوه جذابه غریبی در شخص وی بود که مستمعین را به طرف خود جذب و با عقیده خویش همراه می نمود. در علم و معارف یدی طولی داشت. خصوصاً در فلسفه قدیم و فلسفه تاریخ و تاریخ تمدن اسلامی و در تمام علوم معموله ما بین مسلمانان تبحر و در تحصیل زبان چابک و ماهر بود. فرانسه را در سه ماه بدون معلم تحصیل نمود که قرائت و ترجمه را قادر آمد. زبان عربی و ترکی و فارسی و افغانستانی را کامل و روسی و انگلیسی را ناقص می دانست. در خواندن کتب ایرانی و عربی خیلی حریص بود و همچو معلوم می شود هرگز تاهل اختیار ننموده و به حسن و جمال زنان شیفته و متأثر نمی شده است.
فصلی که در کتاب مشاهیر الشرق نظریات سید را تفصیل می دهد از قرار ذیل است.
از این مختصر تاریخ زندگانی سید جمال الدین و اعمال او چنین مفهوم می شود. غرض و مقصدی که تمام افعال وی به آن متمایل بوده و محوری که تمامی آمال و آرزوی او بر آن گردش می نموده اتحاد اسلام و جمع کردن تمام مسلمین ممالک مختلفه دنیا را در تحت یک امپراطوری اسلامی در ظلّ صیانت یک خلافت عظمی بوده در این راه تمام قوای خود را صرف و برای این مقصد تمام هواهای دنیوی را ترک نموده عیالی اختیار و شغلی انتخاب ننموده [است]. و مع هذا به قصد خویش نایل نشده و حتی دیوانی هم از خیالات و نظریات خود باقی نگذارد. طومار عمرش فرد پیچیده شد و به جز رساله رد برد هریین و بعضی مکاتیب و رسائل مختلفه در مواضع متنوعه که بعضی از آنها مذکور آمده است از وی چیزی باقی نماند [است]. ولی در قلوب عموم و اصحاب و تلامذه خود روحی تازه دمید و قوای آنها را به حرکت آورده قلم آنها را تند و سریع نمود چنانچه شرق زمین از آثار قلم و زحمات آنان منتفع شده و خواهد شد.
سید محمد رشید مدیر مجله (المنار) سه مقاله مهم[68] از قلم سید جمال الدین منتشر داشته و در آن مقالات طبیعت [ص 12] و دائره نفوذ او را در مجاری امور ایران که در فصول آتیه بیان خواهد شد به خوبی تشریح و تصویر می نماید. نخستین این مقالات مکتوبی است که به یکی از مجتهدین اعلم مقیم سامره حاجی میرزا حسن شیرازی نگاشته و بواسطه آن مکتوب آن عالم بزرگ را حاضر نمود که در مسأله امتیاز تنباکو داخل شده به همراهی ملت قدمی در اتحاد قوه مذهبیه ایران بردارد. و مقالات دیگر دو مقاله ایست که در ماه فوریه[69] و مارس[70] 1892 [م] به روزنامه عربی (ضیاء الخالقین) داده و هر دو آنها در مسأله ایران نوشته شده است. مدیر (المنار) به هر یک از این مقالات تنبیهاتی اضافه نموده که من آنها را با بعضی از منتخبات سید جمال الدین ذیلاً مندرج خواهم داشت.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 101 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 25 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1 ناحیه سیاسی................................ 14
2-2 فضا....................................... 15
2-2 -1 تقسیمات بنیانی فضا...................... 15
2-2-2 فضای جهانی............................... 16
2-2-2 -1 عرصه بین المللی....................... 16
2-2-2 -2 عرصه ی فراملی......................... 16
2-2-2 -3 فضای سیاره ای......................... 17
2-3 سازماندهی.................................. 18
2-4 سازماندهی های بین المللی................... 18
2-5 سازماندهی فضا.............................. 19
2-5-1 سازماندهی سیاسی فضا و اهمیت آن........... 20
2-5-2 اهداف سازماندهی سیاسی فضا................ 21
2-6 عناصر و شاخصهای سازماندهی سیاسی فضا........ 22
2-6-1 شاخص جمعیت............................... 22
2-6-2 شاخصهای جغرافیایی....................... 23
2-6-3 شاخص سیاسی.............................. 23
2-7 فرآیند سازماندهی سیاسی فضا................ 24
2-8 سازماندهی و مدیریت مکان و ناحیه سیاسی...... 26
2-9 عوامل موثر بر شکل گیری فرایند سازماندهی سیاسی فضا 27
2-10 اهداف عمده سازماندهی سیاسی و مدیریت ناحیه. 28
2-11 ملاحظات لازم در سازماندهی سیاسی فضا......... 28
2-12 نظامهای حکومتی مدیریت سیاسی فضا........... 29
2-12 -1 الگوی بسیط یا تک ساخت.................. 29
2-12 -2 الگوی ترکیبی و فدرال................... 30
2-12-3 الگوی ناحیه ای.......................... 30
2-13 تمرکز و عدم تمرکز در نظام سیاسی........... 30
2-14دولت و حکومت محلی.......................... 31
2-1 ناحیه سیاسی
ناحیه سیاسی به بخشی از سطح زمین گفته میشود که در قلمرو ارادۀ سیاسی و فرمانروایی یک قدرت سیاسی قرار گیرد. این قدرت سیاسی ممکن است فرد، نهاد، نظام سیاسی یا حکومت (منطقهای و جهانی)، شورا یا جمعی متشکل باشد که یک فضای جغرافیایی را در اختیار میگیرد و به طور همهجانبه یا موردی، ارادۀ خود را بر قلمرو آن اعمال میکند. بنابراین، با توجه به تنوع و تعدد قدرتهای سیاسی و نهادهای فرمانروا، فضای جغرافیایی سطح زمین به نواحی متعدد سیاسی همجوار، متداخل یا سلسله مراتبی تقسیم میشود. نواحی سیاسی- فضایی انواع مختلفی دارد که این موارد را میتوان تشخیص داد:
1- ناحیه سیاسی درون شهری: کوچکتری واحد جغرافیایی در شهر که در قلمرو اداری یک مدیریت سیاسی- خدماتی نظیر شورا و شهرداری و یا حوزۀ رأی قرار میگیرد.
2- ناحیه سیاسی درون کشوری: تقسیمات سیاسی و سلسله مراتبی داخل یک واحد سیاسی مستقل یا کشور. چنین الگویی برای اداره بهتر خدمات، فضای کشور را به واحدهای کوچکتر تقسیم میکند که هر واحد مانند یک ناحیه سیاسی- اداری است.
3- ناحیه سیاسی ملی یا کشوری: این نواحی خود دارای دو زیرگروه هستند،
4- ناحیه سیاسی فراکشوری: قلمرو نظامهای منطقهای در عرصه بینالمللی. این نواحی چند کشور و ناحیه سیاسی مستقل را در برگیرنده و براساس ویژگیها و اهداف مشترک آنها با یک یا دو کارکرد از گروههای عمومی و تخصصی پدید میآیند. سازمان ملل متحد و ناحیه ایکائو و اتحادیه زغال و فولاد اروپا نواحی تخصصی هستند.
5- ناحیه سیاسی بینالمللی: قلمرو نظامهای بینالمللی و جهانی در سطح کره زمین. (حافظنیا و کاویانیراد، 1383، 19)
2-2 فضا
فضا واژه ی شگفت انگیزی است زیرا که این کلمه برگرفته از واژه ی spatium به معنای (پا، واحد اندازه گیری طول) نخست در زبان فرانسوی تا سده ی شانزدهم به عنوان یک فضای زمانی و سپس یک فضای مکانی کم و بیش محدود شده ای که چیزی می توان در ان جای داد به کار رفته است. از سده ی هفدهم و پس از سفر ماژلان بود که دانشمندان، پادشاهان و امپراتوران به زمین به عنوان یک موجودیت یگانه و یکپارچه نظیر یک سپهر نگریستند و از سده ی هفدهم فلاسفه ای چون لاک و لایبنیتز فضا را به عنوان یک محیط مدرک Concu به وسیله ی انتزاع فضای محسوس Percu با سه بعد چونان محیطی آرمانی و نامتناهی مطرح ساختند. که در آن تمامی گستره های متناهی و محدود جای می گزیده اند. در پایان سده ی هجدهم فیلسوف بزرگ امانوئل کانت که سوای فلسفه مدرس جغرافیا نیز بود عنوان کرد که فضا و زمان دو مقوله ی بنیادی از دانش بشری و هر یک به دیگری وابسته است .
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 98 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 51 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه .................................................................................................................................................................................... 17
2-1 ادبیات تحقیق (مفاهیم و تعاریف موضوع) ................................................................................................................... 18
2-1-1 شهر ............................................................................................................................... .......................................... 19
2-1-2 فضای سبز ................................................................................................................................................................ 20
3-1-3 فضای سبز شهری ..................................................................................................................................................... 22
2-2 سابقه توجه به کاربری فضای سبز ................................................................................................................................. 24
2-3 دیدگاه هاو نظریه های مرتبط با فضای سبز شهری ....................................................................................................... 25
2-4 تاریخچه فضای سبز در ایران ........................................................................................................................................ 28
2-5 استانداردهای فضای سبز ............................................................................................................................................... 29
2-6 استانداردهای و سرانه های فضای سبز در ایران ........................................................................................................... 31
2-7 اهداف احداث فضای سبز شهری ................................................................................................................................. 33
2-8 مدیریت فضای سبز شهری ........................................................................................................................................... 37
2-9 نقش و اهمیت فضای سبز در زندگی شهر......................................................................................................................39
2-10 ضرورت فضای سبز .................................................................................................................................................. 40
2-11 آثار فضای سبز بر بیوکلیمای شهری....................................................................................................................... 40
2-12 اهمیت و نقش فضای سبز در شهرسازی................................................................................................................ 41
2-13 نحوه تاثیرگذاری فضای سبز بر اقلیم شهری.......................................................................................................... 41
2-14 عملکردهای فضای سبز.......................................................................................................................................... 41
2-15نقش های عموعی فضای سبز................................................................................................................................. 42
2-16 اهمیت و اثرات فضای سبز و پارک........................................................................................................................ 43
2-17 فضای سبز و رابطه آن با محیط زیست.................................................................................................................. 43
2-18 اثرات توسعه فضای سبز و رابطه آن با محیط شهری............................................................................................. 44
2-19 نقش فضای سبز در کنترل و کاهش آلودگی هوا از آلاینده ها .............................................................................. 44
2-20 اثرات روحی روانی با توجه به رنگ سبز............................................................................................................... 45
2-21 ارتباط فضای سبز در گذراندن اوقات فراغت......................................................................................................... 45
2-22 جایگاه فضای سبز در رویکرد توسعه پایدار.......................................................................................................... 45
2-23 تاریخچه و مفهوم توسعه پایدار............................................................................................................................. 46
2-24 شهر و توسعه پایدار............................................................................................................................................... 51
2-25 شهر پایدار ............................................................................................................................................................ 52
2-26 شاخصهای توسعه پایدار........................................................................................................................................ 53
2-27 توسعه پایدار شهری .............................................................................................................................................. 54
2-28 نتیجه گیری............................................................................................................................................................ 55
مقدمه
شهرها در آغاز قرن بیست ویکم ،تقریبا"دو درصد از مساحت کره زمین را اشغال کرده و حدود نیمی از جمعیت جهان را در خود جای داده اند . جمعیت شهری دنیا هر سال 55 میلیون نفر افزایش می یابد و پیش بینی می شود که در سال 2020 ،جمعیت به 75 درصد کل جمعیت برسد .شهرها در حال گسترش اند و به این ترتیب ،دست اندازی شهرها به منابع طبیعی نیز رو به افزایش است . تأثیر تراکم و تمرکز جغرافیایی فعالیت های انسانی و فن آوری ،ورای مرزهای اداری و کالبدی شهرها و تأثیرات آن بر مردم و محیط زیست روبه فزونی است . شهرها مراکز تجارت ،فرهنگ ،اقتدار ،هیجان و در عین حال مکان تنش و مخاطرات اند (ارجمند نیا،1379،ص12 ).
امروزه شهر نشینی در کشورهای پیشرفته ی صنعتی و نیز در ممالک توسعه نیافته ،بارزترین نمود تکامل جوامع انسانی به شمار می رود . با گسترش شهرها ،به ویژه شهرهای بزرگ ،جوامع انسانی با مشکلات متعددی مواجه شده اند که از مشخص ترین آنها ،مشکل مسکن ،کمبود امکانات و ظرفیت های زیست محیطی و آلودگی های مرتبط با آن می باشد . گسترش جامعه شهری کنونی در کشورها با همه مشکلاتش ،حاصل شهرنشینی معاصر و در واقع رشد جمعیت ،تحرک و جابجایی آن است (عزیزی،1380،ص32).
لذا امروزه اهمیت شهر و شهرسازی از دیدگاه سالم سازی محیط زیست درچارچوب یک ((شهر سالم))بیش از هر زمان مورد توجه قرار گرفته و به عنوان یکی از ضروریات توسعه ی پایدار مطرح است.شهرها پیوسته رو به گسترش اند و هر روز بر تعداد ساکنان شهر های بزرگ افزوده میشود.و این گستردگی روز افزون تخریب محیط زیست و افزایش آلودگی های زیست محیطی را برای شهروندان به همراه دارد.این در حالی است که طبق اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حفظ محیط زیست که نسل امروز و نسلهای بعدی بایستی در ان حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند،وظیفه عمومی تلقی می شوند.اینک با توجه به این مهم،یکی از وظایف عمده شهر داریها حل مسائل زیست محیطی و تعدیل محیط شهری و محیطی سالم و قابل زیست برای ساکنان آن است،از این روست که ایجاد و توسعه فضای سبز همواره جزء فعالیتهای اصلی شهرداریهای کشور بوده و می باشد.توجه به فضای سبز شهری یا به عبارت دقیقتر توجه به سطو حی از کاربریهای از شهری با پوشش گیاهی انسان ساخت به منظور تولید اکسیژن،تعدیل دمای محیط،جذب برخی آلا ینده ها،تثبیت برخی سطوح شیب دار،افزایش رطوبت و نهایتا بازدهی اکولوژیک باعث ارتقای کیفیت محیط زیست شهری می شودو برقراری تعاملات اجتماعی و مهمتر از آن نیاز به گذران اوقات فراغت و تفریح و استراحت شهروندان را فراهم می سازد.هر چند قانون حفظ گسترش فضای سبز مصوب 1359 و آیین نامه ی اجرایی آن فعالیتهای مرتبط با توسعه فضای سبز را مشخص ساخته است، اما با نگاهی اجمالی به وضعیت فضای سبز شهری موجود،لزوم توجه بیش از پیش در این زمینه به وضوح مشخص می گردد(سعید نیا،1379،پیشگفتار)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 103 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 54 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
-1پیشینه تحقیق.................................... 12
2-2شهر............................................ 14
2-2-1 شهر بر اساس نگرش سیستمی..................... 16
2-2-2شهرنشینی..................................... 17
2-2-3 شهر نشینی در جهان سوم....................... 19
2-3عوامل موثر در پیدایش شهرها..................... 20
2-3-1-عوامل طبیعی................................. 20
2-3-2-عوامل اقتصادی............................... 21
2-3 -3-عوامل سیاسی................................ 22
2-3-4-عوامل اجتماعی ـ فرهنگی و اعتقادی............ 22
2-4 عوامل موثر بر رشد و توسعه فیزیکی شهرها........ 23
2-4-1 عامل طبیعی.................................. 23
2-4-2 عامل جمعیتی................................. 24
2-4-2-1 رشد طبیعی جمعیت شهر .................... 26
2-4-2-2 اثر مهاجرت .............................. 27
2-4-2-3 اثر گسترش محدوده وادقام آبادیهای پیرامونی 29
2-4-3 عامل اقتصادی................................ 29
2-4-4 عامل سیاسی.................................. 30
2-5 عوامل گسترش شهرها............................. 32
2-6 گسترش افقی و فیزیکی شهر....................... 33
2-7 نقش و عملکرد شهر.............................. 35
2- 8 طرحهای مختلف توسعه شهری...................... 36
2-8-1 شهر ستاره ای................................ 36
2-8-2 شهر خطی..................................... 37
2-8-3 شهر گسترده.................................. 39
2-8-4 شهر در مدل حلقه ای.......................... 40
2-8-5 توسعه درد آور شهری ( زاغه ها و حلبی آبادها) . 41
2-8-6- ساخت دوایر متحد المرکز..................... 41
2-8-7 بافت ستاره ای............................... 42
2-8-8 ساخت چند هسته ای............................ 43
2-9 تعریف برنامه ریزی کاربری اراضی شهری........... 44
2-10 اهداف برنامه ریزی کاربری اراضی شهری.......... 45
2-10- 1 اهداف کلان ................................ 45
2-10-2 اهداف خرد یا ویژه......................... 45
2-11 فرایندبرنامه ریزی کاربری اراضی شهری.......... 47
2-12 طبقه بندی کاربریهای شهری..................... 48
2-12-1 طبقه بندی زمینهای دایر.................... 48
2-12-2 اراضی بایر یا بدون استفاده شهری............ 50
2-13 استانداردهای فضا و مقیاس عملکردی کاربریها.... 51
2-14معیار های مکان یابی در بر نامه ریزی کاربری اراضی شهری 52
2-15مکاتب ونظریه های بر نامه ریزی کاربری اراضی شهری 53
2-15 -1مکتب کارکردگرایی........................... 54
2-15 -2مکتب ساختارگرایی........................... 55
2 .مبانی نظری تحقیق
در این فصل ابتدا درباره مفاهیم گسترش افقی شهرها پرداخته شده است سپس در مورد عوامل موثر بر رشد وگسترش شهر ها که شامل عوامل طبیعی ، جمعیتی ، اقتصادی ، سیاسی پرداخته شده است ودر ادامه آن در مورد نظریه ها ی توسعه شهری و ساخت شهرها بحث شده است.
2-1- پیشینه تحقیق:
1- حسن هوشیار در صفحه 19 پایان نامه (برنامه ریزی توسعه فیزیکی شهرهای میانه اندام ، نمونه موردی شهر مهاباد) در سال 1383 آورده است که: شهرها همانند موجودات زنده ،همواره از لحاظ کالبد بزرگتر و از لحاظ ساخت پیچیده تر می شوند. به دنبال این رشد فیزیکی ،شرایط اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی آنها نیز به تدریج دگرگون می شود. استقرار و توسعه فیزیکی شهرها ، در وهله اول تحت تاثیر شرایط محیطی و جغرافیایی آنها قرار دارد و فضاهای مجاور شهری و عوامل گوناگون طبیعی ، از جمله شکل ناهمواری ها ، وهمجواری شهر با عوارض طبیعی ، کوه ، دشت ، رودخانه ، جلگه وسواحل دریا ، وشرایط اقلیمی حاکم بر آنها ، در چگونگی توسعه شهرها نقش تعیین کننده ای دارند ، بطوری که شهرهابه تبعیت از این شرایط طبیعی شکل می گیرد و ضمن برقراری ارتباط با یکدیگر ، به رشد و توسعه خود ادامه می دهند . این شرایط درتعیین نقش و اندازه شهر ها سهم عمده ای ایفا می کند و مناسب بودن محیطهای جغرافیایی به صورت ناحیه ای ،تاثیر بسزایی در روند و شکل گیری و توسعه آنها خواهد داشت .(هوشیار1383:ص19)
2 - ایرج شاهی در صفحه 218 تا220 پایان نامه (امکانات و محدودیت های توسعه فیزیکی شهر تالش ) در سال 1384آورده است که: به منظور رسیدن به توسعه پایدار شهری ، مدیریت توسعه پایدار شهری باید با استفاده و رعیت اصول و قوانین شهرسازی ومشارکت ودخالت شهروندان در فرایند شهرسازیو با توجه به عوامل اقتصادی و زیست محیطی به صورت آگاهانه بر روند توسعه شهر تسلط داشته باشد ، تا محیطی مطلوب وشایسته زندگی انسان فراهم آید. در سالهای اخیر توسعه ساخت وساز ها باعث اتصال و الحاق بافت روستایی به بافت شهری تالش گردیده است. ارتفاعات ، رودخانه ، اراضی کشاورزی و رانش زمین از موانع عمده توسعه فیزیکی و کالبدی شهر تالش می باشد . وجود فضاهای خالی و بافت متخلخل در اثر الحاق تعدادی از روستاها به محدوده شهر و اراضی کشاورزی از امکانات توسعه شهر می باشد. (شاهی ، ایرج1384، :ص218 و 220 )
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 12765 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 77 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- منطقه مورد مطالعه 25
2-2- پیشینه تحقیقاتی 41
2-2-1- پیشینه تحقیقاتی (منابع خارجی) 41
2-2-2- پیشینه تحقیقاتی در ایران 45
2-3- جمعبندی 47
3-1-............................................. مقدمه 51
3-2- سنجش از دور حرارتی 51
3-3- سنجنده MODIS 54
3-4- شهرسازی و میکروکلیماتولوژی شهری 57
3-4-1- فاکتورهای کنترل کننده اقلیم شهر 58
3-4-2- معادله توازن تابشی در شهر 61
3-5- جزایر حرارتی شهری 65
3-5-1- جزایر حرارتی شهری سطح زمین 66
3-5-2- جزایر حرارتی شهری اتمسفری 66
3-5-3- ارتباط دمای سطح و دمای هوا در شهر 67
3-5-4- عوامل موثر بر جزایر حرارتی شهری 67
3-5-5- جزایر حرارتی شهری و تغییرات اقلیم 75
3-5-6- پی آمدهای جزایر حرارتی شهری 76
3-6- خوشه بندی 77
3-6-1- خوشه بندی 77
3-6-2- روشهای خوشهبندی 78
3-6-3- تحلیل نقاط بحرانی گتیس-اورد .................................................................................79
منطقه مورد مطالعه
منطقه مورد مطالعه تحقیق شامل پنج کلانشهر اهواز، اصفهان، تبریز، تهران و مشهد می باشد. این شهرها به عنوان مهمترین مراکز جمعیتی و صنعتی دارای رشد بالای توسعه شهری و افزایش جمعیت بودهاند. با توجه به تاثیر عرض جغرافیایی و اقلیمهای مختلف بر دمای سطح و پدیده جزایر حرارتی، شهرهای انتخابی در عرضهای جغرافیایی مختلف و در سطح کشور پراکنده شده اند که اقلیمهای مختلف را شامل میشوند. محدوده مطالعاتی در این تحقیق در شکل های 2-1 تا 2-5 نمایش داده شده است.
تهران
تهران از نظر جغرافیایی در 51 درجه و 17 دقیقه تا 51 درجه و 33 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و 36 دقیقه تا 35 درجه و 44 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. شهر تهران در دامنه جنوبی رشته کوه های البرز و حاشیه شمالی کویر مرکزی ایران قرار دارد. تهران بین کوه های البرز و حاشیه شمالی کویر مرکزی ایران در دشتی نسبتا هموار واقع شده است. پهنه استقرار آن از جنوب و جنوب غربی به دشت های شهریار و ورامین منتهی می شود و در سمت شمال و شرق با حد طبیعی فضای جغرافیایی شهر تهران در کوه و دشت به وسیله دو رود کرج در غرب و جاجرود در شرق مشخص می شود که در نزدیکی کویر نمک در جنوب شرقی تهران به یکدیگر می پیوندند. ارتفاع تهران از 1104 متر در جنوب تا ارتفاع 1800 متر ابتدای پارک جمشیدیه در شمال تهران متغیر است.
متوسط دمای تهران در ماه مرداد به 8/29 و در دی ماه به 8/2 درجه سلسیوس می رسد. تعداد روزهای یخبندان سالانه حدود 55 روز است. در هر کدام از ماه های دی تا اسفند تعداد روز های یخبندان بیشتر از 10 روز می باشد. (سعیدی، 1375 و افشار، 1379). ایجاد جزیره حرارتی سبب شده است که جریان باد از اطراف به طرف شهر وزیده و مواد آلاینده حومه را هم به داخل شهر هدایت کند. باد غالب مهرآباد، غربی و دوشان تپه، شمال شرقی است. بادهای غربی در ایستگاه دوشان تپه در درجه دوم قرار دارند. در مجموع بادهای غربی اقلیم تهران را کنترل می کنند. جهت باد در هر دو ایستگاه حاکی از آن است که استقرار هر نوع منبع آلاینده در غرب تهران سبب آلودگی هوا می شود. با توجه به اینکه در شرق تهران هم بادهای شرقی غالب هستند هر دو جریان، مواد آلاینده را از هر طرف به مرکز شهر می آورند و مرکز شهر پتانسیل آلودگی بالایی دارد. فرسوده بودن ماشین ها، عدم رعایت اصول استاندارد از طرف مردم، و نبود مدیریت کارآ همگی سبب شده اند که خودروها معضل بزرگی برای تهران و حتی ایران بشود (غیور منش، 1382).
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 221 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 66 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
1-2- مقدمه 18
2-2- مروری بر پیشینه برنامه ریزی حمل و نقل 18
1-2-2-سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حمل و نقل شهری در جهان ( پس از دهه 1980): 18
2-2-2-سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حمل و نقل در ایران 22
3-2- نظریهها و دیدگاههای مرتبط با حمل و نقل پایدار 24
1-3-2- نظریه توسعه پایدار- توسعه پایدار شهری 24
2-3-2- جنبش نوشهرسازی ( نوشهرگرایی) 27
3-3-2-دیدگاههای اندیشمندان حمل و نقل انسان محور 29
1-3-3-2- جین جیکوبز 29
2-3-3-2- کالین بوکانان 30
3-3-3-2-دونالد اپلیارد 31
4-3-3-2- پیتر کالتروپ 32
4-2- ابعاد حمل و نقل پایدار شهری 32
1-4-2- بعد زیستمحیطی حمل و نقل پایدار 33
2-4-2- بعد اجتماعی حمل و نقل پایدار 33
3-4-2- بعد اقتصادی حمل و نقل پایدار 33
5-2- محورهای حمل و نقل پایدار 34
6-2- اهداف حمل و نقل پایدار 35
7-2-راهبردها و استراتژیهای عمده حمل و نقل پایدار 38
1-7-2-تغییرات در تکنولوژی وسایل نقلیه / سوخت 39
2-7-2-اصلاح نحوهی استفاده از وسایل 39
3-7-2-مدیریت تقاضا 39
4-7-2-استراتژی کاربری زمین 40
8-2- سیاستهای عمدهی حمل و نقل پایدار 40
9-2- اصول برنامه ریزی و سیاست گذاری در دستیابی به حمل و نقل پایدار 41
1-9-2- محدودیت تردد وسایل نقلیه 41
2-9-2-تغییر ساختار شهری و کاربری زمین 42
3-9-2-کاهش نیاز به سفر و تقلیل تأثیرات سوء حمل و نقل 43
1-3-9-2-ترویج پیادهسازی 43
2-3-9-2- ترویج دوچرخه سواری 43
3-3-9-2-گسترش حمل و نقل عمومی 43
4-9-2-تغییر فرهنگ استفاده از وسایل نقلیهی شخصی 44
5-9-2-مدیریت تقاضای سفر 44
1-5-9-2- پیشبینی پارکینگها 44
2-5-9-2- پیشبینی نیازهای حرکت کالا 45
3-5-9-2- پیشبینی نیازهای معلولین 45
6-9-2- ارتقاء کیفیت زیستمحیطی 45
7-9-2-توجه به نقش شبکهی حمل و نقل در مدیریت بحران حوادث طبیعی 46
10-2-شاخصهای حمل و نقل پایدار 46
11-2-چالشهای اصلی توسعه پایدار حمل و نقل 51
1-11-2-چالشهای پایداری مالی و اقتصادی حمل و نقل 51
2-11-2-چالشهای پایداری محیطی و بو مشناسی حمل و نقل 51
3-11-2-چالشهای پایداری اجتماعی و توزیعی حمل و نقل 52
12-2-چارچوب نظری تحقیق 52
13-2- پیادهسازی ( حمل و نقل پیاده محور ) 53
1-13-2- مقدمه 53
2-13-2- ضرورت و اهمیت موضوع 54
3-13-2- مؤلفههای تأثیرگذار در محیطهای پیادهسازی 55
4-13-2- اصول و معیارهای حمل و نقل پیادهسازی 62
5-13-2- راهبردها و سیاستهای حمل و نقل پیادهسازی 63
6-13-2- نتیجهگیری 64
14-2- دوچرخه سواری 65
1-14-2- مقدمه 65
2-14-2- پیشینه تردد دوچرخه در جهان و ایران 66
3-14-2- انواع مسیرهای دوچرخه 66
4-14-2- عوامل مؤثر در طراحی شبکه دوچرخه سواری موفق شهری 67
5-14-2- نتیجهگیری 68
15- 2- جمعبندی و نتیجهگیری 68
1-2- مقدمه
ترتیب مطالب فصل حاضر به گونهای است که مبانی نظری و ادبیات تحقیق در حوزه مسائل حملونقل، به خصوص حملونقل پایدار از ابعاد مختلف مورد شناسایی و بررسی قرار گیرد. در این فصل ابتدا پیشینهی برنامهریزی حملونقل به طور عام و حملونقل خصوصی به طور خاص در جهان و ایران مطرح شده و سپس ابعاد و محورهای مهم موضوع بیان شده و پس از آن بر مبنای ترتیبی که در برنامهریزی راهبردی است اهداف، راهبردها و سیاستهای حملونقل پایدار براساس منابع مختلف ارائه شده و در ادامه اصول برنامهریزی و سیاستگذاری در دستیابی به حملونقل پایدار براساس موارد قبل بیان شده و در نهایت شاخصها و چالشهای پیش روی حملونقل پایدار ارائه شده است.
هدف از تدوین مبانی نظری در این پژوهش، مطالعهی ادبیات نظری مطرح در زمینه موضوع حملونقل پایدار و آشنایی بیشتر با موضوع است تا بتوان دادههای لازم در مدلهای تحلیلی را بر مبنای آن تعیین نموده و به نتایج علمی و دقیق دست یافت.
2-2- مروری بر پیشینه برنامهریزی حملونقل
1-2-2-سیر تکامل تفکر برنامهریزی حمل و نقل شهری در جهان ( پس از دهه 1980):
از آنجاییکه موضوع و مفهوم حملونقل پایدار (موضوع کلی تحقیق حاضر)، در حوزه حملونقل انسانمحور میگنجد و براساس منابع علمی مختلف، پس از دهه 1980 بود که نگرش برنامهریزی حملونقل به سمت مفاهیم و موضوعات حملونقل انسانمحور گرایش پیدا کرد؛ بنابراین آنچه که نیاز است در این تحقیق به آن پرداخته شود ، بررسی دیدگاههای حملونقلی پس از دهه 1980 میباشد.
نظریههای حملونقلی انسانمحور بعد از دهه 1980 :
یکی از مهمترین نظریههای ارائه شده در این دوران ، الگوی وونرف یا آرام سازی ترافیک است که گرچه به لحاظ نظری در اواخر دهه 1960 تبیین گردید اما از اوایل 1980 جنبه عمومی و اجرایی به خود گرفت. وونرفها در واقع خیابانهای واحد همسایگی طراحی شده جهت محدود کردن سرعت خودرو و اولویت بخشی به حرکت پیاده و زندگی روزانه ساکنان هستند.
از اواخر دهه 1980 سرمایهگذاری جهت ایجاد شبکهها و انواع سامانههای حملونقل همگانی در شهرها ابعاد بسیار گستردهتری یافت و گرههای حملونقلی به عنوان یکی از مهمترین کانونهای توسعه شهری مطرح گردیدند. نظریه توسعه وابسته به حملونقل همگانی که در برخی متون تخصصی با اصطلاحات و عبارات دیگری چون توسعه پیوسته با حملونقل همگانی و توسعه در مجاورت حملونقل همگانی نیز یاد میگردد در همین زمان ارائه شد.
از سوی دیگر، در دهه پایانی قرن گذشته و در آستانه هزاره سوم و با تقویت گرایش به رویکردهای اجتماعی و طراحی شهری در توسعهی بافتهای پیرامونی پایانههای حملونقلی، در سالیان اخیر توسعه حمل و نقل همگانی محور به عنوان کاملترین دیدگاه معرفی شده است که برخی از مهمترین ویژگیهای اینگونهی اخیر، وجود کاربری مختلط در پیرامون پایانهها، توجه به کیفیات طراحی محله، کاهش استفاده از اتومبیل شخصی و گسترش گونههای ترابری همساز با حملو نقل همگانی به ویژه پیادهروی و دوچرخهسواری میباشد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 141 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 21 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1 حرکات توده ای 9
2-1-1 انواع زمین لغزه 11
2-1-1-1 طبقهبندی وارنز از حرکات تودهای 11
2-1-2 ریزشها 13
2-1-3 واژگونیها 13
2-1-4 لغزشها 13
2-1-4-1 لغزشهای چرخشی 13
2-1-4 -2 لغزشهای انتقالی 14
2-1-4-3 جدا شدگیهای جانبی 15
2-1-4-4 جریانها 15
2-1-4 -5 حرکتهای مرکب و ترکیبی 15
2-1-5 علل وقوع حرکات دامنه ای 16
2-1- 5-1 شرایط ساختاری و بنیادی 16
2-1- 6 عوامل ایجاد کننده زمین لغزش 18
2-1- 6-1 عوامل افزایش دهنده تنش برشی 18
2-1- 6-2 عوامل کاهنده مقاومت برشی 19
2-1-7 پایداری دامنهای 20
2-1-8 تعریف و مفهوم پهنه بندی خطر زمین لغزش(حرکات دامنه ای) 22
2-1- 9 پیشینه ی تحقیق 22
2-1 حرکات توده ای
یکی از مهمترین واژههایی که در مطالعات حرکات دامنهای به کار می رود واژه زمین لغزش باشد زمین لغزش فرمی از فرایندهای دامنهای است که به جابجایی و حرکت روبه پایین مواد، خاک و سنگها در دامنهها اشاره دارد. شکل یک دامنه تابعی از فرم اولیه، ساختمان زمین شناسی و جنس مواد و تغییرات بعدی حاصل از فرآیندهای تخریبی است. فرم اولیه یک دامنه که در اثر عوامل درونی بوجود آمده با گذشت زمان به وسیله عوامل بیرونی به صور مختلف هوازدگی، تخریب و جابجایی، شکل ثانویهای بخود میگیرد. فرایند تکامل و دگر ریختی دامنهها ناشی از نظام (سیستم) مختلفی از عوامل است که میتواند در قالب یک سیستم باز دامنهای مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. حرکات تودهای و زمین لغزشها در واقع از فرایندهای اصلی مسئول تغییر شکل دامنهها هستند که وقوع آنها، تبعات زیست محیطی و اقتصادی با اهمیتی را به دنبال دارد. در بسیاری از متون زمین لغزش اصطلاحی است عام و رایج که برای بررسی و اشاره به حرکت و جابجایی رو به پایین خاک و مواد سنگی در دامنهها بکار میرود. این واژه درگذشته به طور گسترده ای به وسیله مهندسان و پژوهشگران مرتبط با موضوع استفاده میشد و اکنون نیز واژهای مصطلح و رایج است. مفهوم زمین لغزش در شکل عامیانه خود در بر گیرنده کلیه حرکات دامنهای است که تحت تأثیر عوامل مختلف بر روی شیبها رخ میدهند. اما باید خاطر نشان ساخت که اصطلاح "حرکات تودهای" در این زمینه واژهای جامعتر و رساتر است. "حرکات تودهای شامل تمامی جابجاییها و جدا شدگیهای خاک و مواد سنگی به صورت تودهای است که تحت تأثیر نیروی گرانش رخ میدهد (1984,cheroly). این تعریف به طورجامعی تمامی حرکتهای دامنهای اعم از کوچک و بزرگ، سریع و کند را در برمیگیرد. لیکن خزش یا کریپ در داخل این تعریف قرار نمیگیرد. چنانچه هدف کلیه حرکات تودهای و غیرتودهای (همچون کریپ) باشد، در این هنگام باید از اصطلاح "حرکات دامنهای" استفاده کرد. وقوع حرکات تودهای باعث تغییر شکل ناهمواری ها و دامنهها شده و حجم قابل توجهی از مواد را به سمت پایین منتقل میکند. عمل فرسودن و پست کردن زمین و دامنهها به وسیله حرکات تودهای و سایر فرم های فرسایشی "تخریب تودهای" نامیده میشود. بنابراین آن دسته از جابجاییهای دامنهای که به صورت تودهای رخ میدهند حرکات تودهای نامیده میشوند و خود داری انواع مختلف و ویژهای هستند که لغزش یا زمین لغزش خود نوعی از آنها میباشد. لذا در یک برداشت و مفهوم:
1- زمین لغزهها یکی از انواع ویژه حرکات تودهای هستند که مشخصهها و ویژگی های خاص خود را دارا میباشند
2- در مفهوم و برداشت دوم از زمین لغزهها که عمدتاً از سوی مهندسان و برخی از پژوهشگران به کار گرفته میشود زمین لغزهها مترادف با حرکات تودهای هستند و شامل کلیه حرکات دامنهای میشود.
در پژوهش حاضر به دلیل آنکه برداشت و اصطلاح اخیر در ادبیات مربوط به این موضوع همچنین در میان مردم و جامعه جهانی به طور وسیعی جا افتاده و رایج شده است، مفهوم زمین لغزهها به مفهوم عام آن و مترادف با حرکات تودهای به کار میرود. از میان تعاریفی که برای زمین لغزش ارائه شده است می توان به نمونههایی چند اشاره کرد: ترزاگی (1950) زمین لغزش را اینگونه تعریف کرده است: زمین لغزش جابجایی توده سنگی، خاکی یا رسوبهای نهشته شده بر دامنه است. مرکز ثقل توده لغزشی در جهت پایین و خارج از محل شروع کشیده میشود و سرعت حرکت مواد در زمین لغزش نمونه وار صفر تا حداقل یک پا در هر ساعت افزایش مییابد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 153 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 44 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- گردشگری روستایی 11
2-2- تعریف گردشگری روستایی 12
2-2-1- گردشگری عشایری (یک الگوی فضایی) 13
2-3- قلمرو گردشگری روستایی 14
2-4- انواع گردشگری روستایی 16
2-4-1- گردشگری طبیعی/ روستایی 16
2-4-2- گردشگری فرهنگی/ روستایی 16
2-4-3- اکوتوریسم 16
2-4-3-1-................. اکوتوریسم به عنوان یک مفهوم 17
2-4-4- گردشگری دهکدهای 18
2-4-5- گردشگری کشاورزی 18
2-4-6- گردشگری مزرعه 19
2-4-7- گردشگری سبز 19
2-5- اثرات توسعه گردشگری روستایی 20
2-6- گردشگری روستایی: مفاهیم و ارزیابی 23
2-7- گردشگری روستایی، راهبرد توسعهی روستایی 30
2-8- پیشینه تاریخی گردشگری روستایی 31
2-9- گردشگری روستایی در تجارب جهانی 34
2-9-1-1-.. گردشگری روستایی در ایالات متحده آمریکا (ایالت یوتا) 35
2-9-1-2-................. گردشگری روستایی در روستای «برونته» انگلستان 36
2-9-1-3-.. طرح «تارکا» در انگلستان 37
2-9-1-4-.. گردشگری روستایی در اسپانیا 39
2-9-1-5-.. گردشگری روستای در استرالیا و نیوزلند 40
2-10- مطالعات انجام شده پیرامون موضوع تحقیق ..........................................................................43
فصل دوم: پیشینه و مبانی نظری تحقیق
در فصل دوم پایان نامه، محقق به بررسی و مرور ادبیات تحقیق میپردازد، هر تحقیق و مطالعه ای گذشته ای دارد و مباحث گوناگونی در آن حوزه ارائه گردیده است. بخشی از این مباحث به صورت تئوریک و نظریاند و برخی دیگر مطالعات تجربی هستند که در آن حوزه انجام گرفتهاند. محقق به هنگام بررسی دیدگاهها و نظریهها، باید تلاش کند تا از میان کتابها، گزارشهای تحقیقاتی، مقالهها و مطالعههایی که در گذشته در خصوص موضوع مورد نظر انجام گرفته، به جمع آوری دیدگاهها و نظریه های مطرح در آن حوزه پرداخته و آنها را به دقت مورد مطالعه قرار دهد. هنر محقق در این است که به جای بررسی و مطالعه پراکنده این دیدگاهها، به دسته بندی و طبقه بندی آنها بپردازد. در هنگام بررسی مطالعات تجربی انجام شده پیرامون موضوع تحقیق، محقق مجدداً به مطالعه و بررسی مقالات، گزارشها، پایان نامهها و تحقیقاتی که به صورت تجربی در حوزه موضوع مورد مطالعه انجام گرفته است، پرداخته و اطلاعات مورد نیاز را جمع آوری مینماید. تحقیقات پیشین در زمینه موضوع مورد نیاز میتواند منبع با ارزشی در هدایت تحقیق و تهیه پرسش نامه باشد. در این فصل از پایان نامه به بررسی دیدگاه دانشمندان مختلف در خصوص مباحث مرتبط با توریسم (گردشگری) روستایی پرداخته شده است. این مباحث شامل: تعاریف و مفاهیم مرتبط با گردشگری روستایی، انواع گردشگری روستایی، پیشینه تاریخی گردشگری روستایی، کاربرد گردشگری روستایی در برخی کشورها، اثرات و پی آمدهای گردشگری در نواحی روستایی میباشند و در انتهای این فصل به بررسی مطالعات تجربی انجام شده پیرامون موضوع تحقیق پرداخته شده است.
گردشگری روستایی
در حال حاضر انسان متمدن امروزی که از فشارهای گوناگون شهرنشینی صنعتی و ماشینی شدن زندگی رنج میبرد، تمایل فزایندهای برای روی آوردن به آرامش طبیعی و ظرافتهای فرهنگی جوامع روستایی دارد. گسترش خطوط حملونقل دریایی، زمینی و هوایی بین مناطق مختلف روستایی و شهری جهان و هم چنین شکلگیری و گسترش سازمانهای ارائهدهنده خدمات به گردشگران از عوامل عمده برای رونق گرفتن گردشگری روستایی به شمار میآید. خوشبختانه مناطق روستایی ایران از تنوع وسیع فرهنگی، آداب و رسوم و منابع طبیعی برخوردارند که آنها را به منابع بسیار جذاب برای گردشگران تبدیل کرده است. از لحاظ مفهومی به نظر ساده میآید که گردشگری روستایی را به عنوان گردشگری که مناطق روستایی را در بر میگیرد تعریف کنیم. ولی این تعریف نمیتواند شامل مجموعهای از فعالیتها و اشکال متنوع مدیریتی و نهادهای توسعهیافته تر کشورهای مختلفی شود که در ارتباط با صنعت گردشگری فعالیت میکنند. در این قسمت به بیان تعاریف متعددی از گردشگران روستایی و پس از آن به بیان مفاهیم مرتبط با انواع گردشگری روستایی و اثرات مثبت و منفی توسعه گردشگری روستایی پرداخته میشود.
تعریف گردشگری روستایی
با توجه به اینکه گردشگری روستایی میتواند در برگیرنده گستره وسیعی از گونههای مختلف گردشگری باشد، میتوان تعاریف متعددی از گردشگری روستایی ارائه داد. «گردشگری روستایی عبارت از فعالیتها و گونههای مختلف گردشگری در محیطهای مختلف روستایی و پیرامون آنها که دربردارنده آثار (مثبت- منفی) برای محیط زیست روستا (انسانی- طبیعی) است. بدیهی است اینچنین برداشتی از گردشگری روستایی میتواند زمینههای مختلف فعالیتهای گردشگری چون: سکونتگاهها، رویدادها، جشنوارهها، ورزشها و تفریحات گوناگون را در بر گیرد که در محیط روستا شکل میگیرند. در این بین شرایطی طبیعی، مورفولوژیکی و اقلیمی همراه با ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی محیط روستا اشکال گوناگون و متنوعی از روستاها را به وجود میآورند که هر کدام به لحاظ فیزیکی، تیپ معماری، نوع مسکن، الگوی سکونت، نوع معیشت، آداب و رسوم و سنتها از یکدیگر متمایز میشوند. این وجه تمایز و وجوه مختلف روستاها خود خالق جاذبههایی است که گردشگران روستایی را به بازدید از این مناطق علاقمند و آنها را هراز گاهی به مسافرت به این مناطق وامیدارد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 648 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 72 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1-گردشگری 7
2-2- تاریخچه گردشگری 7
2-2-1- عهد باستان 7
2-2-2- قرون وسطی 8
2-2-3- رنسانس 9
2-2-4- انقلاب صنعتی 9
2-2-5- جهانگردی نوین 10
2-3- انواع گردشگری 10
1- گردشگری تندرستی (گردشگری سلامت) 10
2- گردشگری درمانی (گردشگری سلامت) 10
3- گردشگری پزشکی (گردشگری سلامت) 10
4- گردشگری ورزشى 11
5- گردشگری ماجراجویی 11
6- گردشگری کشاورزی 11
7- گردشگری مجازی 11
8- گردشگری زیست محیطی 11
9- گردشگری فروشگاه کتاب 11
10- گردشگری آموزشی 12
11- گردشگری آثار باستانی 12
12- گردشگری تفننی 12
13- گردشگری فراگیر 12
14- گردشگری دائمی 12
15- گردشگری سفری 12
2-4- توسعه پایدار گردشگری 15
2-5- تعریف اوقات فراغت ،تفریح وجهانگردی 22
2-6-ارتباط بین گردشگری واوقات فراغت 23
2-7- گردشگری و اهمیت آن 23
2-8-گردشگری و آثار آن 24
2-8-1- آثار اقتصادی جهانگردی 24
2-8-2- آثار اجتماعی و فرهنگی 25
2-8-3- آثار محیطی 26
2-9- اجزاء و عناصر صنعت گردشگری 28
2-10- گردشگر 35
2-11- برنامه ریزی 36
2-12- ویژگیهای برنامه ریزی 37
2-13- انواع برنامه ریزی 37
2-14- رویکرد های برنامه ریزی گردشگری 39
2-15- برنامه ریزی گردشگری 41
2-16- برنامه ریزی استراتژیک 42
2-17- مدل مفهومی برنامه ریزی استراتژیک گردشگری منطقه 43
2-18- مراحل برنامه ریزی استراتژیک 45
2-19- ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM) 57
2-20- روستا 62
2-21- انواع روستا از نظر سکونت گاهی 63
2-1-گردشگری
واژه ((توریسم ))از دوبخش ترکیب یافته است :((تور)) به معنای سفر ،گشت،مسافرت، سیاحت، و((ایسم)) ،پسوندی که اشاره به مکتب یا اندیشه ای فلسفی ،مذهبی ، سیاسی ،ادبی وغیره دارد. بنابراین توریسم یعنی مکتبی که پایه فکری آن سیاحت وگردشگری است.
ریشه یونانی این واژه ((توریست)) است که از یونان به اسپانیا ، سپس به فرانسه واز آنجا به انگلیس واردشده است. در قرن 14میلادی ، tour به معنای ((نوبت)) یا ((دوره خدمت)) در قرن 15به معنای ((حرکت دورانی)) ودرقرن17 به معنای ((مسافرت کردن به اطراف )) به کارمی رفت ودرقرن 18و19 کلمات ((توریسم))و((توریست)) از آن گرفته شد. توریسم نه تنها درزبان های فرانسوی وانگلیسی ،بلکه در اکثر زبان های زنده دنیا بااندکی اختلاف درتلفظ ،مفهومی مشترک دارد. در زبان فرانسه تور علاوه بر ((نوبت)) ،به مفهوم ((حرکت)) ،((مسافرت)) و((گردش))نیزمی باشد، خواه این گردش به دور دنیاویاحرکت به دور محوری باشد. (شاهد ،1388،ص 9)
درفرهنگ لغات فارسی ، گردشگری راچنین تعریف کرده اند: در اقطارعالم سفرکردن وشناخت،مسافرت برای تفریح وسرگرمی،سفری که در آن مسافربه مقصدی می رودوسپس به محل سکونت خود بازمی گردد.
بورکات ومرلیک در سال 1981 گردشگری راسفری موقتی وکوتاه معرفی می کنند که درآن گردشگر برای سیروسیاحت به منطقه ای خارج از محل سکونت وکار خود می رود.
سازمان جهانی گردشگری تعریف جامعی را از گردشگری ارائه داده است که بسیاری از محققان وصاحب نظران آن را به رسمیت شناخته اند. سازمان مذکور گردشگری رااینگونه تعریف کرده است: ((تمام مسافرت هایی که منجر به اقامت حداقل یک شبه درمقصد شود، امامدت زمان دوربودن از منزل نباید بیش از یک سال باشد)) . ( رضوانی ، 1374، ص 97)
2-2- تاریخچه گردشگری
2-2-1- عهد باستان
مردم تمدن های ما قبل تاریخ با اهداف مختلفی از جمله غذا ، آب و هوا ، دوری از خطر و یا بلایای طبیعی اقدام به مسافرت می کردند . با گذشت زمان و کسب فنون و دانش های مختلف ، مردم اندک اندک تمایل به یکجا نشینی پیدا کردند و از این به بعد بیشتر با انگیزه ی تجارت و معامله مسافرت می کرد . اولین امپراطوری های عهد باستان در آفریقا و آسیا و خاورمیانه ایجاد شدند . به وجود آمدن زیر بناهای اقتصادی موجب به وجود آمدن جاده ها ومسیر ها شد ، در این دوران حاکمان ماموران خود را به منظور سر کشی به درگیری ها و گرفتن مالیات به نقاط دیگر روانه می کرد . برای اولین بار در مصر بود که خاندان سلطنتی برای تفریح از این جاده ها و مسیر ها عبور کردند و این امر موجب گسترش جاده ها و به وجود آمدن کاروانسراها شد ، بعد ها با به قدرت رسیدن امپراطوری آسوری ها این مسافرت ها با شدت بیشتری همراه بود و پس شکست دادن امپراطوری آسوری به وسیله ی ایران ، موجب به وجود آمدن مسیر هایی طولانی شد و حتی ایرانی ها کالسکه هایی برای حمل مسافر ساختند و در مسیرها علامت هایی برای شناسایی مسیر برای مسافران ایجاد شد . یونانیان از دو جهت توانستند نقش مؤثری در جهانگردی ایفا کنند ، یک ، با ضرب سکه که دیگر مسافران مجبور نبودند برای خرید کالا معاوضه کنند و با خود از مبدا حرکت کالا حمل کنند ، دو ، با گسترش زبان یونانی، دیگر بیشتر مردم مشکل زبان نداشتند و به راحتی قادر به برقراری ارتباط بودند . در آن زمان سفر به یونان از رونق بسیار خوبی برخوردار بود که بیشتر سفرها هم به وسیله کشتی و از طریق دریا انجام می شد . رومیان برای استفاده از هوای آفتابی به مصر می رفتند و مردم مصر هم برای دیدن باران و استفاده از هوای خنک به روم می رفتند . فردی به نام پوسانیاس که اهل یونان بود در ۱۷۰ میلادی،کتاب ده جلدی با نام راهنمای یونان منتشر کرد تا مسافران به ویژه رومی ها را راهنمایی کند ولی رومیان برعکس به مصر سفر می کردند . در گذشته هم جهانگردان مانند جهانگردان امروزی میل زیادی به خرید اجناس داشتند و مسئله ی پنهان کردن کالاهایی که از گمرک وارد کشور می شد امری عادی بود . که این وضع هنوز هم ادامه دارد ، زیرا در آن زمان ۲۵ درصد واردات به عنوان عوارض گمرکی ضبط می گردید .(فیروزیان ، 1388، ص 18)
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 165 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 22 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- انسان و طبیعت 14
2-2- انواع مناطق طبیعی 14
2-3- مفهوم گردشگری 14
2-4- جغرافیای گردشگری 15
2-5- انواع توریسم 15
2-6- توسعه پایدار و گردشگری پایدار 16
2-7- گردشگری بر پایه طبیعت ( اکوتوریسم ) 17
2-8- ارکان اصلی اکوتوریسم 17
2-9- مفهوم ژئوتوریسم 17
2-10- قلمرو ژئوتوریسم 18
2-11- شکل های جالب زمین 18
2-12- فرایندهای زمین 18
2-13- ژئوسایت ها 19
2-13-1- ژئوسایت های اولیه 19
2-13-2- ژئوسایت های ثانویه 19
2-14- نمونه ای از ژئوسایتهای ایران و جهان 19
2-15- مفهوم ژئوپارک 20
2-16- مفهوم ژئوپارک از دیدگاه یونسکو 20
2-17- چشم انداز یا Landscape 20
2-18- پتانسیل بالقوهٌ ژئوپارک های ایران 20
2-19- گونه های مختلف ژئوتوریسم 21
2-20- ژئوتوریسم ماجراجویانه 22
2-21- ژئوتوریسم پایدار 23
2-22- ابزارهایى مورد استفاده در تفسیر ژئوتوریسم و ژئوسایت ها 23
2-23- مزیت ها واثرهاى مثبت ژئوتوریسم و ژئوپارک 25
2-24- سیاست گذاری های کلان کشور بر روند توسعه ژئوتوریسم 26
2-25- حفاظت از محیط زیست 27
2-26- طرح پایدار و اقامتگاه های طبیعی 27
2-27- نوشتن طرح اکوتوریستی برای منطقه 27
2-28- ظرفیت قابل تحمل 27
2-29- نقش مناطق حفاظت شده در توسعه پایدار 27
2-30- دشواری طرح ریزی در مناطق حفاظت شده 28
2-31- وظایف گردشگران طبیعت 29
2-32- وظایف دولت برای طبیعت گردی 29
2-33- انواع طبیعت گردها 29
2-34- منطقه بندی پارک ها و طرح های مدیریتی 30
2-1- انسان و طبیعت
2-2- انواع مناطق طبیعی
2-3- مفهوم گردشگری
2-4- جغرافیای گردشگری
2-5- انواع توریسم
ü توریسم قومی : در این نوع گردشگری، گردشگران به منظور مشاهدهٌ سبک زندگی افراد بومی و قومی مسافرت می کردند که با نحوه ی پوشش افراد بومی، منازل آنها، حضور در جشن ها و شرکت در مراسم مذهبی آنهاست. که هدف گردشگری قومی، شناخت اقوام مختلف و شرکت در تجربه های آنهاست.
ü توریسم تاریخی : گردشگران به بازدید از موزه ها، مسجدها، کلیساها و آثار و باناهای تاریخی میپردازند که تمام این آثار یادآور عظمت و شکوه کشورهای باستانی مانند ایران، مصر و یونان است همچنین گردشگران از نمایشنامه هایی که وقایع مهم دوران گذشته را بازسازی می کند استقبال خواهند کرد.
ü توریسم تفریحی و استفاده از تعطیلات : شامل گردشگرانی می شود که جهت استفاده از تعطیلات، تفریح، استراحت و استفاده از آب و هوای گرمتر یا خنک تر از محل اقامت به مکان دیگری نقل مکان میکنند.
ü توریسم فرهنگی - آموزشی : مقصود از این نوع گردشگری آّشنایی با مواریث فرهنگی، هنری، آداب و رسوم، بناها و آثار تاریخی با هدفهای آموزشی، تحقیقاتی، و پژوهشی صورت می گیرد.
ü توریسم جوانان : مسافرت جوانان با اهداف آموزشی، تفریحی و ورزشی است که هم اکنون در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفته است.
ü توریسم تفریحی و ورزشی : گردشگر تفریحی و ورزشی توجه خود را را معطوف به شرکت در فعالیتهای ورزشی، استفاده از چشمه های آب معدنی، حمام آفتاب و دیگر فعالیت های اجتماعی در یک محیط دلنشین و راحت می کند. برخی از این مناطق مورد علاقه به طور معمول سواحل دریا، پیست های اسکی، زمین های بازی و میدان های اسب دوانی است.
ü توریسم ماجراجویانه : بسیاری از افراد در سفر دست به کارهایی می زنند که مخاطره آمیز است و میخواهند در این زمین تجربه هایی بدست آورند به همین سبب ممکن است از راه های جدید یا غیرعادی، مهارت و توانایی های جسمی را بیازمایند و به همین منظور به کوهنوردی، قایقرانی یا صخره نوردی میروند. به طور کلی این سفرهای مخاطره آمیز یا حادثه جویانه به مقصدهای پرخطر مانند قلب کویر، غارهای ناشناخته، مسیرهای فاقد جاده، قلل کوه ها، رودخانه ها جنگل ها و مناطق طبیعی دیگر انجام میشود.
ü توریسم سلامت : منظور اینکه گردشگر به مکان هایی برود که بتواند در آنجا خدمات درمانی و پزشکی انجام دهد. بنابراین چنین گردش یا سفری مستلزم فعالیت های گوناگون بوده که هر یک مسئله بهداشت و سلامت فرد و یا گردشگر، مدنظر است. نمونه های اصلی این نوع سفرها عبارتند از : مراقبت های بهداشتی، زیبایی اندام، گذراندن دورهٌ نقاهت و بازپروری، استفاده از چشمه های آب درمانی گردشگری دارای اهداف خاصیت که هرکدام از گردشگران با آن نیت به سفر می پردازند. بنابراین شناخت انگیزه های گردشگران در بحث گردشگری مهم است.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 139 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 37 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
مقدمه................................................ 9
2-1.تعاریف ومفاهیم.................................. 10
2-1-1.مفهوم مسکن ................................... 10
2-1-2.مسکن روستایی.................................. 11
2-1-3.پایداری و توسعه پایدار........................ 14
2-1-4.توسعه پایدار روستایی.......................... 15
2-1-5.مسکن پایدار روستایی.......................... 17
2-2.مسکن و نظریات مربوط به آن....................... 17
2-3.اهمیت مسکن در زندگی انسان....................... 18
2-4.نقش مسکن درفرایند توسعه اقتصادی و اجتماعی و اهمیت آن 19
2-5.روشهای اساسی تامین مسکن......................... 20
2-5-1.ارتقای کیفیت سکونت............................ 20
2-5-2.تامین زمین و خدمات............................ 21
2-5-3.اهداف روش تامین زمین و خدمات.................. 21
2-5-4.روش توانمند سازی.............................. 22
2-6.عوامل موثر در تدوین استاندارد های مسکن.......... 23
2-6-1.زیانهای ناشی از بی دقتی در تدوین استانداردهای مسکن 23
2-6-2.استانداردهای مسکن............................. 23
2-6-3.شکل مطلوب مسکن................................ 24
2-6-4.استحکام مسکن.................................. 24
2-7.جایگاه مسکن روستایی در توسعه پایدار روستایی..... 24
2-9. شاخص ها ی تبیین کننده توسعه پایدار و توسعه پایدار روستایی 26
2-10.اصول طراحی مسکن پایدار روستایی................. 27
2-10-1.موارد اکولوژیکی ............................. 27
2-10-1-1.مسکن پایدار و طراحی منظر.................... 27
2-10-1-2.مسکن پایدار و اقلیم......................... 27
2-10-1-3.مسکن پایدار و حفاظت از منابع آبی........... 28
2-10-1-4.مسکن پایدار و پیوند با طبیعت................ 28
2-10-2.موارد اجتماعی................................ 29
2-10-2-1.مسکن پایدار و فرهنگ ساکنین.................. 29
2-10-2-2.مسکن پایدار و کاربریهای مختلط............... 29
2-10-2-3.مسکن پایدار و تراکم......................... 29
2-10-2-4.مسکن پایدار و رابطه انرژی و سلامت........... 30
2-10-3.موارد اقتصادی................................ 30
2-10-3-1.مسکن پایدار و عوامل تکنیکی.................. 30
2-11.شاخصهای مسکن پایدار در تجارب جهانی............. 30
2-11-1.شاخص های توسعه پایدارمسکن در ایران........... 33
2-12.سیاست های مسکن در برنامه های عمرانی قبل و بعد از انقلاب 34
2-12-1.سیاست های مسکن در برنامه های قبل از انقلاب.... 34
2-12-2.سیاستهای مسکن در برنامه های عمرانی بعد از انقلاب 35
2-13.روش شناسی پژوهش................................ 36
2-13-1. روش تحقیق................................... 36
2-13-2.تعیین حجم نمونه.............................. 37
2-13-3.تجزیه و تحلیل دادهها......................... 38
2-13-4.اجزای پرسشنامه............................... 38
2-14.شاخص های مسکن پایدارمورد استفاده در این تحقیق. 39
مقدمه
مطالعه و تحقیق در شرایط سکونتگاههای روستایی ، در محورمطالعات جغرافیای روستایی قرار میگیرد . جغرافیای روستایی به بررسی و شناخت ساختاری-کارکردی اجتماع روستایی با توجه به اهمیت و نقش نیروهای گوناگون طبیعی و انسانی می پردازد . همچنین برپایی فضایی حاصل از فعالیت های زراعی و غیر زراعی روستایی و نیز ساختارها و کارکردهای گوناگون در مکان وظیفه اصلی جغرافیای روستایی است ، اساسیترین هدف جغرافیای روستایی را می توان ایجاد فضای حیاتی مناسب وپایدار برای روستاییان عنوان نمود . این هدف در جغرافیا و برنامه ریزی روستایی با برنامه ریزی شهری و منطقه ای قابل دستیابی میباشد که نهایتا هدف کلان آن یعنی توسعه یکپارچه یا همه جانبه روستایی را دنبال می کند . با مشخص شدن لزوم دخالت دانش جغرافیا در حیطه مطالعات روستایی میتوان اکنون جایگاه مباحث پایداری و ناپایداری سکونتگاههای روستایی را در چارچوب این علم چنین بیان نمود . شهر و روستا در عرصه سرزمین ملی ، ساختار فضایی ویژهای را به صورت یک سیستم باز و نظام شکل می دهند اگر به دلیل جزیی ازنظام ، پیوسته و مداوم در برخورد با سایر اجزا قرار گیرد و روابط سیستمی حاکم بر نظام دچار آشفتگی گردد، ضعف و رکود و در نهایت نابودی مجموعه سیستم فراهم خواهد شد . بنابراین عرصه های روستایی ، به عنوان پدیده های مکانی- فضایی برآیندی از عوامل و عناصر مکان ساز ، نظام اکولوژیک ،پیشینه تاریخی ، فرهنگی ، سیاست گذاری اجتماعی و اقتصادی ، نظام و نگرش حاکم بر فضاست . پس هرگاه در خلال فرایندهای فضایی در توالی عملکردها ، عوامل فوق از نظر زمانی ، متاثر از نیروهای درونی و برونی در مقابل یا مکان قرار گیرند ، کالبد آن به لحاظ عملکرد تضعیف گشته ، از پاسخ گویی به نیازهای آنی و آتی ساکنانش باز می ماند و این سرآغاز رکود و گاهی اضمحلال جایگاه عرصههای روستایی در شبکه عام سکونتی سرزمین است . نهایتا میتوان بیان نمود هرگونه برنامه ریزی توسعه نواحی روستایی بدون داشتن آگاهی کامل از توان سکونتگاههای روستایی در جهت ایجاد تعادلی پویا تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی در طی روندهای زمانی و مکانی کاری بیهوده میباشد . به عبارت دیگر مجموعهای از عوامل و فرایندهای طبیعی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، تاریخی ، نظامات سیاسی و ایدئولوژیکی بصورت متغیرهای مختلفی که بر یکدیگر اثر متقابل دارند ، بصورت سیستم ، باعث پیدایش و استقرار سکونتگاههای انسانی اعم از شهر و روستا در پهنه ای از سرزمین شده که این عوامل و فرایندها به همراه تعامل و مناسبات متقابل بین سکونتگاهها ، ساختار فضایی ویژه ای را به صورت یک نظام سیستم شکل می دهد . تا زمانی که جایگاه و نقش هر یک از اجزاء در کل نظام بر اساس تواناییهای درونی آن بوده و عملکرد و کارکرد هر جزء مکمل اجزای دیگر باشد ، تداوم و توسعه نظام را در پی داشته و هر سکونتگاه قادر به پاسخگویی به نیازهای اساسی ساکنانش خواهد بود . اما اگر به دلایلی اجزای این نظام ، پیوسته در تقابل با سایر اجزای قرار گرفته و یا روابط سیستمی حاکم بر مجموعه نظام دچار اختلال گردد، زمینه ضعف ، رکود متلاشی شدن ساختار آن فراهم خواهد شد (افشاری ، 1388: 13-10) .
2-1.تعاریف ومفاهیم
2-1-1.مفهوم مسکن
اکثر کشورهای درحال توسعه همگی بر این نظر هستند که تعریف مسکن به یک واحد مسکونی محدود نمی شودبلکه محیط مسکونی را در بر می گیرد . براساس مطالعاتی که در هندوستان صورت گرفته ،مفهوم مسکن علاوه بر ساخت فیزیکی که یک خانواده به عنوان سرپناه مورد استفاده قرارمیدهد،کل محیط مسکونی را شامل میشود که شامل کلیه خدمات وتسهیلات ضروری مورد نیاز برای بهزیستی خانواده و طرحهای اشتغال،آموزش و تندرستی افراد است، همچنین مسکن به مجموعه ای از تسهیلات گفته میشود که به منظور ارائه خدمات فشرده و در یک مکان فیزیکی قرار دارد. این واژه بدان معناست که مفهوم مسکن با توجه به شرایط اجتماعی ،اقتصادی و خانوادگی تغییر می کند(مخبر،18:1363). به عبارت دیگرمسکن چیزی بیش از سرپناه صرفا فیزیکی است و کلیه خدمات و تسهیلات عمومی لازم برای بهتر زیستن انسان را شامل می شودو باید حق تصرف نسبتا طولانی و مطمئن برای استفاده کننده فراهم باشد(k.napp.1982.35).
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | docx |
| حجم فایل | 86 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 51 |
جزئیات:
توضیحات: فصل دوم پژوهش کارشناسی ارشد و دکترا (پیشینه و مبانی نظری پژوهش)
همراه با منبع نویسی درون متنی به شیوه APA جهت استفاده فصل دو پایان نامه
توضیحات نظری کامل در مورد متغیر
پیشینه داخلی و خارجی در مورد متغیر مربوطه و متغیرهای مشابه
رفرنس نویسی و پاورقی دقیق و مناسب
منبع : انگلیسی و فارسی دارد (به شیوه APA)
2-1- مفهوم عدالت در فضا.. 18
2-2- مفهوم عدالت اجتماعی در فضا.. 21
2-3- ابعاد عدالت اجتماعی.. 22
2-3-1- برابری و مساوات.. 22
2-3-2- قانونمندی.. 23
2-3-3- اعطای حقوق.. 23
2-3-4- توازن.. 24
2-4- تئوری های عدالت اجتماعی.. 24
2-4-1- عدالت اجتماعی و عقلانیت.. 24
2-4-2- عدالت اجتماعی و عدالت معنوی.. 25
2-4-3- مطلق بودن عدالت اجتماعی.. 25
2-4-4- عدالت اجتماعی و رفاه عمومی.. 26
2-5- عدالت فضایی و عدالت جغرافیایی.. 27
2-6- عدالت اجتماعی از نظر مکاتب و دیدگاههای مختلف.. 30
2-6-1- مفهوم عدالت از دیدگاه اسلام.. 30
2-6-2- سوسیالیسم و عدالت اجتماعی.. 33
2-6-3- عدالت اجتماعی از دیدگاه لیبرالیسم.. 35
2-6-3-1- بررسی نظریات تئوری پردازان لیبرالیسم کلاسیک.. 37
2-6-3-2بررسی نظریات تئوری پردازان لیبرالیسم نو.. 39
2-6-3-3نظریات مربوط به اندیشمندان میانه.. 40
2-6-3- 3- 1 جان راولز.. 47
2-6-3-3 - 2آنتونی کیدنز.. 40
2-7- عدالت در فضا.. 42
2-8-معیارهای عدالت فضایی.. 45
2-9- عدالت اجتماعی و مدیریت شهری.. 46
2-10عدالت فضایی در شهر.......................................................................... 47
2-11- نظریه توسعه پایدار شهری.. 50
2-12-توسعه پایدار وعدالت فضایی در شهر.. 52
2-13-توسعه پایدار و عدالت اجتماعی.. 54
2-14- جمعبندی …………………………………………………………………………...56
مفهوم عدالت در فضا
مفهوم عدالت در فرهنگهای مختلف معانی زیادی دارد که هر یک از این فرهنگها به معانیی از آن اشاره کرده اند. در فرهنگ فارسی عمید مفهوم عدالت به معنی عادل بودن، انصاف داشتن و دادگر بودن می باشد( عمید، 1375 : 1705). در فرهنگ جامع این واژه به معنی دادگری کردن و عدالت کردن آمده است (سیّاح، 1372 : 563). در فرهنگ گزیده فارسی به عنوان اسم به معنی دادگری و عادل بودن بیان شده است (صدری افشان حکمی، 1382 : 686).
برای دستیابی به مفهوم عدالت در فضا، ابتدا باید به تعریف عدالت بپردازیم: «آزادی» اجتماعی بر «حقوق» فرد در اجتماع دلالت دارد، اما «عدالت» به میزان دستیابی انسانها بر آنچه «استحقاق» آنهاست اطلاق می شود. به بیان دیگر، عدالت میزان یا پیمانه اندازه پاداشی است که انسانها از حضور و تلاش خود در جامعه باید برگیرند.
با قبول اینکه عدالت بر توزیع دستاوردهای فعالیت اجتماعی بر اساس استحقاق انسانها دلالت دارد، ابتدا باید دو مفهوم رسمی و عینی یا مادی عدالت را از هم تمیز دهیم. عدالت رسمی بیانگر میزان استحقاق هر یک از اعضای جامعه بر اساس قانون است. مثلأ، در اصل سی و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است: «داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانواده ایرانی است.» یا در بند دورازدهم اصل سوم، «برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و تعمیم بیمه» هدف قرار گرفته است. تعریف این حقوق اجتماعی برای شهروندان ایرانی در شمار عدالت رسمی قرار می گیرد، اما مسلم است که اینها تنها هدف رسمی یک نظام محسوب می شوند و برآوردن آن نیازمند زمان است و البته نه برای به دست فراموشی سپردنشان! هم اینجاست که مفهوم عینی عدالت مطرح می شود: عدالت عینی که به آن عدالت اجتماعی نیز گفته می شود، و یکی از پایه های توسعه پایدار نیز هست، بر تعریف مشخص ساز و کار تولید و توزیع فرصت بهرمندی، نیاز و استحقاق هر فرد یا خانوار از محصول عمل اجتماعی دلالت دارد. به سخن دیگر، در چارچوب عدالت عینی باید به این پرسشها پاسخ داده شود: چه مواردی از دستاوردهای عمل اجتماعی (چه)، به چه مقدار (چند)، به چه کسانی (کدام)، در چه جایی (کجا)، در چه مدت زمانی (کی)، از چه راهی (چگونه)، باید یا می تواند تعلق گیرد یا توزیع شود؟